Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 2 (1925-1926)
- Issue
- 68 (21.8.1925)
- Date
- 1925-08-21
- Page
- Seite 35 (sequence 3)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 66% known words query
- IRI
…/4795427-8773849-8773855--00555-4795937- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
35 דמעראריסע ב ל ןךט ע ר '66 .־//</ ערזדציע זענען א.־••; א-; ל~נ א־ן בלוט £•; דער איטאליענ״טעד לינעראט ,־. יעדער נ״עד טיקער שד״בער שט״ט-צו צי דער דךט £׳; ״לע־ רער און נילדעט אל״ן אנא.צע שולע. ארן א״־וט ד רע~ סון אלא שר״נער ק־רט טא־ אדןאדף, אטטטאר ז״ער א פארניטעדטער, םרן ד םאר־ט״רענע קעטטלעד־טע רבנונגע;. ד ״דטעראר״טלךט״, ראנ האט, לו-ט דער ר״נונג םון א םך קרטיקער, דע־הנעט ד אינ- נױטלבארק״ט םון •טעםעד־טע דערג-״גועען א•; א־טאל־ע, ־.אט אנער גע־טאסן אן או־טעדע:״.- לעך ג־ויםן ״נטות״ א־ן רער ל־טעראטור. יע- רער יא־ .רערט אוםן א־טאל עני״טן נ־נעד-ראוק אד־םנע״א־םן אן אונונעה-ער נרו־םע צאל דא- דאנע;, ד־דער, יךיט״טע רערק א־ן כלער״" ״שרױון״. :דעט יערער םגודענט הי.לט םאר ז־ן חונ א:צוט.־״נ; אצענרל־ק םאנעטן א־ע־ אה- ה־נדערטער ױנגע .ן<*״ן ו <• -ירא, *> < א•; .לאם ״טטרענן צו עםעם נעםלדקע דע,״גר״׳ בונגען, רוםן דך אן אלם שעםעד ם־נם ״נ״עם רארט״, און גדנדער םון נ״ע ־ט־ל;. ני.נד־ך מ־ט ד גה־נט-נרוםעם, װאם ב־לדן ז־ך ארום ד ר־נט־קע םא״טט״ער םון קונםט, װעדן גע־טאנן נלערל״ ל־טעראר־־טע קךיזדעך, קאדיטעטן, .לאם אנט־טםרענ; דעם ־טארםן אינדרירואליזם םון דעד א־טאל־ענ״טע־ד ל־טעראטו־. דע,־צו נאך א־ז א•- טאל־ע צעט״לט אױף םא״ט״דענע געגנטן, א־ן װעלנע עם הע.~טן םאדט״דענע דאלעקטן. אן דעדנער ט־א:ט ד איטאליענ״טע ליטע אטור א צעבדעקלטן נאראקטעד. ״איטאל־ע א•; דער ל•- טעראנו־,-האט געזאנט א״נער אדך־טיקער,- ״טטעלט מיט זיך םא־ דאם זעלנע, ראם מעקס־קע א•; דער םאל־ט־קי. ד נ״ע, ױננע איטאל־ע רל ־טו ן נ־ט ז״ן ד רעלט־נאדםטרךט, דע־ מ־זעא־ם ם־ן אמא־ ליקן הם און םא־גל־װעדטיע זנרונוח. זי װיל םטא—ט־דך-ט״טן עט־וז מחג״־ם, ,לאם •טטעלן זיו :•ט א״םן ח־טנ־ז לענן מיט איר ״ה״נט״, א־ן פון איר ״נענטן״. פון ד ד,־״ •טר״נע״ דאנונ־צ־א א•; םאםקאל• - ראם האנן מ־ט ז״ער ־טאםן אננעצ״ננט