Literarishe bleter · 1925-11-27 · 82 (27.11.1925) · p. Seite 269

269 לימערארישע בלעטער 82 .זא םאל זע א־ך א־נש טאם־ר סןנ נלד םון דער ױננער לױנע טיט א־,־ע א״גן, םיש די ׳טטר־:; םון א־ר פנ־נ, א־ן א־ך ש־ל דאש םראטערן ם־ן יענע גוטע םא־גאנגעגע טע״ אלזא: ױידעד לונע. ער האט ניט געהאט דענ סא־געניגן פון נאענטדךט, ד־ ־טארםדךט םון די ערשטע צאםלען א־ן יענער צי־ט; עםע־ א נאזונדערע אזן א נא־טטיםטע וױ־נדךט האט או־ף א־ר גע־ר־ט. א־ן דער ל־נע א־־ ניט םער געװען דער ,־ײ־ן פון דע־ ־וגנט׳־־נע, נא־ ע־ט א־ז דאך א־ן א־ר גערדען םרן ־ענעט גע- ם־ל, דאש, א־ן ם־׳־נ, א־ז ער דא צלײטן חנ־־ט, אנער א־ן אםר.ן א־ז ער םעגלעך נאך צ־ז־־נך םאן און םר־־. ם־ר האט ז־ך םא־דאלט ז־ך ם־ט א־ר זען - א־ך האנ א־־ .דענן דעט גע־טר־נן. דער ע־נטםע־ א־ז געדען ם־ט א נאדיליגוגג א־ן עםעם אן ענל־ײעם צז ד־ דער׳ טער, דאם ז־ האט ט־ר דאן געזאנט א־ן דאגאן: - נ־טע, םימן גרעטטן סא,־גענ־גןז - האנ א־ך א־ן א־ם נעם־לט. נארן צז א־ר א־ז ם־ר געוזען נ־ט ג־־נג, נ־ט ־טדער. א־ך האנ געקאנט א־־גנטלעך עודוארטן םון םיין םרז־ עםעם א םארדא־רף, און או־ך געקענט ניט ערוזארטי גארנ־ט. אלע םע־עם זײנען ־א געדען אזו־ דן, אדי ניט ז־כטנא־ אזן דערםאר טאקע אלײן און דײל א־ך האנ געדאלט םארן- נ־ן א־ך געםארן. א־ך האנ געגג־אכט, - םא־דאש א־ך האנ אזוי גע׳ טראנט א־ז ם־ר ג־ט א־נגאנצן קלאר, - אז א־ך דעל אנקזםען צו לױנען ב־טע־. א־ר װיגדער דעט נ־ט ז״ן א־נדע־הײם, א־ן ־טטאט נאר א־ך האנ געד,אט א מעור,. ל־ונע האט געזואלט, אז ער זאל :אנן ז־ך דעש י צז א לאונ נשער״ רעלזד דלקא אזן ישעת כדד; םאל געט־אםן א־נאײנעם אלע ד־ײ, האט ז־ טא־ ם־ט ד אז־גן: — אדדנא, אדרנא. נאר גא־ א ם־טזטער א־ז דער דאונק געזדען, אן א צלײדי־ט־קן ק• א־״נקוםענדק צו ל־ובען א־ן ־טטונ, האט ם־ך ארזםגענזמען עפעם א םאדנע ׳טט־םזנג. נײ ם־ר א־ן דע־ ־ײט, ב״ םײן גאנצער צלגעבזנדנקײט צזט הו־ז אזן נ״ םין גאנצן געדײנלענן און גלײנג־לט־קן ׳טטײנער, װעלכן א־ך פלעג אנדענק אין א־^ע צ־םאלן א־ן זאנן, ב־ן איך דאך געוזען א־ן געדיטע הינזינטן, זא־1 ז״ן נ־ט ק״ן װינם־קע, דער ױננ. א־ך האנ ניט געקענט פא־געםן ד־ זאנן, ם־ט װעלנע א־ך נ־ן געװען םא־נזםען אין ד יזנגע ־ארן. נ־טע־. ם״נע נאקאנטע ם־יעגן קוםען צו מ־ר מ־ט זײערע יזנגע פ־זיען, ם־*ע־. א־ך ז־ך ם־ײען, און דערבײ - ז־צן אױםן בענקל נ־ט ד־ק: ם־ך םלעגן א־־ם׳ רעגן ד געלאכענע באלענוננען און דע־ ליבלענע־ א־־טדרוק םון ד אויגן בײ־ גאשט. און נ־טעת איך םלע־. זיצץ נ״ םײן ט־־ט, בײ רײן אדנעט־־ט־׳ט, ם־ט ד םאר־טײדענע־ א־ן ט־ע־ע ־ט.