Literarishe bleter · 1925-09-18 · 72 (18.9.1925) · p. Seite 108

72 .זא ליטערארישע בלעטער 108 נ״ט א צ״יט צדר־ק ד,אב א־ך געוױילט אין מאױיענבאד. קומט מיר א־נטעד דעד האנט א צעטל מיט דעש אלט-באקאנטן םקאדבאדן נוסח: ״ײױ־טע קינטטלעד-בינע״ דידעקטאד װײץ. מ־לא, ײק ווילן ■מאכן א לעבן פון וױנט און פ־ן וואס עס לאזט דך-און ײד־עוע אקט־א־־-ב<; קונסט. וױ ע,־שטו־נט ב־ן א־ך געוואדן, לײענענדיק אויף דעס זעלבן טעאטעױצעטל סון דער מאױענבאדעד ״דישעד קינסט־ב־נע, או עס װערט א־יסכעם־רם ״ױ ױיזע נאך אםעריקע״ (מ־טנה״שס געװען םוץ ״מישקע און מאשקע״)-פ\ן שלום-עליכס; ד־ ״טשומדת״-םון שלום אש; ״ױ געהאנגענע מויד םון סאראיעװא״-פון י. ל. פיץ. ובדומה, אלץ אזעלכע ״שלאגערם״. דער אויבנדערמאנםעד רדעקטאר װײץ, װעמענס ״קינםטל־ע־-בינע״ עס באשטײט ם־ן בסך-הבל 3 מענטשן <לעז, בפירוש דריי), איז אויך, אפנ־ס א געשעםטםמאן אויפן גודיםן שטײגער און אנאנםירט װײטער א־יף דעם זעלבן צעטל, אז ״די אלגעמײן בארימטע קינםטלער שפרעכן אונד זינ- גען אין אײנען לײכט פארשטענדיקן זשארגאן״. װאם ט־ט זיך דא פארט?נ א־ז שו־ן טאקע אלץ בײ אונז אזו־ הםקו־דיק, אז יעדער אקטיאדישעד שא־לאטאן זאל םא־װענדן ױ נעמען םון שלום-עליכם, אש, פרץ, מעגדעלע און אנדערע ״ד־שע שױםטשטעלעד, צוליב זײנע עפ-דאדצישע אמביציעם? .װאםעד םנים האבן מיר םאר דער װעלט, װען מעשד, שטן םארבלאנדזשעט א נ־ט״״דישעד ש־״בעד צו דעד םאד־ענבא־עד ״ק־נםטלער-בינע״ א.ץ דעדזעט םא־ זיך אזא נבלו־,! איז דען ש״־ן גא־ קײן עצה נ־טא או־ף אזא שאנטאזש?: יט. י. דאו־פזאן 88 .■—* נײע ביכער־פרעמיעס פאר די לעזער פוץ די ״ליטערארישע בלע־טער״ א־ן די ה־נדערםעד חשובות אויף די אנקעטע־ בויגנם, רואם מיר האבן באק־םען םון אונמנױנ לעהנר־ שדײנד, װעדמ םאדגעלײנט, מיר זאלן װאם אםטעד נעבן ביכע־־פדעמיעם לױט ביליקע פריױן. נ *( ר נ־לח םים פארמא י'־ ש ם א ם נילח אלע אונוערע לעזעי קאנען א־ן פארלױף פין הײנמיקן חודש כאקימען םאלננדיקע ביכער לוים די הנחה־פרײזן (שױן ארײננערעכנט פארטא): 4.30 7.60 :זל׳םחשנות (ד״ר א. עליןןשזןוי) ש ר י ש 6ן 3 בענזיער, 516 זײמן. 1 90 3.90 דוד אײנהארן - נפזןןםעלםע לידער (1914— 1924) 9ר*כם-אױשג*פת, 196 זײםן . . 9.40 14.50 ם׳ ם. ראוענבזןום — ערינערונגען פח א שאי ןניאל״רעװאלוצאנתר, םים א נרױםער פןןר׳ רתדע םון ד״ר חײם זסיםלןןװשקי םים םיל בילדער, 716 זײם;, נעגינדן אין ג 2410 3.20 נ ח ם ן פ " ז י ל — נןוענםק אץ ױ״םז (קרי■ פישק •),־שיקלען). אדרעם: םאר נעלט: ס. ק. א• 9858 פאד בריװ; 36 סח692״1 ,8^928־81^ו .8מ1>1ס£|)1 .8 ס*161ח״13)^ 88 .