Literarishe bleter · 1925-12-04 · 83 (4.12.1925) · p. Seite 284

83 .זא ליטערארישע בלעטער 284 - רעד וױישעד םענטש א־ז א אודס־לא - א טײך. א קאלפער ט״ך. א;א קאלטעד ט״ך. איך דאנ ל־ע צו טרינקען *ן קא1טן א־ד טדו־עד אין ױ או־נן האט ויך אננעצונק נדט א שדוא־צן םייעד. און װי א צענליטע ריםאזע האט זי א־ט א־ן ז־ך א־־ננע- קדאדעדט און געטתנקען זיין װייט ל־כט םון טנ־ט את־£- עד האט אדאפגענודען א־דע הענט פ־ן ד נ־־טט. זי האט זיך :־ט נעװעדט. ער האט זיך אנ־דעתעזעצט ־ענ; א־ ע ם־נ א־יף ־דיעדד א־ן געשװ־גן. א־ן זי — ם־ט א ט־םן טת־ער א־ן ד־ איינן האט ז־ א־ט א ותלע אננעקוקט און ז־ך אנגעוע־בן אתנע.־צ־:״י־.ן צי איט ז־ך געניינט און נע־טעפט־טעט: די ערשטע אויפפירונג פון װיםפיאנםקים ״אכילעיס׳ ד״ר מיבאל ווייכערט קודנ-כל: דעד טיפע־ הוש םאד כראנ־ק. דאט אײנציקע אדי.- שי :ד־בישע א־ן דעד דראדע. אביל .דעט דיט העקטאק נ־שט דאבל. דעט ש.'יה מ־טן פאלט-צװײנ, אב־לב ל־נטטן םת־נד, װעט אב־ל העקטאק עט העקטא־ הדנענע;. און א־ן װילדע־ נקד־ ״י״ *־־־> שעבטם־ת אז נר־זעיט זק געל־נטע א־ז א־ט םון נאט נענענן און אט שטו־טט ער זי אם םון ז־ך אן א נוטן װארט. אט גאדט עד צו של־טן שלוט מ־ט העקטאק און אט צענרענט עד זיך א־ן .־דלד־ער נקדה קענן א־ונ אט שלעםט ע־ א־ן נקדה- דודשט העקטא־ט טו־טן קעדםעד און אט נ־ט עד א־ט את־ט גדו־ם- רוט־ק דעט םאטעד. און אםשד א־ז די נ־שט א־־נגעהאלטנק־ט אב־לט ננװנה פונט םחנד? װײל אב־ל א־ז נ־שט דעד העלד םון העי •ני*כ**נ^ע״ ל<נענהע * גא ד א םענטש א הײנטיקעד, ם־ל םםקו־ ם.־ל טה־תת א־ן טאז? נײט לייענען. און נײ דער או־םם־תנג? ז־ דװ א־ז - א־ן ט־אב אזז נעשטאלט נ־־דעד םדאנאשקא ת־ם און;אדםאנ, ב#גוסל£חיםקי*סע*מער, װארשע: ״זגכילעיכ״/ דראמאסישע כגענעס סון םס. װיכפ־*:סקי״ אינס׳י זענירונג ל. ס• שילפר, קןןמפןןזיגיע פדן סגע״ נישן רוים און געשסאלסן: א. און ז. ס*־*נ5שק5 ,,, א.־ן דעדנאך זיך אלײן טו־טן. אזוי מדז ז־ן. אזוי .יױל דאט אידפאדדײױלענע פאטו־. יענע־ נלינדעװ בוח, װאט שנוםט אין דאד־ דענטש קענן דענטש, םאלק קעגן םאלק. דאן: ת דוזיק פון װארט, װאט ני־טוםט מיט דער אודםאד׳ נלײנלענער קלאננלענקײפ פון םעדז. ױ קנאפ־ײט םון אויטדדוק, רעט ט־םטטן געדאנק אין א־ן, צװײ שותת. די דדאדאט־שן ד־א־זר., ו.אט דע־נ־ײכט ערטעד- :־ע־ דדדנה. א־ז א װא־נװעד, װאט דען װערט בײט לײענען םאדש־נודט ד־טנעתט;, םאדנאםט? װאט מען זעט נישט דעש זינואנ פון דעד דדאדאט־שע־ א־צ־ע? װאט םען טראנט נ־שט, װ־ לדז ת סצענעט ־ײנען גענונדן, װי װײניק ארכיטעקטאניש געבויט ת דדאדע? <װ־ט- ם־אנטק־ אלי־ן פ־לט עט און רוםט אן ״אבילעים״ נישט ״־ראמע״, נאד ״דדאדאט־שע כצענעם״). םא־נעטט, װי פול מ־ט דתיתת טיא־ו דעד יג־מאז א־ז א נתב־שע־, גענידען םון דעד האדעתשער אין נאבהאדעױשע־ פאעויע. דאב אדט, װא־ ױ טדאגעױע שם־לט ז־ך אם, א־ז א ״ה־טטא־־ש״. עט א־ז דאט שדאבטםעלד א־ן רע־ :ד־ב־ש-ט־איאנ-ב־ע־ טלדםה. און עט צ־ט;־ך פון הײליקן שלאט ם.