Literarishe bleter · 1925-08-07 · 66 (7.8.1925) · p. Seite 11

ליטערארישע בלעטער ■/*ו-;׳יל *^י^^עקר־י••־? ..■ ' * ־״• ק י נ א ר כ + ױאל טאכשבוים שרייבמ אזצט מ םרי• לאנ־ע אוגהיערן <?סען ,חלחנים׳. דןפ װערק װעה באהאכדל־ען קי־ננקללבע דב־ד־־הע בתמ־ים, װ?ם זעכען פאז^לי־ע״ אונטע־ן אײגדרוק שון די נע■ ~עעײ־•; םארװאגדלט נעװ?־] אין געזונטע ה־יצ־ב. .+ פאקם העקםאן, נעװ. #־םיםט םון דער ,װילנער מדוםע׳ א־ז ןןננעקוםען קײן ב־יםל םיטן צװעק צו ־םאשן אין בעלנײען א דראמאטדםע בטודיע אזן דער יידיוװער שם־אך. ער אזז אויש• רעכוםען נעז?רן דורכן בעלנישן בילדוגגם-םי• :ןכטער ד־כםאנה, װ־עלבער דאה *־ו־םנעװיזן א :רויםן אלנט־ערעם םאר דע־ א־׳־־ע־ע םון יידדםן טעאםע־ אזן בעלג״ען. בי ײדישע באם־עלנןערוכ; א;ן ב־עלנ־־ען ״אקבמ םזש י־עדן מא:, א־ן ־ע־ בא־ן םא־ א ייד;שן טעאטע־ איז א נאכ־) נ;עב• ־־-'״־■ אנד.״ב ד־ערבבמ זאל שוין דאב ט־עאטע־ דך ־עםענ־ען. + די דרײ שיעםן םון א. אי־דעג׳םלןןפ: ,נםא דרבנ־ת׳, - ,דער נועלד־םע־-־וכנ־, - ד־ער קונבמ-ם&ל־ער׳ װ־עלן נעשםללט װ־ערן א;ן קוםעע ר.־קן װ;נמע־-טעואן א;ן ר״עם ,ם־עט־אשאל־מ־ען׳• טעאט־ע־ א;ן כױ־יארק. די עד־טבדע אש;צ־עלע שארזאבדוננ םון ד־ע־ א־־ן-״םדאל אפע־־ע-קאסשאניע, װאם א;י ש^־נ־עקופען ד־עב ס־טן ױלי הןמ קאנםטאהזרה ד־עם שאקה, אז די ה־עבר־עיש־ע א&ע־ע אין א־ץ• •שראל, ןכנעם;רט *ן דירעקטא־ נאליגקין, האט או־כזיבטן אויף דע־&אלנ. ב;ז א;צמ זעכען א־ישנ־עש־דה נעװןןו־ן: 61 םןל 7 נוטע #פערעפ• ־ ו כ ף ק י ץ;קצ־ענןנןו - קװײהלעך;ליױע־ און ל;ד־ער א;ן פ־א־ע'. 32 ז. א־ן 32. שא־לאנ ,קע־כ־ענעיכ־בל־ןע״עק׳ לזןם אננ־על־עכ ב־ש״ה. אין לעצסן כוצע־ שונם םזך־ע־נ־עם ס־אנ• צי־זליטן זשודכאל שא־ קוכםט און ל־הע־אט־ר ,ד,אש' ז־עכ־ען?שנעדוזקט שדאעםעכהן שדן ד. ל ־י• ־; ק ם ,דער נולם׳, אלבעזעצה רורך ל. בלו• םענשעלד. תי קן טעות: אין דע־ ד־עצעכזיע פון א. פ. םוקם װ־ענן חי־ב ליבערםאנפ בוך (.ל;ט.בל.' נ' 64) דאדף וי־ן אעעטאה דעם װןך־ט - ,עמ;צן' - .