Literarishe bleter · 1925-07-31 · 65 (31.7.1925) · p. Seite 7

7 ש פ ט ע ר א ר ל 65 *י!■ ט זכרונות לבית דוד ילדלסע געשלכםע *לן ראמזןנען און דןרזלךיונגןן מ־ט הערםאן רעקענדארף און *. ש. פרלעדגערג יח ש. ע ר ד ב ע ר ג *ץ 6 נענדער געניגוזן מלם ניידער *ד 600! דסן א ל נ ה א ל ס: מקדמה. — •נםדעקיגנ 6ין זנרוניח. — די קע״גין. - דלי• י*די7י קי*גץ. — דעד ןן*. — דןוס קידמוין פיגגעד•*. 11 .הי־גן ירימליס. 111 גד-גיצב•. — רג *ון עסיווי. — דעפ קיש-ס *רײי• — די ײדלמע קןניגץ 6ין *ימן. — מתדד. — דל ײדי*ע דןנעמקע. — די נחריס. 1־\ דןד קי־דץ״ניג. — דיד *י ר*י. — דער מ*:ר*נ**צן. — רי #6דב*פםעסע נריניסןד. ׳\ גיריע ס*וןגיע. — גזירת ת־ח. 1־\ יפגתי נגי. — דל 6ר*נ*ײזד*7 רעידןײןיע. טריכונע צ־גלײט אק צעימר״מ. אין יעדן ראםאן איז דוד הםיך׳ס או *רינ״קל, א **לנץ םון סלטת בית יײד, דער *ד־טכ־רעלד, אין יזנדער דאםאן לײיעגם דיך כיט נײנםנד&י שאאגוננ און שארבאאםן זס־&ם. ־־ ג-עסםע ק־ימיקער דאבן ױך ודגגן -גם רעדק אםנערושן שים רארםסםער לױצ. .זבדוכזת לבית דוד״ אמ איב־׳ג־ועצ■ אין א דאםטזקן, בי־מוערדאםטן ־ידרש, און יעדער טאן, םרױ און קינר, קענען סם ־**בט םארמסײן. ־* ״וכרזנוה רב*ת דוד״ זענען מג• ־־,ײקמ אויף רלקן •אב*ר און מנבונרן אןן זעקם גדז*כע שדאכמםזלע ב־גגדעד, 6!■ דיביטא־״טע ב*לדער. ־י ן* ראפאנען םון ,זברונות לב*ת ח־ד״ באק־גכפן פלמ -ער נ&כצעד דײכער דדזשער נעש*כטע. םון חידבן בין עדשטי בית דםק־עו ב*ז דער ייעצטע־ בײם. אין די וג ראםאנען נל־ס דא־ך װל לע• בעדלק -ץב ג*צע םארשלדער־יעבן םון '*ד־׳ש; שאלק אין מאר׳לו־ף כון צװ*י םומנם ם*:ף התדערס *אד. םען לעבז וך דעד ערש• פער בחת הםק־ץן אײ תחוב נעװןןרן, דעד♦;אך װי דל יידן דענען םארםדיבן קײן בבל א*ן רו*ם׳ ד*עיע לײ-ן און װאנדערועען אין לאגנן נלות, זײער לעבן און קמםף אין אתיײיע, •ערסיע, נר*כ;יא;-, םיריע, שבא• ניע, פיךםיגאל, ד,זןלא*.ד. עננלאגד, יײטש• לאנד, םראנקרײך. אלשאליע, םערקײ, •וי״ ידען, אוק-**נע, רוםלאנד, שדײץ, אםיגד*• קע, סאראקא א*ן אודעטיב, װו יידן זמען;17 * פןןר װערטעוי װעגן דער , ןןרטאגראפיע פדאגע װענןיאלץ, דוכם זלך, דאם אײ נא־ טיע איגיע- ײדלש־ג־ קולטיד ־*ע־׳ט בײ אוגז די | לעצםע צלם םלל :ערעדם, :עשדלבן א־ן אוי- ן פאקע;עמזן. אזיף *זע-כן;עכ־ש - ם־נד. | א• ־* ױעלכן - דליג־קעד. ע= ־ערשיינען בײ א*;ד צךנמרלשפן *ידלשע, שון װעלכע אײ• 1 נ*קע רענען באעצ״על נעװידםעט די *לדדםע ק־דסוד-ש־*:•. אויך די טענרעכע ייד״פע 'י *־עבע נ*מ שיין, נאמ צו למנקען. בין צײט ו צו צ:למ ץבהאנדלוננען װענן יידלשע ריטע• 1 .