Literarishe bleter · 1925-09-04 · 70 (4.9.1925) · p. Seite 74

70 ./א ליטערארישע בלעטער 74 די הענט טיט די וױיסע האנט׳שו זענען צונויםגעלײגט קעגן בדוסט א פינגער צו א ם־ננער. זװן רעדט ער, יץמען אתיס וױדער ױ װערטער םארגלאצטע, >*ן אזוי וױ זײ װאלטן געון־אנן א־ן זיך םארםשעפעט איינס אן דעם אגדעק... קאנטיק געװען, אז םון ױ אלטע צײטן א־ז נײ איס םארנלינן ױ געװײנהײט צו שםילן םא־ אקשיאק אט ױ דאזיקע א-מפאנ־רנױקע ראל. װײל, װי מאגולעסקא האט מיר אמאל דעחרילט, האט גןולדםאדען אין ז״ן צײט נאהאנדלט זײנע אקט־ארן װי א גוזיסער סױץ-זײנע קנענט... איך האנ א־ם געטראפן גאך עטלענע מאל, דער אײנדרוק פון דעם ערשטן מאל איז אנער בײ סיר םןג־נל־נן... צום ארטיסטן-צוזאמעבפאר דער ײױשער ארמ־סטן-צוזאםענטאר, ,־ואס האש דך אנגעהוינן ױנםטאג דעם ״נ-טן אװגוםט, האט געמיערט דױי טעג. דעם צו- זאםענפאר האט געעפנט רער פארזיצער סון דער פארװאלטונג ארםיסט נאזשיק. אין סרעדדױם זענען או־סגעקליבן געזארן ד־׳ר מ. װײנערט, א. סאמנערג, אנרד,ס מארעװסקי: אלס קאגױדאטן - לעדערמאן און קארפ־נאװ־טש. נאגריםונגען וענען געהאלטן גערא־ן םון ז. םענא׳ _ . צוזאמענטאר פון ײױשע ארטיםטן א־ן פ־ילן.-פרעז־רום םון צו- לאמענפאר. פון רענטס: ה. ד. נאמנערג, קארםינאװיטש, א. מארעװסק־, דיד מ. װײגעדט, א. סאמנעת, לעדערםאן, גארעלאװ. י לאוױטש, א־טיםט מארעװםק־, ש. םענדעלנאן (צ. י. ש. א.), זתלנל (א־נעטעד-צ״טונג), נאמנערג (לימעראטן-םא,־ײן) ״ליטערארישע נלע- טעד״, נ. שאפראן (ײד. יךלטור-אםלם), אסהר<חל קאםינסקא, מארק א־נשטײן, זעלװעראװיטש א. א. נאנן או־םד,ערן דעם נןג־־כט םון צזזאםענםאר םון ײדישע א־טיסטן א־ן טוילן. און מיד וױיסט זיך או־ס, גערענק א־ך, אז דאס א־ז עפעש אן אקט־אר, װעלכער האט ז־ך דארט, נײ טאמאשעװסק־ן א־ן גארדע- ,־אנ-צימער, םא־גרימ־רט א־; א ראל, או( אז נאלד ,װעט ער ז־ך או־פד־נל, און װעט א כאפ-טאן ז־ן צ־ל־נדער-הוט או; שטאק א־ן װעט ארױםלו־פן אויןז דער ב־נע... ער צערעדט ז־ך מ־ט מ־ר, און דער אײנדתק, אז דאנ א־ז אן אקם־־אר, װערט בײ מיר נאך שטארקע־. עד האלש דעס שנײ- װײסן קאפ אפגעװארפן ארינטער אןן דעס פנ־ס, װ־ פ־ן פא,־שטױנטן מאדםאר, איז םארױסן א־ו־ף און נאװעגט ז־ך נ־ט, א־ן ױ אויגן זענען פארגלאצט, און ױ הענט ם־ט ױ ,װײםע האנט-שו האלט ער קעגן זײן בו־וסט צונױפגעלײגש םינגער צו ם־נגער, און ױ װעד- טער, װאס ער רעדט אתיס, אדער, ר־כט־קעד, װא־ ער דעקלאמ־רט ארו־ס, זענען או־ך עפעס פאתלאצטע, שמעקן ששאדק מ־טן ״קלא׳ ס־שן״ מאן פון