Literarishe bleter · 1925-09-04 · 70 (4.9.1925) · p. Seite 76

70 .זא ליטערארישע בלעטער 76 י./4'.,.^י׳<>' . .ד• * ז ^,רדי דארפן איבערגײן גו א אײנה־יסלעכן סיססעם, װןןס דערלאזם ניט צו קײן אפװײכוננען. דאס גװעקםעסיקסטע איז דאס איבסערנא־ ציאנאלע דעבימאלע סיססעם. די כאראקטעריםטישע אײגנשאפם פון דער םיםסעם איז, װאם יעדע אפסײלוננ טײלט זיך אין צען קלענערע אפטײלונגען. די ערשסע צען הויפט־ןןפטײלונגען זײנען: װערק פון אלגעםײנעם אינהאלט ןענציקלאפעדיעס א. אז.װ.], פילאסאפיע, רעליגיע, געזעלשאסשלעכע און רעכססטװיסנשאםסן. פילאלאגיע, מאטעמאטיק און נאםורװיסנשאסט, פראקסישע װיםנ־ שאפטן ןאינדוססריע]. קונסס, בעלעסריסטיק, היסטןןריע, געזןגראםיע• יעדע פון די דאזיקע אפטײלונגען סײלן זיך אין װײסערע צען קלענערע ןןפטײלוננען, װי״ לםשל: ליטעראסור, אלגעפײנע אפטײלונג, עננלישע ליטעראםור, דײםשע, סראנצויזישע, איסא־ ליענישע, הישפאנישע, רויםישע, גריכישע, ליטעראהיח אין אנ־ דערע שפראכן. די דאזיקע אפסײלונגען םײלן מיר װײטער יעדע אין צען נײע אפסײלונגען און אזוי װײטער, אױף װיפיל ס׳איז אונז ניי־ םיק. אויף אזא אופן האט דער אינטערנאציאנאלער ביבליןיגרא־ פישער אינסטיטוט אין בריםעל, װאס הןןט אנגענוםען דןןם סיסשעם און פארשפר־יט עס אין דער גאנצער װעלט, שוין נעשאסן ססננסז׳ אפסײלוננען. דער אינםשיסוט הןןש ארויסגעגעבן אגרויםע רעיםה פון די אלע אפטײלונגען, אזוי, אז דער ביבליאטעקאר געסינט שו־ן אײנגעסײלם יעדעס געביט פון םענסשלעכן וזיסן אין די געהעריקע אפטײלונגען, ער דארף נאר אויסװכן אין דער דאזי־ קער רשיםה די פאסיקע ןזפטײלונג םאר א געװים בוך פאר־ שסײט זיך, אז די ביבליאשעק אױ ניט םחזייב זיך באנוצן מיט אלע אפטײלונגען, זי באנוצם זיך םיט די, װעלכע זענען איר נײט״4 כדי לײכט צו נעפינען יעדע נײטיקע ןןפטײלונג, אדער אונטעראפשײלונג, זײנען זײ נוםערירם. די נופעראציע גײט אויף אוא אופן: 0) װערק םון אלגעםײנעם אינהאלט, 1) פילןוזאפיע, 2) רעליניע, 3) נעזעלשאפסלעכע און רעכטוױסנש., 4) סילןןלןןגיע, 5) מאטעסאטיק און נאסורװיםנש״ 6) פראקטישע װיםנש., 7) קונםט 8) בעלעט ־יםשיק, 9) היסטאריע, געאגראפיע. די אונשערןןפסײלוננען װערן אויך נוםערירט םיט די צי־ פערן 9—0, נאר די דןןזיקע ציפערן שטײען אויסן צװײםן ארם רעכםס, נאך די ציפערן, װןןס באצײכענען די הויפטאפשײלונגען• בעלעטריסטיק האט דעם נומער 8. די דאזיקע הויפסאפםײלוננ טײלט זיך אויף די אויבן ןןנגעװיזענע אונסערןןפטײלונגען. אויםן לעצםן ןןרם באצײכנס םיטן נוםער 9 געםינען מיר: ליםעראסורן א־ן אנדערע שפראכן, חוץ די םריער דארם אויסגערעכגטע. די דאזיקע אונםעראפטײלונג: אנדערע ליטעראטורן—באצײכענען פיר פיסן גוסער 89. אויםן צװײסן ארס אין דער אונשעראפשײלונג געםינען םיר די םעפיטישע ליסעראסורן, פיר װעלן זײ באצײכע־ נען םיטן נומער £92 די סעפיסישע ליםעראסורן האבן זײער *) אין פוילייזן איז דן נים לוננ ורויס ו קורדע רסימה פון די ד#• זיקע ןפשײלונגען פור קלענערע נינליןסעקן .3*סתו6)5תזס6 םיר נע־ .1)|315)1ס1ס{1<511 )|1מ2ש;ז0סק ,[פח)^021601 1{ס13|ו)ץ5א1<| ץ0א5ג2 ו סינזן דן 1000=10^10 ^סז *פסײלונגען. אין װילנע איז ןרוים *ויף ״דיו ו נרןקור װענן דעעימולן סיסםעם, א־ך ד.