־־־נ<עצ־גן א־ן, מדנקענדק ד יטםעקעדילע און גע־טםאקע ם״. ם־1,ע־. א־ך לעזן אן ארעדקל א־ן א חודט־ז׳טודאל, איז ם״ן געם־ל דאן נ־ט געװען גאנץ, װײל א־ך האנ ז־ך נ־ט געםאםט ם־ט דעש ־ט,־־נ׳ געצי־ג אזן ם־טן ט~ צ־ דער עדנפטק״ט םון א־ט־ק־1 ם־ט ד־ן ׳טט־ענגן םט־ל. אזן אט נ־ן א־ד געקוםען צ־ ל־זנען - א־ן ם־י־צ־ט נ־ן א־ך געלאיץ פדי םון אלע בחו־י׳טע .־ע׳טטלעד. יערן םר־םא־גן םלעג א־ך אז־ם־טטײן, זיך גוט ארום־זא־טן, אויטם־צן די צײ;, ז־ך אנ׳ מאן גוט, ז־ך פא״קעםען און א־״נג״ן, אנערקענענדק מײן אײגענע װ־כטיקײט, אין נאענטן צ־םער צו עטן םרי־טטאק. ל־ובע םלעגט ט־ך או־םנעמען זײער ליבלעד. ז־ א־ז נאך גע׳ ־ען יט״ן, און אם־טר נאך שענער װי דאן. דאט, װאט א־ז ם־ר פר־ער םיט עטלעכע יאר ניט נעםעלן א־ז א־צט א־נגאנצן םא־־ט״א־נדן געװארן םון מײנע אויגן. און װיגדעד האט געענטפערט: - בײ ט־ר, ל־ונע. א־ך געדענק אלע פרט־ט. ז־ האט ז־ך דערנעענטערט צו איט זיך אנגעבו־גן, אד־נגעיטטעקט א־ד ל־נקע האנט א־ן ז״ן רענטע קעשענע - ד םאלעט םון זק כאלאט האבן ז־ך נאכגעלאזט אזן א־אםגעהאנגען - אזן האט זיך דארט לאנג געפא־עט. ד־ יטװעבעלעך זײנען, אפנ־ם, געװען א־ן א צװײטער קע׳טענע. ד האנט א־דע זונט און ד אזיגן אזישנעראצט, גא־נ״טטא א־ן ד, און ז־ אינגאנצן, לױבע א־נגאנצן, אין א־ר א־ז גאו־נישטא. װיגדער םילט גא־נ־־טט. א שט־ק האלץ. אליץ אזיכגעצויגן, ד הענט א־יפן ט־ש. דעד םאדדדשלענע־ר װײטאג א־ן זײן פ־לער םאט, ד גאנצע געשםאקלאז־ק״ט און מ־אוטקײט, װאט װא־טן אז־ף דעם פענטשן א־ן ז־ץ ל׳עכן, ד.אבן דאםאלטט גע־זט אז־ף ד פנ־םער םון די דאז־קע צזזײ םענטטק. און אז דער נעװײנלענער און א־ינגעפרזװטער לעננט ־טג״נעד, דער א־נערגעשפ־צטער אז־ף לײן ארט, װעלנע־ װײט גאנ־ן גוט, װאס און װעפען ער האט פאר ז־ך, אט ד;־ר זעלבער, װעלכער האט םון ל־ונען געםאכט דאט, װאט ער האט געדארפט םאכ;, האט שפעטער דעתדינט צו ט־ד אלײן, האנ א־ך ם־טן סולן באװאוטט דן