ד אגטר־קלוננ אין כא- ראקטעד םון דער מאדערנער איטאליענ־שער ל•- טעראטור, האט דער ע־שטע־ געדאט אױף א־ר ד ג־עםטע און טיםנטע רירק־נג. ד א־טאליענ״טע ל־טע־אטור םון צזג *״ה איז הדנגעגאנגען א־נטע־ן צ״נן ם־ן קאמף םץר דער נאצ־אנאל-םאל־ט״טע־ באפר״וננ ם־ן •1אנד. ד פאט־״אטי־טע ליטעראט:־ האט נ־ט געשאפן ק״ן גה־םע רערק, און האט דער־בער נא־ א טאו״שן אינטע־עם. קא״ד־טש״ם שאפן ג־עהערט דע־ ע־ק־ צו דער צר״טער העלםט םונם םאדקן יא־הו דע־ט, ד.ה. צו דער תק־פה, רען ד נאציאנא־׳-פא־^־ט־שע א־רעאלן פ־ן ם־ל דוהת זענען םא־״־דק״ענט גערארן. קארדוטש• ד.אט א״םגעהױבן ד פא- א־בער ג״םמ־קע מ־.־נ. ג״םט־קע, שמע,־צלאזע טױטן. א־נער אלע םא־ט״ען אר־בע־ מוז א נזער ד״- טוננ טראנן עקשנותדיק א ר א־רעע צו א־ר םאלק. עם מ־ז ז־ך אננעמען א־ר נ״ע א־דעע אין דער פרונטנארער ערד םון םאלקם-ד.אר־;. ל״כטעד אױ שד■; דער .רענ ם־ט ד־ מ־טלען ם־ן פ־אזע. ליינטער קימט מען א,־־ן א•; א :אנ־טן- א־ד םון א־אטא, ם, אאש-אםאטאש- נערנעלםא;. אנער ד דנטער או; םאעטן ק־מען אנטקיענן. לאזט םון צען נ־נער-א״נם. םון צען ליר׳א״נ- פאלן לאזט איין אידעע. ד א־נםאי1; ש״״ט אפ. דאם מעמםע םםעדאיליר :ע: קלאפן טעמם א־ן קאפ א,־״ן. דאם ענטע און זעלטענע ליר רעט דך א״נשנ״דן א־ן דער טיםענ־ש םון הא־־ן. רעט דך א״נשנ״ק ל״נט. או־ך א־ן א־נזער דנט־נג א־ז קדזם. טוט, אז עם זאל ז־ן דער ק-דם םון םארטאנז עפ א־ז ק־־זים אן אנזע־ דכטוננ. ם׳קא;;־; רער ק״זים םון ־צרישן טאנ און נא:ט און ניקאן ז״ןדערקדזיס םון צרישן נאנט און טאג... ם<ן אונזער װילן צו קלא,־ק״ט און צו טאנ א־ז עם אפהענגיק, ארער פון אוגזע־ שראנק״ט צ• ם־נםטערניש און נאנט. לאמ־ר בעםער הא:ן דעם ־ילן צו קלא־ק״ט א־ן צו טאד״ יעם מװ א־ן אנזער ליטעראםור געמאכט װ־ערן א ־•־טלעבער צריש־נש״ד צװישן דער דנטוננ צו- ליב דינטונג (ריכטו-ג צ־ליב םלאנטע־ פתם אץ דער ,רעלט אדץ> און דכטוננ צ־ליב אידעע וקלא־ק״ט צוליב דער װעלט>. נעמען דא אװעקצושמעלן װאלט ג װ,ז,׳ צ■;ע״אגט. און דאך, ז״ .װאלטן ק״נעם נ־ש־ט ג;׳ רעזן נ״, ז״ זענען אלעמען ק־א־. אץ ד מיטלען מ־ט רע נע דע־ צװשנש״ר לא״ ג־עמאנט רעד,? צו־עד״טט דארםן זי ז״ן זי-;ע־ א־ן ז״ער צ־לז א•; דאן דארםן ז״ ג״ן בלויז די נײע איטאליענישע ליטעראטור <•<•• ■••■ *•< ■■ ו> וי• •>> — •>•> •*••<> •>••■• 1 1 1 •*< 5? ן א -, ע* ^< ׳ץ 1-4-4 ן ראם ד,אט מיט םינף-זעקם י\״־ח־.