Literarishe bleter · 1925-09-04 · 70 (4.9.1925) · p. Seite 75

75 70 א ליטערארישע בלעטער או־סםדש; ד םא־ײנס־ב־בליאכעק, ארו־שציגענן אליי; אדע־ בזזותסות מיט קודבהעזע א־נסטיטוצ־עס א טעאטער-זעידנא־ אדע־ ס־בסיר־,־; א־עלכע טעאטער-זשדרנאלן און ארױסכעבן א יערלענן טעאטער-אל- מאנאך. אין דער נייער פאחזאלטונג זענען אויםגעקל־בן: ד״ר מ. ־ייכע־ט, א. םאמבעחג, ז. קאץ, י. נאז־טיק, ר. לזא־, מ. קארםינא- ודטש,• ■װ. נ״ד,*יז, ב. כ־אלקא״־ט־ט. םזענען אױך א־־*עקליבן גע־ארן א רעװ־זיע-קאמיסיע און א חכריס-נער־כט. רער םא־װאלטדנג םון דעם םא־כאנגענעס יא־. ג־ויס א־ים־עגןנ־. און ם־ל הייס בלום האט א־־יכגעדםן דער בא־יכט ם־ן רעװיזיע-קאמיס־ע. צװישן די װ כט־קסטע באשלום; םון צ־זאםענםאר זענען: דע־ אנ־טלזם *־ן ארט־סטן-םאדין אן דעס צענטראלן ײדשן קולטזר-אמט; די רעזאלוציע קעגן ד שיקאנעס א־יםן ידישן טעאטער; זיך װענדן צז ד געהעדקע מאכט-א־נסטאנצן, זײ זאלן דערלז־בן צז נעמען א גרעסערן אםצאל םון אלע ײדישע טעאטער-םארשטעלונגען, קאנצערטן א. א. ,־ױ חוץ דעם, א־ז באשלאסן געװאדן צ־ אתאנ־ז־רן א טעאטער-ארכיװ, ׳ט ר י ב ו נ ע מען די ארטיקלען פער נישט איבער, נאר מען ״ציטירט״ דעם גאנצן ארטיקל... דאס הםקר־סיסטעם אץ דער פראיױנצער פרעסע מאכט אומםעגלעך, עס זאל בײ אונז אונטערװאקםן א ױנגער דור לי־ סעראטן־פובליציםשן. אט האט מען ג־עװאלט עפענען א קארעס־ פאנדענץ־בױרא, װאש זאל באוארגן די פרעםע מיש סאסעריאל. עם איז דערםין גארגישש געװארן, װײל װער װעט געבן א גרןןשן פאר אן ארטיקל אפילו םון א ד״ר גליקסמאן, װען ער האט ל. קעניג, ד״ר מוקדוני אומזיסטז יא, עס גראבט אפילו אונטער די עקסיםשענץ פון ליטעראט, װאס זיצט שוין אויפן בענקל אין רעדאקציע, װײל צו יעדער צײט קען םען אים אװעקשטעלן אין א זײט און ,׳אויסשנײדן״ נןןך אן ארטיקל. עם איז אויך געזעל־ שאפדלעך געםערלעך, װײל די פרעסע פאלט אזו• ארום ארײן אין הענט פון פארשו־נען, מןש זײנען עלול איר אויםצונוצן מי־ ױדע צו װאס פאר א צװעקן... װאכ־זשע טולז פעןז קודם־בל מול מען אויפפאדערן די חברים אין לאנדאן און אפעריקע, זײ זאלן נישש ארײנשיקן די צײטוננען קײן פוילן — אויב זײ האבן נישש קײן בעסערן םיטל צו שיצן זײער רעכט און אונז נישש מקפח פרנסה זײן. צװײטנס, נ־וי םען זעען, אז אין א־וגארן־געזעץ, װאס װערט ארײנגעסראנן א־ן סײם, זאלן געהעריק געשיצט װערן די אינסערעכן םון ײדישן שרײבער קענן די פרעסע־מא־זןדייןת• לי־ל־ז• ש. י. סטופניצקי. @-* פארלאג ב. קלעצקין, װארשע דערהאלטן אםע־יקמנער ביכער: חזלא• **. אלם' - 3ײ לי ראנק (לידקר).1.40 ם. נ*לדעם־ש - דעף איך (י־אדאן).1.80 י. רי־־־״־־א־־ילי - ספארטאק (רי־םד. דאשאן).—,2 1!)=־>(־ ױיילד — די באלאדע פון רעדינג־טורמע .25• - ־• י• ״*־*>)■־־־״ - ארום דעם מאן פון נצרת . .1.50 ־*־>-.: יזזליה - שװעסטער אנעט און םילװיא . .1.75 וןי־זס :>>>־ כרױו: 36 סרציס-! ,1;11 אסס1>1 11 .!)