#ג עס ל״דעד נים נעקענם קייגן וועלכע קאטאלאגן זײנען דער פאלקס־ביבליאטעק נײטיק? די עיקר־אויפגאבע פון דער פאלקם־ביבליןןטעק אױ_דער־ נעענסערן ראס בוך צום לעזער. די דאזיקע אויפגאבע דערםילן אין דער ערשטער רײ די קאשאלאגן. אין א קאטאלאג נײטיקס זיך יעדער אײנער: דער פשושער לעזער, װאס זוכס א ביכל צום לײענען; דער געלערנטער, װאש זוכס א ביבליאגראפישע זעלטנ־ הײט, כוו ויך קודם כל װענדן צום קאטאלאג, צו דעם אריענטא• ציע־פאדעכ, װעלכער דארף אים ארײנפירן אינם ביבליאטעקן• כאאש. דער קאסאלאג ברענגט ארײן לעבן אין דער טויסער ביכער־מאסע. דער ביבליאטעקאר םוז דעריבער גאנץ באװאוסט• זיניק צונויפשסעלן דעם קאטאלאג. די װיכטיקססע ביכעי־דשימות אין א פאלקס־ביבליאסעק :ײנען: דער אינװענשאר, דער אלפאבעטישער קאסאלאג, זער סישטעםאסישער קאטאלאג און דער קרײץ־קאטאליןג. דער אינװענטאר איז די רשיםה פון דער ביכער־פארםעגן אין דער ביבליןןטעק. יערעם בוך פוז באלד בײם אנקוםען אין ביבליאשעק ארײנגעצױגן װערן אינם אינװענטאר־בוך און באקו־ םען אנופער. װערט עס פארלוירן אדעי צעריסן, מוז םען עם באלד פארצײכענען אין אינװענסאר אונסער דעם גוםער פונעם בוך. דער אינװענטאר איז גלײכצײטיק די היססאריע פון דעם ביכער־פארםעגן און דאס קאנטראל־בוך• אין דעם אינװענסאר דארבן זיך געפינען פאלגנדיקע רובריק: ארדענונגכ־נוםער, נאםען פון מחבר, טיטל פון בוך, צאל בענדער, ארט און צײט פון דרוק, פרײז, דאסום פון באקוםען חןס בוך און פו,י אויסשטרײכן עס, באפערקונגען. װען דער לעזער קוכס אין ביבליאשעק זוכן א בוך, זענען פעגלעך צװײ פאל;: אדער ער וױל װיסן, צי אגעװיס בוך, װאם איז באקאנט, נעפינש זיך אין דער ביבליאסעק, דעמאלט װענדט י״ר זיך צום אלפאבעטישן קאטאלאג; אדער ער זוכס כתם ביכער פון א געװיסן װיסנשאפטכ־געביט, לפשל, פון דער ײדישער ליסעראסור־קר־טיק, דעמאלט זוכט ער אין סיסשעםאשישן קאסא־ לאג אין דער אפטײלונג: ײדישע ליטעראשור. דער אלםאבעשישער קאשאלאג ענשפערט אויף דער פראגע: צי דאס געגעבענע בוך געפינס זיך אין ביבליאשעק; דער סיסטעפאט־שער קאסאלאג אינ־ פארםירס, װאס פאר א ביכער פון א געװיםן געניט געפינען זיך אין דער ביבליאסעק. פארשסײט זיך. אז דער וױכסיקסשער קא־ טאלאג פאר דער פאלקכ־ביבליאטעק איז דער סיכטעםאטישער. ניט יעדער לעזער װײסט, װאס פאר א ביכער ס׳זענען דא װעגן נאסור־װיםגשאפס, װעגן פאליטישער עקאנאמיע. װעגן פרצן• ער דארף די ביכער, װעלכע באהאנדלען די דאזיקע ענינים געפינען צונויפגעזאםלט אויף אײן ארם. דאש צונויפשנעלן אסיםשעסאסישן קאסאלאג איז גארנישט םון די לײכטע ארבעטן. פ׳סרעפט דערבײ אױף שװעריקײטן, װעלכע פ-פוז פארענטפערן םים דער גרעסטער פארזיכסיקײם. די ערשטע פראגע איז, אין װאס פאר א אפטײלונגען אײנ־ טײלן דעם קאטאלאג. אין דער הינזיכס אױ קײן סדר ניטןן אין דןןס רוב ײדישע ביבליאטעקן: אדער מ׳םײלט בכלל אין בעלע־ טריסטיק און װיסנשאפטלעכע, אדער ם׳שאפש אפסײלונגען, װעל־ כע האבן ניט קײן שום יכוד• די ײדישע פאלקס־ביבליאטעקן