Literarishe bleter · 1925-12-25 · 86 (25.12.1925) · p. Seite 334

86 .זא ליטערארישע ברעטער 334 פשזטשטע און ד־ינסטע זאק, װאונדער*לסטע װערטער, װאס עס קען נאר אונזער?1יטעו־אטור, האט ער געהײליקט יענער קראםט פון מענטשן, יענער אײנציקער, װאט םיר קענק אנטקעננשטעק דער נאטור, װאפ םארשלינגט אונז און ר־גגלט א־נל אומעטוט אר־ט. רי ארבעט, װאש םאראײניקט די מענטשן, װאט א־ז דער א־נהאלם םון יעדער ליבע, װאט איז ױ פאראײניקונג מיפן באשעםעד םון דער װעלט, װאמ איז ױ הײליקמטע הםילד,, װאט איז דער העכמטער געבעט, אז קומען זאל זײן העדשאםט איבע־ דע־ װעלם, דאש איז זײן טעסטאמענט. ער םאראײניקט אונז, ײנגערע םיט דעט עלטערן דוד, ער בינדט צו צו אונז יענע, װאט ק־מען םון װײטן ע־שט אן. צוזאמען ױנק מ־ר אן אומה, װאט ט־ו־ערט איצט נאך איר בעסטן זון. און א־ן ױ װעחטער םון פארשטארבענעט געםינען מיר א ליכט אין דער םינסטערניש: ״אזוי מוז עש שוין זײן. דער ױנגע־ נאכן אלטן, דער זון נאכן פאטער. און בפדר אזו־, און אבע־ אמאל אזוי, און װידער נא־ אזוי - װי לאנג דײן װילן װעט ױן ״פאטער אין הימל״! אן אויפרוף פון דעם ײדישן טעאטער־מװײ אין נױ־יארק אין יאנוא־ 1926 װעט דער ײױשער טעאטער־מהײ אין נ־ו- יא־ק פײעק דעם 50 יא־יקן ױבילײ םון גאלז־םאדענט טעאטער. עם װערט געג־־ײט א גוזיםע אויםשטעלונ: .םין גאלדםאדענס הקוםה און טעאטע־, א סםעציעלע רעט.־אםםעקטירע םא־שטעלונג און אויך א בוך לכבוד תם גױנדער םון ײדישן טעאטער. אין דעם בוך װעלן זיק געהרוקט: וכרונות דדעכן גאלדםאדע;, בר־װ, זײן אװטאביאכ־אםיע, צװאה און אויך א םולשטענױקע ביבליא- ג־אםיע א־בער גאלדםאדען. דאם רעדאקצ־ע-קאלעגױם םון דעם גאלדםארען-בוך װענדט דך צו אלע ײױשע שױיבע־ מ־ט א בקשה מיטצוהעלםן אז דאם בוך זאל זײן װי מעגלעך םולשטענױק. מיר בעטן ױ קאלעגן, װעלכע האבן אמאל געשױבן איבע־ גאלדםאדק אנוױיזן אונו װאו און װק האבן זײ ױער ארט־קל גע׳ דרוקט. או״ך בעטן מיר דעם עלטעק תר םון ײױשע שױיבער און אקטיארן צושיקן זײערע פערזנלעכע זכרונות װעגן אבדהם גאלדםאדען. ױ זכחונות װעלן דץ געה־וקט אין דעם געפלאנטן 2יד• אויך בעטן מיד ױ באויצער םון םארשײדענע דאקומענטן, בר־װ, פאהאגראפיעם א. אז. װ. אױסצולייען אונז זײ םאר דעם בוך. מיר װעלן זײ וײן זײער דאנקבא־ םאד דער הילף. אזו־ װי דאם בוך מװ צום סוף יאנואר 1926 זײן אינגאנצן םא־ט־ק. דעײבעד בעטן מיר זיך צואײלן מיט דעם צושיקן םון ױ אז־ננדעדני״נטע מאטעדיאלן• אלע מאטער־אלן בעט מען צושיקן או־ף דעם םאלגנק אה־עם: חז 118611 ודז 6ז681ו1ז י81!