Literarishe bleter · 1925-12-04 · 83 (4.12.1925) · p. Seite 286

83 .׳וא ליטערערישע ברעטער 286 פארלאג ח. בושאזא, װארשע לעשנא ר2 ס׳אױ ארויס פון דרוק דאם בארימטע װערק פון - סטעפאן זשעראמסקי ערב־פרילינג (״1£א05]׳)ע2£0^ק״) ראסאן אץ 3 םײלן אױטאריײרסע איבעדזעצרנג פרן יצחק טררקאדר ,״ערב־פרילינג״ איז איכערגעזעגס אויף שארשײוענע שפראכן אין פאר״ שפרײם געױ#רן א*ן הונדע-טער םויזנםער עקזעמפלארן. ^ע״ב״פריליגג״ הןןט ארויכגערוםן א גי־ויםע פאלעםיק און שסארקע חילוקי־דעות 430 זייסן פרײז 8 גילדן ביזן 1-טן דעצעסבער נאי 5.30 גילדן *•*רסן נ8ך 50 גדןןזזן. אויסש ליסלע כער פארקויף 36 סח1.652 ,3ס\523־!3^ ,3חו>1ס16>1 .8 . אריבזדוקן גע״דאסן; דען עש איז :״טק גיבע דדלף יאזן אזוי א•: דאב גערען, ,יוען אינלער?דל־וועון ד,אט זיך צעבליצ), טא־ רען :יט ױין ק־־ן איבערקל״נער. איער אי־צט א־ז שזין געקומען די צי־ה דטמצוקאנט־אלק ראט, ראט מיר םארמא:; און צו ברען רערטער אױ־ א רער סאלידן ם,י:ראמע:ט. או־ף צר־ לעגן קאן מען ־טאםן טערם־נאלאניע א ק־רצע־ע־ .לעג איז צ.יט,־אנטן. אזא טערמ־נאלא־רע קען;ײן א גאנ־ן גוטע. אנער אי , , ,, ם.יז ד ד.אבן ארמבאד־נגט - זי א־ז א צ־געטראנטע, ױ ד.אט נ־ט, ארער ד,אמ ,יױיניק דארצלען אין דער •טפרא־ ר- רא־םן :אך רערבײ געױענקען, אז בײט ־טאב• דאט אין א זעצן א־בע־ באקומען אאז״ר. רער־בער באדומען זיך א־רנע רע־טער, װאנ ־ײנע ע,־נעט,־אגן א־בע־געםלאנ־צט א־גא: םא.־ט,־א:ע:ע, װאנ םא־ײטטעלן א־ן ראין ױך נ־ט צעװאקנן ״ו די רײמ״טע געדיקטן. םען דארף געדענקען, אז יערענ םאי ױמ,<:ע■ ׳ף?״ו ױגעני •׳־, דעי םיז דן ד; נאט־רלענע ״דימא־ אט.־אם־רט ינען םל טעדן תד־על כ<ן אונז ׳ לי יעדעש .לא־ט ער בארא־בטדן ־א־בינג, ־עם האט דעד אדעמקײט םון ״דש נאד דיער ־ט אדיבעתעט־א;; אדן שםראבן, אױף ם־עמדע קולטו־ן א־יב־ע־ ־אם ־עצב צ־די־געקומיעניע ײדש, חאדם־עײדטע, אױף אנדעדע א־םניט, לױט ינע אטאציאציעט. יעדער נאמען אי און לױט : ר.אט ר.ם־ד עלנער םיר ט.־אגן מםױאר, אין •רם־אך׳יטיאםוננב-םעיקײטן זײנען שדן :ײ אונז <<-<ן אין פניז רער ראר ערא־ :־אפן :ע־ונטע, לאםטיקע ײד־שלענע טערמינאלא־ <־.־ םאר אל־ן ד,עדן ״װ• עט דאגט רב ױדל״,- װי מענרע־ע םל*ע:ט ױך אייטדריק;. מ- םוזן צונדיםזאמלען אלע װערטעד א־ן טעננ־שע אוינדרוקן, ,װאנ ױינען גאנגבאר א־ער נאך נ־ט לאנג געװען גאנגבא־ אין פאלק. ״יד מיזן ענ לעדנען, דער־ ג״י די געזעצן, ,דאט לזיט זײ שאםט זיך ראנ םאלק נײע װעדטער, ארן זײ אב-ר־טן אױף װײטער. עט םוז ארגאניױרט װעק א גרויטע זאמל א־בעט אױםן גאגצן שטח, װאט איז םיט ײדן :אזעצט; עם דאדף םא־שדיבן װעדן, װי דאנ םאלק היםט אן די אדער יענע געגנשטאנק. <נ דאדף געשטודידט און געל״טערט װעק און אין אינזעד קולטוד-און שול-ארבעט אי־ײנגיטן זיך. און טאן מװן מיד ענ. אדנזעד דור מוז עם דודבמאבן, ,װײל ענ איז אזוי אױך שד־ן ..