Literarishe bleter · 1925-10-30 · 78 (30.10.1925) · p. Seite 209

209 ל י ט עיר א ר י ש ע ב ל ע ט.ע ר 78 .■וא האלט-נאקעטער װינטערױקער שאדטא: א-ל עפ געװיין דע־ אנה״י םדן רײן דך לאזן גיין אײף א נייעם װעג, - דעש װעג צלט אלט-װערן. און ײאש א־ז יגדיך צי פרעמדע םענםטעד... איז אדת, ה־נ- טער םרעמדע פענםטער בין איך שדין זינט דעמאלט מער :יט א־־ר״ געגאנגען אין ד ׳טםעטע נעבט. איך האב אבעד נא־ א־׳ין :ימ אײםגעהערט נאבצוםאלגן מיט דער ג־עםמער באלא־גטקײט ד־ טר־ט םרן אנדע־ע מענטשן, ײנגע־ע םאר מיר, דעלכע גײען נאך אל•;, דנדך די :עבמ הינטעי פדעמדע םענטטע־ - די אײביקע, אײב־קע טדט םון א־מדולקײט, די טױט םון ־ונגע מענטשן, װעלבע נרענען און צאםלען דך א־ן ודנטערדיקע, שגיײקע נעכט ה־נטער ם־עמדע, גאלדיק-באלויכטענע םענםטער, - א־יב־ק, א״ביק. ה־ן א־ן צלריק, הין א־ן צדד־ק. םוף׳נל-םוף געל־נגט עס מ־ד אװעקצער־שן מײנע איגן פונכ ם־לן קא־אם־ן א־יםן לײד־קן ט־של. נו, א־ך גײ שוין. לעבן דעד טיד טרעף איך אן דעם םעטן, שנ־אײ־ן םארגאםענעם אײגנט־מער םונם קאבארעט. צוליב לײן שטאדקע־ םעטקײט קלקט עס אליס, װי דער דאלז, ד פאטילג־צע א־ן דער נאקן זײנען ב״ א־ם וױ ם־ן אק שט־ק שמאלין א־־סגענאםן. אט םלנקט, װי בײ ים-הינט.;־ר איז א־יך, ם־נקט ,־ױ ד יפ-ה־נט, אינגאנעק עםעם נאם אד• און :ל־טינדק. זק םעטער שמײכעלע, מ־ט װעלכן ער באנלײט מיך אתים, םונקט וױ ער טוט עם מיט יעק אנ־עד גאםט, א־ז מיר ניט זײער שטארק;װם הארצן, נאר, צוליב אײדלקײט, ג־ב א־ך אליך א שמי־כל א־ן דערםיל מ־טאמאל, וד א־ך זאג ארו־ם. מיט א םא־שטײענד־קן כיםרען װא־נק: - ז״נען ד מאקע נ־ט געק־מען... - .לעד? - אט יענע םארל, - צ־־ג א־ך א־ם אן ד־ט ד״ אױגן אויםן טישל, מ־ט דעד קארטל-א־־םשדפט ,דעזעדװ־רט״, װאם א־ז דא־םן נאך אלץ געשטאנען. - א, - לאכט עד זיך םונאנדער - דאם א־ז נארנ־ט. דאם א־ז גארנ־ט... ,װאםיי, א־ר האט ע־ ביז אהער נ־ט באמערקט? אט דער טישל ,דעזערװירט״ שטײט דאך בײ אונז יעדע נאכט! - כיװײם גיט, - זאכ א־ך א־דם א־ן םאדלעגנה״ט, װי א־ך װאלט ניט געװאלמ, אז ער זאל םא־שטק, אל א־ך גלויב א־ם ניט - דבט דך מ־ר, אז א־ך האב אזא ט־של ב־ז א־צט ניט באמערהט... אלנםאלם, ניט א־ן אט דעם װינקל, לעבן מײן טיש. - אװדא־, אװדא־, - םארז־בערט מ־ך דער דאבא־עט־א־שנ- ט־מעד