Literarishe bleter · 1926-01-29 · 91 (29.1.1926) · p. Seite 80

80 ליטערארישע בלעטער 91 .זא איך שרײי און איז אזוי צוסריק מיש זיך װי אים װאלט געקונט מער ראנק םון מיר דערםאר װאם ער םארשטײט מיך װי מיר םון אים, דערםאר װאם איך ש־ייי. און אזוי ארײנגעקוקט און אדײנ• געשמײבלט האט ער מיר געהײסן איך זאל אראםנעמק די װאנ- צעס. - נעמט אדאם די מאסט־עס. װאס טויגן זײ א״ך? דער װײטער ד,אט צונעטײאנן צװיי פארציעס פתמ-סאלאד און אװעקגעשטעלט לעבן מ־ר אײנע און לעין א־ם אײנע און איך האי זיך דערמאנט אן מײנעד אן ערצ־ילונג, ״א הײמישער״, װאס א־ך דאב אניעשריבן און אםגעדתקט צוױק מ־ט א יאר צען, װאס דארטן מאל א־ך אומגעםעד אזא םא־שוין װאס א־ז צ־געשטאנען צו מ־ר מ־ט זײן ה״מ־שקײט און פר־־נדשאפט און ער לאזט מיך נ־ט אטעמען, װ־ אזוי ער יאגעגנט מיך א״נמאל א־ן גאס און א־ז מיך מבבד מ־ט א װארעמען עםל םון דין קעשעגע ארוים, און די מעשה ענד־קט זיך, װי א״נמאל, א־ך שטײ אזוי לעבן א שויער אזן,־ײד מ־ט א מײדל, װי םלוצים לעגש עמעצער םון הינשן אדום צװ״ לאםעס אתיף א־־ף-םײנע א־יגן און נאבדעם װען איך האב זיך אויסגע- דר״ט און דערזען דעם םארשװין, האב איך איס א־אםנעלאזש א פלאם א־ן באק אױין. ביהאב דעמאלט אט ױ גאנצע םעשה או־ס- געטראבט. א־צש, א־ן יאדן אדום, איז װי א נבואה ױ םעשה פארײ װ־רקלעכט געװאדן, האט ם־ר נאט מאקע צוגעשיקט אזא םאדשו־ן. איך וױיס נא־ נ־ש מ־ט װאם דאס װעט זיך ענױקן, םעגלעך אםשר אזו־ װי דאו־טן א־ן מיץ ערציילונג... האב איך אבער מורא, ער איז דױי מאל אזוי גתיס װי א־ך און קק םםהמא ױ אטעױקאנער הורה םזן סײטן זיך. - עםטז — האט ער מ־ר געזאגש און צוגעתקש אונטער מק נאז דאס ט־פע שאלכן מ־ט ױ םתבט. - א־ר האט אמאל געלײענט מײנע אן ערצײלונג ״א ה״- מ־שער״? - אײערע אן ערצײלונג ״א הײמ־שער,? װען א־ז זי געװק געדרוקט? - צוױק מ־ט א יאר צען. - געװען געדתקט דא אין אמעױקע? א־ך האי געשאקלט מ־טן קאם אויף יא. - א־ך געדענק אלע א״ערע זאבן װאם א־ר האט געשױבן. - א־ך װאלט אײך מיחל געװען אלע זאבן-דאם א־ז א־ינע פון מײנע בעםטע זאבן... עד האט זיך שטארק םא־װאונדערט און מ־ר אנגעהויבן אוים׳ רעבענען א־־ן זאך נאך דער אנדערער, װאס נאך ױן מ־־נונג נאך קען שװ־ן גאר קײן בעסערע נ־ט זײן, און איך האב גענוםען א־ן זאך נאך דער אנדערער ״ארונטערדײםן״. װאס מער א״נע א זאך א־ז א־ם מער געפעלן, האב א־ך זי אלץ םער ״א־ונטעתעױםן״. ער האט מ־ך םאתאםט אנגעקוקש און איך ב־ן פ־ן ם־נוט צו מ־נוט אד״ן א־ן דער ־אלע אריין: - אט ױ אלע זאבן ,װאס א־ר רעבנט ם־ר אויס טויגן נ־ט. א־ר הערש ,װאס א־ך זאג, זײ םויגן ניט... איר האש א טעור,, מ־סטער... א־ך האב נאך קײן אײן גוטע זאך נ־ש אנגעשדיבן... א־ד הערש, קײן א״ן גוטע זאך ניט... ער א־ז געװען א־בעה־אשש. און אנדעדע ױט־קע קאלעגן אול באקאנטע, װאס ױנען געזעסן בײ די ט־שלעך און מעד געו־ז־'- כערם װ־ געגעסן און געשתנקען, זהאצן מ7 םא־װאונדערט אנ- געקוקט. יא, סיא־זיבײ ױ אלעמען געװען זײער א גתיסער חיהש װאם א״נער םון ױעױקע שוט עםעס אזא זאך װאס קײנער .פ־; זײ ד.