Literarishe bleter · 1926-01-15 · 89 (15.1.1926) · p. Seite 42

89 .-זא' ליטערארישע בלעטער 42 נאד א־ך אליץ באד,אלפ זיך• אין א קעלער, אוינ ח װילםנו. דער קונץ א־ז - אינערלעבן. איבערלענן און ארויסטראגן פון אונטער חורבות א צעריסענע אםילו, אנער דאך א .יוייסע םאן. םאר זיך, פאר די, וואפ זונל זי... - אד,א ׳. ישע־ה ׳ םרידן אײניקער׳ דאפ א־יניק םאלקז - ישע־ה. םריק. א״נ־ק םאלק. עס טויג ניט, װאם? - א־ך װײס נ־ט - אםשד יא - דײםט אם דער גאסט. ער קוקט זיך אום, װי םיװאלט א־ס ניט נאקזעס װעק און זאגט: - םיאױ דושנע דא א־ן תויז. גים אמת? אט װײםטו גאר װאס, װ־קטאר, לאס־ר זיך ארויםלאזן שפאצירן או־םן שמעטל. םיװילט זיך פלוידערן םיט דיר. אין גאס איז שטיל. װעסט גק? - ער נאפט די בליקן פון די אדוטיקע און שסײכלט: - איר װעט א־ם דאך אנטרויען אויף ם־ר? א־ך װעל אים צושטעלן צוריק. איז גוט? דער םאטער זאגט עפעס םון צוטרוי צו דעם קאסענדאנט, די מוטער, א פארציפעדטע, לאזט םא־לן: - אנעד קום ניט שפעם! - א, נקן - םאחינערט ד דער גאסט. און װיקטאר זאנם: - װעםט גק באלד שלאםן, מ־רא׳ - און מען גײט ארויס. דײן א־עס װינקל, היינםטו קעגן װ־לן אן צו טראנטן, אז דאס, װאס ח נאשיצםט, דאס זײטיקע און ניט םארמישטע הויז, איז ניט דײן דדס בלויז, נאר א צ״נן א־ן דערמאנ־נג םון פדידן א־ן פון מענטשלעך לענן. סימוז דאך נלײנן װאו א מענטשלעך הויז. - א־ן סדא־ף זק דװקא דײנס? - פארװאס נ־ט מײנס? איז מ״נס דען נים דאס אײנצ־קע, װאם װיל ניט, זונט ניט, דא־ף דעם אומזין גיט? - ניםטו געשטאנען שיצנדיק די־ן הויז א־ן אלין געװארט ביז פיװעט די קריגערישע װעלט צוג־־פשטראמען םון אלע דיטן צוס װײםן םאן, צי דײנעם, א־ן ז־ך אפלערנען א מוסר? א־ז זי געקומען שוץ, די װעלט? - לאנט ניטערלעך דער גאסט. - דאס װײסטו נעסער. - װײל איך נץ א קחגסמאן און א־ך װײם דעס קאדעקס צ־וישץ קחגסלייט. װײסע פאנען װערן אגע־קענט נא־ צװישן דך. און װען א זײט־קער ה״נט אויף ד־ פלאנטע, איז ער אלעמענס א שונא אין סיא־ז א רהםנות אויף א־ס און אויף דץ הויז און א־יף דער םאן דינעד. - אזוי פ־ל האנ איך שרין געלערנט - ענטםערט װיקטאר. דעױנער הענג א־ך ניט א־ויס די װײסע םאן אץ דרויםן די קריגעחשע נלוטן אויפצורײצן, נא־ א־ך האלט זי נאהאלמן דא אין הויז. א־ך שחי ניט או־ס מיט ז״טיק״ט, דער ברעג פון געלע פיש אױואנאװ *) גאר םון די קלײנע מציאות. מיטחטש האט זיך געהויבן םון נעט און דך צוגעקוקט צום זאק םיש. טרוקענע װערטער האנן זיך געחנן נײ אים אץ האלז, ער האט געהוםט. - אט אזא פאנג דארף דען דץ? עך, װען םען זאל װײטער קאנען זאלבעצװײט םאק. ער ד.