Literarishe bleter · 1925-11-20 · 81 (20.11.1925) · p. Seite 252

81 .ז,א לימערארישע כלעטעד 251 װאו ע־ האט אויםגעדודערש דעם עולש און געםאכט דך א נאםק בײט דין מגידות און דין זממוע עד האט ניט געװאלט ועאה האבן פון דעבן, אבער ער האט עט גע־ואו׳ט קענען. עד האט אמאל געואנט צ־ט װ־מער גאון, דין בעסטן און גרעסטן פד־־גד: .א קונץ א־ז צו האבן א גוטן נאמען, װען א־ד פא־־טסארט דך בחדרי חדד־ס און האס נ־ט צו טאן ם־ם טענט־טן. װאנדעיט א־ט, אדו־ װי א־ך, ם-־טט זיך או־ס םיט אלעדל״ פאד־טו־נען, אזו־ אז די זא־*ן אייך זען £־ן דער נאנט, און דאן האט א נוטן נאםען ב״ דער .לעדם- אט דאפ װאלט געװען א קונץ״. דער װ־לנעי־ גאון האט געענטטעדם: ״א־ך ב־ן נ־ט ק־ן קונצנטאכערי. קק ״קונצנמאכער״ איז א־יך דער דיבנעד מגיד ג־ם געװע;, אבעד ער א־ו געװען אויכגעבונק םיט אארל׳יי סארטן םענטשן, חאם געװא־סט וד די לעב;, װאפ די טוען און װ־ ז־י ס־רן ז־ך אויף - און פאר יעק געדאנק װאפ עד האט געװאל׳ט א־ו־פזאגן, :■א־ יעק םאראלי־טן פר־נציש װאפ ער האט געװאלט איינסלאנצן א־ן די םענטשדעכע הערצעד, האט ער געהאט עסעפ א בילד ס־ן דעבן, עםעס א םע־טה שד,יה, עםעפ א :דטל1. א־ן עד־הױם ד־נען א סך ס־ן זיינע נדטל׳־ם, װ־ א־יך דער נםשל דיערער, פולי ם־ט םארב און ם־־שקייט םון לעבן. עד-הױפ ד־נען א םך סון ז־־ א־נטערעסאנט סון דערצ־־לער־ש;, נ־ט נא־ ם־ן ד־דאקט־שן און קולטור־היפטאר־ש; שטאנדםונקט. קיין א־יג־נעל־*• געדאנקען װעק אין ז־י נ־ט א יבגעהריקט. אבער ד־ םאבל האט שטענדיק אין אוםעטופ זיך געהאל׳טן נ־ט א־־םן א־־ג־נעדן, נא־ או־פן געזונטן נעדאנק, אויםן שגל־דישר. אן אט דעד שבד-ה־שר איז דא אויך אין די םשליפ £־ן דעם דובנער. דערםאד א־ז די אידעע ס־ן הי תשד״ק או־םצוזאםלען די א־ן באקענען ם־מ די דעפ ה־ינטיקן י־ד־שן לעזעד — װערט באגר־פמ צ־ װעק. ד־ פ־אגע א־ז נאו־, װ־ איז אט די זייער פ־םפאפישע ו*ו^*וו ײײיס■* 1? * << )9. .-—<^1 .1 א<׳ו^ו |. צ־וייטער העלפט םון אבצנטן יא־הונדערט, - אין יכה אה דובנער פג־ד האט געלעבט... ׳*ו• ־וו באװ־־ן דעפ קוגץ צ־ םאדאי הא: דך :ז־.־ות <אב־עט־־פ> ם־ט א בר־־טער לעבופ־באקאגטשאםט און לעבנפ-־י׳וגשאפפ. ער א־ז געװען א־ן םלוג, א־־נגעשלאפן א־ן אר־־ג־• 4*44>444• 4444 ••■■ ^*■!••* __ £*44 ••44 ך1**ו**װ4 װװ ^ו**װ<4 א ן ן א ־ ן * ן י ן ׳ < י*<ן < ן י ן ■י?־, -<ן י יי * * ן | ׳׳ < -<| * ײ | | ■ *־'-<| י גער נ-נאבכ, װען אגדערע גי׳יען עיי־ישם ר ־םו־ן או־פשטק פון ז־־ן הארטן געלעגער א־ן ן פ־אלען חצות. דערנאך םלע־נט ע־ א גאנצע;*ן י־! י ן רו• ו םרוםד־־ב... צװעל־ז א :זדאפ;. םלעגם ע ײר איי• י״ײי^ יץ ארן;,״יק ער אד,־:י:ע:א;;ען אי , <ו , - ,ן. -,י.׳ -ען פלעגט עד ג־־ן ז־ ײ־־־־י־ א גאגצן טאג ב־ז םנח; א־ באג צ־פ דאװגען. פ־1־־. א־ן תפיל־ן און םלעגט אפט םאםפן. ידי אלע פרםיפ יעפ־נען ליך א־ן דער הקלםה פון זק ט־־ען ,תלםיד *־ו 1 1 א־ן בד ,בפר הם־דותי'). פדעגט זיך, װען האט ער באװ־זן ג־ם צ־פ אלטעגלעבן לעבן און שטוד־רן אזו־ א״• םעגטשלעבן כאדאקטע., די םעגטשלעבע אויפ־ האם עפ איעד םא־ם בא־־ון צ־ םא;: א געװיםע ציימ פשוםער א־עםאן האם עד גע־ םון ישױב צי ישוב. א־ן װעג, חאם עד געמװם האבן א פך אין ם קבן פ־ן דעפ בוחר׳ * :ניק, םון דעם בע־- ו ־״ ו ״•י—י־ , א־ע אגדע.