Literarishe bleter · 1925-08-21 · 68 (21.8.1925) · p. Seite 37

37 ליטער&רישע בלעטער 68 .?א דער װידקלעבקײט א־ז אויםגעקו״ען א•; אי:ו]׳ ליע א״לאקאלע״ ליטע־אטו־. דער לעבנם-שבײזע־ :ו; באזונדע־ע טיילן אי; א־טאליע איז שטאדק םאדש־־ד;. ד־ םא־שײדנ•׳ ד׳״טן ד,א:ן אי; דעד אלגעדײנעד איטאליענ־שער ליטעראטוד געשאפ; אנאני; אײגנארהקן, טשע׳ קאלן ״רעזשיאנאליזט״. *1יים םראנים, "ײלז ג. מ. ױ שדל םון חשאװאני װעתא האט געהאט א־רע אנהענגער דעד ע־ק־ אי; דרום־־איטאליע. ױ שול שטעלט מיט זיך טאר ביז איצט א,װ־ב׳■ טיקע ג־זשע. דעד העארעטיקעד אין סא־טײד־- קער םונעט װעױזם-לוידזשי קאם־אנא- שילדעו־מ א־ן ױנע ראםאנען דעד עיק־ די װעלט־ םון ם־ו־שער לײדנשאםט. אדאנק דעם, װאט דער װעריזם ד.אט זיך םאד- נורען מיט אויפםארשן אלע םדטים ם־נעם שט־גער לענן, אדאנק ױנע םינקטלעכע שילדעדוננען טק -עב אנהײב םאר יענער ר כטוגי. א ן ד<ד א טא׳• י־ענישער ליטעראטור, װאם טראזט דעם נאמען .לעױזם״. ױ אויםגאנע םונעם װערום נאשטײט א־ן דעם, מען זאל ש־לדערן דאס לענן, װ־ עס א־ז אין דער אמתן. װע־גאם נעםטע װערק איז די־ נ־שט םא־ענױקטער צ־קל ראדאנען מ־טן;אבען ״נאזיגטע״. .־־עתא איז א־יך באװוסט אלם ד־אמאטוה. ־ײנע ה־אמען האבן נעאהט גרױס ערםאלג אין א־טאליע. פזיאעזיע און פאעטערײ ז־ 1 ז ש. נ?י, ג עיר װערן אינגאנצן םון די פאעטישע חנדלעך און דער םאעטישער סעאטראליק׳ כל-זמן עס עקסיסטירן פאעסן. מען קאן נים אויםהיסן דעם אויטזען פון טאניטעגלעכקײט, װען םען ששײט און דאװנט. עס איז דא א ן א י נ ע ו ו ײ נ י ק< סטער צערעמן$ניאל, װעלכער ביניט די גלידער און גיםט אן םיט ריטם און םיש ״שסאט״ אונזערע תפילהדיקע רײד און תפילה• דיק שװײגן. נאקעםקײט (אין רעם דנען פון אבסאלוסער אײנ• פאכקײט און ניסיגעבונדנקײם) איז דיכשונג פונקס אװי אומי םעגלעך װי אין דאװנען. און נישט נאר אן אינעװײניקסטע כ װ נ ד״ אױך א געװיסער גראד אױםערלעכע םיט א כ י װ נ ק י י ט איז אוספארםײדלעך אין פיןעזיע, װי אין יעדן שאםן. אםילו דער א־ינפאכססער פרײער םערז איז אויסגערעכנס און גארניט אזוי אײנפאך, אױב נאר ער םארדינס דעם נאמען פערז. די, װןןס רײדן פראזע אין זײערע לידער, װייםן,אז זײ רײדן פראזע• זײ פראװען אײנםאכקײט, פונקט אזױ װי אגדערע פראװען פזןעזיע אין זײערע פערזן. זײ פוצן זיך אין נאקעסקײט״• איז די געסאר סון צערעמאניעס פון נוסח, פון אײננע• שטעלםקײט אין די פארפרזןזעװעטע לידע־ פונקס אזוי ששארק, װי אין די, װ$ס זענען פארפאעסעװעס. און אס די געפאר קאן םען ניס אפשאפן. מען קאן וי $בער םארקלענערן• םען קאן סארלאנגען סון א ליד, אז עש זאל האנן אין זיך א םיניםום פאעטערײ און א םאקסימום פןןעזיע. דאן װעט דאס לעצטע אײנשלינגען — און אפט אפילו כשרן _ דאס עישסע. ןט ליגט םאר פיר א גײער, דריטער, באנד לידער פון ח.