׳(׳זע ״ ־זלש : 9.858 .0 >1 .נ1 ׳=*-* שאפט אבאנענטן פאר די צי איז די ליטערארישע ארבעט הפקר:׳ אין די ״לים. בלעסער״ נומ. 60 הןןס י. ראםאפארם ןןננע• רירס אפונקט אין אוניער פ־עסע, װעלכער פא־דינט׳ םען זאל ז־ך םיט אים נענטער באקענען, װײל די הפקװת, װאם האש זין־ ארײננעכאפט אין דער פרעסע, איבערהויפס אין דער פראװינץ, סכעלס אין םכנה דעם קױם פון ײדישן ליטעראט און קען װערן א סכנה פאר דער ײדישער עפנשלעכקײט בכלל• םיר פרײען זיך, װאס די ײדישע פרעסע איז אזױ שמארק אויסגעװאקסן, װאס כמעט יעדע גרעסערע שנ־אם האט איר צײנונג, א מעגלעכע אדער א װעכנטלעכע. װער זײנען אבער די רעדאקטארן־ארױס־ געבער פון די צײסוננעןז װי אזוי האלשן זײ זיך און װער שפײזט זײ מים פובליציססיק, ליםעראטור און אינפארמאציעס? קודם־כל די ארויסגעבער. דאס ז״נען גאנץ ןןפט םענטשן, װאס ד,>*בן קײן שײכות צו קײן ליטעראטור אדער געועלשאסש־ לעכער ארבעס. גאנץ אפש איז עס אדרוקער, װאס האס אביסל שריםט, נעפט ער זיך א ױנגנכאי, מאכט אים פארן רעדאקטאר, גיט ארוים א נופער, באקוםט אין טױש די גאנצע פ־אװינצער פרעםע, און רי צײטונג איז סאדסיק. אזא מין רעדא־טאי דארף נישס קײן םיטארבעטער, בײ אים ארבעטן ד״ר א פוקדנ/ ד״ר א. קןןראלניק, אסיפ דימאװ, זשיטלאװםקי, לעזן קעניג און װער נישםז איר געפינט בײ אים פון פויגל־פילך און דאס אלץ קאסס אים נישם קײן גראשן. דןןס סיםשעם םון ננבה איז שוין דערגאנגען אזוי װײם, דאס עס האבן זיך געםונען קלוגע ױננען, אין לאדז און אין בריסק, װןזם הןןבן געמאכט׳ צײסונגען גיןר אן אײן מישארבעםער. זײ האבן נעננבעט נישש בלױז ארטיקלען, פעליעטאנען, נאר אפילו שםאסישע כראניק. זײ הןןבן נאר צוגעשסעלס אן אנדער גאס און געענדערט די נעסען פון די העלדן.״ און צום ערגססן מאכן עס די חברים־פרוןלעטאריער, ײען זײ װעין בי־-לעבאטים. י. ראפאפארט הןןש דערמאנט דעם ״נאש פשעגלאנד׳/ איך װײס אויך צו דערצ־ילן עפעס פון די דזשענסל־ מענס. װי גאװאוסט, איז דער ״נ. פשעגלאנד״ א דרײפוס, װ$ס באשסײם סון א פןוליםיקער, םעליעטאניםט און איבערועצער. קײן פובלידיםס סארםןןנן זײ נישס. איך װײם נישש, מיש װןןם איך ד׳ןןב זוכה בעװען, אבער עס איז א סאקט, דאס ז־י םלעגן זײער אפס איבערזעצן םײנע ארםיקלען. אםאל, װען די צײשונג איז געװען א קאפיסאליםטישע אונסערנעםונג, האש מיר דער אדמי־ נישסראסאי ה׳ י. לעבנבוים אײניקע פאל אויםגעפאדערס, איך יאל קוםען אפנעסען הןןנאראר פאר די איבערועצםע ארסיקלען. הײנט, װען דאס געשעםט געהערם צו די חברים־פראלעטאריער, ר׳ןןש מען איבערגעזעצט מײנע ם־נף ארטיקלען און װען איך בין געקומען פאנען האנןזראר, האט זיך דער חבי■ נ• ש. געםונען באלײדיקש און האש מיר אויםגעוױזן, אן לויטן ״זאקאן״ קוםש סיר נישש קיין^הןןנןןרארו נןןר כדי אויסצומײדן טענות, זעצם