*ו6^ .־1*8 7 £ 31 )1זס¥ז\6א 5 פארלאג ב. קלעצקין ■ װארשע, לעשנא 36 5 דיטעגערשיינט: ■ ערזר װארשאײםקי: ] שמוגלארס ס (ר ¥ ם א 1) ■ דאס בוך, װאס איז שױן העכעד איאר נישטא אין פאר־ ■ קויף, גײס איצס ארויס אין א נייער אויפלאגע ■ 308 וײטן פ־ײו 6 גילדן ■ די, װאס שיקן תיכף ארײן 4.50, באקומען ארײננעשיקט 9 דאם בוך. — פארסא נאך 40 גראשן. ■ —-- ■ ס־װערט איצם געגרײט צום דרוק: ■ א נײער ראםאן *ון 2 עװר װארשאװםקי 5 ,שניס-צײט■ 9 אדרעם: 36 3, 1^318X3*3, 1.65X00מ1)|£0|א .8 .0ץ 9 שאר שלש: 9858 .0 .>1 .*1 ■■■■■■■■■■■■■■■■■■!■■■■!■■■■■ ■ נאכן טויט פון װלאדיםלאװ רײמאבט די רעדע נײם^אפענעם קבר סון יאיאםלאװ איװאשקעױיםש, דעם סןרשםײער םון דער יוננער סוילישזנר שרײבער״גענעראגיע צװישן ױ מוראדיקע בוחות: לעבן, ליבע און טויט-בלאנקעט ער זיך ךער מענטש. ראו-זשע זאל ער זוכן א רױקן װעג און א זיבערן םארט? ױ װעלט אױ גחױם, ױ שטעגן און ױ .יועגן אידע זײנק םארררײט. גאט א־ו פא־דעקט מיט א אומתרכדױנגלעכן שלײער. די ליבע א־ו שדוער און דעם טויט םא־שטײט מען ניט. אבער װענװײזער תנק דא. עם זײנען דא לעבנם, אזעלכע האח- מאנישע, אזעלכע מי-םולע, אועלכע באצידטע םיט טײעדע פיתת, אזוי װי דאם לעבן םון דעם, װאם דץ פארהארעװעט לײב איבעח- ענטםערן מיר הײנט אין ליבעפו־לן שוים םון דער ערד, םון א־נזער דוטעד-עדד. און װען מיר .יואלטן א־ן דער דאזיקער שטילקײט נוט אנ- געשטרענגט אונזער אויער, ױאלפן מיר געװים געהערט, װי עס םא־מאכט זיך ערגעץ אין דער װײטן מ־ט א שט־לן, ודיטן סק־ים א טדער גו־ן א סטאדאלע. דאם פארמאכט מען דאם קא־ן םון אײביקער שײנקײם, ױאס ער האט פא־ >דנז אננעזאמ־ט. דאם מענטשלענע װא־ט, דאם אױ דאם םא־ביקםטע סאכ־ע־יאל םון דער װעלט, תי אױ עם, קדיצנתק א־ן ניט גלײך. און אין מויל םון גתיםע א־טיסטן צעקלינגט עם זיך צומאל אזוי װי זשומענױקע צ־מנלען. אין אמאל װערט םון אים אן א־נםמתמענט פון שנאד״ ער אבער האט א־ן רעם װארט געםונען יענע װאונדערלעכע םע- דעם, װאם םארבינדן ױ ע.־ד, םון װעלכער מיר תנען געקומק מיטן היםל, װאם אױ אונוער ירושה. דץ הארץ האט געשלאגן א־ן א גלײכן ױטם מיטן הארץ פ־ן דער װעלט. ער האט געװא־בט א־ן װאם עם באשטײט ד־ גתיםק״ט םון רענטש: אין אײבגלײבן זיך מיט דעד נאטור, א־ן אגטקעיגנשטע־1; א־ר ת קראםט םון מענטשלעכער ארנעמ.