Literarishe bleter
- Journal
- Literarishe bleter
- Volume
- 2 (1925-1926)
- Issue
- 66 (7.8.1925)
- Date
- 1925-08-07
- Page
- Seite 7 (sequence 7)
- Language
- Yiddish
- Belongs to
- journal issue
- OCR quality
- 60% known words query
- IRI
…/4795427-8773849-8773852--00525-4795909- Visual Library
- page viewer of the UB Frankfurt
OCR text
^יטערארישע ב^עטער אוי, װען םיר װיןלטן אלץ נעװאוםט װאו און בל װעםען אן זךער אױ צ׳־נעצוינן! אבער װ)>ם א־ז ר־ םעולד״ םיװץיט נערען װייניקער הונזאר אויף ־ד װעלט. אויף אײנהץרעם ח־םב־ן םלעסט טען ויך אפט ם־־־־עך םאבן. ןוב״־ אוך בין ־םטאלץ אזיף א־נ• זער עולב. בײ רעם השק־דוקםטן םון צװיםן אעז איז געחען אל| 8 ידנקעלע באראלטן א ררך• ארץ נעש־ל סאד דעב יםטללן נעלערגשן אזן א *־ב־םאםבי צו ד״עם קרלנע־י־םן בעכ;, אבע־ וג־ים• ר־בטלקן, בירם־יד־ענעם, נ־־םט באריםע־-םן א־ן ־ו.~בו־ב ם־ענגרםל־עבן - א־ינהארן. א םענט־ם א־־ אורעק םון אעז. און דאל ק־ינ־עב נךםט אייעפא־־ן, אז ארך םײן ז־ך צו װךצל־ען או־םן קב־ פון פא־־םטךבענעב. א־ך פ־־ן נץ־ א־־בצ־ם־־דן רעב ־אפעט־ע-קלאננ פון נו־־ט־ע ־םבר־ם, װעלב־ע פ־רן או־ם רעם קב־נב א־בעם און באנ־אבן די ל־עבעדיקיע אל• לוזי־ע. א־ך דלל, באטיט אויף א װ־יל־ע פא־הא״סן ־ר אלוז־־ע ם־ן לעבעירקער רא־־בק־־כ־, פא־• ־א־־מן יר צױ־־שן או;ו - דב־ה ־םםא־בע־. א לרבטרקן לרטעראםן-פאר-־ן רא־ ״־ דיאבן! ארך האב לעצטגם םרט אןם מג־םלאפן א װאפכ־םטרלשטאנד. איך האב ארש גןןכנעגעבן, אז | א־ן אר־ן-־־םראל א־ז מאקע העברע־ש א ל־עבע ו דרקע ־םט־אך, ע־ האט ו־ך צעשםי־כלט, װר א ק־נד, .דאב באקוםט א צאצק־ע •הערםאר האב ארך בײ אום אויםנעםו־עלט, או פ־ען װעט דןךט אםאל הע־ן א יידרש װארט אויך. ער האט אםנ־ע■ י זרפצט, האט אבע־ נאבנענעבן. און װ־יבן װײם ארך װענן אןם א זאך, װאם נר־םמ אל־ע װײםן דאב. א־ך ר.אב אים אםאל, ה־עםלעך, נרשט צו בא• ל־־דוקן נעם־־עגם, פאר וףןם, אז ער ד.אלמ א לעםל, האלט ער זי און ידע־ האכים פו׳ם רע־ דלאנ־ע אראש, װו א קינד, א־ן נ;שט אדויף, װי אלע ידערװארם־ענ־ע טוען• הזףט ער ם־ר ב־נפינזת נעעםטשע־ט : אז ־ער קאן נוג־ רו האנט נרישם או־םדד־יען טוט ר־ער דלאני־ע אדויף. אז בל איז איו אן אריער צונעצוינן. און ער דאם םרר באיהין. ער קאן נךםט. און װושל שמיל, נושט-באלײדוקנדיק, נע• לעבבוער םיארו דאם או־םנענןןםן נ־עװןןרן אויף א־־נהארנם שט־־נעד שון האלםן ד־ לעשל! א־ן א ט־םםהה טיעגן זיך נעםרגען םארשײדענע -לעק. ד־עד צובונד בלײבט. אין יאל טרעםט סען שניםע־ סר־עםדע, אננעליןשענ־ע, װןןם איך קען זײ אםילו ביים נאםען נישמ. םאראן אבער אויך ד; אלסע נװא־דיע, װןןם צוזאםען טים דן טיש און בעגק און םרט דעם צװײשםראברקן בלעגזל א־־ף דער טןד הןןבן וײ זיך אריבערנעפעקלט אהער נןןך שון טלןןםאצקע 11. דןןם זענען רי | תדםב־ם. דער םא־ײן איו זײער הײם. דעו־ בו• י ש־עגז - זײער שםייוער• ארך קאן מרר נמםט םוןרשםעלן דעם פארײן; אן דעם אלטן אי־נהאו־נען. װעד װ־עט ארצט טאבן | ה־ערן רעב בא־בא-ישן לרטװישן ,װןןש־? און װער װעוט פומ א שארעוװיצטן שטש־ן און םרט א | שא־קנ־יט־םט