־ע יידישע םיפ;. עם הו־פט-שםאף פא־ ז־נע טשל־ם. םים ון פ־־ע־ אין זעטל, װילנער גובעדג־ע, ל־ א ״אםגעד־פם גלות״. — •*4*4****^ ••* •••44■•*•^ ב, ן --<-ו. *י ■״-4-ו. ,;ראד,,?ד. ראיגי א דץ ו*4• •4• ^^!■ו•••** 44 — -ן *״ -א-ן,״ק ז ו דאפ י •4—444*4 •״<ק< ׳*״•; ד,אם עי־ . םון רענדאד 2• ן י <^ אי־ז ם־־־ז .4—^4- -<׳^־ <׳ פרן דע= סלאפ צ דך צױצ אלד־ט־ק פ־שגג? האט ע־ געד 4 *•4 •4 — 4 •4*444 ■״<■״<-! יך י״עבדי א*: דיאבן ד,אט דאו עד אי*׳ אץ •אד 1741 (יצ:־* ,־זק״א>, גענױק געדאק און םאד־ בר־אבט ל־־ן ױגנט, א־ן דעדנאך א־ן םעזריטש, א־ן זאלקא־ע, א־ן ד־בנע. א־ן זאסאש־ן און א־ז א־ע אנ־־ערע ש־טעט א־ן שטע־טלעך, ד ר י י מ א ל ד דןװ״לוננ בונחם פאזנאנםקי/תל־אביב פון העברקיש י. ס. א־ד א וױילע געקוקט, זי ד.אט דאפי באםערקט און האם או־ף מ־ד אויך אטעד-ייבן קוקן. פ־אפט, אן װעלבע עפ איז נלגות האט ד או־ף ם־ד געקוקט. ד איז םיר נאך שטאדקער געפעלן, און מיד האט ז־ך פאה־ואלט אריינגק צ־ איר אין װאגאן א־ן יםאדם־ק ט־כ א־ר א געשפ־־עך. נדינע םעק ז־־נען אװעקגעגאנגק א־ן באגאזש, בי• דך האב איך נאר געהאט דאפ קליין פעקעלע פינט האנטעך. ױאפ אױ געהאנגען אויםן קנעםל. קיין גרויטן ישוב-הדעת האב איך ניט געדארםט האבן, וױיל שױן א ציים ם־ט יאק, װי ביי םױ א־ו צ״םיק געװארן דער באװאוסטד־ן, אז םען טאר נ־ט ח.־כלא־׳ א־עלכע ם־ני געלעגנה־יםן. איך בין א־יין אין איד װאגאן. ד, ו־ קלתע, האם באלד פא־שםאנען, אז א־ד טק א־ך, און נאך איידער איך נין צוגעגאגגען צו איד באנק, האט זי שוין אן דער נעוד־נלעכע■ שעכעװדילךט געםאכט פאר מיר אן ארט. םיד האבן זיך יאקאנם לעד עפ האט םריער דערלאננם די האנט אין װאט דינק נעװע; אידע עדששע דייד - נעדענק איך ניט. איך האנ זיך גוט געפילם• ד־ סםאציע איז שױן געװק א םייל הינטעד אונז. איך האנ גע־ װאוסט, אז םק צוג, מ־ט װעלכן א־ך האב געדארםט םארן צ•־ קק שםא-־ק םאדגוםעגעד םענטש־ :־ן א־ך רךנמאל נ־ט גע־ װען, אײע געשעפק ם־־גע האבן געד,אם א־ן ז־ך א ביםל לאנג־ װײל־קײם. א־ן א־ך פלע־- תם־ד אדו־סק־קן א־יף א געלעגגהײט צו א־דב״םן דעפ ש־ם״געד. א־־גמאל א־ז צו ם־ד געקוםק ם״גע־ א פ־ײנו און םיפ פארש״דענע צדזאגעכצן האפ ע־ דר שבארק םא־בעםי צ־ו ז־ך, א־- זא־ ג־< ק־םען צו א־פ. א־ך האי ז־ך נ־ט געװער: און ב־ן נעםא־ן. או־ף א־געד פ־ן ד־ :אן־כפאצ־עפ ב־ן א־ך געש־כאגען או •װ■•*• •״•• ••4 —4 — *4 4444— *4 ידױ 4 •4 — •••■ •14•>••*■ •■•444***** ^<■ מן ן 1*^־*ן.<|•^ ת ן* , —<(״ן. ן״ , <! ו מי ״|<נ < ז־ך. אםג־פ, צ־וגן קד־־צן, װ״ל צ־ױשן ם״ן צוג א־ן דע־ם םער א־ז א־גם־טן געש־טאגען גאך א צ־ג. א־ך האב א־״־גגעקוקם פ־ן פעגפטע־ פין ד־ װאגאנעט אין א־ן א״נעפ םון ד־ םענפטער ה: א־ך באםער־ם א ם״דדש םג־פ. ז־ א־ז ם־ר געםעלן: א םשוט םלע: 444— 1 1' געלען פיאיז נ־ם פנ־פ, א־ן װעלכן אױסדדדק םון א ב־דק; שוין ז״נען ם־ד ־אן ד־ אלע מ־ג־פ טיםשוה, װעלכע *צב,יד האם -,1.4 .*4 ״ <* ״< א ה־ם ם־ם ב־״יםע .״אגק, גאקאנט, אץ גרכ גערלעץ או־ף י ד,אנ כדינע. איך ד א־ז געװען א י;ימ נעפאבכ. -444. א:־־ י׳