Literarishe bleter · 1925-11-13 · 80 (13.11.1925) · p. Seite 234

80 .זא ליטערארישע גלעמער 234 פאראויס געװאוסט, אז ױ מאמען װעט ניט ציק צום שיח־ך, נע- װאוםט, אז יענע רעדט זיך אײן א קאץ אין כויך, נױינט, או דידא־ף די יפה-םיה אירע דװקא אויםבאםן. אנדע,־ש ניט. דעך שרײע״ ד־ן האט דאם אזא כ־י געטאן, אז זי א־ו באלד אדד־ס ר.־טן םויל. זי האט אנגעד״־יבן דערבײ, אז לענגער לאזן ױ מױר זיך א־מדדײען פוטט-און-פאםט קאן מען ניט, גענעבן צו םארשטײן מיט שטעבעדיקע רמזים, או מיקאן םון תטען דערװא־טן בושות-וחרםות, אויב מיװעט ד ניט םאדצוקעק, געגעבן צו םאדשטײן אז ד האט דך גיט װאס גדדיס צו האלטן, ר אלםנד,, אק אז דאס איז דאס אײנציקע מאל, ,װאס שננים װילן דך א־ײנמיש־ איר לטובה... אידע ױידעלעך זײנק געםלאסן פלאקאװעטע-נלאטיק און שאדף צ־- זאמען, אירע אויגן-אםעלעך ױנען גױן געודעזן, ױ בדעסק םאר- אנטלעך פא־צויגן, םאחארגערש״ה־אענױק און אזוי װי דאמאלפט, בעת מיזאנט עמעק אײנס און דאס צוױיטע װײםט מען בײ דך איײן. - אז כידאג אײך - ױ מויד דארף תשנה-האבן, װײם א־ך דסהמא, װאס איך ױיד - האט זי געװױן מיט א קלין-םיננערל או־ף איד בײםמ. - כ׳װיל א־יך ניט מער זאגן, נאד, אז כ׳וױס, װאם כדײד... ד האט זיך אױעקנעשט־עלט בײ דער ט־ר, אט ױ נגע, ניט בדעה געהאט אװי גיך אםצוטרעםן און א־רע נאזלענער האבן ויך אנגעבלאזן און אפגעםאלן, גרײט אײף אלעמען. ר אלמנה איז א יפגעשטאנק, זיך אװעקגעשטעלט מיט א פו־סט א־יף רער םאליע אן געק־קט אקעגן דך אומבאהאלםן א־ן אוםאנטשלאם;. - כיװעל אײך זאגן דעס אדת - האט זי געזאגט - כיהאב מודא, אז ו־ װעט נ־ט װעלן. - ניט װעלן גאר?ז - כא<א, ױ מו־ד םגרט תתונה-האבן- זאגט זי גאד, אז זי װעט ניט װעלן - האט ױ שױיעױן גיפטיק צוגעשמײכלט. - א שײנע מעשה כילעבן... גיכער האב א־ך מורא םאר אײך, םא־ א״עד יתיפ״ ז־ א־ז געשטאנען אנגעשםא־ט מיטן תקן א־ן דער װאנט, דאס מעוב־תױקע גײכל אתיסגעשםיצט, פ־ן םארנט האט אדויס- געקוקט א ברעג פ־ן א ברוױקער האלקע און א־רע אייגלעך האבן גענוקט מיט ביטע־ער ז־נערקײט, מיט זינעדקײט און הנאה. ױ אלמנה האט אױף א־ר א ק־ק געטאן, אםגעםאסטן א־ן םלוצלונג זײנען א־דע אײגן םול געדארן מ־ט אויםםלאקעדנױקער שנאה אין באלײױקםקײט. - הערט נאד, װאס איך נעט א״ך - האט ד אינדעתיך א זאג געטאן, בקיצור און שארף — איך האב םײנט, מיזאל מיר רײק װעגן מײן יװב איר מעגט גאנץ דנער זײן, אז מײן טאכטער איז װעדט א נעסעק חתן, וױ אן אלמן, װאס האנדלט מיט שמאטעפ יא, א־ן כיבעט אײך דאס צו געדענקקז - װילט א־ר הײסט עם ניט אט-דעם חתן, װאס האנדלט ר ״שמאטעם״, העז - האט ױ שױיעױן געםרענט. - נײן, כיװיל א־ס טאקע ניטז - האט ױ אלמגה א מעםט געטאן ױ שדײעױן. - גןמט מיר עםעס דערםאדז - און שיקן אײער םנשםה צ־ םר־עמדע מענער. - און איר מעגט דץ איר בםרד,! - האט ױ אלמנה א זאג נעםאן• ד האט עס נ־ט געװאלט זאנן, דערשראקן געװאדן םא־ אירע אײגענע װערטעד. םון נײדע װײבערס אײגן האט דך ־עצט נעטראגן א םינסטערע שנאד״ זײערע נײדנס גרעקעלעך ױנק שפ־ציק נע- װעזן, הא־ט און הינטערװײלענץ דך איבעדגעדוקט, םארמעסםעױש אין קאמםםלוסטיק. א שכנטע האט געעםנט ױ טיר, ארײנגעקומען םיט א שאטעלנע אין דער האנגב ד האט באלד געזען, אז מיהאט דך טאנטעדם װערטער, און צום װיפלטן מא־ איבעד־אשט