ץ ט־אדאז־ע'. ד־ נעדען ם־ן נ־ז צ־ אנ־ד? אט ז־אננ פע־נאדאן ױ געשטאדטן זײנען ׳ 1 ־־• א״ן דענטשן הײנטיקע. צװישן דעט נעקלאננ םון שילד און טע• ם־עד״ . ט ױ .לאבעדן *, נא־אובטע. א־ז ױ דדאטע א נרב־שע? געװינ נ־שט. נ־ינינע דאטטיםע *־' ־ו י <־* ־׳ ש־וע־ד העק ז־ך ױערטעד א־צנ־קע• װא= אי דעװ שטאף, װײטע ט־־נה, א־־אלטע צ״ט? דע־ נ־שט: םשײ דשל םאד א־ינענע דע־ננק, 'אײ;ע:ע װײטאדן, א־.ענע בםקות. יעדעב םאעט־ש װעדק שטאף, א־ז פאתואקנן ס־ט צ״ט א אם ד־ד םדאנלעדען און נעדא םול ד־ט רדז־ט םון םו־דישעד **•<■>***• ♦*<*'•—•ז• ליד?׳וי״י•:׳<ו י ו ראי^ר-י פון װאנען עב זאל נ־שט שעםן ױן; טב־בה ם־ן ד־נטער, די־לבט- קען פון ת.־. א־־ א־יך ״אב־לעןב״ :ואלטיקײט און ק־אקעװער את׳ ־־כישע העלדי .יאזטד־ט או דדאדאטישע א־דעע א־ז םער < ׳״•־ ״.אלו^אכ<די<, א״ז אלדעלטדעך. זי :א;י'כ*שע מ־*:*כ א־נאי*: אנעי־ ־*ך אםש־טע־ן או־םן ע־קר. און א־־ב א װערק האט עטלעבע ע־קרינ? אויטקל־ינן א״נעט םדן ז״. דאש א־ז נישש ק״ן לײבטע זאך. בםדט נ״ װ־טם־אנשק־ן. דאט א־ז אםש־ד ױ ס־נה, װאט ביז ה״נט א־ז װ־־נ־אנטקי נ־שש א,־־־ן אין א״זעדנעט נאשנאנד ם,*ן פו־דישן מע- אטע־. םען האט נעשם־לט ד־ אדער יענע דדאטע זײנע, אנע־ א ט־ל פון שטענױקן ,־עםערטואד א־ז עד נ־שש נעװארן. דגם עד איז דעד טאמע װאמאט־שער, דער כאדע טעאנראלישער, דער נאמע פאעמ־שעד ם־ן די פו־ל־שע דדאמאניקער. צול־נ דעט אײנענעט טעט האט מען ״אב־לעיס״ נ־ז ה־נמ;־ש־ט או־םנעםידט. מען האש נ־שש נעװאובט, װ־ ארוש צ־צ־ג־ן צ־ א־.־. ״באנובדאװטק־׳טעאטעד״ האש נעפונען א װעג. פון דעד דאלעױשעױ ז״ט. וױבם־אנטק־ אלײן א־ז געװען א מא־ע־. ױנע זון בילױער האט ע־ נע־ען דישן אד־נ ם־ן א־ז די גזלהתקע א־כ א־נעד־קע. ׳־ א־ע אן אנדעדעד, ד א*ז פון זײן ננ־נה. יידףט ױערעמד עקלט ו ז <׳ 1 <״ . א -■ יהױה אתנ. עד װ״שט: ק קנאי■ ׳ לזנאה > ••••••( ... - —ו <■׳,■׳״ . קאז טױא־א לעבט א העלד,;תיט וױ ער- ױ־ו ע־ אינ א נרודעד, נישט א שונא. א־ן ־ש־קט ער או־ם און טםדות קעם פון ה־ ג־־נן נא־נ־נדז — ו ״ל* עי: העקטאר. א*ז א־ן ת לאנגע נענט םון א דאהנעט באש־־נ: א־; העקטא־ן. און ״דאלן נ־וז א״דעלן נעװעלנ־קן אינע־ הע־ װעדז :לענטע נײ אײנע־נע, װעזין ז־ך םאדנינ־ן ד־נן דא;׳; לז־נא שבאררע״, מענטשלעכע איז נ״נ דאט װ״ל ת א־נענע, קענן יעי לאננ פא־ אץ יענער ־צ־ט, נ זך א־ז יאכ א־־נענע - •** *דיה ס־ע־ עװען א ה־ײ את־ט א־ן 3סס1 יאר• נ י א־ז ׳לע*ט״ רלהמה <״אכ װעלט׳נ דאנ װי׳ן ט אנגעגאלטן װ־נפ־א נ**צ דאלש . א־ן עד נעדאנק מדינ׳י פאעט־ש־ע אא יײ:ע לזשע םרן ״אי-ז פאי יא־יט נ**טט לעיק י ד־ט דעד הילס םון ליניע , םאדב, ל־בט.