־■פדד, פ־שאםעד, םװיק א. א. ר.ן זי נ*ט באטש ■־יינלק׳ יחזך ע*עםי בל*יז ײי1 ״קיײז׳ אונזערע פרײנם װעדן געבעסן שרײק די בריװ קורץ, זאצלעך, דײםלעך מיט טינט אזץ אויף אײן זײט 6ץ פאפיר• בו לאנגע בריװ זענק מיר געצוװנגען צו קירצן. :עביט םון אוגמר ייריישע קולמזד־שעלר - *לדלשעארטאנדאשיע- *יערם שאר• עגזנ צו דערפא• ו ׳ל ש*ר׳םי*דעי.ע ם׳איז פען: ״נעאיתשכלה :ען דעפ דעדםןלנ ©אלקם-אויניװשיזלטעטן, ־־א א*ן אויף דער *ר$וױ:ץ. '*־״ "יזןיד־ו• אײפגולעך, אלז דאך ישוין אלצם נא־ אבער אזוי אלז עם גי־״ *7* םל= י״־ נ־שטץ קײן ב־אנע שון אלמ־ג או; נ*יע א־• •אאולערער וױםניםאשפ. י ״א.ר*ש־ע• םלר דאבן א*צט א ם ך איהע און אלן םשך סון דל לעצבמ י¥י *¥י נ♦ ע ןרכז^־יןש־גס. עם דעדעױינען בײ אונז א*צס נלשט קײן צװי• צײם־עען, קײן צוױי ישורנאלן פ.ם אײן און —גדזעלבער אױםנע• דא״טענעי־ א־מאגראש*ע. דאבזעלבע אלז ם־ס ב־ב־ג־;יששץ קיין צדײ שאײאנן -ןם י*זלז א-ייםנעבן בלבער םלס איין און דערזע־יבעד *ץסץג־אש-׳כ עס אײ ג־גילד״לעך אלגערלק צו ב#םן;ען ידענן ד־ער גלאר־יקער אוכד-ןךםאלקײט און שע-לעכקייט שא־ אתזעד;ײש־ יידימעד ק־יט־ד שון ץפ איא :דן .$־ט$נראםיע*אײנ• ד־יטלעכקי־ט״ און ־עדש*־ םוז םע׳ ענדלעך זלך אויף זװנזער כ*כעד-פ*־ק דוץ די שא• •ולערע בלכעד און ב־ןוטורן אננעהויבן אויך צו באװייזן אלכערזעצוננען םזן כאדילםנ׳ דיקע ריסששאםפלעכע חרק אין -ער לעלם• ללהעראפחר (דארװלן, ימ״כאזא, נלטשע, ו מא־קכ, ם>־דגל וי• א•) יל חןױקע דער• | שלנוע, דינם ם׳איז;ץך זללש־ דײנלק :ז*ױן נעװןךן אויף דעם :בב־׳ם און די נאנצע אר״ בעט אלז ^ים ערשש אן חוזהלה, איז ז־מג־ א ם־יילעכע. דער דערשאלנ םון די אויבנ♦ ערםאנטע בלנער בײב בעםעדן און אלנםע• ללנענמערן יליחצן לעזער (ר״־ייף ^1! :עםלמן דעם ונײטלע שון דער םשדנה׳דיקעד עדוה זאגן אלע, װ*ם שםילען :אע״ *י * ו תוץ ובח-לאנע. דאל םען באדיאנרלען א ו ם׳ ילדלמע־־ ביבליאנזעק׳ ־ ײי ײ .אי־שהערלעך- ם־אנע אין -ער ײרי. שער •־עםע, לאל םען צונויםרושן ארטאב־א• נ*־אנמ*?. אין נראד אין אזא םאפעגם דש־־םילן םלי ש״ע״קאנםערענצן. און אנמד ד׳אלט םען, אך נר װי שםעגדלק דעם ם*ני ײח * ביה ן כ אלי;אך;לשמ צײם ם־ם דעם זיך צו שאר• ׳•בסם *יז *'? זיד מ.׳דד .-י נ1נג*ס גדיס*. ■__ *____ _*_ *אם אשן נעזאנט הערן* ברוכאנםק* יאט םאױש־רענע שר־פטשטעלעױ ױאבן :עשױיבן ץא :זםען, טא זאל טטאי8צ• וענןי״זכי־תװז לבית דיד״; די בלכער, דל 1* ראמאנען ,זכר־נז-. יב־ח רוד/ .