טעאטער... איך דערמאן ז־ך, ער האטגעיעדט םון גארדינען: - ,װאס ער האט געטאן ט־ט טײן ק־נדו גענ־מען מײן געלינט ק־נד, מײן ײױש ק־נד, טײן ננ־מ־נען, און א־ם אפגעשמדטי מ-ן קדש־-קדש־ם האט ער מטמא געמאנט. ער א־ז ראך נא־ א מ־ם־אנער, װי ק־מט עד צוס ײױשץ טעאטערז... אזו־ אופגעפער, געדענק א־ך, האס ער א־ן יענעם אװנט גע־עדמ םון גא־ד־נען, און ט־טן אנרוםן א־ם ״מ־ס־אנער״ האט ער געמײנט דעס פאקט, דאס גא־ד־ן א־ז אמאל געװען דער גדנדע־ פון דער ״נ־נלישער נרורע־שעםט״ א־ן יעלישאדעשנרא־. ער האט עס אנער געזאגט אן הא־־ן, אן געפ־ל, לאנג־אס א־ן אװמאמאטײש אדויסדעקלאמירגדיק פארגלאצטע װערטער, אזו• װ־ ער װאלט פא־ זיך א קדאם־שע ראל דעקלאמירט, װאס ע־ װעט נאלד דארפן שפ־לן או־ף דער נ־נע.- דער פא־ג־־מ־רטער טאמאשעװסקי לויםש ארו־ס םון גארדע- ראנ-צימע־ מען האט א־ס אנגעזאגט, אז ע־ דא־ף נאלר או־פ- טרעטן א־יף דער נ־נע. גאלדפאדען נלײבט מ־ט מיר אלײן. און מ־טאמאל אן אנדער גאלפאדען. דעס קאפ האט ער אתנטע־- געלאזט, א־־נגעה־יקעדט ז־ך או־פן שטול, א־ן ױ הענט מ־ט די װײסע האנט-־נװ דױקן*א־יף זײנע קנ־, א־ן עד שאקלט ז־ך, יאון זײן םניס זעט או־ם אזוי נאשר־נט. - א־-א־-אי, מײנע קינדער 1- קרעכצט ער את־ם. און ער הײנט זיך אן צו קלאגן פא־ מ־ר או־ף ד־ אקטיארן, זײנע קינדער, װאס װילן א־ם א־צט נ־ט קאנען. ער האט זײ פא־ מענטשן געמאכט. א־צט האנן ז~ קארעטן א־ן פאלאצן, און ננוד, און זײער טאטן װילן זײ מער נ־ט קאנע;. דער אײנציקער םון זײ, װאס דערקאנט א־ש יא, איז טאמאשעװסק־, דװקא אײנעד, װאש ער א־ז קײנמאל זײן אקט־א־ ניט געװען. - װי־סט איר, װאס זײ װאלטן געװען אן מיר? - רעדט ער שוץ טיט הא־־ן און מ־ט װייטאג, אץ זײן פנ־ס, װ• םון םארשטו־נטן מארמאר, א־ז שדין א־־פגעלענט און רויטלט ז־ך, - אלםאנסן א־ן קארמאנשטשיקעם װא־׳טן א סך *־ן זײ םארנױבן, װען ניט אי־; א־ר .װײםט ױ געש־כטע פ־ן דעם ײױשן מעאשער? א־ך װעל א־ך דערצײלן. אלפאנסן אין אנדערע װאױלע-ױנגען זע״ען געגאנגען ם־ן ױ שענקען און קאנאקן צו זײע,־ע מױדן, האנ א־ך ז״ אםגעששעלש אױפן װעג א־ן זײ געזזןגט: ״ק־נדעד, װארפש אװעק א״ערע םו־דן א־ן אײער הולטא־סשװא, אץ ק־פט, םיר װעלן נעסע־ שפ־לן ײױש טעאטער״. - און אזד א־ז נאשאפן געװארן דאס ײױשע טעאטערי... טאמאשעװםקי קערש ז־ך צוױק א־ן זײן גא,־דע,־אנ-צימעד, אץ װ־דער דעם ם־־ערדיקן גאלדםא־עגען דערזע א־ך םאר ז־ך. װידעד האלט ער ױ<ש קאפ אפגעװא־םן צוױק, און דער םנ־ם באװעגט ז־ך ניט אן א־ז םארדיסן אתיף, און ױ א־יגן זענען פארגלאצש, א־ן