םקײפ געװען אלע זײנע גענאמן, אםאל געגן ם״ן װילן א־ן אםאל מ־ט מײן גוטן װילן. דערצו האנן גענראנט ד םד־ערדיקע ־א־ן פון םײן א־נע־לענן קאנצענטרירטן לענן, װאט האט געהאט אן אײגנא־טיק זיטק״ט א־ן זיך. א־יך דאםאלטט האנ א־ך ז־ך ניט געשטופט צו גדיטע זאנן, ניט ףך פארנומען ם־ט אױטערגעװ־דענם, נ־ט נעפאדערם קיץ א־נעדקט; איך האנ נאר נעלענט םיט א לענן, װאט א־ז דא אץ א־פ א ב־םל געשםאק און װאט דערלאוט ניט צז זיך קײן שטוץ. מענמשן האנ איך געקענט, א טך צ־ וױיניק, און א־ך האב ניט געצװײפלט, אז עט א־ז דא א טך גוטע צװישן ד. אםאל םלעג א־ך ם־לן, אז ם״ן א״גנא־ט־קע־ שנ־ט װערט אלץ םעד פארװ־שט, ביסלענװײז, ניט באװאוטטזיניק, אץ דאט םלעגט מ־ך אמאל װײ טא;. זײנק ױך ד טעג דערװײל געפלאנן, ב־ז דער צוםאל ד,אט מיר געבראנט לױבען, אזן א־ן מיר האבן ז־ך דע־װעקט צום םערטן אדער ם־נםטן םאל דער ברײטער באגדף, דער שארפער געם־ל און, בנלל, דאט גאנצע .װעון װאט קװעלט אזן קװ־קש. ד לעצטע איז יענע כװאליע געזזען א־ן םײנע ױנגע יארן, און נאך דעם א־ז געקומען דאט געװ״נלעכע לעבן א־ן האט ם־ך שזין םער נ־ט אפגעלאזט. א־ן נײץ ל־בע צו א מ״דל, אין מײן תחונה אזן צזגעבזנדנק״ט צו םיין משפחה האבן זיך געפלאנטערט םיל פא־ש״דענע עלעםענטן, א־ן װעלנע א־ך האב זיך דער שװער אר־ענט־־ט. געװים א־ז גע׳ װען אלץ אזו־ װי עם האט געדארםט דן. םײן םרז־ א־ז געװען א דרנשנ־טלענע םרױ א־ן אין א״ניקע הינזיכטן בעטער װ־ חרכשנ־ט׳ לעך - און א־ך האב זי ליב נעהאט; םײנע קינדער דנען געװ;ץ ש״ן און קלוג; ד דאגות׳פרנםה דנען ניט געװען שװער צו דער׳ ט-־אגן. א־ך האנ געלענט. םא־שטײט זיך, או ל־ובען האנ א־ך ניט םא־געטן. במעט טאג׳טעגדעך סלעג א־ך זיך דערמאנען א־ן א־ר א־ן א־ן יענעט אװנט, װען איך בין בײ א־ר א־ן שטוב דאט לעצטע םאל געװען: א־ן דעט שטוב׳נאלאט דנעם, װ־גרעדם, און א־ן דער נ״ער שאל א־רערט, ד־ונעם. א־,־ע בדװ דנען בײ םיר געװען אנגעלײגט נםעט װ־ דאן, א־ן ערשטן ־אר. א־ך ,װײש אנער ניט, צ־ א־ך נין א־ן דעם שולדק, צ־ זי, נאר אז עש איז דרננעגאנגען עטלענע יא־, האב א־ך אנגעהױנן פ־לן אץ א־רע ם־יװ דאס, װאש א־ך האב געםילט דאן,' דהײנז: ואל זי זיך שדײבן װעגן װאם זי װיל, זאל זי ז־ך שרײבן װיםל זי װיל, דער םטיל איז אבער שטענדק דער זעלבער, און יעדעם