Literarishe bleter · 1925-08-14 · 67 (14.8.1925) · p. Seite 31

ליטפרארישפ בלעטננר ק י נ א ר כ אין דעם 'זדדש-טיילץשן ^ארלאנ ״$־״ג:ש' (דארשעו איז א־ויב אזן א םייללשעד א־בע־דעצ־ע א ב־ך דערצ״יונגען *ין ש־ו:• עדיבב, א־בע־נעזעצט פון עו. יו-אן א־ן מ. בלאט. אין דעם זעדבן פארלא: דערשיינט אינעןבן אין א פ־־ד״בער א-ביע-זעצ־נ: נ־&ן מײזידם בא• נאג־אפ־ע ״ר. :. ב י א ד י ק׳. א־־ע־נעדעצט ד־־ך ם. דא׳יצבלאט. אדע ב־,ב־: םון ד״ר יב ל ם ד, ע ט י נ ג ע ־, ־אב ני־ען א־ו־ב אין םא־לאנ ב. קדעצקון, ־עדן דא־טן עםדעבע און פע־צ־ק דררק־בוינן ודעבע־ ססל זײטן). דויט דעם רינער, ם־םטער רעט אײך און ב ע ר ל י ן בק־וב נעיצאפן װערן א .ר ־• ן א ר י ש׳ ט ע א ט ע ר. נושט נעקוקט א־ו־ף די נ־זיכע באט־וננען ־ע־ן און פ־־דן נייםט ארײעעלאק ־־ ,ד ב י ם ד״• טרופעם פון פאלעםט־נע א־ן פ־ן םאםקװע, דײד... א־ן, פיילן אמ דא פ־ל א־בעטם־אדע ײדי• יםע א־ט־םטן אק צ־לוב ד־ פרעםרע נאבטדאלן רעט ־י א־ביעמלאז־ק־ש :א־ פא־ג־עםערט װער;. א־ן לע־רנג־א־ע־ ם״ובדיט־עאב־ב־ דאט םען -נצטנב א־יפ:עפ־רט א שט־ק, און ־עלכן ־'*־ הו־פט-ד־עלד איז ר א ם פ ו ט י ן. ־אם שםוק ד־־םט ״דער ב־גד םון רער קײזערין׳. ־ע־ פאלעופטונער ־ודישע־ םאליער י. ט ע פ ע ר דאט א־ן תל-אב־כ נעעםנש א צ־יבן• אין םאל-שולע. דער באװא־םט־ג־ װ־נער ־וד־שנר א־• ט־כט י ו: ד ר ײ ז ם א ן םײע־ט א־צט זלן ס5• ־ערוקן ב־נעי־וםול•־. רי־זםאן נעדעחט צ־ נאל־• פאדעגב ע־״בטע םוגדםפ־לע־, א־ן ׳־ער ־ג־אםע־ פון ץדושן ט־נאטער האט םא־ דעפ טאלעכםורטן א־ט־םט נעשדובן בפינצ־על דן ,־א־ע םון ,־אגטל •בנאײלר׳ א־ן ולנע ,םשידם צ־וטן׳. ױנד רײומאן שא־קערפערט ביט ז־ך א ־בטוק לעבעדי־ע יידישע טעאטע־ױעשובטיע. :ייבט נעק־קט או־ף זלן טיפן עלטע־, א־ז ער נאך דײנט א שאפ־ננם-פ־ימ־־קער א־םיםם. צוזאםען םיט ריײםאנען פ־יע־ט אן<ך דײן ײב־ א־ן א־ט־םט ־ם ל ו ם פ א ־ ו א ם ט ש ע. םו־ רעלן ״ענן דעב א־נםערעםאנמן ש־ישפ-ער פ־ן אלטן ײ־ישן טעאטע־־דור נאך או־בפ־רלעך דע־ פא־לאנ ב. קלעצקון א־ז צונעטדאטן צו יעצן א נרו־כ ואםלבוך פא,־ שפראב• װ ו ם נ ש א ם ט, לוטע־אטו־נע־ם־כםע און פאל־■ לאר. אח,ײן דו ר־כנשאפטלעד, ראב שרי־בן בבדר אין ײדוש, װעלן רא צש ע־יבט־ן םאל א־ו־םט־עטן פא־ן י־ד־שן לי־ענער םש אדןנונעלע א־בעטן א גאנצע רײ פ־עםד־ג־פראכ־קע נעלערטע• ־אב ביך ״עם דאלטן 35-30 ,־רוקבוינן. פ־ג״ם אק א גענײע־ א״.