Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 2 (1925-1926)
- Issue
- 77 (23.10.1925)
- Date
- 1925-10-23
- Page
- Seite 187 (sequence 7)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 72% known words query
- IRI
…/4795427-8773849-8774379--00716-4796089- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
187 ליטערארישע בלעטער 77 .זא א־ן דער גע־ױרץ-שגיעקעדיקעי י^םט א־נם שלאף-צ־מע־, ודאס א־ז א־ן דעש הו־ז, א־ז א־צט טונקל1, א־ן ב־ענענד־ק אזו־, א־ן ת־ט- צעפליארט. א־ז אט: א־ן אט דעד קלארעד א־ן מאדנע ל־כט־קער נא:ט, א־נטע־ די םענםטעד םונם טונקעלן שלאף-צ־מער, דדי־ט ז־ך •טז־ן א לענ- ג־ע־ע צייט א־דם דער ױנגעדראן, דע־ םטו־ענט. גע׳טען א־ז עם אזו־: אז עד ד.אט ז־ך א שט־ק צ־־ט א־־ור- געדרייט אזױ אייף דער דיטיקער גאם, ניט וױיט ם־ן ז־ין :עלייטעדם הױז, ד,אט א־יף א־ם ריטאראל אנגעדע־ין שיטן א,*ױי:עי, אם־כקעד שנ־י. דאם האט א־ם אדדא־ זייעד שטארק דעיםיייט. אבעי ז־־ן ד.א,־־ן איז דאך געווען אורדוזק. םארױאם קירט זי אל־ן נ־ט? זי האט שז־ן לאנג געדארםט ק־רען אהע־ר ז אלע וױילע נעמט עד אה־ים זײן ז־־גער א־ן ק־קט זיך א־־ן א־ן דעם צ־םערבלאט קעגן דעד שיץ םון דעד לארטערנע. עד ט־ט עם אזױ אםט, צו אםט, כאטש עד וױיםט, אז ז־נט דעם ־1־עצטן מאל, װאם ער האט א קוק געגעבן או־םן זײגער, א־ז אםשד א־״אנצן פארלאםן בלױז אײן ר־נוט, נאך אםשד ,יױינ־קער. ״און עם א־ז געווען, אז א־,־ע טדט האבן זיך פארזארט צו ק־רען״ <ױ דאז־קע עטדעבע ווערטעד ם׳־נם תנך האבן ז־ך מיד, א־ך װײם אלײן נ־ט סא־דאם, ארײגכעק־־צט אין קאם א־־נראל א־ן א שלאםלאזעד גאכט, װען א־ך נ־ן געלעגן א־נם האטעל ריאםי אין דער שטאט רײטאן, א־נם שטאט אה־א, געלעגן אזוי א גאנצע נאכט און נ־ט געקענט א״נשלאםן, ב־ז א־ך האב ענדלעך או־םגעדר״ט אלע עלעקטר־שע לארםן א־נם געדו־מען ה־ר, א ן אנ- געהױבן לײענען דעם הנך - א שײז םםרל, געבונדן א־ן חז־ר-םעל, דאם א־־נצ־קע םם־ל, װאם איז דעםאלט געװען א־ן ם־ן האטעל- חדד, װאו ױ ״ארער־קאנער ב־בל-געזעלשאםט״ האם עם איבעדעלאזן, װי זי םוט עפ א־ן אלע אנדעױע האטעלן. א־ך האב ג,־אד או־םגער־שט אײםן םם־ק: ״אץ עם א־ז געװען, װען א־רע טױט האבן זיך פא־- זארם..." א־ן מעד האב א־ך שוין דעםאלט א־נם תנך ניט געלי־ענט. דעם אדנט םון יענער נאכט האבן דך םאד ר־ד אויך - א־נם דע־ראנטן