ירן ־עעם׳, ןןכשטןןמ ,זכרוטת׳ - ״תםרוכות׳. םיאלו שוין דערשינ־ען דער אױעוסט-כוםער םין ,פרײע װגנט״ 1) זשאן ױט^רעם פ;ט א בילד; 2) שלוב א־־ף דער ע־ד...; 3) לןןטיד בוי־ען אװנה-ש־לן 1 4) די םא־שטענדיקתנם־קאםעדיע; 6) ידץ עקכםע• דיצ־עכ צו די פןלן (זיײע- נ־עשלבמ־ע און בא־־י• טוננ); 6) רער רעוםלהאליסצ״טער אלנהערכאצי^• נאל (•־ןןם אלנטע־נאצ־ןנאלע ארבעטב-ב־ודן); 7) פפעציעלע נע־ינטן םא־ ױכנטל־עכע שא־ברע• כער; 8) דער ערושטעד לאנ־עם-צחאכ־ענםא־ םון דער *רבעה״ע־-ױננה אין פאלעםטיכע (םיט 2 בילרער) א. א. װ. דלנפטלק ד־עפ 28-טן ױלי איז אין ליט־ע• ראטן-שא־ײן שא־נעקוםען אן ןװנט םאר רעצי• האצ־־ע א-ן זאתםט־טשאנ־ע, װ־עלכער איז בלם א־־צמיקן ״טו־םן כ־עזאן־, אדורך םיט רערשןןלנ, ש,־וי בלוםעגמאל האם נל־ענצכד רעצ־• טלרט פ־צן און שלום-עליכםן. ח׳ ק א צ י ו כ ע דאה נגוזלקאללש און טימ פײנער ביןטןןנוננ נע• לײ־ענמ צװײ כײע כא־רעלן. פרידא ל ו ר י ע איז ונך־ז• ־ ־ — ־ י . "י סרידא <וריע או־םנעטראטן מלמ 8 נןןר *ן 35 ױנגטלעכ־ע 8ר• ב־עמער און ארבעטער־כם. ם׳אלו קיענמלק נעװען ש־ל םל און #;שטרעגנוע. קאציונעם .טױטן• טאנץ׳ איז נעװען 8 בלםל קןןםפליצ־רמעד. קול• באקם .שטאמ׳ א;ו ארו״םנעקוםען נאכצע־ און דאדב^נ־שע־. בכלל םארד־נט נרוים אנע־קענוננ דע־ דןןזיקער כײער בײ אוכז *־וװ ם־ן םרידא לור־ע אויסצובילדן װןןקאל״ש ד; ױגנט םון די א־נט-קורםן. + די ט־ײעחדוקע א־*נמישער פון ,צענט• ־אל׳שעאטע־ א;ן װארשע הזןבן נעדוננען א;צט א־ן כאכ־ע צענמד םון ײדישן װא־־נדע (עק טל8• באצקע, פ־נועיאיד און ל־עשנןן.) 8 פלאץ אװף צ־ ב״ען 8 ײדײם העאהער• נא־ א;ן נ;כן װעט זיך אגהו־בן די ארבעט. אןן בנ־ן װעלן אויך וײן 8 .־ײ־ע פאלזאםלוע-זאלן. פשפ־עות װעלן בק־וב די צ־נל-א־בעטע־, די זיכ־ערפטע בוי־ער םון א ײד״ש! העאהע־ אין װארשע... זךהויבן זײער נעבענטשט־ע ב־אכת אויף דעם דעדטאנטן םלאץ. די זאך איז טשטעית 8 גואקט: םון די שענסטע־ םון ליטע• ראהן-שא־ײן דעמ םען ל־עצטגכ קום־ען םא־׳שײדע• נע פענטשן אויף דעם פארצויפטן און מויטן ב;ז א־צט פלאץ, װאו עס װ־עגז דא־םן שטײן רןןם יי• ד־שע טעאטיער. זןל פען נלויבן, אי די ל־ענעכדע ־עט טאקע װערן װא־? בייך אנאדאוןםי, דער1 באקאנגדער ילדישער טענצער אין תל-אביב, איז ארויםלעםא־ן איצמ ק־ין פאריז, װאו ער װיל צוטינושם־עלן 8 יידישע באלעט-טרופע. אין װארשע א;ז פלוצים אין עלטע־ פון 59 ־א־ נעשמןן־בן דער ײרףשעד נ־עלע־כטעד, העב־עישער שדישטשם־עלער איכוש. אנדןןנאב איכד ױםף אײנהןןרן. + דער י, ל. *־ץ שר ײ בער־ם אר ײ ן, -־ אדנאגיזאצ־ע םון 8לע יידישע שרייבער און קלנכטלער א;ן אבע־יקע נרײט זיך איצט צו ש־־ע־ן זײן צ־ען-יע־יקן ױבילעום דודך 8 רײ־ע אינהע־נעפוע־ען, ליט־ערא־יש־ע און םוזיק8ל;שע א־ן פא־לויף פון .