םנ־פל טוט אונו מלחםה האלטן שא־ דער זיעלבםטהע־שאםט שון דער העברעי• ש־ער ־םםראך? ליבער, ט־־ער־ער קענגע־ אײגהןןרן, ב־עםן א־־נהא־ן. דו, בםל-שמונחדרקער לרטװי■ ש־ש־ בטלן, ברזט ד־ןןך נעװען ארן אונוער טלץ• םאצקער וזעלטל רו רעפרעוענטאנץ םון דע־ שראנצומיעעד קולטוד. או־ף רעס די־טש טימן רופ - $ט אױף דו דאדרקע צװײ בא־בא־יש־ע ,־אםן - ברזםו דאך נעװען להשם־ד ולדזמ. און אוך נערעסק דןןך װר היינט, װ־ען א טאל, אין די אונג־װקע צײטן, נאך א רעדעש־רקן .־זצות, גאך ר־עם, .װ; רו האשם פון דעם דײמש סוטן רום א ר.ל נ־עםאכם, או ־עם אװ ב;ר נעװ־ען ארב״- זײ א מײן בלוט איז אויםגעמישט... ברוך אריצקי מיץ בלוט איז אזיםגעמישט מיטן בלומ פין פשוטן פויער אין ם׳זלנגט אין מיר דאם װילדע געזאגג סין דל טײכן. זללן װײטיק צעאקערט טי_ץ הארץ, װי דער אקער זללנע פעלדער, באזאמענדיק עם מיט וױלדע זאמען, אין זי_ין פרללד צעפלאקערט זיך אין מײנע אױגן, װי רןןזע זריחה אין די שײכעלעך פון זללנע כאטקעם. ברט־ערער רהםנות, הןןסטו םרך נ־עב־־ענמ, צו נײ ארך גרשט אד,ײם דסרך דער ו־עלביקער נעננט, דאם דו. ביזט, געבעך, נעװען א נרויםער ב־על• שהרן. און, נײענדרק, הץםטו רוך נעשארם בײ ד־ער װאנמ און אל־עבז־ען רעם װענ אפג־עטראםן און נעציט־ע־ט, די ב-;לן זאלן ד;ר נרשט ארןןםשאלן, װליל דאן ביזטו אין גאנצן א שארםאל־ענער. װק הןןב >צך ארש לוב באקוטען? שזין לאננ, זײער לאננ. א;ך האב םרך אםאל צונע• קוקט םון דער זייט, װי אזזי ער ארבעבז עגערניש םרט <־ו העגט און קנײמשט ראם פניםל קעגן זײג־עם א דיפקטאנט; װ; זיק נרז־םעד .־לפ־ג־• הבפ-שטערן איז ראז און שא־שװיצמ און בא• ברולט און דע־ םויל ישב־רצט םרט שפײעכץ א־ן טיט א בארבארו׳ען ליטזזיש - און אןך ,הןןב נעש־עסם ביי ענועצן: - שון װאנען נעסט ־ער זיך צו אוגז? האב איך מהערט א ם־עשר״ װאם איז עגלעך או־ף א וזלץ• ס׳םלאטערן מללנע טענ ראשיק און פילםארביק, װי ם׳םלאטערן זונטיק די םטעננעם א1יף די םלי״יצעם פון די טאנצנדיקע שיקםעם• ם׳כאדט זיך םלין קאפ האר, א לאנד מלינם׳ אין דללנע וױנמן. װל א װאלד, װען ב׳םעםט מיט מללנע פים ירנע דארפישע שליאבן. און ביףהשמשות־צללט ציען זיך אוטעטן פון םללנע גלידער, װי די נעפעלדיקע לײלעכער פון דרנע שלוהדיקע לאנקעס. ער הןןם שטודירט אין פאריז אנרןןנןןםע און נעםןןרן םארםלאגצן ארץ-ישדאל. א;ז ןןבער די צו־ד,, װאם אנרןןנןןםיע לערנט םען ארן בוכל און שלאנצן דארף םען אין דרערד. הןןט ער ארויםנעלײענט, װי אין רער הנדה שגדיט: ,געש דעם כום און טו רןןם און דןןם׳, נעקוקט אין ברכל אריין און םיט דער לינקער האנמ נע■ שטעקט ךײ זויטען אין דרערר. הןןבן רי זויפען נושם נעװאלט אויפניין לויטן ט־אנצויזישן ־נלחן• ע־יך. האט עד, דעד *־אנצוױישער אנראגאם ןןננעטון דעם קאפעלוש און אװעקגעםא־ן קי ן װא־שע פאכן העברערושע ארבש־זעצוננ־גן םון װרםנשאפטלעבע װערק. םאבמ ער עם נרמדליך. און ליב אןז םיר נעיװןןרן אײנהןןרן - דער או־־ן-־שראלריקש• אנרןןנןןם. ע־ אןז דןןך, בטבע, נעװען א שזגא ישראל, יא* אןם הןןם נײםמ אנמלןגגן קוטען• םײנמ נע• ־אמ יידרש. פליגט נעהאט יידן. ,זןןם הןןט ער לרב נעהאטז ראם יידנטוגב ל