Literarishe bleter · 1926-01-01 · 87 (1.1.1926) · p. Seite 6

87 .■ןא ל י ט ע ר א ר י יצ ע 2 ל ע מ ע ר דעי הײנטיקעד נומער 87 איז דער ערשטער נלמער פון נײעם יאד באנײט שרין דעם אבאבעמענט אױפן יאר 1926 א 4/נ יאר _ 5 גילדן. אין אויסלאנד _ 1 ראלאר. ע.־שטן צױיל: דאס א־ז נעווען דאש װערק, אויף רעלבן ױסף קאדא האט געאדנעט אדן ױעגן ח־עלכן מדלנו דאט אץ ז־ין צייט רעדצײלט שטעדט ס־ן אן אדטנאלאדסטן טםקד; ראדבג־ פאדל־דט צדביסלעבלײז ז־־ן נל־־ננעל־בט אדן?הײבט לפדף אן אדגטעדפאלן אדנטעד מדלבדס א־ינפלדס, א־ן אפ־לו לבהה־לה א־ן פאז־ט־לן זין. אדנטעד מדלבדס לי,־קדננ דעדלאבט א־ן ראדבנ־ן א נ־ לעבן; זײנע א־נעדלעבע בדהדת לעדן פאלטאפלט; םילעדט א־ן א־ם פ־א־־טטאדקט דעד לדםט צדם קאטף; עד הײבט אן גל־יבן א־נם דעדפאלנ םדן זײן שליתדת. זײנע רעדעם מיש די װעלט־שרדות בד־ען פדן ־טבל אדן א־בעדצײנדננם-קדאפט אדן אין דעד נרדיםער באנײםטעדדננ, אדד־םנעדדפן דדדך מדלבום נאענטקײט, נעליננט דאדבנ־ן צד בדעננען א טײלװײזע י־ט־ע־ה פאד ז״נע ־טפאנ־־טע בד־דעד: עד ״א־ן ל־בע צו דיד אדן צו מדלבדן, יבט קאדא, — א־ן קײן אנדעד זאך נ־ט פאד דעד נ־טמה.״ מ־ט ציטעדנדיקעי פדן די קײטן הענט נעמט דאדבנ־ אדדם דאם בדך. עד האט אזדי פ־ל האם דעדפאדן קענן זײן פאלק - אדן נאך ע־״טט ניט גאד אזױ לאננ פא־ן אנקדמען פדנם ליבע-גדום! לײען עטװאם פאד םדן אנה־־ב אנהעננעד פדן דעד א־נק־װז־צ־ע ב״ם פאדטדנעז־יטן באז־נט א־ז מ־: אץ א־ן דעם אלעם פ־לט ־אך רא־בני זײן א־מבאהאלפנקײט אדן א־־נדאמק״ט. עד, דאדבני, דאם ק־נד פדנם אלטן נעטא אץ פ־אנ, א־ם גלדת-פם־בא- ׳ל מאבן אן ענדע צד דעד אײננעפלאנצטע־ •*•*■**•*••*•*•* *י — < •״<£<׳*^<^< •״ ׳-׳ ■ *•*•^** *•> אבער, װי שט־ל און ק״ן לופט דרעננט עלדער וײנען א,־ן בעת די װ ■נעוױיניקםטעױ : ארױ־ א מ־ן אי - העדט עד צו די צװאת םון שטעדט ניט, נ־ט, ק״ן :פש־זז•־ י זאנא־ מאבן ך כאז־נן, נאד; ױאם אמאל שױן געהעדט םון , װי עד האם דער אלטער שליחות און אזוי נע- 1דישן ראובנץ. ז־ך א־יף דער םר־טעד, װי א לײב, צו עבודת- ז״ן פאטעד. ״צו מא־נן הײבט , און דא־כני די או־בעדהאנט מולב־ם װילן. —ן ״ן לאנ־ע, עד א א־ן ז״נע ק״: אן אנדע־ ־על ^** <■•**•••**•*— א,י ש קדאפט, נלײך ־בדרא. אן נעדולד, מ־ט פיל פײע־ד א־■ זאל װעלן אדיפװעקן דעם מאתנשטע־ן״. נעזען ק״ן א־נם באדנ-טאל, װאד םיהאט קײנמאל א פ־עמדעד נעדום און דאך א געדדם פ־ן נ״םט אדן ליבע, װאם ג־לט א־בעדאל. ם.ן הענעמאנ־ע נײט א־בעד צד מדלבדן ־ײבן אן אדדם ד־ מ־כטי־ט-געטטימטע עלעמענט;, םיװעדט א בא- פאלנן זײנען, װאם םולכד מדז ייע ־טײטעד-ד״־יפן אדן אנטלד־פן פ־ן אז •**••*•**••**** ע־אל. אדן עטלאם פונם נלאנ־ן פ־ן בדיאת-העולם א־ן פד־ דעד נעטלעבעד חבמה, לעלכע לעט דעם גלאנץ בײ אלע װעלט- אדמ־ט־טענדן דערהאלטן. נאבדעס װ־דעד זעלטענע װעדטעד. אײננעשדומפן, צ־ונעדדיקט, דעד־טלאנ;, ניט םײן װענ, אזדי פילט ראדבני. א״נם פ־לט עד ק־׳א,-: ק־ץ אננםט• דאם בדך װעט מ־נדעםטנם צוזאמענהאלטן רײן פאלק אדן דערד,אלט;, ב־ז ־עד אנדעדעד װעט קדמען, א ־טטאדקע־דעד, װי א*ו< <ן 2.