געװארן סין ױנע פאדזשמודעטע אויגן, פױילענן אין פדי־נדלעך-הוזקד־קע, װי א־־נער זאגט; נו, הנלל, נעס ױר נ־ט אזוי צ־ם האדצן; דער גאנצער ענין אױ א שטות... ױ מויד האט דערװײל צ״ט נעהאט זיך א־ו־סצ־שאק, און ר אלמנה האט דך א־מגעקוקט א־ן שטוב מיט נרייטע או־גן, נ־ט םא־שט״עגד־קע א־ן מיט יענער אגונג א־ן שרעק, אז משדנהױקע זאנן סיען דך אם א־ן דער ה־נענד־קעד - רבונו-של-עולם, װאס טוט זיך דא א־ו־נס? - האט ז־ בדײט א״סגעשפױיט א־רע דא־ע, הארטע הענט, צעשניטענע ם־ן קאדטאםלעס׳שײלן. - װאס איז דאס מיט דער מויד געװאק, װאס? 11 יד ד האט אדא־ אזא םעיט־•? - א מד - שדין געהעדט װ־ל עי־ און זױפן, פאפמ ב־ז עלע־״ף א זיע טמען פדעסן אין אפגע -?[ ׳ט אזר־ננ י דאס בעט, מחילה, נ־ט צובעטן. שװין אמאל געהע־ אפיל דעס;ט מיר;1סט, װען זײן ליבער נאמען הא דאס ג־א־ דאמא־ אדן נעבעך םאדשעמט פאד ל״טן... צוגענומען, ם־ך מאן או־ף 'יסרײדן לעצטנס אויך יטד־ן אנגעהויבן אי ױ מאמע האט ױעט ש־ננ־ם אז םא־ענטפעק זי פאד ױ מ״ד, א״נגעזען, דעד ױ־ק יענע אנגענ־מען אן אנדעד פאדטל: עתער ראבן און נאך אזא װײניק, ױ מאמע זאגט, אז סיא־ז נאך אסור לדב־ א־ן אױס פון , מיזאל מיואל ד אויף שט־קעד צעױיסן אױ פשדט ,װערט מויד ט ײדנקעלע, ״שדייעױן״ א דאר, א״בגעטױדנ א הל מאק... ױ איד א געשטוםלטע מיט א שפ־צ־ק ג־עקל ם־ן הינטן, שטענױק מ־ט א בײנל און א־ן א פ־ן םא־נט םאהרסענע־ םפאדניצע, האט זיך אזש אפגעשאקלט דעדד.עתױק דעד מאםעס װערטער. - אהאז װײזט אױס, אז מ־ר אלע זײנען םארט נ־ט געװען משדגע• - האט ױ א זונג געטאן א־ן א־רע בײזע נ־ר-א״געלעך האבן געש״נט פין שלענטק״ט און נצחון. - ױ מאםע זעט שו־ן אויך אםניס, או אזוי א־ז א געמײן ם־רענ־ן•... די גאנצע צײט איז ד דאס, די שדײעי־ין טאקע, געװעזן ױ גאנצע ױידעדקע. זי האט דאס טאקע נ־ט געלאזט תען נ״ם ש־ננ־ס די טיק, געטענהט, אז ד־ מו־ד ,װעט נאך אמא־י אפדײדן ב״ עמעצן א מאן א־ן זיך געהאלטן בײ א״נס: אז ױ מאמע .װאס װ־ל םא־גלעטן אט אזא טאנטעד, א־ו אלײן ניט בעסעד פ־ן א־ד. דע־העדט פ־ן דעד מאמען אזעלנעס ױב־ױס, א־ז זי הינף שלוס געװאק מיט א־ד. אנגעהױבן האט זיך עס דעדמ־ט, ,װאס נאך דעס ועלבן טאג איז ד אדײנגע־קומען און גענארגט בײ דעד אלםנה א ױבאײזן, געמרײסט ד, אז אל־ן קאן נאך גוט ױן און א־בעדגעשמועסט װעגן דעם מיט שננ־ם, דערצײלט, או װי בלינד דעי מאםעס אויגן דאלן נ־ט ױן, האט זי פא־ט דערוען, אז פ־ן א־ר טאנטעדס געגג ,װעט קק גוטס ניט ארױס... א־ן א״נעס א טאג אכעד א־ז ד געקוםען מיט א גאנצן פלאן. א ש־דוך פאר תטען: ױ אױ א־״ינגעקומען שט־ל, מ־ט יענעד ,װײבעױשעד א״נגע׳ האלטנקײט בײס ערשמן גוט-מארגן. סהם-אזױ האט ד א קוק גע- כאן צי תטע א־ז נ־טא א־ן שטוב, געפ־עגט װא־ סיא־ו עתעץ אה־גגעקומען ױ אלטע ,װעש־ין, ,װאס פלעגט ,װאשן בײ דעד אלמגה, גענאפט ױטיק א בל־ק צװ דער קיך און אװי ביסלעכװײז און מיט עדמה א־־ויף דע,־דף, אז זי האט א טײעק שידוך םאד רער טאנ- מער, א װנגער אלמן אן ק־נדער ם־ט א געװעלב םון אלטװאדג אויף דער ,״װאלעװע״. ױ מאסע האט א שטעק אדײן געטאן דאס מעסעד א־ן דעס קא־טאפל פ־ן א־בעדדאשדנג, א־ן שטיל נעואגט: - הס, הס, א ױנגערמאן שדן... - ,װאס-זשע, האט א־ד מודא, אז עד װעט ניט טדגן? - האבן דך גלײך נײ דער שדײעױן אנגעצ־נק ױ אײנעלעך. ד האם