Literarishe bleter · 1925-08-14 · 67 (14.8.1925) · p. Seite 30

ליטערארישע בלעטעד אנקעטע סד־הכלעז 3. יג־כםטע לעננערע אפהאג־למגען, נ$־ £א.־*ךטענדלעך א־יך םאר|ן •דינרקשר-אנמװלד,לעון לעתר. 4. קי.־צע, א־נפא־םאט־װע ארמיקלען ברעננען נ״נ־יט קײן נזנן. 5. אלננער ל־כועראטו־, װיפכישאנושלעכע *־אנן - ערנםפע אפראנדל־ננע;, איכ־&־ םנויק 5אלע• רײ - אינפא־עאטי־ת מוין דל עטלעכע קנ־צע אבער קלאח־כ ענט• פערן נלבן א פאר־טהעלוננ פין דער ערנסטעד בא• צויננ אין פי מ ערנהטע םא־לאננען צי ־י ,ללס. בל.' דער ײדלינדינ־ לעזעד א־ז אז־םנעהוינעדם און נאי־ט צו הערן און א־ז נ־עעד־ק צו וװםן א־ן צו לערכע־ן. די ״ל־ט• בלעםער׳ דאד־םן, הײםט עכ, נלטט נו*־ װ ע ק ן דעם אינמערעם צום װיםן, נאר א־־ך ב א פ,־ ל ד ל ק ן דעם ■ד־אזלקן א״-טעדעם. -אב דר־םט, או דל ,בלעמע־' וןלן װערן דער ז ־ט י י־ נ א ל. ם־ר ־טמרעבן מאקע דע־צו, םיד *טטרעבן צו א ת־דש-דטזרנאל, אבער .־ערדייל א־ו עם יטדעד. יוי נא־ די ,ללש. בל.' ותלן זלך בא• פעםטלקן, דאן װעלן פיר ־טאםן ־עם עדנםטן חײ״ט-זלטירנאל. און ביז יענער צללט ויעלן ם־ד םוין נעבן א־ט אין די ,ללמ. בלעטער' פאר נ.־ע• ,, ״ ״] ..םדזןמ לן< םערע.אפהאנ־לי;כען, װאפ פאפ׳ ילך טער צו פא־ זע־ פא־לאננען צו פאפולא-לזלרן ,ן״ךק א םא-אט־טדלטט. א־ן ־לדדט. א־־נע־ ראט : ״באהאנדלוננען אלבע־ הא־בע ב־םעד, ״אם דא־םן פאפולארלואציע, װי אלט־נר קאצלזנעב ,־עו־ נײםט - דער םלך׳. נאענט צ־ ־ער ,ד ר ל ט ע ר פ־אנע א־ן דע־ אנקעטע אלז ־־ צ ע נ ט ע פדאנע : ז ע נ ע ן נ ע• ־ א ו נ ש ן ע ר נ ם ט ע, װיםנעזאפמלעכע א פ ־, א נ ד ל ו נ: ע ן, א ־ ע ר ק ו ר צ ע, א ל נ• פ א ,־ פ א ט ל ױ ע א ־ ט ל ק ל ע ן? אט דל דא■ זלקע ב־אנע ־־נרט ביי אונו, צרישן דל רעדאקצ־ע• ט־טנל־דער און טלטאיפעטער, ו־יער פלל דעבא• ט־־ט. םע־ דא־ז נ״טט קײן שװערע ארטילעריע, - טענהמ סען. ה לל נ ם ל ק ע ר לעזער װיל י־־לםםן, נרלננן עשאף. עם לאננװי־ללקט פון כ־נםטע זאכן, דאט קא] טען :עניפן פון ב י כ ע ר א־ן נ־־ט׳ט פ־ן א ״יאבנשרלפם. א־ן דל ענט־ פע־ן וענען טנדט א־בערא־טנד ויםען דארף ־ערצו :ע־ענקען, אז םטעט א פלנפסל ענטת־■ שטאטען פ־ן דע־ נ ר ו י ם ע ר װאריטע, און חעכער א פע־הל בכלל פ־ן ג־ויכע שטעמ). פין ־ל סזס ענטפערן האבן 403 דיך ארו־םנע• דאגמ, אז פ׳ואל :עבן אלן דל ״ליט. בל.' בלוױ ע.