א לעזעד, ודןםען די גששלכמע *ן יידרשן שארק אלז נלשם באקאנם, װעמ שון דל ועקם בענדער קריגן מן אלגעםיינעם באג־דף *ן דעס כארט רדישות וטן צריה, דאם טלר ז׳ע• :ען אויםנעשסאנע; זײמ ם־נן ה*ש אמז םלס 5* הונ-ערט יאר צודיק צ.־ם ערזשםן םאל שין ארין־י״מ־אל מרזיםנע־אנמ. ער דןט זלך באקענען פלט די מלנענ־־ינע •אםירועען שון אתלעד לאנגן נלװז״לעבןן אתכדגר די רוי׳ טע־, איינטער די פא־בנראגעד, אממער דץ קריסטן, אונמער ד* *•*ראשעישע הער׳שער: די גירו׳שיכ, דל דויק די בלכולים, די שט--נױר,*ת, די ^א־וישע םשיחים א. אז. װ. א. אז. װ. .שאר דעפ. יאם ד,אט א *דיעה אין דער יד*שער רמי־גטיג דעד, וואם דאט רל יירל״ שע :עעדכבו, .ינלעזן אלן די רערק שון װיםנ• שאםפלעכ־. פאר׳שער, ודןט אין די בלכשי אןיך נעם־נע; א יס םיס אינטעדעםאגםן שפאש, ־אב *״ןט מר אלם א נלעכ זדן. ש. ער-בע-:, ־ער איבערזעצער, דאט נעשדן א וױככדי; און פשע ארבעט. ער שאר—נמ פאי- דעכ ־י אנערקעגמנ און די דאנ־בארקיים שח איע. װאם לעדן ײדיש און י*אם זענען ש> ־*־נה־ערעםירט אין -ער ײדישעד :ע• ט־נטע־. שרץ וױעדניק, אלן ״הארנן-זשודנאר״; *יל שםראך אײ לללכם און דער געמ• שטאנד איז אגציענד *ק באלער;*־, געבג• ילק -עם לזרוער א תלעגנדללט צי װארן באקאנט פיט די ריכטיקםםע יאייטלע־ שון רער יידישער געשלכמע.״ ק. םרסר, אלן ,םריידײט״: ״ש. ערדבערנ דאט געשאשן אלן ילדץשא נײ והס־ק און ם*ר דער שיינקילם או; שיא״ נמנייקײס איז שאראגםװארסלע- ער-בערנם זעלכ; שײנע *מראך.״ ׳-1 *־אש. -גללקאװיץ, *ין ,מאמכלווכר; : .זכרונות רביח ד״רד״ איז א ד׳יסםארישע טײפטערשט*- רל ק־וין שון ראםאגען, און א ברלליאנמענע באאר־בעטינב אין רייגםטן *יד*ש, פון ש. עד-בערג. א בוך װאם אםו• ײדט אויםן דענםטן ארמ, ברעעם אן אוצ־ אלנשא־טאציעכ און שללם אן דאם הארץ טלט דל הײריקטטע;אציאגאלע באגײםםע♦ ודננ״. -״ד נ. טאשקאװיץ, אלן ״טאגעבראם״: ״זנרונות לב*ת דוד״ ניס א קלא־ן בללק אױף דעד ײ—שער נעשיכטע אין אלע אי״ ן ,־ע ע#אבן. די בילדעד קדיצן זיך אײן טיף 1 אלן דברח־. א. נלאגץ, אין .טאנ: ש. ערדבש־נכ ארבײט אויף דל ״יכרוטת יב־זז דוד״ איז א :יצלעבע אזן א נעראטע•;ע. -אכ װע־ק לײענט ייך נאגץ לײכם. אלנ״. טערעכאגט. דל שס־אך א*ז קלא- און שליכ״ק/ ־־/־ ש. בערעשמײ;, -ע- ש,ין .דאב *ל־ישע שאלק־: ,װיט דל ״ובר׳גית לבית דדד״ אױף ייי, ־לש דאט שי ערדבעדנ א־ײננעטדאנן אין; ל־ער ײרלשער ליכעראטיד אן אסזן קולטור• ־,*םטאדלשן א*צ־. ראב װעדק איז אײגפ שין די בעסטע טיטלען שאי ײדימ־ ביל• י ד*נג און דערצײנ:. שייז לאננ :לשס דער• ש*;ען אזא ג־ויכ -עדק אויף -ער ילדישעי :אכ/ דעד לעבע-קזד, אלן ״קונדם״: ״איך נעדעגק דל אלך דיאב נעשײינגען — ״זכדונית לבית דה*״. ער־בעדנ יייז א םשםך. *יג־ דאט :עטאכם א נמז ־כםיקל א־ב־גמ.