Literarishe bleter · 1925-09-18 · 72 (18.9.1925) · p. Seite 103

ליטערארישע בלעטער 72 .■/א 103;ײטט ק״־ן ם״-דטער מערדע־, קומט א־ט ד• ש״ע־שטע ־טט־א־ א־ן אפיל־ מױט-שטדאף א־ז פא־ א־ט צ־ לײנ־ק״. די ל׳וטמ דאט א4 פגעצ־טע־ט פ־ן ד־ פױע־ײטע גע־ט,־ײען א־ן דער הטון האט :יך א .־ױג געטאן: - טויט ״י־דאש;״! - טויט ״ױדא־טץ״! קײנעד האט זי־ מער נישט צ־געהע־ט צוט ד־:טעדט כיטק-ד־ן, ,דאט א־ז געשטאנען אן א־טבאהאלםענער, ס־ט א צעעב-נט ט־־ײ און ז״נע ,־ײד זײנען געפאלן ,יױ אין א ף״הוש אדײן. פאור״; - וואט שטײען ריד דא? - .ײאט באייאטוטשען ס־־י! :־'? סא־ - שײעפט ״יודאשן״ צוט ק־יוי־טעד ט־ - דאו זײנען די ־טטאט־שע ״ז־טיהקעט - זײ נאהאײטן זין־! - טען הא־ף נא־ א־נעט אייפהעגנען דער ד״טון האט זיך א ו״ט געטא;, נעשניטן צ־ט גאטאד־זט, נעקלאפט םימ ױ שטעקנט א־ן די פא־טאבטע ״ד־שע :עדעל־עד, א־ן ר לאדנט און צד־־טן ױ א־יגן האט נעטאזצט דעד נ־שט<־טעד, געזוכט א לעבעױקן ״־. דעד נאטארױם האט זיך באד־זן א־ן אפענעט פענטטע־. - פאניע נאטאױום, דעד םאדטשפטעד ״ױ־אש״ װ־ל ראטן א צדאה םארן םויט! - ביטע, ב־טע, פאנאדיע! טען האט אװעקנעשטעײט דעט נולט ט־טן פנ־ט צ־ט נאטא־־וס. א דננ האט ז־ך אונט־עי־געננבעט, צ־נעשמעלט דעט א־־ע־ צ־ט שטו־ײטל א־ן אפנעשפרונגען מיט א נעלענטעד. - ,דאט האט ע־ רר א־ננעדו־טט, ־אנעק? - מען זאל,רחטנוד״ האבן א־יף א־ט און א־ױטנעטען ד־ ־,־־־- ט־ק צונעקלעפטע טאלעד ם־ן ז״ן האנט ז - עד האלט ױ דען נאך? - אט האלט עד ױ - האט דעד ױגנ א ־טלעפ נעטאן דעט צד־טן״ - ק־קן דעד פויע־ האט זיך םון ש,־עק א ד־ט געטאן א־יף צ־ד־ק, נישט געדא־טט, פאדדאט דער אדוט־קעד ע־לט לאבט א־ן א פאד- נאםטעד ז־ך אפגעשטעלט א־יפן נאטאר־וט, דאט האט נעלײענט ױ צדאה: . א־ך, ױהאש, נ־ן אן אלט, שדאך טענטשל, אן אדעט באשעםעניש... א־ד מעגט מ־ך ד״דגנען, דעדטרינקען, מע־ די דדײט־ק טאייעד דעט א־ד םײ-ד־-טײ נ־־טט ־דשענען... געדע־נקט אבעד״ אז ד־ ל־פן מײנע דא־פן ב״ א״ך ט״ײד ז״ן: ז־ האבן יעזוטן געק־־טט״. - גענוג! - געבונ ן - לאזט א־ט נ־שט לעםטעדן! - םאױטטופט איט םיטו־ל! הע־ןז מעד נ־ש־ט - ר־ר .װעלן ן צװאהי : א־ם אן > - רערטר־נק: א ד״־יב ו־־אק האט יבעק העמדל אי א װײם א פ־יער א־ן :־, האט יס׳ א , ,לאו ־עז ק־וט־פ־קט געטאן א באנילטן >1 קאם אויף א־אפנעלאזט דעם קאלטע- *•><*•* •ײ^• ״ -ין ן ׳ עשלעםט ״ האט ז־ך ג הינטעד יעזוםן נ־עדאטן בעדדל, איין א־יג פא־בונדן א־ן א־־־ננעטענהט א־ן ל־ב- לעטן בױדער; - ױאפ עזװײגסטד, '*נױ? - ״יחאס זאל איך זאגן? - דו *־ענטט עט, ישױ? ױ, .דאט ביםט געםאלן א ק־בן פא־ק רענטשנם זינד? .