Literarishe bleter · 1925-11-27 · 82 (27.11.1925) · p. Seite 265

265 ליטערארישע בילעטער 82 .זא ד־ בעםטע ם־לאלאגן אונזערע.׳ דא װעלן ױך דעש ערשדן מאל באנעגענען אונזע־ע הייש־שע םאריטע־ מיט אזו־נע, .װאש האבן בין א־צט געהוד־נן נ־ט אויף ײד״ט. דאש בזך א־ז עוגעג־״ש געװא־ן דורך דער רעדאקצ־ע םון דעד ״ײדי־טער ם־לאלאגיע״ און גי־ט ארויש אדט ער־טטער באנד ם־ן די ״שד־םטן םון ײ־י־טן װידנ״-־אםטלעכן א־נכט־טופ, םילאלאג־יטע םעריע״ אין םאר־יא: ב. א. קלעעק־ן. דעש חתן״הװבל א־נג־כן צו דערלאנגען דעם דאזיקן געשאנק אלע איבעפער און םארגינעו־ םון תר ײדישער םילאלאג־עז * לנבוד דעם צז״יאריקן געבורטםטאג םון ד״ר אלםדעד לאנדוי גרײט זיך א װבל-בוך, א גרוים זאטלבוך םאר ײדישער שםראך־• ל־םנשאסט, ליטעדאפור״געשינטע און עטנאג־אםע, כיגן אנט־־ל םון װי אזוי װאוינט און לעבט דער גרעסטער פוילישער שריפטשטעלער? (א באזוך בײ סטעפאן זשעראמסקי) א י ז א ק דויפשעד - זשערארטק־? אז יאו ט־ר װײסן גענוי, ענטםעק זײ. - און א־ר - הײשט עמ - װילט זיך זען מ־ט זשעראמ־ק־;? ריא־ז נאך קראנק: זאגט צו מ־ר א בדאנדער, ברײטםלײצ־קער ױנג- ם*עם*ן זיזתרןוםםקי אזוי װי מען רעדט װעגן, א לינן ״םאן״בראט״, װעלכן ס א־ז גע- שען עםעם אן אוםגליק. כרעט: א ם־מבאלז זשעראםםק־ן א־ז א־יכגעקומען צ־ ,ױאו־נען צוו־שן רושמאװאנ־עם און א גאנצן טא: הע־ן דאכ געקלאםע־ײ סון האמערס און קעלניעגג איש, דעכ בױמײםטעד און מו־ע־ער ם־ן פו־ד־שן נאצ־אנאלן געװיטן. דאכ אױ קײן מעטאםעד. לער שיהאט געל־־ענט ריט װאםערע הײשע און ס־י־דםולע לע־טע־ זשעראפכקי רעדט א־ן אײנעם םון זײנע לעצטע װע־ק װעגן דעם, או ד־ םו־ל־שע א״זנבאנען זײנען א־ן משך םון א קורצער צײט גענראכט נעלארן צו א מער״װײנ־קעד נא־מאלן צ־שטאנד, רער לײםט, אז די לערטער זײנק װײט םון גוזמאזת. דע־ בלאנדער ױנג ס־רט מיך א־ויף אי־םן צדײטן שטאק םוין דעם טודעם װאם געס־נט זיך איגם רעכטן סל־גל םון ה־־ף און א־ן ״זאמעק קוזלעװשקי״, אין דער אםאליקער קיניגלעכע־ רע״ ז־דענ־ן אין װארשע װײנען א־צמ די צװײ גר־עםטע םוילישע ש־־םמ- שטעלער - סטעסאן זשעראמםק־ און םטאנ־םלאװ םזש־ב־שעװםקי. א־ן רעם זעלבן שלאש געםונט זיך אויך דעד םוילישער ם. ע. נ.״ קלוג תד דאזיקער םרט איז זײער כאראקטערישטיש סאר דעם םאר״ העלטעניש ט־ן די פוילישע ״מאשגעבנדע קרייזן״ צו ל־טעראטוד. עד זאגט עתת, אז ױ פוילישע םלוכה װײשט אםצושאצן די באדײ״ כונו. ס־נם געשדיבענעס ודארט א־ן דעש געזעלשאסטלעכן לעבן און אז זי םארשמײט דאם דאזיקע םארשטענדעניש צו מאניםעשם־ק או־ף א פללטן און םימםאטישן אוסן. אין דעם ״זאםעק קרולעװשקי״ האט צוױק םיט הונדע־ט םוסציק ־א־, יעדע װאך - דאנערשטאג - געםראװעט ליטע־ארישע אלנטן דער לעצםער פוילישער ק־ניג, דער אומגליקלעכער ״שײנגײסט״- כטאניסלאװ אייגוםט םאניאטאװסקי. אין דעם רעכטן סליגל סון שלאם - װאו זשעדאםשקי װיינט א־צט - אויף ױ ברײטע, נידעױקע, הילצעדנע טרעפ סלעגט זיך אלדאי דאמאלסט אפצושטעלן דער אלטער ױכטער קארפ־נמד,־ און א סארטראכטער רעציטירן א ױאלאג םון ״סילאן און לאאורא־ א שאיסז־ניקן עסיגראם, א לויב״ליד'״דליא קרולא סטאש־א״. דא פליעגן זיך אװדאי צוזאמעגקוםען ױ ערנשטע, סוילישע געלע־נשע, רער באליבטער נאח־שעװיטש, דער הרכער גלח קא־׳לאנטאי, כטאש־ל און אנדעדע. אנגעשםאחט בײ א ס־אםוגע םון דעש םענםשע־ פלעגן ז״ משתמא שעהן-לאנג דעבאט־ק איבער אזעלכע םראבלעמען װי :זי״כבארעכטיקונג פון ױ שטאט״אײגױאוינער, סױװילעג־עש סאר ײק און אזוי װײטעד. און װען דער לעצטער סוילישער ק־נ־ג א־ז או־ף דעם באסעל סץ דער תסישער קײםעױן יעקאטעױנא אװעק ק״ן גראדנע איז ששיל געװארן אין דער קוזשניע םון םוילישן געדאנק. דעם שלאם ־אכן םארכאסט תשישע טשינאװניקעס מרויעױקע פאױאקן, שלאכ״ ג־יג״צעס מיט אדאםגעלאזענע װאנסן האבן זיך צום ״זאמעק קו־ו״ ־ע־שקי״ ניט דערנעענטערט. א־צם וױינט דא סשעסאן זשעראמםק־. דעד ױזיקער הויף זעש״אויס װי א בו־-םלאץ. אחם די אם״ גער־אפעטע מרעק הויבן זיך הויכע, הילצע־נע חשטאױאניעס װײשע עו־ערער מיט קעלניעם און ױ הענש תק אם סון דעד ארבעט. ײך ס־עג בײ א גרוםע או־בעטער: - אפשד וד״שם איר װאו זש־עראמסקי װא־־נש רא?