דאלט - און פ^לנניוקע נוטערן. + און אמך)א־נשלי ל־ט־ע־א־״ג־ן דודש• זשורנאל ,נאװא לשאפ־ב׳ (לעבבע־נ), 8-טעם אז ־י פ. ש. ם. ױ־אנעט ק־לטג־על ״אם אםא־ םער אין םע־. אםאל אײ דוןפ נעױעזן א פארמײ ם־ן דײבן נעראנק, אםאל דאט ױך א־ום איר ק>)נ• צענט־נ־ט דאפ בעםטע, םאדערנםטע און א־דע• ־אלםטע, װאפ פײלן דאג־ פארםאגט, און דטנט אוי דאם א פא־טײ-קל״דל, װאם װערש אלעסאל ענ• :ע,־ א־ן ענ-־ע־• צ< ־ג־עפע־י־ג־ע־ א־בעט ײערט ק־״-ע־ נושט צ־נע״אז;. רק םען שרג־ךינט יוך אלעםאל פע־ א־ן דו אויער; ארײן. קײן ה ו י ך װ א ר ט הע־ה םען :״בט ם־נ־ פ־ן ־א־ג־, א. א. װ. םולערן עכטפע־ט ד־ װאך או ננאצ י דאזזונ• ב ק ו. וײן ענטפער אײ - א רעדע פ־ן א א־״טן דררכגעטרזבן, און ין. ׳־עמאנאני־ט פאלקפ-טדוב־ אגבםקדלקע טלט אנודער נעגנע־ לװנמ דעם האט נדט׳ט יענע־־;, דעלבע; :עבזטן פאקטן פ־ אים אין ־ער זענען ־ױל ו־י ין בפק׳ נעיטטעיט א, ק ו ל ט ו.־ ע ל ע ר רוכקוב־ע :ויבמ אנגיננאננע . םאקם בוללאן םאקב ב ו ל ם א ן האט א־ן די לעצטיע ־א־ן מימיזלט ייון ײידשן קאפע־יע און אפע• ־עטן-טעאמער און :ײ-־א־ק, א־ן ,לובעחטײ״.טע. אבע־ צײאםען ם־זג־ ם־באלעםקא. א־צמ אײ דע־ א־׳ב־םט נעק־טען או־ף ארי• נאכטראלן און ויא־■ שע, װא־ ע־ װעט או־פטרעטן א־ן ױדושן טעא■ בע־. (,פא־שעננו׳). צורוק םומ צען יא־ן ד.אט םאקם בולםאן ש־ין נעשפ־לט און ױא־שע, לאדז א. א. א־ן סא־־אנ ,נײע ״דו־בע פאלקס־בול׳ דער־םײנט ציב נײעם לע־נ־א־ דער דרוטער באנד פ־ן דער בר־-־בטאבאטיע ,דאב ני־ע װארט׳, צרנויםנע־םטעלמ דורך ש. באםטאטםרן־ און ם. חײםכאן. א־ן באגד קוםען א־ײן םוטטערן פון די ג־וב־שע ־ראםעם א־ן פון רזפב־ן, טאל־ער און שעקםפ־ר. דעפט א־ו אפנע־רוקט פאלנענרײךע :אמו־ן א. נ. ׳־בע־איבו־-פ־״נב א־ן ■־.־עט־נען׳: י ״אונם ױ■ שן ל־בע־אט־־-א־נאן ,לונרנרא־״בע בלעטער׳, ױאב דער־ב־־נט א־ן ״א־יםע, דאבן ױך באװײן ־ײ אײב־קלען א־בע־ ־״ג־ נדג״בבלעב־ער א:ט• רוקל־ננ שין א־ר־א־נ״בע־ ל־בע־אט־ר א־ן אובער ־בע״טשענקא• װעד מדב־ םון די ארטוקלען אורי דו טענ דע־שײנט א ב־א־ג־,־־ םין לעא פ־נקעלשטוון א. נ. ,צ־־שן ־י שוחחת פון ד״ לײ■ װ־קם ,נולם׳. און דעש ב־בל פרובט דער אײטאר נעבן א נענו־ען קאםענטא־ צ.י ל״ריקם קאמ• פלוצנ־טע דראםאט־ינדע פןךעםע ,דער נולם׳, אנא• לוו־רט א־דע באשטאנ־טײלן און װ־קלט או־ף דאם נולם־פ־אבלעם. :אך א ליעננע״ע־ דפםקר איז ק־ין פוילן ציריקדעקוםען שילופ אש. דער פרו־םער דיכ• מע־ האמ -יעװ־ירמ אין שפאנ״ען, װא־ עד האט יבמודורמ און זוך צונעק־קט צו דעפ לאנד, װאו ראכ י־ר״בע םאלק האג־ צ־ריק םימ עטלעב־ע •א־הינדע־ט א־בערנעלעבט די הערל־עכע און ב־אנ־שע תקיפד״ אשי־אײ פול םוט אײנדרו׳קן פ־ן דעם .