־אס האטטו ט־ט דעט מענט־ט נעטא;? קוק אי־ף - װא־ איז דער ״ױדאש״? - דיד, מענםשן, דדײט אוים דעם נישט<יטן מיטן םנים צו ד־ קינדער! - אז עד האט צדײ פניטע־;- האט זיך עטעצעד אומאנגע- נעט צעלאנמ. - פאדקוקט אײך נישט, באבעט: - סטעםקא האט זיך םא־ק־קט האט זי נענו־רן א ט״דעלע ־־ט הערנער! אן אלטע םו־ערטע האט זיך געהאלטן א־ן א״ן צלטען: - נ׳נאשדעד רך ״ױדאש״, מ־ט פאן-־עזוטעט םינף דא־נדן, ר־ט ױ דרײ נעגל, ,ױאם האבן תרננעלעכערט זײנע הענט א־ן םים, נעם נ־שט צו מ־ט ױין טוימ ױ ט־לך פ־ן די קי, דאם געי־עטענ־ש פון די םעלדעד, נעם צו מיט דײן טו־ט א־*ע םלא־. און קללו־״, ־ער רענטש זאל זיך מער נ־שט דארםן מאטעק. ױ לוםמ איז םול געװא״ק טיט אומגעה״עדע קולו־״. די גע- ש־־ען האבן זיך געטראגן םון אלע עקן שטאט, טערפ געםאלן א־בעד ד־ צעםארעטע לייבעד און אין ױ אויערן א־ז געשטאנען א ש־יסערײ םון פדאפנט. בלויז ױ עטלענע ד״ונדעדט ײהן, דאט האבן םון ק־מונ־ם גע- ־־;ט א־ן שטעטל, ױנען געזעםן ה־נטעד םא־ק״מלטע ט־דן, הינ- טעד פאדדיאקטע לאדנם. תרך שפעלטלעך האנן ױ געקוקט א־ן רא־ק אי־ײן. און יעדעם מאל װען דעד אויםגעטדײטלטע־ ח1ל האט ז־ך א שפא־ געטאז אין ר לאדנם, האבן ױ ײדן זיך אנגע־ײבן ט־־־םלען, וד ױ װאלמן דך געטראנן א־נער טזאליעם און מיט ש־עקעױקע הערצער געזאגט מיטן קלײגדא־נ ד״הל־ט. די ײדן ד.אבן געדאוסט״ אז אין דעט ״ה־לקן מ־טװאך״ א־ו א געפא־ זיך צז װײזן א־יף דער גאם, ז־ך געש־אקן ד־ בע־נ- פ־־עױם זאלן ז־ך הײנט נישט אםרענענען פא־ ױ אלע יאדן, דאט ־ע־ עםטרײנער האט געשטעדט דעם ױם-ט־נ. די ם״־אצעםיע האט ז־ך אפגעשטעלט גײם שטאט־שן גער־כט-הו־ז. ־ע־ המון האט געדילדעװעט: - קל״בם אוים א ױנטע.־! - א םראקו,־א־! - מיר ודלן דעם פאן אפטײקער! - אזא אײנעם, דעמען מען זאל נישט דא־פן האקן םיצינגל: - אט איז עד: - שאן שא-א! - עד רעדט שױין: פ״ינם גאנעק, װאם םאדן געדינט-הוױ, האט ז־ך א זעקס׳םוניקעד ראן א בויג געטאן צ־ם המון. זײן שט־ט, װאם א־ז צעש־װא־מען גע- י־א־ן א־נט טומל, א־ז געװארן שטא־קעד, ה־לניקעד, זיך געט־ו־אנן א־:ע,־ן רארק וױ א גלאק: . בריױ״יר! װען פאן יעזום א־ז בײם ״לעצטן ראלצײט״ גע׳ ־עטן ריט ר אםאםטאלן בײ א ,דאםער־טרעגעד א־ן א דאך־שטיבל, א־ז צדשק ױ אויך ״ױדאש״ געװען. םאן יעזום האט ױ אםאםטאלן נענעבן צ־ ט־ײנקען םון ז־ן נום אין געואגט, אז דאם טױנקען לײ פון זײן בלוט, ,דאם דא־ף םאדנאםן װעדן םארן רענטיטנם זינד, ד־ עם ש־טײט געשױבן בײם הײליקן מא־קוט. און ״ױדאש״ - ד״אט ־;׳־ .־עדנער געצײגט אויםן גולם מ־טן געלן בעדד־1 - דעד ש,־עק- ־;:;־.־ לוצ־םער, דער העםלענעד אײן-אויגיקעד שד״ האט ש־־ן דעמאלט נע־אט פאדקײפט םאן יעזוטן םאד ה־ײסיק טאלע,־: בױדע.־! קוקט אז א פדצוף; דאם נלוטיקע בערדל, דאם םינםטעדע״ בײזע אױג, אי, אז מיק־קט דעם שוװנדלעד א־ן ר א־יג;, זעט מען אנש־טאט א , פנ־ם, צװײ, אז מיװײםט נישט .װעמען צו משפט;. א־צט, גע- ע־נעד ד־נטעד, .װען ת האםט אויבגעהערט און ז־ך א־בעי־צײנט, א ״ױדאש־״, דאט םאנ־זעעניש־, א־ז א שװ־נדלער א־ן א םע־דעד,