Literarishe bleter · 1925-08-21 · 68 (21.8.1925) · p. Seite 40

68 .זא ליטערארישע בלעטער 40 ד י פ ל א ז א (פון די נױײארקער לירער) א. לעיעלעס פיפט עװענױ׳ פארפירערי״־םטס טאכטער פון נױ=יארר)/ האפט מיך פארפאפט אויף לעבנפלאנג״ איך נעם דיך בלויז אויף בארג, א שעה אויף בארג. נײן, װײניקער׳ א קארגע האלבפ שצונד• אין אט דעד צײט געטדײ זײ מיר, געטרײ אין ליבשאפט־בונד. דײן פלאזא האט גענומען מיך, א װיליקן אין פאנג, אין יענער דורכזיכטיקער שעה פון װײםן זוףפארגאנג, װען אין דעם הארצן פון דײן רויש׳ פארשפרעכנדיק און שטיל׳ גײט *ויף דער גאלד־קאפרױעדיקער שםײכל פון אפריל. * ױ ♦ מינוט שלינגט אײן מינוט, און ם׳הענגט שוין איבער םענטראל־פארק א לויפטנדער פיל־שפיציקער און רךישלדיקער בארג, װאם באלד װערט ער א קעמל, גאלד־באלאדן, הארב אויף הארב. גאלד פאלט אויף דעם אםפאלט און שפרינקלט פלעקיק אויף דעם קארב פוז דער פאנטאן־פיגור און װיםן צענטער פון דעם םקװער, און צינדט דעפ בראנזן־שערפאן אן מיט נײעם זיג־באגער• דער מאיעסטעטישער האטעל שטײט שטיל און א־מפאזאנט, און װי א פעפטונג, װאם היט אפ די זיכערקײט פון לאגד, באהערשט זײן װײםקײט איצט נאכמער, װי דורך דעם טאג די געננט מיט דעם רויש, װאם פלײצט אהער פון יעדן ראג. די אויטאם רוישן, בליאםקען מיט נערװעוע שװארץ און געל און שויבערן אין אימפעט אויף—א שרײאיק־רויטע װעל• נאר זײ׳ די לײבן און פאנטעדעם פון דעם גרוים־שטאט־װאלד, װאם לויפן אויף געיעג אויף הארטע שטעגן פון אםפאלט, זײ פילדערן אומויםט. אומזיםט אצינד דער רעװענדער געאײל•• זײ מאכן טיפער נאר די רו, װאם װײט פון װאנט און זײל. <די שטילקײט פון דער פלאזא! װי א גאטםפארכטיקער גרוס פון גאר דער פרומקײט פון נױ־יארק, װאס האט דעם איבעדפלום פארפאנצערט אין געטאקטע קאטעדראלן דא ארום. פיפט עװענױ אױ גוט צו זײ, פ־פט עװענױ אױ פרום, אהײם פאר יעדן גאט, פאר יעדער בױנעם אויך אהײם. דעפארטמענט־-םטארפ און טעמפלען-די זעלבע שטײן און לײם). * * פארברו־נטע פלאםטן שװיגעניש, װי אפיראטן־שיף ויארפט פון דער װײט די גאטהאם־באנק, אי צירלעך, אי מאביװ. אגליװער פון דעם גרױס־שטאט־ריטם, װאם בויט דורך נוצן-פראבט. נױ־יארקיש זעלבסט־באװאוםט, גראנדדאמיש־רואיק און באדאכט׳ י אדיבער קוקט דאם העקשער=הוױ אויף טורעמם—טורעם־שפיץ, ׳ פילפאכיקער, גראניט־געשמידטער, װערטיקאלער בליץ. און דארטן אין דער הײך—א גאלדענער, נאאױוער האן, װי רימםקי קארםאקאװם ״קאק־ד׳אר״, דאס זעלבע זאגט ער אן. * * * * נױ־יארקער ליניעם• ריטם פון הארצלאו, שטײנערדיק געפעכט, דאם װערק פון מענטשן־הענט, דער פענטש פון אײגן װערק פארקנעכט. גאטס אװנטיקע זון באלויכט פאנטאסטיש און באשײנט אװעלט, װאם האט זיך זעלבםט פאדבישופט און ויך ועלבםט פארשטײנט. * * * פיפט עװענױ! דא אויף דער פלאוא׳ קוקםטו ויך ארום, און ם׳װערט דערעםן דיר דער גלײכער, גראדעד װעג• גיםט קרום, װי פון אזײט, אבליק צוריק און אומדואיק םאדאוים, און דיר געפעלט ניט, װי עם לאזט דײן גראדער װעג ויך אוים. פארדרײםט ויך לינקם צום םדנטראל■ פארק, װאס װארט םארבענקטערהײט אויף דיר אין ראנדעװאו םארנאכטיק־םודותדיק און נרײט.