װאונדע־בארן לאנד; א טײל פון די א״ג־ר־קן האט ע־ א־בערנענעבן און ירנע איס טע־עבאנמ־ג ,בוײװ םון שטאנתן׳. קײן װא־שע א־ז צורירגעק־םען, ואך הע־ בע־ א האלב ־א־ פא־ריילן און פאריו פ ר ץ פ א ר ק ו ש. םא־ריש האט לעצטנם צ־זאםענ• געשטעלט א ג־עבע־ן באנד פון זךנע נ־יע פאע• ם־נן. ם־ט םארק־שעפ קוםען ק־ין פוילן זענען פאר• ב־נידן עטלעכע לשינרא־ײביג פלענע־, צװו־בן זיי ־ו או־םנאבע פון א נרויםן ואפלביך פון דע־ י־־ע־ ״־ישע־ לףטע־אמ־ר. ם־ט ג־ום צ־ש־־דנדײט טײלן ט־ר םוט א־נזע־ע לעזער, אי כק קשענדוקן גינזע־ װעט ־ם. נ ־ נ ע ר אנדו־בן ם־בטעםאטש ררוקן בר א־ני אײש־קלען אין אפ־אג־לוננען װענן רער ייד״טע־ ל־טע־אטור. + קי־ן װא־שע אװ ג־גקי־נדגן אויף א רו־צע־ צלט דו דוכםער־ן ש ר ד ר י־ ז ע ן• דעם 4יטן ירלו א־ז קײן ב־ענאב-א־ירעם א־-נעקוםען פ ר ץ ה ־ ר ש ב ײ ן אק א ם ת ר יג־ ו פ י א ט ש ע ,־, א נרױםע־ עולם דאט דעם —בט־ע־ אפנעױארט בײפ שיף. אלע ױדישע קול• ט״־׳עלע א־גםם־טוציעפ פון ב־ע;אם-אײ,־עכ ג־־יטן ז־ך או־פצונעםען דעם נעליבטן נאםג־. הורשבי־ן י־־גט ־או־ך באו׳־בן די א־בע־וקע ארנענמונער ־ו• -־שע צענמרען• .+ םא־ופ שרארץ, ך־&ר אנםירער םון נ־ו• ־א־נןגד ק־נםט-טעאכדג־, דאש צונויםנעשמעלט זלן טר־פע אײף דעם קוםענדיקן םעזא;. אין דעם ג״נאם־ג־ יעגען א־ײן אײנוקע נײע ארטוםטן, צ־ושן זײ ח ײ ם ש נ י א ו ר, ב ע ל א ב ע ל ע• ־ ו נ א (פון רע־ ,װי לנער׳ טרופע) אק ם ר י ם ע ל * א ם (פון ם^םקװעג ,דביםד׳). ח־ץ זײ ט־־גמ װ־דע־ אררן א־ן דמד מדופע ל ע א ן ם נ ע• נ א װ, ,װאם דאט צוריק פ־מ צװײ יא־ ש־ין נע• דאט נעשפ־לט א־ן קוגםם-טעאפוער. סון דעם טעא• טעד *־עטן ארו־ם זינא אבדאםאװ־נדם, 8. בארא• טאװ, לאה ראזען, סוני װײועגםרײנד, בערמא נערם• מ־ן >נ־ן א׳־גרקאנ־ר ט־גנענדאלץ. ם׳בלוובן או• בער : אננא אםעל, א־ױ־א־ נעשיר, אברדם און אננא טי־טעלבו־ם, לאזאר *־יעד, יעקב םעפטעל א.א. װענן םאדק שװײז■ אוי נאך נישט פעםטרג• ־בטע״ט. םאדאם אב־אםאװ־נרם און פוני װײזענ• פ־ץנד װעלן קוםענדיקן םעז־יןן שפ־לן אין נעבולם טעאטער. אין די לעצט־ג צװיי טעערן ,■־יא־ןן• םאשצי ל־מעראצקע׳ האט ױך אנגעדו־בן א אונ• נדג־עםאנםע םאלעם־ק צװ־שן רןי םא־׳שט־־ער פון רער ם־־ל־שער ראדוקאלש־ יוטעראמור-ק־ימיק א־ן דן פארשט־יער םון רער פ. פ. ם. (פו־ל־שע :אציאי־םט־שע פארטײ.) דעם ערשטן ארטיקל ־אמ פא־עפגטל־גבט ידער פ־טוקער, יתנ־גר פוילו• שער ק־שיקע־ ־אן נעפאםשע; םילער (רערועל■ בע־, װאכ האט לעצטנם אננעג־יפן די אוםבאר־ר• לעכק־ימ שון םיצקיעװוסשעם רום) און או־פנעװיזן, 31