רויזענבלאט: בלויע םלאמען (ארויסנעגעבן םין א גרופע םדײנט םון דיכשער צו באצ־יכענען זײן פינף־און<צװאנ• ציק־יעריקן שאםן, לאם אנדושעלעס, 1925). לײדט עס דערסון, װאס די פאעסישע רעסזןריק, דער ס־״עסישער נוסח (דער נײער אזוי גוס װי דער אלסער) און בכלל די פאעטערײ װעגט־איבער אין אים די פאעזיע• בלויע פלאםען — דער נאמען אלײן איז שוין םאר־ דעכסיק. עפעס איז ער צו ״שײן״, צו ״פאעטיס״■ מיס אטײליפון זײנע סריערדיקע לידער, װי אויך כיט אײניקע זײטלעך אין דעם נײעם בוך, האט ח. רויזענבלאט גע־ װיזן, או ער איז ליריש באגאבס. אבער ער האט א געסערלעכע שװאכקײם צו ״שײנע״ װערטער, צו ױם־טובדיקע אויסדרוקן און צו בלערלײ אנדעיע ״פ^עסישקײםן״. זײן א סאעט און נישט פראװען קײן פאעזיע איז זײער א שױערע זאך. אנער װי לײכט איז צו פראװען פאעזיע, ניס זײ• ענריק קײן פןעס! װי לײכס איי צו נארן זיך און צו גלױבן, אז די פאעסישע ןןנשטעלן, די פאעטישע קלאפערגעצײג און אט דאס אלץ, װאס םיר רוםן אן פאעסערײ״ איז אםתע פןןעזיע! װי לײכט איז סןןרצולײענען סערזן פון עכטע דיכםער און צײגן, אז ןןם דןןם, װןןס אױ נישס םער, װי א פאעםישער נוםח, איז דןן אויך בײ זײ! עס זײנען סאראן אין דער אםתן זײער װינציק פײסטערם סון םערו, װעלכע םאכן גןןר אינגאצן נים קײן פןןעסישע העױות׳ װעלכע קליננען גןר אינגאנצן ניס פים זײער לירישן געװער און לאזן אונז ניט זעען די לירע פים דער הארםע םיס די איבעריקע כלים, אסילו אין דער שטילםשער אזן אײרלםסער פײסטערשאסט איז דןן עסעם, װאש בלײבט ניס אויסגעלײזס אין דער שאפונג און װןןס דערםאנם אונז ניט אן דעם שארף, נןר ןןן דעם אויס־ געפוצטן הענסל םון א שװערד. קופען די, װןס פער װי די אויסגעפוצטקײס םארםןןגן זײ ניט, און שרײען: אױך בײ די אויסדערװײלטע דיכטער היןט דאס געװער, װאס זײ באנוצן, א הענסל םיס צאצקעםו קופען די, װןןס םער װי פ ר א װ ע ן פאעזיע קאנען זײ ניט׳ און זענען זיך סופך אויף די אםתע פןןעטן! איז נאסירלעך, װןןס עס װײזן דך םון צײט צו צײם דיכ־ סעי, װעלכע קאנען שוין מער ניס פארםרןןגן די אנגעצױגנקײט׳ די צערעפאניעס און וױלן אראס־וארםן סון זיך די בגדי כהונה. קוםט א הײנע פיט זײן איראניע און צעשסיםס זיך חנעװדיק אין צעשמײכלס זיך אינפיטן דער הײליקער רןןםאנטישער עבודה. לאזט זיך װיםםאן אױעק מיט דעם איםפעסיקן שםראם םון םרײען ־ערי• קופס דער פןןדערנער ״װער ליברי, םאר װעלכן עס איז נו שװער און צו סאטעסיש אםילו די םרײע ןןנגעשטרענגכ• ק־יס םון װ$לט װיטפאן און װיל ארײנברענגען אין דער סאעזיע דעש אײנסאכססן און אפגעלאזנססן ריסם סון פראזע. גײען אנ• יעיע נאך װײסער און סראכםן, אז מען דארף גאר אינגאנצן אײפהערן זינגען, שרײבנדיק םערזן: װעם כען מםילא ניט ציקלען זיך און ניט פראװען קײן חזנות. די דןןזיקע םאכן עס שיין א ביסעלע צו פשוט: כדי אױםצורןןסן די פןןעטערײ, וױלן ז־י פארניכסן די פןןעזיע. און אין דער אםתן איז טאקע אוםםעגלעך גןןר סרײ צו