־ו קוםעגה־ע הדשיב. ־עפ א;ז דער באשלום םון םא־ײן ןןנצוםאג• נען דעם עלפטן יאר םון זײן עקויםטענץ מיש אן א־ינעגע־ הײם - א נרוים־ער קלוב און קול• מור-צענסד, אין װעלכן עם זןןלן ק$כצענטרידט שע־ן די נאנצע יירישע קולמור-טעטיקײמ. דע־ קלוב זאל זײן דע־ צענמד םון 8ל־ע יידילהע שרײבער און קינםטל־ער און פאו־־ערע־ םון ד־עם ־;ד;שן נעױרוקטן װןךט. א קןןטלט־עס םון באװאוסהע יידיושע שרײ• כ־ער און כלל-טוער א;ז שוין?רנאגיזירט ג־עװןןרן כ־י דןןכ 8לץ ד.־דכצום;רן. די דןןזיקע ,הײם׳ באדא־ף צו קאסטן עטל־עכע צעכדליק טויזנם •־8לאר. צו רער, נעלענגהי־מ *ן דעם ס1-~עריקן ױבי• ־עום װעט ד־ער שרײבער־םארײן א־ו־סנעכן 8 כ־ויפע ליםע־א־ישע זאפלוגנ - 8 ױבילײ-בוך, ׳־עלכיער, װעמ אנמדאלטן די בי^נראם־עס סון 8לע ־;דײצע שרײבער אין אם־עריק־ע, די נעשץבהיע ם־ן ד־ער י״רישע־ םרעםע און יידלשע ליטע־אטור א;ן אנד״־יקע און 8 באשדײבוכנ םון דע־ יידישע־ -־לה־ד-טעטיקײט און דער כײער װעלט. .* ■־ 8 ב; נ ד ר 8 כ 8 מ ט 8 נ 8 .־ איז נע■ שע־דעך ק־אנק ניעװא־ן. דע־ ה־עבד־עלשע־ שא־לאנ ,אכנות', ״ןכ האט די ל־עצטיע 'א־ן אנהװיקלט ז־־ן פא־• ־אנ-ט־עםיקײט אין ש׳־אנקםוװט, ש;רט א־יבער ז־־ן א־בעט קײן א־ץ-ישראל, װאו ער װעט אויך א־־ששכיעלן 8 נרו־םע ררוקע־ײ. אין םא־לאנ .?נןך-י^ק׳, סןכקודע, דרוקן ׳־ך איצט צװײ באר״פ סאלונקאדם חע־ציילוננ־ען ,א;ן תם־טד,׳ א־ן ,די לעצט־ע פריצ־ב׳, װןןם וע• נ־ען ן^נ־עש־ובן אין 1925 אין םןןכק־ע צו די ־ע־צײלוע־ען ת?ט א. לוהאטשא־בק;, ד־ער װ^לקב-קאכוטא־ שאי־ בילדונג,?ננע־כ.־;בן 8 ־.־ײפד״ א;ן פןןסקדע־ קינעפאט^נראםן נייט א םילס ש,־ן םאװ;כקאדוכ לעבן א. נ. ,אן איבע־יקע־ היעלד.' דער ײדיש ס־אנצױזישער זשורנ8ל;סט ו כ ף •ט ו ל ז י כ ג ע ר ה?ט נענרץכדעמ 8 יי■ ־•ש-ש־אנצױזישן םא־לאג. דער דאזיקע־ פא־• ־אנ דעט א־ו־פנעבן יידלט־ע װערק אין ס־אנצו־• ״;ש, און הויסטז־ענל־עך א;בערז־עצוננען פון רער נ״ער יידדטער און העברערשער לוטעראטור. עם .־־עלן ארויםנענ־עבן װערן װע־ק אויך שאר ביבלי? װ;לן, און נוםערירט־ע לוקםום-אױסנאבן. א;ן?ק• טאבע־ װעט א־וים א זאטלוננ ,לע קצײע הטװיף׳ ראכ װ־עם זײן 8 םעריע ם־ן קלײנע ה־עסטן. עם א־ו א־ו ם פון דרוק 8 בוך אין ה־עב■ ־ע־־ט: נבריאל מלם׳יר - לגױן <ואימד,). ד"<א־. .ם־ציב׳, װדשה חרם״ר, 80 ז. 8 ע