Literarishe bleter · 1925-10-02 · 74 (2.10.1925) · p. Seite 134

74 .זא ליטערארישע בלעמער 134 ״םראנקרײך םארמאגט <־.3 םיליאן א־יג־יאו־נער, נ־ט ,־עכענענד־ק ד־ א־יגלאױגער, .דאם רינען א־מצ־םר־רך. ״נאםאלעאן דעם זח-טנם םטאנװע, :זאם שטעלט םאר צעזארן, ר״טנױק אױף א םערד, האט נעםאכט הי באר־. הי בא,־י רעכנמ ז־ך םא־ איינעם םון די גרעסטע ח־וה״סק־לםטארן ׳. םאר װאסערע לםדניט םען האט געהאלםן ד םרעםע-ל־־מ, דערצ־ילט לאזאן אוא מין מע׳מה,: צ־ נאחטקליםן, דעם כאר־ממן רעדאקטאר םון ״ט־־מם״, א־ז געקומען א נאודאוםטער ליטעראט. ער האט א־ם אײנגעלאק צו ױך אויף מ־טאג. ,־וע־ן ױ בײדע בארימטע לײט ז״נען צוגעק־מען צו ױ שטיגן, לאזט נארטקל־ף אדורך םריער זק נאםט און זעט צו זײן גח־יס באװאונדערונג, וױ דער גאםט נעמט אראם העםלעך זײן ד״יט םארן ״נאי״. נארטקליף האט גארנ־ט געזאגט. א־־ף צוריק׳• זזעגם װ־דער ד־ זעלבע טעשה. נארטקליף םרעגט ב״ ז״ן גאסט: — פארװאמ מאכט איר חוזק םונם ״באי״? - חוזק? א־ך האב ניט געטראכט חו־זק צו מאכן. צי ב־ן א־ך דען זיכער, אז דער דאז־קער ״בא־״ װעט מאהגן ניט זײן דער שע־-דעדאקטאר םון ״ױילי טייל״? און װיבאלד אזד אז דאס דארף מען ניט און יענ־ן םאדערט םען ניט, קענטעניש און םטיל איז אויך םון ױ איבעױקע זאנן, האנן םאקע דעױבער צו איר מאיעסטעט, צו דער םרעסע א צוטױט ױ אלע, װאס האבן נאר ,גאט א־ן הארצן״• ס־העלםט דא קײן שום חנמה ניט, מען דארף האבן הצלחה. אױב א־ר האט הצלחה אדן איר האט א ״צד א־ן מיש״, או־ב א־ר קענט נאר נושא ק זײן בײפ ו־עדאקטאו־, אדער געםינען לײטזעליקײט אין די אויגן םון ױ רעדאקציע-מקורנ־ם, װעלכע האנן דאס תנ אם־לו קײן ש־יכות ניט צו ליטעראטור, - רעסאלט א־ז גומ צו א־יך און װאױל צו אײער נשמד,. מארק ראקאװםקי. א־ן דע־רנאך ,װעט טען שזין זען, װאס צו שרײבן און וױ אזו־ ארד־סצװױיזן ױ םל־נקע םע־קײטן. און שרי־נן װעמ רען שוין װאם מען װעט נאדא־םן: פאל־מישע אדט־קלע;, ל־טעראױשע א־ט־קלען, ,־עםארטאזשן, אינמער־ױוען, כדאנ־ק, א־נםארמאצ־עם, דעםעשן, קא- רעפםאנרענצן, מעאמראלע ארט־קלען. דער ע־ק־ דארף א זשדרנא- ליםט םארשט־ין, אז סיהאנדלמ ז־ך נ־ט א־ן קװאל־טעט, נאר אין קװאנמ־מעט: מען דא־ף זיך או־נ־׳עינען שױינן װאש מער שדדוה און... טאקע נאקומען ,דאש מער געלט. דער נאױמטע־ אלעקםאנרע־ ױומא א־ז מםורםם געװארן דודך זײן ראמאן-פעליעטאן ״ױ רױ־ מושקאטעק״, װעלכע עד האט גע- לאזט ררוקן אין א צײמונג, און דך טאקע צוגעםאםט צו א־ר. אח־ץ ,־וס האמ ער אױך ״אםגעלעקט״ א גוט נײנדל. מען האט א־פ געצאלמ סג.1 םראנק א שװרד,; אפילו װען א שו,־ד, האמ מער נ־ט געהאמ וד א־ץ װאחט. דעױנער נאגעגנט מען א־ן ״די ד,ײי מושקאמערך א םך ױאלאגן צו אײן א־ן צו צ־ױי .װערטער. א״נ א־ד .