אט געקלאפט מיטן םויםט אינעק נעט א־ן געםאדערט מען זאל אויסהערן דינע מעשױת װעגן ח אמאליקע םיש׳־םאנגק. אנער ק״נער האט א־ם ניט געהערט. הײנטיקן הארבםם זי־נען די פיש אװעק םונם ברעג. דער יש איז נעלענן א הונגעחקער, געציטערט מיט א דחננעס ציטעד א־ן םונקם װי גחי געװארן םון בעס. רױפ׳םליגלדיקע םעװעס האנן צאפלדיק געחסן אויף שטיקער ח לוםט. ח לננד״ א נאקעטע, א ראזע, האט אנגעםילט דעם גאנצן הימל. נײפ םענסטער האט געציםערט דער םשונענער יא־קא. נדט א לאנגן געה־יל זקאט ער נאגחסט ח לננוצ און נאך - נרוי-אויגיקע זקנות אין טונקעלע צעחסענע קלײ־ דער, אויף הארנסט-נײמער, ענלענע האנן געדעדט.• - דער יאפאנער א־ז שטא־ק בײז, װאס מען האט דך א־ם קעגנגעשטעלט... ער גײט חרך װעלדער און געדיכטענישן - אלעמען י זאגפ ער, װעל א־ך אויםקוילען, אויםהו־גענען... א גחיםער אומ־ גליק׳ און דאמקעען האנן ח געעצהם: - בארקען לאזט ניט ארויס. אין אזא צײט װערט *ין א מענטש א חיה. - מיר האלטן א־ם, מ־ר האלטן אים. װאוהץ זאל םעןי זים לאזן? א־ר הערט דאך, װי עד װאיעט, - האט געענטםערט ראמ־ קעא, אין דערשראקן געקוקט אויף דער שטאט. ווםעוואלאד 1 אין ח חלננע לבנה-נענט האט נארקא געװאיעט מיט א לאנגן היהשן געהויל. חן שװאדצע געק־ײזלטע נאדד האט זיך געטחיסלם, און זײן נלאסער םניס א־ז געװען או־סגעשטרעקט צוס טונקעלן הימל- *י ין,^. - אוא - אאא - אואו... האט ער געװאיעט, און א־ן די ענגע געסלעך םון רער םאדשטאט האנן א־ס הײזעחק םיט- געהאלםן הונגעחקע הינט. ח שטונ־קע חנען שוין צוגעװײנפ געװען צ־ם געהו־ל, און דעץ ד־ לננה םלעגט ז־ך נאװײזן - א נלוט־ק-רו־טע און א װינטיקע, - פלעגט דער אלטער, ק־אנקער מיטח, נאדקעס םאטע־, מיד זאגן: - עס גײט שוין א געװאי. מ-טח אױ נאך ניט אז־י אלט געװען, אז עד זאל או־םהעדן זיך צו פארנעמען מ־ט םישעחי. נא־ עד איז שוין ה־ײ הרשים ניט אדו־ס א־ן ים. געקרענקט. מ־טן פ־ש-נאפן האט זיך םארנומען נאר דער עלטע־ער זון דינעד, ס<רנא. ח הענט און ם־ס זײנען נ״ א־ס געװען א״סצעקדימט, װי ב״ א צםון-נו־ם, און ח מוטער - ח אלטע דאמקעא, האט זיך געקלאגט פאר ח שננים: - דעס װילדן און קראנ־ן האט דעד או־נע־שטער נאשאנ- קען מיט שײנקײט און דעס אמתן — אויםגעדר״טע הענט א־ינגע- טיילט... אויף סע־געס װענטקע האנן אנגעפ־קעט נאר דדיננע ם־ש, *) וזסע-$לן>ד איזד*ין>זז-זג״״נער פון די םזודק״וידדיקססע און *ינס<• ־עסםנטסםע רוסישע שריםסשסעלער פון נ$ך דער מלחםה•