Literarishe bleter · 1925-11-13 · 80 (13.11.1925) · p. Seite 237

237 ליטערארישע בלעטער 80 .זא איז א. נ. גנעסין אין ווארשע הי כ״ו אדר א׳ תרע״ג, ד. ה. דעם 6־טן מערץ 1913 נ. ס <ז. רעם מנוא םון ם. לחונר אין ױ כל נתבי א. ג. נגסין. כדן דאשון. ״אדשע 1914>. אין דער ״יעװר. ענציקלאפעדיא״ גכאגד זיו,;ײמ 97׳•> און אין ״הזמן״ מוםי 47 יאר 1913> אױ גאר אנגעגענן אלם נ־ענ־נם גענורט דעד יא~ 1882. מ־ר מײנען, או ױ ד־כטיקע דאטע אױ גענראבט נ״ ם. נ יא־ :אװער, װעלכער גרינדעט ז״ן גענויעם אדטיקל או־ף די עולוטע קווע.'ן• ױ דאמע, װאם אױ אנגערופן אין נ. סײז־דם ארטיקל און ,לאם גיט צו גנעס־נען יארן, אױ א ש־טוטער שאתען םין מחכ־ אדער םון קארעקטא־. 5 םתם װעגן גר״זן, װאם װערן אויםגעגעבן און גיט אויםגענערן אין רעם טראױציאנעלן נײ אונו ..תקון טעות״ אדער װי זײ הײננן נײ אונז אויף דעס טאדערנעם לשון ״נאמערקטע דרוקגרײון״, אױ :אמיט מעגלעך צו ־כ־ױיבן, װײל סיװעט ניט ק־לעקן ק״ן צײט און /־• די דראםןןשימזן םםודיס א־נםע'־ דער שירונג *ץ דוד הערםןןן אויף דץר *ר$ױי:ץ קײן םאםיר. מען ■לאל/ט געדאדםג־ נרינדלעך אומנ״טן אונזעד דװק־ טעכניק, אויפביר׳דן ױ זעעער און ד־ קארעקטאק, שאסן א ביםרי דתק׳קולטוד. אט א־ז א־ו־ם אין יאד 1924 שלום עליכטם ״םונים יארד״ (פארלאג ״קולטו,־ל־גע״, װארשע> און סיאױ קעגט־ק, אז םען האמ געוארגט .דענן דער אויסגאנע און אתיםגעלאזן איר או־ף א גו:ן םאםיר, קלארן ־־״:־־סט, שײן אײנגעבונדן, כא־אקטער־םט״טע איליו־ םטראציעם. מיר ד.אנן וײער װייניק אװינע אױעאנן. אז מק עםגט דאם בוך (־*־,־שטער באנד> א־ן טען דעחעט אונטער ױעם ב־לד פוןי ׳טלום־על־כם ױ אונטע,־ש,״םט ־ט־אדץ א־יף װײס־. ״שלום על־כם א־ן יאר 1817", - פארדױסט :־ך זטרעקלק־. דער זײער געלונגענער םארסרעט באװ״זט יטל־ם על־כמען ־א־ן ־אד 1874 און אװי אױ אויך געצײכנט או־פן םא־טרעט גופא. או מיר ױידן שוין װעגן דער אויםגאבע דארף מען דערמאנע;, אז אויך ױ אויסשדיסט םיט ת־טער םארנ אויף דער ערשטניר ױט ט־ן עדשטן שער־בלאט און אינערגעתזרט צום סוף פון טך איז געשדיבן ניט אויף ײד־ש און מאכט אן א״נדתק םון אן אמזן קוריאז. אט װי אזוי םיהײסט ױ אויפשױסט: ״דאם ״ד־ש״ע ם־נל־קוכ א־ן אמעתקע װערם געװארנט נ־ט צו קויסן דאם בוך״. םראס ריר מאיר באלאנאן האלט דעם נאמען םאד ניט נאי זונדערפ געלונגען, ד,גם ער אנעדקענט, אז א־ן דער ל־טע האט אסשו־ דער טיטל ױן תכםיקן קלאנג, אנער נ״ פוילישע ״ק װעדט דאם װא״ט נימ באנ־צט <ז. דעם שו״ן צ־ט־דםן אדטיקל א־ן ״הײנט״). ב. קארל־נ־ום אין ״מאמענט״ (טעאטעד־נאטיצן, 20 םעבת־ אר 1925> א־ז שוין םלא כעם, װאס מען האט סארביטן, לו־ט זײן מ״נונג, תבם או־ף דונוס. ״םון װאנק נעמט זיך דער סאתריױטער ״דוכוס״, װאס האט לחלוטין ק״ן זין נ־שט?