- *י ־?יי־*י^״"* ראר; דד רא יטפאניע, ױאנ;לײנן ױעױט ױאינני נאדוינט א־ן ארריסגעטדיבן מיט חדכא וטלדלא פ־ן ־טפאניע. ד־ ײ־י־טע־ מאםן האבן א־ם םאדלאזט, ״, דעט לי א בעטעלד, באזעצט עד ז־ך א־ן א אדנטע־טדעפן-יט־ט־בל בײ א יט־דםטעד. צױי־טן די י־ד־יט* -י*-**י*ל ***י^־• ײר ״ײי״יקט לענן דעם ײדײנזן םעדח, ער רא־נני הײדט אינ אוי£ א ׳י 1 אײנ״אם. אדז ג; ראוננינ אונטעױטױעשן-ץאױנונג 11 ״ ״האםטד נאך א שליחות צו מיד, אלקאכעץ? אױםער דעס בוך, קײנעז גענונ, איבע־דנענ־נ: לבן, זאנ דײן מ״סטע־: זאל עד פאד- ענד־קן דאם, מיט װאם ע־ ד,אט מיך פאד מײן טדיט נעטדײםטז״ דאדבנ־ האט געװאלט שאפן א נײ םאלק, - א םאלק פדן ײאבט און טאט, צװעלף ע״פן מ־ט ײדי־ט־ע ג־בורי-מלחמה האבן באדאדפט צלנױפנעזאמלט װעדן אין א־טאליע און םאדטדנאליע םאר דעד ײדישעד מלדבה חנדד - דער אפאטעאז פון דעס אלעש א־ז דע־ ײדישע־ ״שולחן-ע־וך״, - א טױט בדך, לאט דאדף שאפן דעם םזדאנאט פונם רעאלן לעבז. אזו־ זײנען ראדבנ־ם ג־ױםע א־- דעען צעשלאנן נעלאדן א־נם הויבן פעלז פונם ײדישן םיםפישן משיחיזם אזן סיאיז פאדדרעננט געװאדן א נעזדנטעד פדנק םון א םאציאל-פאליטישעד דע־ראבונג. מאקם ב־אדם ״דאזבנ־״ א־ז א װיכטיק קאפ־טל פ־ן דעד ״ד־- שע־ געש־נט־ע. ב״ א־ט איז מדלבד א געמיש פדן פאנט־אז־ע מ־ט־ קאמ־שן דאן-קישאטיזט. ראובני אבער א־ז א ג־ו־שע־ נאציאנאלע־ העלד, װעלבן דץ דוד האט :יט געקאנט םארשט״ן אדן נענדננ• דיק אפשאצ;. ע־ א־ז דעד ם־נטעז פ־ן דע־ ײדישעד דעװאלדציאנע־י־ט■״ קײט אדן נאציאנאלן שטאלץ. ^***■^^ יד—* און װ־דע־ א־ז מולבו גל־קלעך צו אדיפדעקן דאדבני — דעם משיח. דאובני א־ז ־טײין א־צט דעד אפהענט־קעד מענשש און שטעלט ז־ך ניט דאקענן ז־ץ ט,־ײעם אנהעננער. מולג־ פ־רט אלעק דאובנ־ן ק״ן ר־*הנםבו,-נ צוס ד־ב־ םא,־־1 א־ם דאד האם שו ,־א־: ד־ת־ה >4**♦ י., ,־ םען געל־נען פאד דאוםנ־ם אפילו ניט ק״ן האפעגוננען, אז ז״ן של־חזת זאל אמאל מקז־ם װעהן, ער באנדײפט די צלעקלאז־ק״ט פון זײן באדך א־ן דענענםבורנ, - עד חאט שז־ן אבעל ניט־ א־ן זיך ק״ן ב־ה פון -־דעדשטאנד. דער ם־ף א־ז, אז ד־ ב״דע העלדן לעדן ד־דך א קינינלעבעד פאדארדענזננ געשטידמ אין ק״טן אזן א־״ננע״א־פ; א־ן תפ־םד,, ב־ז טיװעט אדױבנעשדאנן װעדן א־בעד •<*** •**•*•*^•*ך• :ני איז איעױ א־ז ז״ א פםק-דץ. םולבו א־ז גל־קלעך; ע; צז װעדן א קדבן פאד זײן ײד־שק״ם. דאו ט־לא־.ן, - ד״נע פלענער האבן נעל־טן א דורנפאל, קײנעו ^**י• *•<>*** ן ־״<- ׳^ן? * <י ׳*׳,״ # ׳׳ן לעצטער ט־נזם א־ז עד גע- יעה ע־רד - א־ז עד דאד :זםאנען, ב־ז ד? אײנזאמע־ א־ן האט איע ניט פאד :עבל־בז א קנעבט פון ײדישן געטא און נ־ט נעקענט או־םהאלטן ■ין י״<^י* י>■ | *־־■• דיל זובן םאר ז־ד א נהמת א־ן דעה :שורה י ו ־-. אץ װאם דעד ײד־שעד ד־כטעד אלקאבעץ בדעננט א־ט פ־ן די װײטע אתעד א־ן קע,־קעד אדיץ. די בש־דה א־ז, אז װעד ״שולחן- עװוך״ א־ז פאדט־ק. אדקאבע■; תאט געבדאכט דעם אפ