מיט ז״ן גל־טשיקן שמײבע־לע. - א־ר ד,אט עם ז־כער באמע־קט. א־ר האט עם ז־כער געמוזט באמערקן. ־ענער ט־ש מיט דע־ או־םשדיםט שטײט שוין דא־טן אזױםיל נעכט, אלן דװקא א־ן אט יענעם װ־נקל... םיטײפש, װי האט א־ר עם ביז איצט ניט באדעו־קט? און אז ער באמערקט דעם שטוינענדקן א םיהק ־ײ מ־ר איםן םנ־ם, ב־־גט ער זיך צו מיר צו און ,־עדט װ־־טער, שוין גל־יך צל מיר א־ן א־־ער ארײן, א־ן א קאנם־דענציעלע־ שט־ם: - דאם איז דאך אל־ן אט דער צערױיטער טשעל־םט... צו״ ליב א־ם... זײנם א קאפד־זער א־נםאל: א־ך זאג א״ך-א משוגענערז ער באשטײט ניט אנדערש ,װי אײף דעם, אז א־ן אט יענעם זינקל-א, װאפ ל,־מט אויס ם־נקט אנטקעגן אים, דעם טשעליםט, קעגן ךץ א־ט, הײםט עם, או־ף דעד עסט־אדע, זאל ז־ך געם־נען תמיד א לייױלער טישל... א־ר םארשטײט אן אײנםאל! זאװ א־ך אװי װיםן פון בײז, װי איך װ״פ, װי אזוי מען דערקלערט עס אײך, דעם דאזיקן שטיקל משוגעת זײנעם, כאטש ער אלײן, אט דער צעדר״טער טשעליםט, האם־ עם שו־ן מ־ר א פא־ מאל יא געםרוװט דער- קלערן... איר םא־שטײט - האט דער אײגנט־מער אזש געקנײטשט ױן גלאנציקן םליך און אלע מינוט געקװעטשט מ־ט ױ םל״צעם, יאדן מײנע, ניט אײנמאל אונטער םרעמדע םענםטער... א־ך דער- מאן מיך, װי אײגמאל <אבער דאם א־ז אלין געװען שד־ן לאנג, לאנג ציי״קו ב־ן א־ך אין א קאלטן, װ־נטערריקן םארטאג ענדלעך גע- קומען צ־ זיך אהײם, נאכדעם, װ־ א־ך האב ז־ך אזל־ א גאנצע פראםטיקע נאבט אוזמגעדרײט הינטער םרעמדע םענםטער... אבער דאם איז שוין פאר מיר געװען ױ לעצטע נאכט. ױ לעצטע נאכט ניפ־ינא־ ה־נטער יענע םענםטער, :אר בבלל ר לעצטע נאכט היגטער םרעמדע םענפטער א־ד־ האב א־ך בײ ז־ך דעמאלט אםגע- מאכט. ניט, אז םיא־ז מ־ר זינט דעמאלט־ געלונגען צ־ קענען זיצן אין אזדנע ם־אכטםולע װ־נטעח־־קע נעכט אין אן אײגענעם הויז, אינעװײניק, הינטער דער באשיצװנג אדן הײמ־שקײט פון העל- באלױכטענע, א״גענע נאלד־ענע םענסטער נאר כהאב דעמאלט מ־ט- אמאל דערםילט, אז דאם א־ז שוין דאם לעצטע מאל. אז בײ מיד איז שו־ן וױיניק בוח םארבליבן ארלמצודדײען זיך דו־ך נעכט גאנדע אונטער םרעמדע םענםטער, האב אך גענימען דעמאלט א־ן אדדנטעתעשױבן אײף א םאם־רל א םראנצ־־זיש ל־ד, װאם האט גדאד אויםגעדױקט זײער גוט מײנע דעמאלדיקע געפילן. םארװאם עםעם גראד א ם־אנצױױש ליד? א־ך ,װײם אלײן ניט. אבער אװ־ ד.