האטעל אין דער ם־ערדעד שט־אט, װאו א־ך האב ם־ך סםעציעל אםגעשטעלט אין דעד־א־טינ: עמינצן דאדטן צ־ ט־עםן - ־ענע נאבט האבן דך םא־ מ־ר א־־ך געװ־םע טר־ט םארזארט צו ק־רען... נאר װעגן דעם א־ז א־צט נ־טא װאם צו רײדן). איז, ה״םט עם, ״און עם א־ז געװען, אז א־רע טױט האבן ז־ך םא־זארט צו ק־מען״, א־ז ער, אן א־רױ־קער, אדעקנעלאםן צו איר הױז, כאטש ד האט א־ם שטױעגג םא־באטן, אז ער זא־ זיך קײנראל נ־ט בא־ױיזן צו נאענט לעבן א־ר דעױ (א דארע א־ז ד געװען א װעלטלעכע און א געניטע, און ד האט תר־ד געדא־םט װי אנצ־נעםען אלע ני־ט־קע םארז־כטיקײטם מ־טלע־ן, אז א־רע ־1יבע- ענ־נ־ם יאלן בלײבן א־ן שטרענגער געהײרענישי. אז ער א־ז געק־םען צ־ א־ר הו־ז, האט א־ם מ־טאראל שטאדק א קלאם געטאן דאם האד;: - עד האט דערזען, װי אלע םענכטעד זײנק דא־טן אין הו־ז שטא־ק א־ן ־ום-טובױק בא־ויכט;. דאם גא־יד פון ױ םענםטער האט זיך געלײגט א־־םן װײם םונם אקאר־טט גע- פאלענעם שנײ. אויםן װ״סן שנײ א־ז דעױבער באלד שוין א־ררױק אױרגעשםתנגען הין א־ן צ־ױק א שװארצער, א ברענענדקעד פלעק- ער איז ארורגעשםױנגען הין א־ן צוריק, הץ און צוריק, װי א הונט, װאם א־ן א־ן שםעטער נאכט דױיםן געבל־בן. א־־רגע־דרײט זיך, און אלץ ארז־םגעק־קט א־ן דעד הו־ך צ־ ד־ גאלדענע, ױם-טוכד־קע םענםטע,״. דארט, אינעװײנ־ק, א־ז זיכעד םאדגעקורען א־צט א גױי- םער ױם-טוב... א גױיסער, אן אײב־קער ױם-טוב. (םוף אין ק־מננדיזו ניגלזי), הץ און צװ־יק, הין א־ן צודק. אץ אז דער מאן איז געק־מען אה״ם, האט ער מאקע גע- טראםן דן םרדי שטײענדק װי א קוקלע צװישן די ט־אלעט-שםיגלען בײ ז־ך אין צ־מער. אבער אנגעטאן איז ד איצט געדדען מער װי א־ן נעגליזשע. און םון א־ר האט אםגעגעבן מ־ט א מארנעם דח אזא, װעלכער האט דך שדן לאנג, לאנג םון א־ר ניט געטראגן. פײדן אםשר א־ן ױ גאו־ ערשםע װאכן םא־ דער חתונה. ד א־ז געװען פארםוצט, װי אויף אױיםצוגיץ, א־ן האט זיך פאנטיק גע- גדיט אט- א־צט, א־ן אט דער גאנץ שםעטינר שעה, עמעצן מקבל פנים צ־ זײן. און דעם מאן איק א־ז געװארן אזו־ קלאר, אװ־ קלאר, אז דאם האט זיך דן פרױ עם געגד״ט אים מקבל-םנ־ם צז דן א־יף זיץ צודקקער אה״ם, - א־ם א־ן נ־ט ערעצן אנדערש. א־ן ז״ן הארץ איז א־ן א־ם א־יפגעקװאלן ם־ן אט דעם באװײז םון געטד־שאםט סון דן םױי... נאך שטײענדק א־נם םוטערנעם שאםער-םעלץ, אין װעלכן ער האט ױך דעם גאנצן אװטאמאביל-װעג