איינ ניט צו שםעט״. שטעטלעך גײען אונטעד, דעד גאנצע־ לעבננ- שטײגעד זײעדער שטאדבט אם, םרננות, מלאנות קומען אום, עס װאנדעדט אדיבעד אםשד די נאנצע ״הענעמאניע״ אונזעדע. און ראם אדץ, װאם נײט אװעק, װאנ שטארבט אפ, טראגט מיט זיך ארעק אזצרו־ קוליטור א־ן שםדאך. עם איז אםשר דײנמאל׳ נ״ אונז נאך ניט םאמעקומען אלא אינטענםיװער םא־ענרערונננ-ם־אצענ, און אויב ריד װעלן די א־בעט, װאם איז אויף אדנז אױםגעםאלן, ניט טאן, װעט זי שוין שםעטער ניט קאנען געטאן װעק - עם װעט שוץ ניט זײן, װאם צו זאמלען... זאל יעדעדער, װאם האט א מנע ,ימשא םיט םאלקם-םענטתק א.ץ יעדעדעד װעד עם א־ז אלײן א מדענעד םון לעבעדיקע ײדישע םאלקנ־נעמען, קומען צד הילף אין דעד ג־ויסעד ארבעט א־ן שטעלן ז־ך אין םארבינדדנג מ־ט דעד טע־מינא־אנישעד קאמיניע כײ דער םילאלאגישער םעקציע םון דענ ײדישן ײיםנשאםטלעבן אינםטיטדט*). *) װער עס װיל פיסהעלפן דער סערםינ>ל$גישער קמס־סיע װערס גע• בעסן גו װענדן זיך לויםן ןןדיען: מ. װ־ינײיך, װילנס, גרויס״#*הול1נקע 14• םא־ א בײשם־ל װעל א־ך נעמען א״ניקע טערמינען, װאנ טדעםן זיך אין אונדעד תװל-לימעראט,-. םא־ן געװיקם נחוו.חא3יג7 ױ־נען אץ ״דש צ־געטדאבט געװאדן: ב־יאז־בל.־:, :•:ך־ב־יום, פ־1'־ בלום (פון ,־דנ־ש ) אדן לײבנצאן יפץ דײטש — חוזג^תסז״ס.). אננ, אין ד־טש א״ א :ר־יםע־ נײל :עװ־קםן־נעמען נעשאםן לרט דער ענלענקײט םרן אײםלען, אץ ד־ ײדישע פאלקם־ נעמעי טרעםט ױך אבעד דע־ ענלענקײט-םאטיװ ז״עד זעלשן). אנט־ קעגן די אדע נעמק שטעלט אלעק דאב אריגינעל-ײז־ישע ״ל,־ פ ט ל״, םארנלײנט דאנ צ־גענראכטע ״דינדע-בלונ״ (5ח1ו״\1ס^חס0) און ״שלעגדע־ל״; א־ער ״ם־י-ב־׳ינ, ״דאל- ׳נײ-בלימלעך״ אנטקענן ״ע ד ש ט ל י נ ג ל ע ־״ דאם םאלקםנדמלעבע ״אונטעד- *נז נ **״ ןבריב״ימגוררת׳ א־ז ,א ק ד מ ו.ת-ב ל י מ ל״ גראז• (אױך בוסהלעך״•) נק, קײנראל װעלן מ־ד ניט קענען איױ ציטראב;יאיז רא נאך א צוױיטע־ דעג *; שאם דאנ םאר־ גיםא. םיר זעען אלדא, או ־ו נדע־ר־גאלזעיע. ״ד ם־לא־יאגיע םװ ארױנג־א:; ד םא־װאלגערטע שיכטן םין פאלקם-שאםן״, זאגט אונל אן דעד אװי־פ־• פא־ אינו אםגעשטא־בענעד בא-אבאר. געודנטלעך, א היםשעד טײל טעדי ר־נען אץ נעמען פע־ץ טאקע בםועל-םמש א־ן םאלק, רדעלן מיד ד עטלעבע גע־ ׳-משל, דא־ צוקליעק רוז :•א־ זײ אן ־עקרידאלענט. אביע־ לאב דיאב;עבדאבט ב < -״■^^7 , א־נז דינעץ פאד א בא־ױיז, דאב םא־י אן או־ב־ױת פיד קאנעץ געײ :אטאנ־ק. וױ : ,רײטן ג־עניט אוא פ־נ־ען אם־רו אויף :־נ, בעל־-עגלוה, , ־צ: ׳<זל1א:ות, נ־על־ נו־עדע ה״נט ב״ אד, ,תו־ד״ לינן נאנצ־ע ם־עק ״ *י ןיי קעב - ב מארנ• , ־אי: םא־־עס, םל־טנ־ק־ענ ״י <׳;ט ג־עלאק אין א;םלער;־ט אנב נאן־ זײנ־ען שבעד-פה״, װאם אזנ״ ׳, װאם ליגט נאך 1*77 ) םיי *? מאגן י פא־ *) די־ ערשסע דריי װערסער ה#ם מיר םיםגעבײלם נ. לוריע גי#דנער געגנס, רי איבעריקע—ד״ר װײם סון מ!רח״ג#לי1יע.