Literarishe bleter · 1925-10-30 · 78 (30.10.1925) · p. Seite 198

78 .זא 198 ל י ט ע ר א ר י ש ע ב ל ע ט ע ר דוז. ע־ מוזן דא דעדטעד זיך גי״ט־גץ אמא:1, .ד ז״ זומעדדיקע ,דאלקנדלעך, און אמאל מוזן ז״ ט־אטקען, וד שזוערע, נלאט־קע זעלנער־שטיװל. אמאל װ־דער מוזן די שטעק שארף, װ־ די נאדלען, און ודדעד שימערן קאקעט, א־ן איעד-אםאל דין טו־נקל און טודות- פול װי ד־ לעצטע נב־אות. און זיי מוזן אזױ איינם קע;ן אנדעק שטיץ, ד־ ס־נף זאצן פון אט דעם כאד: די ם־דשט;. דאט פאלק. די ־וק. דעד הערצאג. דעד אנדעדער. דאפ פד־נצ־פ פ־ן םארדנ־פונג א־ז אין די. דאט פ־ינצ־פ פ־ן פא־־־נוזנג םון אלין אקעגנגעשטעלטע. און אוינגע- פ־וװט א־ן אלע מילדמדשטע צוםעליקײטן און ערד־שקייטן, און א־וי:- געהאמערמ צ־ קלארעד געדעדטידךט, שטייגט אױף ך• ,״.״״ .־, נעיקײמ. ױ נשמה, װאט יא־ו־קט־ א־ן שט־לט א־־ן: ״א־טל א־ז, אין פידםאדנ־ק א־ז, און זוק א װינט אין םעלד א־ז ױ װעלם, נאר א־־נס איז און א״נ־ק א־ז ־אלהי ישראל. דאפ וױרקלעכע איז ער, דאט א־נעדװ־דקלענע-־הוה״. און ,װ־ א ־נװפ־ של נצחון רוםט דאס נב־אישע װאדט נ״פ סוף אט דעס מודאױק גױ־סן לענן. בײ דעם ס־ף, װאש נאד אן עדױשעד נל־ק זעט א־ן א־ס װידקלעך דעם ס־ף. .אװי א־ז עד געשטאנען. האט געהארנט א־ן שט־לן ,־ױנט א־־־;. האט געהעדט דעם אטעס פ־ן דעד מא־ע. ד,אט נעהע־ט דאס קאםען פון םעדד־שע םא־קאװעס האט געהערט דאס :אפע־ן. ם־ן ד־ גלחים. א־ז עס דאס לעצטע געװעזן, װאס עם א־ז א־ס נאשערט צו העדן או־ף גאטס ע,־ד? און א־ן א־ם איז געװעזן ױרשט נאך עםעס אנדעדש. עד האט או־פגעטאן מ־יל און אויעק און האט געװאלמ עםעס אנדעדש הערן. דאך האט ער נא־ דאס געדיעדט און .־עדצו נאך דעס א״גענעם אטעם א־ן דעס גאנג ם־ן א־יגענעם נלוט. שױן האט דך ױ קלאטקע א ה־־י נעטאן. א הויב געטאן. און םד־צים שנ״דן זיך אדזרך דורך די פרײערד־קע גערוישן נאך אנדערע, ק־ױמשעד־קע, :אדנלענד־קע שטימען. און ױ שױיע־ן: א״נס איז און א״י־ר איז אלז־.־ ישראל. דאס װירקלעסע איז ער, דאס א־נעדװירק- לע:ע-־ד,וה. עס ז״נען ױ ױדן: דעד קל״נעד יע־ק: ־ד״־שע פאלק. דעד ױקעד ,־: :<; פ־דט. דער םאדשמ־רטעד יצחק לאנ־ו־עד. ױ שט״ען אין טלית־ם געהילפ, ױ און נאך זינן אנדעדע. םונקט צע;, צ־ום מנ־ן. עס ג״ט זײ נ־ט אן דאס םאל?, װאס ק־קם אויף ױ :<; דעד תליה אראפ. עס װיגן זיך ז״ערע ל״נער. ױ שאקלען זיך, םא־זונקען א־ן דעד תם־לד- שמ״ען און ש־״ע־ן, :אדסלענדיק א־ן קױטשענױק װ־דו־. און ױעד געבעט הערט זיך אינער דעס גאנצן גױיסן פלאין. ״שמע ישראל, הי אלהינו, הי אחד״. ,־ױסלעסע װאלקנדלעך צ״ען ױערע װערפער פ־ן ױ נדילעד ־א־ויס, ױרך דעס שארפן םדאסט, צו ר או־עדן םון מאן, װאס ז־צמ א־ן דער שטײג. צוס זון םו;מ.ארשאל ה״דעדסדארף. מאנט עד דאס מויל או־ף א־ן האדנן פדאסט און שױיט צור־ק: ״ה־ אלה־נו ה׳ אחד״. האריוױ. א־ן א מײסטעדהאםטן דאפל-נ־לד יאד״זן ז״ ז־ך פאד ױ;ס ־עזע־ א־ך מ״ן ד־ םצ־ענע, דאס שטוד־ד-צ־־מעד םון די יהונתן א־נעש״;, ־או־ף װעילטן עס װא־טן ד־ .