געםונען, האט עד ב־ײט םונאנדעױעשם־ײט ז״נע א־ערם, - זעליםרצוםױק, שטאלץ, וױ א העלד, װאם איז געק־מען םון א געװאונענער שלאכט, -נעמט אן ד שארדינטע טראם״ען; וד א ג־בור, װעלכער נעמט אױף גױיםמומיק ד װארטנדיקע געליבטע אין דנע א,־עםם. - דין העדצעלע האט דר אבער געזאגט, געזאנט, אז איך ,װעל נאך ה״נט קומען... און זע, וױ ד האט דך עם פארםוצ־ט צוליב מײן אנקןמעןו דאולינג מײן! םוםםי־קעט י אז ד םרדי האט א־ם דערזען, א־ז זי צוערשט געװארן ױיטי, רערנאךי בלײך. און ד האט דך אזש א שאקל געטאן, װי אן א־נפעתעקאשעטער ױנגער ב־־מל, םון ג־מ גוטקײט. דער מאן האט זי אבעד ג־ך ארםגעכאםט א־ן דנע ארעמם. א־ן אן א־יםגערעגטע א־ן א ציטערדקע א־ז זי דאך געװען נאך א גאנצן אװנט, פון אומגע׳ ױלדקער דערװארטונג םון דער םאדשטײענד־קער באגעגענ־ש און רער זעלטענער גאכט מיטן געליבטן א־רן, - האט ז־ א־צט דעױבער אין א־רע מאנס ארעמס אזוי נעציטערט, אזוי געצ־טערט. און דער נואן האט דך דערבער אזױ געםרײט, אזוי געמ־ײט, װאם עד האט אזא ליבנדק, אזא צ־טערדיק-אויםםלאקעתדיק וױיבל... און דערנאך האט זי שדן װא־עם געגלעט דעם מאנם באקן, א־ז געזעםן בײ א־ם אויף ױ קגי א־ן א־ם נאכאנאנד םארזיבערט: - ארדא־, אװדאי, האב א־ך עם צוליב דר זיך םארםוצט, אדדאי, אװדאי... אבער פונקט, װי מײן הארץ האט עם ם־ר גע- זאגט, אז ױ ,לעםט קומען... אװדאי. און דערנאך? דערנאך איז שדין געװען שםעט, און א־ן דדויםן א־ז געװק דאלט. זי א־ז צו צו ד גא־ד־נען, ארײנגעשטעקט אה־ן דעם קאם אין אױיםגעק־קט א־נם כלויען הױים;. זי האט געזען, װי דער שנײ םאלט דארטן איצט נאכאנאנד, םאלט נאכאנאנד, םאלט אזד װינטער- דיק אץ שט־ל, ,־דנטע,־דיק א־ן שט־ל. אבער אינעוױינ־ק אץ איר האט א־צט געברענט א־נעוױינ־ק א־ן א־ר א־ז דאך פײ-װי נאך םון אנה־ב אדנט אן שױן אנגעצונק געװארן א נײער... דעעם מאנם אױגן האבן ד םון ד־נטן געב־ענט און געמ־עםן. א־ן ד נאזלעכער האבן דך שוין :אצ־־טנס בײ אים אומױוק אױפגעהוינן און געםאלן - ד האבן זיך א־מרדק■ א־ן אױפגערעגט או־םגעהו־בן א־ן געםאלן, װי יײ אן א:ער בײם אגבליק םון א ױנגער שקאםע. און דע,־נאך איז געװארן האלב-גאכט, אץ םיא־ז שוין געװען צ־יט צו לײגן דך שלאם;. אט, ס׳א־ז שו־ן נאך האלבע נאכט. די ־גוױי ליגן שוין לאנג א־ן בעט. א־ן דױיסן א־ז א־צט װי־ם, ל־כטיק, ױנטערדיק און קאלט. אבער אינעוױינ־ק א־נם הויז, א־ן דערהו־םט