Literarishe bleter · 1925-09-04 · 70 (4.9.1925) · p. Seite 73

73 ליטערארישע בלעטער 70 .■וא ז־ך ם־ט דעד ק איבעק קאםםאם, אץ ,דאכ צייכענען אן קד״ק אדים דעד זון. אױף אזא ארפן א־ז יעדעט בל־טל םאדב־נדן ם־טן יןאטםאט, םארבונק טיט א םלאנעטע <דעד א־עד יענערי. דעד א־־נ׳ ד־־ק, װאם א בלימל םאכט או־ף א־נז, - א־ז אן איינדררק םרן דער םאדנ־נדונג צװישן רער םט־כיע ארן דעד נע־אנקען-װעלט. דעד ארםן, אױף װעלכן דאם אל־ן א־ז געזאגט נעװאק, ד,אט צעשלאנן אין ט־ר די םר־עדדקע םאדשטעלונג, אז ־טטיינעדם ב־כע־ זענען ט־וקן און ראצ־אנאליםטיש. א־ך ד,אכ דאםאלםט םאדשטאנע;: שטי־- נעדס ב־כעד - זענען נאטן-צ־יכן םון א ם־םםאנ־ע. דאםאלםט א־ז ט־ר געגעבן נע־דאק דעד שדיםל צר לײנע כ־כע־ - שט־ינעד א־יײ;. ארן םיד וענען א־ר־ם ם־; ״לאז־טע״ אריםעד ז־ך םון א־־םדענ־נ־״ און אזר־ זענען םיר געדאק ״שט״נעדיאנעדי־. א־דעאלאג־ש האבן ם־ד ניט או־טגעקל־כן מ־ט דעם ק״ן נ״עם װעג. דאם א־ז נאד גע׳ דען א ר״ף געװאדענעד באשלום, אן א־גאנ־־םעד א־־םװעכ ם־ן פ־־1 ם־־ע־ד־קע גע־םעענישן... ■ו ו -'<■ ויך אוםגעקערט ק דעם זעלנן טאנ האכ דעם זעלכן או־םדערנאכט זענען ם־ר געװען אריף מעםע־לינגכ קבלת׳ האכ ןי ײ<-ן •*ע׳״ן או , האט א־ן םאדגל״ן ע יא־ םנ־ם <א־ן טעאטעדי. ארן ר*ד**.*ײ*<*? *ײרײ ו״ײ• ,־ודאלף שט״נעק אויםכעזען װ־ א כררטאלער, געםאקטעד, םד־ם־ ם״נע נן אזר־ ם־ד געטוד־טט א• •־ א ס ע ו ט־װעד נ״ געשטאלט <אן אםתע אםצװ״נ םון מענטשי. א־ן דעם א״נ׳ דדוק, װאס שטיינעד האט אויף טיר געטאכט, קאן םק כאדאק- טערידק טיט מיינע שםעםערד־קע װערטעד: דיערשטעטאלםע, װאם איז םשוגע געװארן א־ז דעד פענמש, דער ער- שטער םענטש, װאס איז םשוגע געװאדן איז א זשעני, און דער ערשטער םון די נעניאלע םענטשן, װאס ז׳וצפהדיק משוגע און װאם האט דעדגרונטעװעט און גונר גע װען אין זיך ז״ן גאונות איז דעד איש-אמת. אלץ דאם האט זיך דורכגעטדאגן ב״ ם־ד אין קאש, א־ן דער ערשטעד תע םון מ״ן באגעגעניש םיט שט״נערן. איך האב ז־ך דאכאלםט אי־נגעגעםן א־ן א־ם םיט מ״נע או־גן, א־ן ער םון ז״ן ז״ט ד.אט םלינק א קוק געטון או־ף אונז מ־ם א םא־שטאנד־קן, א־םעמ־קן ארן םארשנדיקן בליק. און אין דער ם־נוט האט עד כא׳ שט־יםט ארנזער ג־רל. םארשטאנען ד,אכן םיד עס שםעטע,־; א־ן יענעד מ־נוט זענען םיר צוםיל באצר־בערט געװען םון די װערטע־ר, װאס ד,אכן זיך גע׳ טראגן צ־ אונז ם־ן דער הויכער קאטעדדע, םון צװישן די רו־זן. װאס ש״ך דער מעםע םון דער לעקצ־ע <איך האב זי דאמאלםט ניט א־נגאנצן פא־שטאנען), האט ע־ גערעדט .װעגן דער םאדב־נ- דונג צדשן דער װעלט םון באװאוםטז״ן, צוױשן דער ם״אנעט;׳ װעלט און צװישן דער װעלט םון בלומען. יעדער בל־מל שם־גלט אם אין זיך ױ װינטן םון אלװעלט. די םאו־ם םון ד־ בלומען׳ בלעטלעך אנטשםדעכט דער םא־ם ם־ן די םלאנעטן, װאם ט־אגן אברהם גאלדפאדען פ־ן בוך ״קרינעחנגסן םון א י־דישן דר&מאטורג״ לעאן קאברין שטרל לעבן אים א גי^אנצ־קעד צילינדער-הו: א. גאלדםאדען דדרך טאםאשעװסקין האב איך ז־ך באקאנט םיט א־ם, דעס ג־ינדער םונם ײױשן טעאטער. ־ דאס איז געװען באלד, װי נאלדםא־ען א־ו גענץדען ק״ן אמע׳ ױקע, אינם יאר נססז, אויב איך האב ג־ט קיץ טערת. םאכט צ־ר ם־ר איינמאל םאמאשעװםקי: - גאלדםאדען װעמ בײ מיר ה״נמ ז״ן א־ן טעאטעד. קוםט א־ר אויך, אױב איר װילט זיך מיט אים באקענען. און איך ד.אב אים וײער געװאלם מרעםן. װײל פא־ מ־ר א־ז ער געװען ױ לעגענדע םון מעשה בראשית םונם ײדישן טעאטער-די לעגענדע, װאס ד,אט דערצײלט, וױ אזוי ער, גאלדםאדען, האט םרן זינגער א־ן ױ אנמליקע װײן׳קעלערם א־ן םון משדתים ב״ חזנים, און םון םתם װאױלע ױעק, געשאםן א מעאטעי, דעם ערשטן ״ױשן מעאטער. קום איך א־ן פ־םל-טעאטער אץ םרעף א־ם בײ טאםאשעװסר,־; א־ן גארדעהאב-ציםער. א מאדנעם א־ינדרחק מאבם ער אויף טיר. א הויכע, א־םםא׳ זאנטע געשטאלט. א שנײ׳װײסער קאם. א םנים װי םון םא־שטױבטן לא־מאר. אץ א שװאדצע םעלעױנע טרזגט ער, װאם זי א־ז צע׳ שםיליעט און װײזט ארוים א שג״ װײם געםרעסט העמד, םיט א װ״ק ק־אװאט. א־ן אױף ר הענט װײסע ד,אנפ-שו. און אויף א