אט נאך נ־ט געםאן, נאר װאס אײנער שוט עס פאר| אנ- דערן... סיא־ז ױ קענטיק געםעלן געװארן ױ א־גינאליטעט און ױ האבן געשמײכלט צו מיר און איינס צו דאם אנדערע. א־ס :־ש, װי :אד װעגן מיד א־ן װעגן מײן שדײבן. אט האט זיך א־ס א־ינמאל פאתואלט װ־סן א־ן װאס םאר א צ״ש איך שדײב. - א־ר שױיבט זיבער נאר בײנאבט? - םא,־דאס עפעם נאר בײנאבט? - ,װײל א־ד שדײבט נא־ פון טו־טע א־ן םון מ־גים. װ־לט ז־ך מ־ר שװין לאבן. ענטםער א־ך א־ם, אז םון טו־טע ש־־־ב א־ך װ־רקלעך ב״נאבט, פון לעבעױקע - ־א־נדעדםױ א־ן פ־ן קראנקע ש־־״ב א־ך צװ־ש־ן טאג א־ן;אבט. א־ד האב ־ערקענט אן א־ם, אז ער א־ז^ױע־ צ־םױק, אז א־ס ה־אט ז־ך ע־ס גלאט־ק געלײגט א־־פן שבל, אז אזוי באדאדף טו־טע װעגן אל םא־ש־טעלונג, זט מ־ט ז״ן , אז האס שט־ג צ־ ױן עב קראנ- [ פי1 און ־נדערםױ , פון לעבע־־קע א ב״נאבט ף מק דא־ ן דעם :ט א־ וראנ אױינגעט לאנג ... ער האט ׳ן נאבט. טא; א־ צדיעז־ ׳א <;עזאכ ענדלע; אי; : קען בײטא אי טאנען, י פארש־: האב גל־יך , א־ך אט דען ■ * *י ׳־־1* זאבן; אזעינע װעגן רעז ח 55- 1- גל״ך אז טאן װי אזא ־ דאט מיט האט עי׳ און געזאגט טו־טע א־ן װעגן כגה־ס דען א־ך .עשראםן יאט צ־נ ער ו לאט און מו־טע. א־מעט־ס באגעגן א־ך אט דעס בחוד. א־ך װײס ניט װאס ער טוט אזעלבעס, װאס ױן באשעםט־קונג א־ז װאס ער האט צייש זיך א־ומצודר״ען און א־ך װ־ל עס נ־ט װ־סן, א־ך ,װײס אם־לו ניט דעס נאמען ױנעס: ,װען א־ך װאלט געװאוסט װי אזוי ער הײסט, װאלט א־ך מ־ט םא־גענ־גן אר־נגעששעלט ז״ן נאמען און זאל ער אנ- א װײב, ־ פון א־ם, אז ער האט י װײס נאי א־ך געבן או־ף מ־ר. פא־ש־ט״ש װיל מיך אנקוקן און ער זען, װאט װאס װיל מ־ך ױער דארף א־ך זק װ״ב, װיל מ־ך זען, א־־ב ז־, , אז ••* •*• •^. **•*—♦•• ׳״ -4 ס׳״׳ < ז״ א־ן ד״־יז א,־ײן און צ־פױדנששעלן א־־, צו *•••■•• •%•• ^י -׳<[ *י א א ץ <׳ א־ר פא,־לאנג... אפט א־ן דער ל־מעראר־שער קאםע. מ־ט א־ס ׳*" א־ך ט־עף און או־ב זעצט ער זיך לעבן ם־ר, מ־ך פר־־ע,'־, <•■• ••■ ••■<•■•• י*■ - <■ -י׳ מיך לעבן ער מ־ך צו און באזעצש - * * זיצן א־ך טרעף א־ס! א־ן גאס, י א־ך עס ק״נמאל גאדנישש וױ*ט *טױן, אז;ז 55- 11 ו_ שט״ט ער װאך אלע מאל צו צ־ מ־ר: - א־ר װעט עםע־ס נעםען א־ן כג־יל א,־ײן? - א־אנק. א־ך נעס נ־מ. - עםעס א םתבם? - אהאנק, א־ך עס נ־ט. - פױש סאלאד? - א ש״־נעס דאנק, א־ך װיל ניט. - טא ױש מיך מבבה — האט ער א״נמאל געזאגט צ־ מיר. א־ך האב א־ס געענטפע־מ, אז איך װיל א־ס אויך נ־ט םבבדיױן א־ן ער האט געק־קט א־־ף מ־ד ם־ט אזא שמ״בעלע װי סיקוקט אמאל א״גע־ או־ף א קאםר־זנע קינה א־ן ע־ האט א תף געטאן: - ,די״טער ארן;עד־־סן דעדלאנגען צדײ פארע״עס. - א־ך װעל נ־ט עסן. - א־ר װעט ־א עסן. םאר״אס זאלט א־ר ניט עסן? דאס קען א" נ־ט שאטן־ און געקוקט און ז־ך אזו־ א״נגעקוקט א־ן מיר מ־ט א שמי־כל און מ־ט ציפױדנה״ש, ,װי ער װאלט געװען צוםרידן װאס ער לעבמ און װאס א־ך לעב, ,װאס בײדע לעבן מ־ר א־ן ז־צן אײנם אנשקעגן דאס אנדערע א־ן צופריק װאס מ־־ן עקס־םטענין שטעלט א־ם צו פאר- גענ־גן, אז א־ך בין עםעס װי פאר ױנעשװעגן באשאםן געװארן. אט צול־ב דעם, ,װײל ער א־ז א םא־שטײער פון דעס ש־־יבן װאס