Literarishe bleter · 1926-01-01 · 87 (1.1.1926) · p. Seite 3

3 87 .;א ליטעדארי־סע ביעטעו* ט א ב ע ל ע ווו דאמ ײדישע ב־ך א־ן די לענדעי, א,; די •אין 1925 1924 1923 | 1922 1 1921 8 א נ ד 0 ״ •נ־ל, 0.״- _ ס׳0 1 **ל ־־יל ,0,0 *זלן ז,67 163^ 69,9 14()|| 70,6 258 67,3! 286 70,4 294 *ײלז. — — 6,6 14 5,4 20 8,7 37 7,0 29 רוםל*נד .... 2,9 7, 12,7 27; 13,3 49 14,8 63 3,3 14 דײנושל^נד . . . 0,4 1 1,9 י■2 1+ י 3,1 13. 2,4 10 ^יכו־ ■ . . . . 1,2 3!־.1 3| 1,0 3 1.4 6| 1,9 8 לעשלוזנד .... 0,4 1 0,9 2 1,1 4 0,7 ,5 3,3 14 תםנודײד .... 26,0 63 6,6 14 6.5 22 4,0!1,7 49 ))בזעייקע .... 2,0 5 : -| א־עענםינפ . . . 100% ס1000|ג24 418ן0/ס100י425;״׳ס100׳ 364 ס׳ס213100 װי םיר זעען גײט פוילן אויםי ערשטן ארט די אלע 5 י>ןר. העכער 2/3 סון די ארויסגעבעבענע ניכער (אויסער ראמן• פארבאנד) געהערן צו פוילן. און דןןס איז ניט געקוקם אױף דעם שװערן קריזיס, װעלכער הערשט אין פוילן, און אויף די שװערע קרעדיט־באדינגוגגען פון לאנד. דייטשלאנד אלס צענטער סאר ײדישער בוך-פראדוקציע גײט אונטער. סון0/ס0,14,8/ס3,3ג און 0/ס12,7 (אין די יןןרן 1922, 1923, 1924) איז א־ן 1925 ארויס נאר 7 בי• כ<ר_0/ס2,9. דערםאר האט זיך אין לעצטן יאר אויסגעפײנט אםעריקע. פון 0/ס6,5 (1923), 0/ס5א6 (אין 1924) ארויםנעשטײגט, הײ־יאר אויף 0/ס26,0. בראװןן אמעריקע. כן ירבה וכן יפרץ לסוף די ציםערן םון ײדישער פארלאג׳ארבעט אין ראטן• פארבאנד (לױם די ידיעות פון ז. בורשטײן_סעקרעטאר פון צ.ב. פון די ײדסעקציעס, געדרוקט אין .עמעם״): עקז• נעםען דרוק״גױנן 183.000 403 56 פזןםילזר-וײםנסזןםפלזםז און קינםםלז■ 92.000 153',• 28 223.500 45 ב/< 304 — — 5 12.000 2 ־/■13 אױסםירן פון ציםערן און ד>ןם זײנען אין אלנעמײן די פאייקן יאר•״ ב 8 נ י י ט דעם א ב $ נ ע מ ע נ ט אויף די ״ליטערארישע בלעטער״ אויפן יאר 1926. י ביכער און גאר װײניק ביכלעך, װןןס זײנען דא פיל צוױשן די אנדע־ע געביטן. בעלעטריסטישע װערק װערן אױך מער, באדײטנ־ דיק מער, איבערגעדרזקט (װזןט גײען ניט אדײן אין חשבון)• שיינע ליטעראםור (ארײנגערעכגט פזןעזיע, דראמע און אטײל םעכוארן און ױגנט־ליטעראסור) פארנעסט דעם װײט־גרעססן ארפ אין אונזער אדויסגענערישעד ארבעט• דראמאטישע װערק ערשײנען װןןס װײסער אלץ װײגי• קעד. דעם לעצדן יאר ה$בן זײ אויםגעםאכס אינגאנצן 0/ס3,3 (8 ביכער). ם׳איז א לעכערלעכע צאל און רעדט