־ נ ם מ ע, װ־םנ־טאפטלעבע אפהאנדלונגען, 81 פא־ ק־רצע א־נפא־טאט־דרע ארטלקלען און 63 ־אכן ולך ארו־פנעואנט פאד בײדע רוב־לקן צו• זאםען. די ״ליס. יל.' דארפן -,ײפט עם;י־טס זיין;אר אן אינפא־טאציע-ארנאן, זלל םחן נעבן ערנםנוע א־בעמן, - דאם א־י ־ת־ װאונש פון נרעםטן רוב ל־ניער. און צו דער דאזלקער פראנע ואנן ולך פיל ל־יעפע־ אר־־ב. אט זענען עטלעכע קורצע ה־ש־בות : 1. ע־נםמע אפ־אנדלונסען אלבע־ דת־ יידי. שע־ ל־טעראטור א־ן קורצע א־נפארמאטיװע - אלבער דע־ דע״ט-ל־ט־גראט.יר. 2. ע־נסםע אלנטע־עםלרן מלך, רי קודצע ארטלקלען לאוט פאר דער טאג־פרעבע. 30 װיכטיק פאר לערער און קזולןן 5ארלאג ב קלעצקין װ*ר׳ײ, י?״נ* 36 פ. הײלפערין ד3עם זן&רט *יף-נית מלם 12 ױאנס-סאנןין אין סןסא• דישן *נװײזינגןן ס*רן ןרשסן יןרניאר. יי־ללי 40,ן גיידן *ין םןקסם 8ין ניך זןנןן נישט גןנןנן קזין מן5*נישן *ינונגןן. זלן ײןרן גןנזאגס * ו י• ס ן ר ן ניך *ון *ויף דןר ײ*נס-ט*נןין. ד*ס נוך *יז *נגןהוינן נױסן גןדריקסן *ות, ײױי ד*ס *יז נ*טורין5ןר 6*ר דןם קזנד. יןדן יןקנין ה*ס ני םין נ*ר מיס *זין גןננשסאגד. *ץ ניך קימט דןר יייןן ם*סןרי*י *יס נ*ננן דןרנװײנג *דןר ייד *ין גןנינדןנן ז*נן. נים ניך זןנןן ניגןגןנן *נװדזינגןן ניס יןרןר. 08י זדםן, רדך *ליוםסרירס. 4 ן גרײסן ײ*נם ט*גןין 8*ר דןר שיי ניס ״דאס ײזרס״. ״־טז 250 *דרןס: 30 סח-1-657 .8ח1>1ם!ז1>) .8 .1>ץ^\ כינטן, פאפ־ל־כר נעשר־בן, אבער נישם אין פא־• ־עצ־וננע;. 2. אין יעדן 3־4-טן כוםער גלט ־גרנםטע אפ• האנדל־כנען. 3. כלזהעד ד.אט םלך אלץ א־נטערעסלרט. (פ־ן אט דער קאטענאר־יע - איד -א ז־יעד פיל לעזעו־). 4. אלץ או־ט־גר פאלעטלק און פעיתנלעבע אטבלציעפ. 5. װללגלקער פערזענלעכע עניניש פ־ן חבר־פ• ללט־נראטן. ס. די פאישיע פ־ן דעד ייז־ײטער ללמערא• ט־' אלן אייראפע. ל. דער טצב פ.ין ־ע־ הלינטיקע־ אײרןןפעי• שער ללס־נראט־־. 8. ב׳א־נטע-עטירש מלך אלץ, װליל א־ן ־לדלש א־ז אלץ נײ. 9. ערנ&מע װלםנידאפטלעבע אפהאנדלוננען, אביכ־ נ״טט פ־ן :אר שרעדן קאל־בער• אלם טוט• טע•־ זאל ־יכען ד״ד כליקכמאנם א־טלקלען איבע־ פ־ל־־. בנ־־פנ־צק־כ אל־עד ־כפ־נא־א. א ט־־ל לעת־ אלנכת־עכירן זיך טלט פ־אנן פ־ן פרא־עטא-לשע- קילטור און קינםט (אנב, אי־ן א־ט־קל ודעגן פ־אלעמא־־יטע־ קולטור איז נע• 111 דל ״ל־טע־א־ישכ בלגגו־ע־' זענען א;י־פ אלן ד־&־ ילדלשער נאם. ויל האבן נל־נש פאר ז־ך קײן פא־נ־־ע־, נלשטא קײן פארטלקע טראדל• צ־עם א־ן ־טאבלאנען. די ללטעראטו־-צללט־טדיפטן אלן א נ ד ע ד ע ־ט 6 ,־ א כ ן האבן פא־ זיך א םכ־-וױינלקעד א״כנידטב־אכענעם א־ן בא־טטלטטן ליגזער. ד א ר ט תנען ויי על-פי ר.