״ תסט עד א־יס אויפ־ גערעגט. אויך בײ פ. םרידמאן אין ױ ״הינטעד-קוליסן-מאםקעס״ סאר־ לאג ה בזשאזא, װארשע 25י.י1> ה״סט עם תבס און ניט דוכום, װ־ א. קאציזנע װיל עס. װאס זאגן אבעד אויף רעם ױ מקוױם? פראגב באלאבאן איז אםשד נעענםעד צום אמת, אבעד ער א־ז ניט א־נגאנצן געדעכט; נ. קאדל־נױם א־ז אינגאנצן אומגערענט. נ־אד א־ן דעד הענדעזשער מעשד,, גדאד נײ ױקן און גראד ב״ מאג־דן הײסט עס נ־ט דובם, נאר דװקא דובום... א־ן גרי צדק מ. 22> שטײט בםותש: ״ידע תדע שבן הדובום פאטאצקי״ און װײטעו־: ״זכור נא כי הײת תכוס גתלי. בי אײז־ק מאיר ױקן אין מאנוסקתפט (בײלאגע צװישן די ז. 49-48 אין ציטירטן ניכל סון ״ױדישע װעלט״> שוין א־ן דער עדשטער שורד, או־סן ערשטן בדעטל װערט ױיטלעך געשױנן: ״װאר אײן געװיסער תכעם אין סוילן״. יױק האט דא דעם ד־בוס גע־ מאכט םאר תבעם םיט א ם־.ל>. בײ מאגיק א־ן א־נדקל װעגן גר צדק <״יעװר. ענציקל.", נאנ־ זױ, ז. 429> װעחש או־ך קלאר געזאגט תי־ס- צו״וס סיאיז זיך אלזא ניטא װאם אויםצ־רעגן א־ן א־־ך ניט צ־ קװענקלען, בסרט, אז חנום אדער װי ױק שטעלט דעפ ניקוד דובעם א־ז םאלקם- טיםלעכעד און טאקע ״דישלעכער װי דוכם און געםונט זיך בהםבם מיט דעם כאראקטעד גוםא םון דעם עצם םפוד הםעשה. א־נטערעםאנט, אז םון דעם עולם, װאם האט באטראכט ױ טעאטעד־אםישן װעגן תבוס אין װא״־שע, האט מען לו־ט דעו־ עד־וד״ םון ם־אם. באלאנאן, או־םגערעדט ״תקעם״, ד. ד״ א־־י, װי ױק האט עס אויםגערעדט, אבער ניט תבם. 4 גיט לאנג א־ז אתיס אזיף ײױש א. ג. גנעסינם ״אצלי <װ־לנעד פארלאג ם־ן ב. א• קלעצקין, 1023> אין א ױער גוטער, אסשד מערקװערדיקער, אינערזעצוננ <םרן הענרע־ש> פון י. מײזיל. נלוױ דער נאמען ״אפד־ם מחנלות״, װי דער בוך א־ו אנגערוםן געװאק אין ײדיש, האמ װאכעױקער געטאכט אט ראם סאעטיש װעחק, װאם װיבתרט און צאםלט װי א לעבעױק הארץ. צו דעם בוך, װאס זק ע־שײנען רארף שטארק און אוים־ ױכטיק באגתםמ װעק און װאס אױ אזוי װײנ־ק נאמערקט גע־ װארן םון אונזעד קױטיק, האט נ. מיױיל צוגעגענן א װארימען אר״נפ־ר־ארט־קל, װעלכער כא־אקטערױירט טרעםלעך א. נ. גנע־ סינק• א־ן רעם אחטיקל איז אנער פא־אן א גרײו, װעלכן טען דארף אומבאױננט םארדיכטן. אוױ־ניק גגעסין, דער אםת־ער ם־לבארער ױכטעח־םראזא־קעד, ד.אט קזרץ םארבראכמ אויף אונזעד ערד און איז אװעק קוים אסלעננױק 32 יא־• נ. םײזיל שדײבט אבער: ״ערגעץ װאו אין א ״ױש שטעטל םון טשעדניגאװעד ג־בערניע האט דך אין 1878 ױן לענן אנגעה־יב;״. א ג גנעסין אױ געבאוץ אין סםאראתנ טשעתינאזער נונ. י״ב מרחשון תר״ם, ד. ד- דעןם 29 אקטאבער 1879 ג <£, געשטארנן