—־׳■ 88 אםצופױשן ױ םש־א״נם נינליאטעק, ארויםצוגעבן אלײן א־עד בשו־םוה מ־ט קו־ובהשע אינםט־טוציעם א זשורנאל, װאם זאל זײן געװ־דמעט א״םשל־סלעך טעאטעד״םראג; אדן נאך א ר״ רעזאלו״ צ״עס, װעלכע נעמען א־זם ױ ם־אםעס־אנעלע אין קולט־רעלע אינ׳ טעדעסן םונם ײד־שן אקטײאר. דער דױטער א־ן לעצטער טאג א־ז דורבגענאנגען בײ גא־ א גע־־־בענעד שטימונג פון ױ פארזאמלטע, ניט געק־קט אויף דעם, ,װאס א־יף דעד פא־מ־טאג-ז־צונ; ױנען צ. א. אנגענומען געװאדן רעזאלוציעם: שסױאםן םאר אײניקע חבױס םא־ ױםציםלין-בװוך. אויף דער לעצטער זיצונג, א־ן װעלכע־ םז״נ־ק פארגעקימק די ,װאלן צו א נ״עד םאדװאלטונג, איז געװען צו באמערקן א גװא־1- ױקע םא־א־נטע־עם־־ונג םון ױ חנױס אלע, חו־ן אײנ־קע חכ־ים פון דעד םדאװינץ װעלכע האין געמוזט אדעקםארן, חאבן ז־ך א־ן דער דאזיקעד ז־צונג באטײליקט. מיהאט נעהאט דעם א״נדרוק, אז דעה עולם האט םו־-כ־׳ םוף באקיםען אמ־נה. דער צוזאטענסא־ האט האך ב״ ױ הםױם א־ו־םגעב־אכט בטחץ. א־ן ז״ האבן אנגעהויבן זען ױ ישװעה א־נם צוזאמענשטעל םון דעד נ־ע־ םאדװאלטונג. העױנעה האט טאקע דער צװואמענםאר וױ אײן מענטש־ בשום אופן :־ט געװאלט אננעמען ר דערקלע־ונגק םון ױ חיח ד״ר מ. װ״כערט א־ן א. טאמבעדג, אז ױ קענען קײן מאגדאטן א־ן דער םאדװאלטונ: ניט אננעמע;. ד״ר מ. וױיבערט א־ז געצװא־נגען געװען ס־נם צו- זאמענםאר, ער זאל זײן מאנדאט נאטש אלש פא־װאלטונגם-מ־טנליד אננעמע;. או־ך א. סאמםערג חאט צוױקגעצו־גן זײן דערקלערונג. א־ן א געהויבעגער א־ן ס־יערלעםעד שט־מונג, געטױיםט און םול מיט בטחון ארף בעסעדע צײטן סארן ײױשן םעאטער און ײױש־ן אקט־אר, א־ז מיטן געזאנ: פון א גאלדםאדענם ״שולמית״ געשדאםן גע ארן דע־ 11,-ט*יר צוזאסענפאר סץ די ״דישע אר_יםטן א־ן םו־לן. יצחק נאזשיק 8 ברױו אין רעדאקציע זי8ו-בש היר א••;׳ די שפא1םן פ־ן די ״ל־פ. ב־יזםזד״ צ־ שו!־ז6ע:ם• לזכן םא־^ננזײקק זז־קלזײנ:. א־ן נ־םעד 67 םץ ד• ״8־םברא־־שז בלזפער״ א•:, אין א נאםיץ שין נױ־־ארקע־ י־ד־שן ק־נםם־םעאםער נעו־זן נעדדוים א דש־פד םץ ד־ נ־־־אננא• זשירםע אץ א־־־כנעםדאםענע א־כיםםן ם־נכ אלכן אנכאםב8 און צו םיץ נרו־םע־ א־בעיראש־ננ, איז אויך םי־ן נאםעז דערםאנם נעי־אין צװישן די אדו״םנעםיאםענז ארםיםפן םון םארים שו־א־צם קינםם־םעאםער, ױאם שם־םם נ־שם ם־ם דער ו־ירקלעכק־־ם. דע־ אםת א־ז, או םאייב שױארק ד.אם ם־ך ׳א אנואזשידם םא־ן ק־םענדיקן ײ־נםע־־םעזא; שוץ םון אלעננע־ער צי־ם, אץ דעי א־נסערנעשריבענעי קאנםיאקם ל־נם אץ דע־ נױ־־ארקעי ײד־שער א־ם־םשן־״י־ניאן״. א־י דאנק א־־ך םײינרלעך םא־א־־ש אץ *ײכן םים נרויס דרך־ארץ ם. ב א ראם אװ (ב ן•* ב ־). ״אקטיארישער״ שאנטאזש עפ איז אן אלטעד כלל, אז א םך סין די ײד־שע טעאטעף- ױױעקטארן, אדטיםטן און םתם אונטערנעמע־, באנײען אסט ש־ײענ״ ױק-םקאנדאל־עזע טאטן אי־ן פו־ט פון מ־םיוװיכן ױ אנגעזעענםטע נעמען סין ײױשע און ניט-ײױשע םחבױם. סען םידט ארף, למשל, ם־עםעם, םארשן אדעה א משונהד־קע באלאגאן-קאטעױע-סיײג םון אײגענעױ פראדוקצ־ע אדעד צונו־פגע- שםוקעװעטע סון דא און דארט און מען באקדױנט ױ זעלבע ״ס־א- דדקציעס״ אױף די אםישץ מיט םענםאצ־אנעלע נעמען-םץ ם,־ץ, שלום-עליכם, אש, מענדעלע א. אנד. אין סוילן םאשירט אזעלכע םאלן זעלטענער, .װארעם מען האט מודא םאר דער עפנטלעכער קאנט־אל. דעדקעגן געװעלטיקט ױ דא- דאזיקע חזקה אין א־יםלאנד.