־ב נא־ א ־צ ו. נ א כ צ־ -־ פא־יט־־דןבטע ללטכ־א־״טע, קלנםט■ לע־ל׳שע נרכאטער■ אין װיכנ־טאטט-וש־רנאלן. זלל װע־ן אדו־בנענעבן *) א באשטלמטע־ נ־ופע, ר־כט־;: א־ן ד־נען בלו־ז א ײ ן צ־ל, - די צ־ד פ־ן ־ער נר־פע, פץ דער רלכמוננ. די ״ל־נדכ־א• רלשע בלעטע־' אבע־ קענען זיך נישט פא־נינען דעם ל־קם־ב £.ן אן ~-.ך נר-םינ-צללנרבד־פט, זלי שטרעבן א־ן בחן ־ט׳טרעבן צ־ זײן דער צ ע נ ט• ־ א ל־א ר נ א ן פ־ן ילד־שן שאפן, דלי מחן נעבן פ־ן א ל ץ (״־באל־ ם־ן ״אלץ׳ - א־ו ״צ־ בלפ• לעך'׳ אדן :״טט באש־ענקען דיך אלן אײגענע ד׳ אב—״ ״דל .ב־״נכינ־', - װל עם שדללבט צי א־נ־ ש.; ל נ ע.־, - זענען נע־ארן אזא א־נפט־• ט־צ־ע, אי א־ך ־טנדגל מ־ר ־ט־ין ניש׳ט פא־, װי ױא־־ט ט־כן;ינקאכט ,אן זלי או־פקומען!׳ מיר זובן אל־ין דעב ־עג א־ן טאבן דיע־לבער פארש־ידעכע עקפפ־נרלטענטן. ־י אנקעטע־ענטפ־גרן העלפן א־כז שמארק־טל׳מ צו נעפינען דעם װענ, זיי ש־-״כלן א־כז א־ן אן עכת־ן קאכטאקט מ־ס א־כ• דער שטעכדלקן לעזעד און דערצ־־לן אוכו װענן ז־לנ־נ ל־א־כשן און פארלאכנען. א־ן א־כזער אנקנטע ד.אבן ט־ר :עשט־נלט א פ־אנע;נוטינ־ 3) ־. ױ ע ל ב ־נ פ ר א נ ן, פ ר א כ ל ־נ מ ־נ ן א י נטע ר ע ם יר ן אײך׳צום ־ ײ כט ן א< ן ד ל ״ל י ט. בל ־נטער׳? א״■ די דאולקע נצ־אצן הא.בן אי־נ נעענט• פ־נדט. צ״דטן דל 610 ענמםעין דאבן 240 אנכע• ־לין, או ולל א־נסעד״נכ־רן ו־ך ־ע־וזיפט ם־ט פ־אבלעטען פון ליט־נראסור. 79 דאבן א־נט־נינינשש־אכן, אד זיל אינמ־נרעכל־ט דעריע־ק־ ־־ •־ ל ש ע ל־טעדאטיד. ט־ט פראנן א־ן ם־אבלינ• כינן פין טעאטער און יי״לשן טעאט־ער אלנפ־נ־־נטל־ן זלך 161, טים קונכט-פראנן - *12, טלט ק ר י ט ל ק א ו ן ר עצ ע נ ז י ע ם - 134, םפ־נצ־נ״ מיט מאדערנע ילד־שנ לשע• ־אכי א־ן ־־כט־ננ - 39, מ־ט ודלבנ־טאפמלעכ־נ פ־אנן - סס. ־־נ־נאך נ־י־נן אזעלםע, -אכ װללזן ארױב א טפ־נציעלן א־ננת־עט םאר פראב־עטען פ־ן י־־ישינר ק ו ל ט ו ר (40), פאר ־ל־לשע ש פ ־ א ך פ - £ ב ל ע מ ־נ ן (27), פללאסיןפיע ׳3?), מח־ק (18), שיל א־ן ־ערצלוננ-פראגן (9/ ב־בל־אטעקי־עזן (8), פל־ם (7), רײן־נעזעל• ־טאפטל־נכ־נ (3), ד־נט־ארן (1). א כ־ו־םן טי־ל אלןגתיעם־רן נלדטצילטלק עט■ ל־נכ־נ רנבלמן. יל ם־־ ת־גן אלד ־עי ׳הו־פט-אלננת־עם םין א־כזערע שטענ־לקע לעדע־ :־נװ־ננדמ צו ל־ט־נרא• ט־־-£־אבלינטען, ד־נרנאך נ־יס ט־נאטער, ק־נבט• טאליכדיל• א;ר־־כע צאל א־גמערעפלרן זיך ט־ט ױ־בנשא־׳ב־־ינבינ £־אנן, ־־אם ז־גנען פארבלכדן ט־ט ־ב־כאלאנ״נ םון שאפן, פכ־כאאנאל־ז א. א. װ. א־נכת־־נבאנט צ־ ברעננען עטלעכע קורצע ענטפ־נדן, ־אב באראקטע־לזידן אונזער־נ לעזער.־ 1. ט־ך א־נטע־עםירן װלםנשאפטלעכע 08