דערטער צו׳ דק געשםילט אן אלרעלטלעך-אנפירנד־קע .־אל־ע, םארנעמט אין אונזע־ צ״ט א־א באש־דעניעם א־ט. דער װילן צ־ שש״ן או־ף א־ן ה-ך מיט דער פארנאנגענה״ט־ פארראנרלט דך אםט אין אגע- ם־ל םון איינענער שראנק״ט, אין אגעם־ל ם־ן נ־שט צוםדדנק״ט און;עלבםטדע־נידעהױג. אן דעדבע־ איז די פאהאננענה״ט און ד באצ•׳ אדננ צ־ איר נע־חגץ א לעבנט-ם,״אבליעם ם,ץ דעד מאדעדנע־ איטאל־ענישע־ קונסט. ד ם־אנן ם.־ן דער ליטעראר־שער טראדציע, אין דע־ אדער יענער םא.־ט, באשט־מען דעט כאראקטעד א־ן ,תמצית סון ד סארשי״ד־ענע דבט־עדשע ר־בטונ- גק• ײעק א״זצקן גה־יס; שעסצר םדן דער א- טאליענ־שער ק־נםט נא־שט נאך א גאנצעד המון םון תלםידם, מםרש־ים אזן דך־ט־קע־. א־ן ד־עד ליטע־אטור איז םארםעםט־קט געראר; דע־ ר.הג פון;אנמאנן ד גה־םע קינםטלער. ״אין ק״ן שום ליטע־אטוד גערעלט־קט אזוי נ־ט די םנא- לאםטישע טראדיציע, :י אין אזנזער־ערי, האט געשידבן דער טאלאנטםולע־ פא־עט אן קדמיקער ענדיקא טארע־;. דעד קילט םון ״ג־־ים־ע קינםנלעד״, דאם נאב- םאלנן ״די מוסטערן פון ס״םטעדשאםט״ און די קאודוטשי אין דךן ייום לאנד טהצן נ־ט ד ד־עבאטן װעגן דער א״״ענער ליטעראגיו,־ אזא ל״ד״שאםטלעכן, דךענקלענן נאראקטעד, װי א־ן איטאלי־ע. א־- ג־קע, דעד ע־ק־ די ״ױנגעי, האלטן, אז ד נ״-איםאליענישע ל־כעראטור איז נ;ור אשיא.עד אםנלאנץ םון די אמאליקע באדמטע טרא־־ציעס א-ץ ם־ן ם־עמדע מםטע־;. א־ן בד ד־ ליט־ע- .־אטו־ זא״ אויםלעבן, םװ ז־ גזבד דן ד;ירא׳ דצ־עם און ״באם־י־ע; דעם שיאםן״ םון דעד קנענט־שער אננונג צו דעד פאושאננענה״ט. אנ- ־עיע .־דדער ט־ענת;, אז או־נער ד ב״שםילן א־ן ק־יא־ן םון באג״סםע־ונג פארמאנט ד םאד- גאנגענה״ט יענע עלעםענטן, ראם זענען דער ־.דצ־ת םון נאציאנאלער קונםט. א־ן םחוץ• םון די ע־עמענמן קאן ד־ א־טאליענש־ע קונםט נ־ש־ט ז־אגן ק״ן צוקונפט. אין מ־טלאלטע־ אזן אץ דער ר־ענ־ענאנם-עפא- ״ע ־.אט ד איטאליענ־שע דונפט נ־עשאםן רונ- ־ערבאד־ע מוםבערן םון קינםנל־ער שער מ״םטעו- -יאפם. דער ױעער איטאלי־עניש־ער נק־לפמא,־ '<[ א־נזער צייט קאן בשזפ א־םן ניט פארנעטן -ילעל אנהשעלא, דער מא1ער-לעאנארדא, א,ין ר*־ םאעט-דאנטע א־ן םעטדארקע עפ באליי-