Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 2 (1925-1926)
- Issue
- 89 (15.1.1926)
- Date
- 1926-01-15
- Page
- Seite 43 (sequence 7)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 63% known words query
- IRI
…/4795427-8773849-8774776--00926-4796287- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
43 ליםערארישע בלעטער 89 .׳וא■ נעװען װאש א־ז אלטע, םונש אדט. ױ אט הײבש עד זיך אויף אז :עזאגט צו איש , האט די ד,אטשיקעש ־נומען םישן צונויםקלײבן םאר פאדדתם: מ״מ םליען.;־באפערש ױ םי־ג ־־.א האש געזען - געװאלדעװע ניש, סע; גל־ק. באשן ־עש דארף ם־ש א־ז םון יש אתיסגעשװאומען. מען ד״ י שבנים דע־העדן. י, שרײ, װעלן נאך די כדטדי א־ז שטל געווארן און ד,כ:עד.דיק געםיע*.ט: - אבעד מ־ט װעמען װעט ער םא־ן? אל׳יץ שאדן האט דאך ריץ זין ניט. ניטא סיט װעמען. םעתא האט דערהעדט דעב םאטעדט רײד. ע־ האט זיך ניט אםגעריסן םון דער אדבעט, איילנדיק געגדייט די מכשידים םא־ן םיש-םאנג און נשעת׳מעיטד, בײז געשאקלט מ־ט די עלינבײגנם. - פלוצים קדאנק געװארן, - האט עד געטודמלט - געםונק א צײט. עד װאלט שוין אין א״ן װעגש געמעגט די םיש אויטניען או־ך, סײ װי אלץ א־־נש, װאלגערט זיך במעט 3 ח־ש־ם, װערט מיט פעטש נאדאקשן... און ער האט זיך אנגערוםן צו דער מוטער: - קום םא־ן. דער אלטער, װאש האש זיך םדיער צ־םיל צעהיצש, האט זיך א־צש םלוצים דערםילם זײער ־גרזאך. ע־ האט זיך גענומען קלאגן: - מישן קאליקע לאזש א־ר מיך א־בער״ באדקא װעט מיך נאך דעדהרגענען אויך. זעשט דאך, װי א װאלף יגוטש־רעט ער ב״נאכט מ־ט די ציין, א זון ביםמו מיר?... ער האם לאנג געהוםט און געקלאגט זיך. שעדגא האש געװארט בײש שװעל און ניט אדאפגענומען םונש םאטעד ז״ן בײזן בליק. ענדלעך ד,אט מ־שרי דערקלעדט: - איך װעל נ־ט לאזן. קײן םך עשן דאדף א־ך שײ װי נ־ט. די יאפאנער וײנען נאענש, און איש האש ז־ך ם״ט םאתלוםט. איך װעל ניט לאזן די אלטע. - מאך זיך נ־ש נאדיש, - ד.אש זיך סעדגא ב־וגז אנגעדוםן. דעד אלשעד ד.אש געקלאפש מיש די קנאכן םון זײנע ם־נגעד א־בערן בעש און געשױען אויף א קיל. - א־ך װעל דיך םאדשעלשן, מתוצףז אזו• םאלגש מען א שאשן: אלטע, בלײבז נו• שױן טאקע נעם אראם םון זיך דאם שאלבלז דאמקעא ד.אש א קוק געטאן אייםן מאן, שםעטע־ אוישן זון. זיך צעװײנט און אדאםגעשלעםט םון קאש דאש שאלבל. םערגא ד.אט ז־ך געזידלט. אויםן נעש־ײ איז םון דעד באנק א־אםגעקדאבן בארקא. ער האט נעצויגן ױ קורצינקע קינדעדשע הײזלעך אויף וײן נרויםן און ש״נעש קערםער, שט־ל געקוקט אויף דעש בדוי■ דעדם נאשע ליפן און םלוצ־ם א לאך געטאן. סערגא האט א־ש אנגעבאםש מ־טן ד,א:ט םאד דעד םלײצע, א יגולעם ג־עשאן צו ז־ך אין זיך צעשױען: - אײדא, זאל זײן, דו? בארקא האש זיך צ־געועצט אי־ף ױ קנאםל, שאדששעלש ױ ב־עמען מיט זײן בלאשער ױ:עד הא:ט און האש א־אםגעליאזט די א,*גן. שעדגא האט אפגעױםן זײ:ע ד,ע:ט םון ױ ב־עמען געקוקט א־ש גלײך אין ו״ן געלבלעבן שדא־צאםל ארײן און דך צעשריען שאדף, װי םען שױיש צו א הוגש: - גא-א, ה, גײז... . אונטערן דתק םון םערגעש בליק ד,אש זיך בא־קא א־יםגעהויבן אוישגעגלײבש, א שםאן געטאן נאכן ב־ודער, אבע־ םל־צים זיך