תלמ־ד־ם פון מעץ׳ קי״־אקע, פ־אױאנס איז נ־יל שװאד פ־אג, ־וד ז־ס אדי פון דער ש א;ון *ן ר<ױ ׳ט-^ר , ל־נטז־נ־קער מ־נאעדא אפענה״מעד. דאס גאנצע לענן האט עד גאד געמ״נט, אז ע־ איז א דן פון קל״נעס פ־״נדלעיכן זינגע־ אפענה״מע־ פ־ן פדאנק- פ׳־דט, א ק־ז־ן פ־ן װיניעד :אנק־ד אפע־נה״מע־ד, דעד א־ינע־פ־נאנין- דאט :<; ױדט־עמנ־עױ, דעד א״גנטלעכע־ד מושל פ־ן דאנד. א־ן :א־אן איז ״*ט געע דאב אלץ א א־רשטאט. ז״ן רהות איז ״ױשע ענ־װת. פ־נ־ע הויף-־עלעגאנ־ן. אכ<כדיל^ נאעני עפעס םא־־נע ציגענרנ־ן ע־קל־ע־. או פא־ט־אגן דאך אמאל א ע־ א שן גלאנ־ן םארנ־נדן א־ן ז ־-•־ו׳ ״ ״, ו ״■ ו רזלות־אג־נג. א־ן < ..<, <א.-., , ״*.-< ג ,״ . א,ן -ו 1 ו ••••••*•* •••••.•••••ו■•■ ן ';א-־-ון׳ י ן - -<' 1״ן־-<ו , ל, 7 ל״צעט, .לאס ק״געד פאדלאגגט עס א־גנטל־עך םי־ן .־, א־ ־<־.־ זאל דאס טדאגן... ־צחק לאנױ־־עדס שפאט א־נע הזיח-מאנ־ע־ז ־עז עד :־ט פאדטדאגן. י״י יײ־1 א־ז: •••<£••*•••* .. דע־ר ■7 געאי־ג ־עיז *ץ לאזן ז־ך *>׳ ■-1 . מ האט א־: ,, .־וך, ז״גע פא־־., פײעק או א־ס ני ר -י<- ׳ ו ז*\ ׳י יי• *ײ •* ״•• ן * י-ו ^<• <׳ - י-י^■ 1 ח ן ^*<4^ אי: עיע־הא־ט ה״דעדס־אדף, .פעדדראױטאל-ל״טנאנט, קאנ ־י ו ראן, א; א־למאן פ־ן ג״אג־ן און ש־ג- *ינ- ׳טער-ארד; פ׳ץ םא־משםט, ם.ץ ארד העגמ פ,ץ ה״לי־אנע. ״ ג <* לײט. יצפעטעד דיאט אים דאש ל״ן דאס אי ,י די ג:ױאד יטו־כן א־ן א־נע־געענטפעדט אן ד צ־ס כוף ױעדט עד געװאר, א א־יך :על-מקונל. ,־כ גכױאל א־׳ * י^ם, ױ״א, <, פ ו •*•*••■• -^*-י <■ . י״<1 צי א פינטטיעדן איײפדדם תן א״ פאדקג־פט א־ן םאדנונה מ־ט דאס ד״־־ם־שע, דארצלט איז ער מ״ט ׳ל ױנס: פאױ רינגט אײן פ־רנר־קער כ-ין דע־ק ק ץ שמױן דודך קאלטע־ קלוגשאפט און <• 4^׳** א****ל ^* ^£• זעלט. ני<־ אײנס איז, י׳״־־ז א'ז י־ ־־ איז ער, דאפ אייער״ דאס װיװקלעכע דעס ״ױד ז־ם״ אזן עס אזוי צ־ו ישדאז ש,־״:;, װ־ ױאן פ״בטװאגגעד האט עס גיעשױבן א־ז עס :׳ דא ר׳יל ״ק "ױ 'י״ו?<׳■<) דעס ודע.־ק ״כמ. י־יי —.י און קעגען ױ לעצט־ע פאדקג־פ־גגען א־ן ױ ערשטע א־נטעד אן א־געװ״נ־קסטן .י^יו <׳״^ אל־ן ־א־ן פ ו ן ד ע ר ה י י ם פרץ מארקיש אזן ־א־ן ז״נען דך, װי גענז געזע־סן או־ף דער האדעו -װאגאגעס זאל־ן-אװעסעד, קי:*גסכע,־גע,־, אסט־אכאג־עד - אזן אפגעקאפקעט חאגן אזױ םאס נאך םאס דאס רזל-לאחד־ס... -,דאס הערט זיך עםעם, ״דן א־עמע? װאפ הערט דך עםעס נ״עסיו עס זיצט א זקן גאך אין שדל ב״ס סםרל משגױת און צדפט ױ לעצטע תאד םון נאדד—פאיגעסענע; 1 .עלע הער־נגױקע םעסע־,־, װאלינעד מא־קן און יאד־ק; , אסטדאכאגיעװ א־ן אדעסעד, - ארעמע ,װאלינעד ״זץ.. ־ך נאך׳-ר״ ״לץ-םח י •••*•י^•* ״ף <ו ״ הא־כסט־׳ ״-װאגאגעש גאגצע—ק־נ־גגעערגעו װאס סיהאנן אפגעהאנדלט ע־לעך ליאג, גענעלמעט מ־ט טאראדעד פא־כױאגד