װ־למ האנן דערםאלג א־ן א־ער זשורנאזי־סמ־שער ם־א- םעס־ע, דארםמ א־ר ז־ך צוגעוױינען צו באהאנדלען א־יע פדאנן, אם־לו ױ דאז־קע, װעלנע זײנען א־יך לחלומ־ן מ־עמד. אײן זאך דארםט א־ר תמ־ד געדענקען, אז דער לעזער װײסט וױינ־קער םון אײך, און וױ שלענט דער ארט־קל זאל ניט זײן, װעט א־ר ־מ־ד שם־לן ױ ראל םון א נק־ נײ אײערע ,װײנ־ק-נאהאװנטע לעזער. און װער ,־ערמ שוין װעגן גומ ש־ײנן? װעגן א שײנעס סט־ל? דאס א־ז שו־ן םון ױ זעלטענע זאנן בײ א זש־רנאל־םט י נאר־שק״טן ז צ־ מראנמ דק דער טאג-לעזער ם־ן א סט־ל? א־ם א־ז ,־דכטיק דער א־גהאלט. רער זשורנאל־סט דארף זשאנגל־רן ם־ט װערטער און עס מאנט גארנימ א־־ס א־־נ ױ םראזן ז״נען אמאל אם־לו נ־ט לאג־ש געב־־מ. דאס װעט נאך א־ו־סרופן מער גײגעױקײט בײם לעזער, זײ זײנען םער טשעקאװע, און דעם לעזער ,װעט עס בעסער ״נעכיען״• סטעפאן לאזאן נרענגט עטלענע םײנע ק־ױאזן םץ םרעסע- לײמ: ווען דער טײוול לאכט״) (דראמאטישער שפאס אין אײן אקט) מארק ארנשטיין (*ניזשעי ם*יק> או־סנעטראכטן, אומםארשעמטן אנאנים... קען איך עם לײדער ניט- לאזמ מיך אױסרײדן, מאדאס... דאם אײנצ־קע װאס א־ך קאן איצמ ־א טאן א־ז-םא־ז־נעק אײך, אז א־יער רכילות האט נארניט דער- גרײנט... איך ליב טײן םרוי ,װי ם־־ער און-איך גלויב איר װ־ םריערי אױעז [ער הענגט אויף דאס טעלעםאן-רע־ל, בלײבט דא־ שטיץ בײם טעלעםאן זײער אױםגערעגם, בא־׳ד־ אבער באהערשט ע־ ױך. מיט גודיס אנשטרענגונג גײט ער צו דער ט־ר, עסנט ד און םרעגט אהין אױ־ך] ,װאם טוסטו א־צט מעױ? - ח גײסג־ אװעק?׳. זי. [לךמט אנגעטאן צוס שםאצ־ר, זײער עלעגאנט: דעס אײ- נעחמאנטל האלט ד טאך אין האנט]. יא, םק ל־בער. א־ך גײ... כיהאב צוגעזאגט צו זײן הײנט בײ אדעלא. ער. װען? סיהײסט אין װעלכער שעה דארפסטו דא־־ט זײן? זי. ם־ר א זײגער, םארװאס ם־ענסטו דען? ער. גלאט אזוי... םיר? דאכט דך-ניט ו״ער קײן םאסיל,ע צ״ט... זי. םאו־װאם? ער. ,װײל... םוגף אזײגער יץטט ראך א־ר טאן אויף םיטאנ• פ ע ר ז א נ ע ןז ע ר, א דראמאטורג. ז י, זײן װײב. ס׳געשעס *ין זײן *רכ^סס״גיפער. ער. [קומט פון א צ־ױ־מן צ־םער, ג״ט צום טעלעםאן װאס קלינגט]. העלאז ־א. װער רעדט? - םו־־ער מוז א־ך װ־סן, װער סירעדט... הס... אלזא - אין ,װאס האנדלמ דך עם? [א לענגערע םױזע. קענט־ק ער הײרט עםעס שו־עקלענעס]. מאדאסז א־ך מוז א־יך א־בערױ־סן... נײןז רעדט נ־ט מער: א־ר זאגט מיר באלד א־־ער נאמען, זודער א־ך הענג אױף דעס טעלעפאן-רערל - א־ר קענט נ־ט? נו-הערמ׳זשע מי־ן ע־נטםער: א־ך האנ א־ן םיין לענן בא- קומען גענוג אנאנ־מע נר־װ; אנער ־עדעס םאל האנ א־ך די- ניט לײענענדק - געװא־פן א־ן ם״ער - מ־ך װאלט ױער געפױ־ט, װען א־ך קען א־צט או־ך אײך װארפן א־ן םײער צױאמען מיט א״ער •) דעדדןזיקער *ײנ*קסער *יז געפפילם *ין ל*ס-*נדזפעל*ם *ץפעיטעי .ק*נםערמ*ם*ריע- (*ין 1922), *ונסער דער לײסוננ סון מחנד. *ינקירען װעט דער ״סעונ״ נעסי-לם װערן *ין װ*רסעװזר ״קװי *ר* קװ*״. < _