װײטעד צוגעזעצט און ודישער זיך פאדששעלט די אויגן. שעדגא דאש אים א קלאפ געטאן מיט דעד נעץ א־בערן ד,א:ט. בא־קא האט צוגע׳ דױקט די הענש צום הארצן. אבער םע־גא האש א־ײנגעשטאבן אין בארקעס צעשזזאומענעש, טױבן שװארצאםל דין בליק, מאש אװטאמאבילן, ױזיק״גױישע און גרויע, װי הײזעד, האבן זיך םאדבײגעטראגן און האבן געשד״שלש די בתק. םוק זײנען געגאנגען און איבערגעלאזט נאך דך א געטישטן ױח םון ששאל און װאלד. מענששן אםגע־יסענע, שםדצ־קע, אין םארבאנדאזש־רטע - װאונדן אץ אדעםקײש - האבן געשפױיזט א־בעד ױ נאםן. אהץ און צוױק. צו ד־ װעלדעד אץ םון ױ װעלדער. אהין און צוױק. עש האט געשםעקט מיש תיך, ברויט. חױת שמ־צ־קע, װי מענםשן. דער ים - א הונגעױקע און בײוע ח־ה. גרוי געװארן םון בעם, - און דעד אפגלאנץ םון דער לבנה אויםן ים איז םונקט, װי סון א שמיץ מיט א בײטש - בלוט־ק... ױ אלטע דאםקעע האט ניש אנגעד״י־בן צו םארשטיץ, װאש עש מוט זיך אתם איר. וו אײנמאל באגינק האט שע־גא שלענש געשלאשן: מען האש :עײעדט נעכטן מבוח א מאביליזאציע, און ער האט זיך געשראקן שאמעד חםט מען אים אויך. און בבדי אפצוש־ישן דך םון דעם אימרױקן שלאף, װאש ד,אט מיט א קלעפיקעד םליםיקײט אנגע״ פילט אלע זײנע אבױם, אױ םעהא אדויש צוס ים. דער ים, געשױבן םון דעש טײך, איז אװעק װײש װײט םון בדעג. און דעם שײך האט נעשױבן די ששאט, אש ױ תשנע, ש־מוציקע חיה, װאס איז נעקראבן אין טײך אױין אפצוװאשן זיך. ױ שטײנעתע ברעג-דאםבע ד,אט אויסגעזען, װי לאםעש, און די :־דעױקע הײזלעך - װי שםיקער שםוציקע, םוילע םעל. סעדגא האט דערזק ױ כינעזישע באדזשעש, בדײטע און אומ׳ געשיקטע, װי תדערםיסיקע א־יף דעד יבשד., אין ױ שפיציקע קא״ ׳־עישע שיםלעך. און םלוצים האט זיך איבעק יש באװיזן א קחמע ליניע םץ א מחנה םײגל. סעתא ד,אט דך דערמאנש אן דאמקעעס ששענױקע קלאנ״ ד״ד װענן גליק. האט ער א טדאכש נעטאן: אששד איז זײן גליק- ױ קרומע ם־ש - אין מען װעש איש רעדםאד םאד קיץ זעלנער :יש נעמען. און ער האש םױילעך א קוק נעשאן אײף ױ םײגל. די דינק עפעש משונה געםלױנן - אש א־אםגעלאזט דך צוש ים און אט װײשער אויםגעהויבן זיך. צוגעקוםען צום ים״בוזעש האבן זײ זיך אײםגעדױיט - ױ גאנצע מחנה א װײסע און נאר ד־ םל־גלק און א־נשעדםליגלען שװארצע און העל-בלויע. און װײ- שער האבן זײ געבילדעש א קחםע ליניע און צוױק נעלאזש דך פליק אין ים-אױין. סעתאס נלוט האט מיש א שטורעמישעד םרײד, מיט א שוי״ מ־קן ציטעד א שטראש געטאן, שלענגלענױק זיך, םון קאפ ביז ױ פיס, עד האט אײלנױק באשראבט רעם ים״בוזעש. - ױ באר- ז״-־עש און די שיםלעך האבן רױק גערדעםלט, עתעץ װײש האט *״ך אפגעהילכט א שאם. א םארסאפעטער איז סעתא א־ײנגעלאםן װי א װיבער אין פאדעישטוב םון זײן הײם. עד האש אזיםג־ך םאדשאדש ױ אדבל אין געגימען צונויםקלײבן די נעצן. םול מיט ש־עק און םרײד האט עד דערצײלט דאמקעען. - םיש גײען. אבעד שװײג, ױ שבנים זאלן ניט דערד,עק? פ־יגל ציק דך, װי א םאדעם, אץ ים אױץ. ױ םישבאפערס האבן םיש דערשמעקש. שיש גײען, מושערז אבעד שװת. םון יענער ױט ט־ר ד.אש דך נאאזמתזקט דער םאשע,־: - װאס איז געשען שעדיאזשקא• װאש סודעמ איר זיך דאדש, הא? עד ד,אט נעקלאפמ םיטן םויסט אינעק נעט און גיעדדאט,