אט עם פאםירט. דאם דאזיקע ליד האב איך בײ זיך א־יםגעהאלטן ב־ז א־צט. א־ך לײען עם ױער אםט, אװי, אז איך װײס עם במעט אויף אױםדיניק: ,315ועו3י1 £[ 6ען£ ז£|1<1עס ובז^עסיײ 6^ 16ע3ז1 זעןז 3££מז1 חס1 £ע|) )£ ,ש)ח3ח)עס3 1* £)ז1£8£> £זע3 עסו\ .301313} 3 £*1עסח3ז\£י* 11נ1עס'1 5חן.(1 ,אוס׳נ 3) £ז1)חס1ח£ 5ע1ק £ח 5<3־ו1>עס¥ ס} .0£55£ 3ח53?*־חעוחזענח 1ח£!ז!£ח 1ע0 ,1£55£חסחק £)מ531 13 ,^עס1ח 15סחז )£.)!15ס1-£ז)ע3י1> 15ח£חוז3£ £5| ,זעסזחעי!) 13מ£113 £5.! ,£)ז£3£)> 3 זעס301 חס) ועןז זעססס חס1\ ,ס^עוחחזסו) חעסעע 5ע1ק עית וס1 חעסי1 £?£3£18י1 1£> ^ז£נ)'ו1 |£ .1£>£<)11 13 1305> ז־וזע1£)£ז 3־\ אײניקע םון אײך װעלן ז־בער דערקאנען, אל דאם ליד א־ז :יט מײנם, אז איך האב עם םון עתעץ אוזנטערגעשדיבן. ריכטיק. איך לײקן עם ניט אם, װײל םון װאנען זאל א־ך קאנען ש־ײבן ל־דער, און בע־ט נאך םראנצױז־שע? אװדא־ האב א־ך עם אחנטעתעשר־בן, און נאך םיט גרײזן דערצז־, םון עפעם א םראנצליזישק לידער-ב־כײ, װאם האט ױך גראד א־ן יענער מ־נוט געםוגען בײ מ־ר אויםן ט־ש. אבער איך ד,אב געהאט א םולן רעכט דעת־ף. ־א: דעמאלט, אין יענעם װינטערדיקן בא־ט>ג, א־ז דאם דאזיקע ליר געװען מער םײנם, א״דער דעם םאעטם, װעלבעד ר.אט עם אנגעשריבן... דאם דאױקע ליד האב איך עם דעמאלט נעװאלט אװעקשיקן, אנשטאט א בדיװ, צו יענער םרו־, הינטער װעמעם םענםטער - אײך צוערשט גאלדענע א־ן דערנאך טונקעלע - אך האב מ־ך עס ־ענע גאנצע ם״אסטיקע נאכט ארזמגעדדיט... אבער א־ך האב עס ם־ף-נל-סוף ניט געטאן. עם א־ז םא־בליבן בײ מ־ר ביזן הײנט־קן ט*. איך האב מיך באטראכט, אז םיאיז גלײבעו־, אז א־ך זאל איר גארניט זאגן-צוליב װאם װעדטער? םיא־ז גלייכער, אז איך זאל עפ ענױקן שװײגנױק אבער גרינגער א־ז ט־ר םונרעםטװעגן געװא־ן א־ים[ הא־צן, װען איך האב ארדנטעתעשדיבן דאם דאז־קע ליד... כאטש װאם? דאך בלז־יז װערטער... און ױ דאזיקע ״םונאנדערבלילנג׳', װאם איך האב עם מיך געדאלט םונאנדערבליק, װען א־ך װעל מ־ך שוין האבן געהאט באםרײט םון מײן םארשקלאםטקײט צו יאיר - ױ דאזיקע םונאנדערבלץנג האט, א־ך םארז־בער א״ך, קײנמאל ניט םאםירט... סארקערט, זינט דעמאלט דאב איך מ־ך נאך םער א־־נגעשדזמםן א־ן נאך פער אײנגעקארמשעט אין זיך. א־צטער סא־שטײ א־ך, אז יענער