שטארק, אז פיט א־נזער מעאטער־װעזן האלטן מיר ג$ר שםאל. ניטא קײן ײדיש סעאטער (איבערהויפט אין אײראפע) און םען נייטיקט זיך ניט אין דראמאטישע שאפונגען. די ציפער—אכס-איז דער בעסטער בא• ראסעטער סאר אונזער ארעםקײט אויםן םעאפער־געביט. טעאטער• טוער׳ צײם צו פארטראכטן זיך אויף דער ערנםסער לאגע. אויך מ־ט די איבעריקע געביטן האלט עס גאנץ סרויעריק: קריטיק-נאר8 ביכער ו0/ס3,3), און וויסנשאפט—5 ביכער (0/ס2,0). אויף פאליטישע און געזעלשאםטלעכע םראגן האבן םיר אפײנע ציפער.20, אבער ס׳זײנען ס׳רוב קלײנע ביכלעך, ברא־ שירלעך פון קןןאפעראציע. דראענדיק זײנען אױך די ציפערן פון לערנביכער און ק י נ ד ע ר־ל י ס ע ר א ט ו ר. הן די צאל און הן די פראפןיץ זײגען די לעצטע 2 יאר םוראדיק װײניק. אויך א דירעקטער פועל־ױצא פון דעם קלאנעדיקן םצב פון אונזער ײדישן שול־װעזן. ניט נאר די צ ןן ל איז װײניק, נאר אויך די ק ו ו א ל י ט ע ט םון די ביכער איז א נישטיקע: קלײנע ביכלעך און שלעכט ארויסגעגעבן— װאו װערן ארויסגעגעבן די ײדישע ביכעד? אויף דער םראגע גיס אונז אן ענסםער די סאבעלע ןןן• אין דער סאבעלע הןןבן כיר אויך די ציפערן פון די ארויסגענעבענע ביכער אין די פאר• שײדענע לענדער פאר די לעצטע 5 יןןר. ראיבני-דער יידישער שר אנײער ראמאן פון מאקס בראד*) ל. זשיםניצקי ׳ דאנציג געשװאו־דענײ נעש־כגיע־ פענדער, געש־ינ שדיבער. ון אד״נדר־נ• מ־ט זיץ א־נטוןט־װן יאנד״פן א גען א־ן ד־ געיטעעגי־טן, מ־ט זײן גרוינן םאנטאסטי־טן פא־נעט, ט־קע נ־ואנבן, א־ן ױ שילדעדונגען סאד־טײדענע ז״ מ־ט ױן אױיגבדענגען םון דעד גע• און ־טאטן אויםן ה־סטא־ישן םאן װאס װא־פן ל־כט : ־ װעלבע דעד דע,־גדײכט אפט אזעלבע הו־ב;, צ ש־לדערטער עפאבע א־ן א גוטעד היסטאדיקער קאן ניט דערגױיבן. כדאנ־סט אדעד דעד גאגצעד :־ט• ן װעדט אמאל א שלישל צו א ה־סטאױשעד דאמא; אויםגעקלעדטעד עפאכע און םעדזענלעבקײט. 1 ד־געואד״ג־ע דאראנען און דדאמעם - זאגם דען - דינען :־ם צדעקכיעשיק; זײעד צ־ל צו דין א בעלעננ־יםםישעד קאמענםאר *ד ה־םטארישע םעיזענלעבקײכ־ן, עפאגן, אדע־ געשעענ־שן, דעדגדײכן ז״ ג־ם, װיל ױ אויפגאנע, וועלנע זײ װילן אויף ויך נעמען, '׳אט יטז־ן לאננ אפנעצאן רעד נ־אניבט, דער היםטאדיקעד. אנעד רב׳אד־-עםט דעדנײ, אז סיזײנען פא־אן אזעלכע היםטאד־דוע דא׳ ראנען, םון װעלכע מיקען אמאל לערנק מע־ געיט־בטע, אײדעד 1זת>1 .חס1/ט[ זס0!סזתז ח6|> 1תסנ1ססא .1>סז8 .1א (* .חסו1סחז)ו\ 2ג1ז£/\