״ הלל ראנאף, אין ״שארךע-ג־ש־: | ״סלד גלױבן, אז יעדער ילד ־אדף לעזן! פער | װעלבעם אײ אלן ויך בילל דץ נאנצע װיסו י שאםט: אן ענצלקלאאעדין. ביו אהער האבן כלר גלשט קין עגצלקלאשעדין אין יידלש 1 י װןנן איר באדײמױ״ג שאד אונד איז ױאך י אימריק צו רעדן• ו ס׳איז רש• װילן *ן יידלשן לעזש־־׳בלל ן און אלם אײנער סוין א*ם רעגד איך זיך צו די אלע, װאפ שסילע; אין דער ש*יץ שון י אתזער גאנצער *מ־ישלםכדששי ק־לטור׳אר• | •?קי ״לימ. בלעטעד״, ױעלכע איך דיאימ מם און דער םאדעדגער *ידישע•־ ילסש־א•: יירן אײן בלעטערן און גישפערן. שא־ דל םמ־: |שינן שדעבן א־פ שארשיי־ענע •ראבלענױנ;, א יי ד י ש ע עכציקלא*ע-יע נלס אתזו... :עיאנקען, אסחאנדלוננען איבער שארחרידע־ עםלעכע װערםער צו דעט אנקעטע״בריגן םלר ללנן או־םדגש*־ײט א היאש יעדע בלבליאםעוק יעדעױ *לדלשע ד״*ז פ.*ז האבן דאכ װעדק. דער ערשםער םדאנבניארס אלז נלר־ צװייטן טראנמארס. אײיט םלם דל באשטע• אויפשמרקויםט נעװארן. כאקממן איצט הצ למנע;. •י־ד - 8ץ $ גןניצי 48 נילדן ניצהןנײאר, ביײיאסעקז—י•*** װ ד ר 7 ס : .36 סהטס1,סעוסדזסש ,סם!)160א .8 סש1£1מעיס1)(יע\ |:ע מבזיזן,!|*ד**ו־יק *ו י־מר*״•, . | דלשע און אינעםײנע, טעאפער אוץ קד.םמ• ן:עבשן און םארענדלקנדלק אשילי ט*ט בא׳ ), :־■ג־ע ש־נריענלעבע ע:ײ״*ס. אבער יאפלר זיך נלשמ ש׳עםען און *װי׳ב• דאגן דעט אםת: פיד קוד״ען -אס אלץ;*שמ שא־שטילן! סיר האבן *״ישט נעהאמ די נעהערלרע צו• נדײפד״נ דערצי. דעד דד־ר *־יער, און ש#ע• 1 טע- דל תלטוי-ת/־ה ־אם זענען שאקטיש ןנעלען אוגזערע נײספלקע -ערצלער. בלדבם ן - אײנציקע ױאט ־אמ אײ״ז מקאנט ש*רן צו 1 ייטזג־םטיד אין קונםם - דל •רעכע!; שרעגפ זלך: האם די ילדישע •־עםע געװיד״ , טעפ ױענב אין א ש־לעי־ טאס אירע ימאלפן ־ש־ -ערנענמערוננ רעם ס־ישן פאםן׳עולט; צי ײ אויבנ-ערפאנמע •ראבלעםען? עם אלר -א בללם יעצםלקן טאםענמ א נרױ• [ כער ־ראגנ שון דזג־ ארבעטנדיקער ײננמ צו; ייטעראט־ד. איבערד-יאט אװף דב־ םרא׳ | װלנץ שטאבטן דל ױננמלענע נאך א שענערן. | לעבעריקער; דאדש. 1 שײאך תנען זײערע אײנעגע בדדד^ ז*י װכן דץלף. אט וײהין עם דארםן :עװעניעט ודעו־ן -ל אוינן שון אתזערע נײםטלקע לערע־. א דערנענמשײ-ננ טוד קוםען , עכ ם*ז :עשאשן דערן -ער נעד^קע- י ןךגאן, װו לשעראשן זאלן זיך אראילאון צי־ דער טאכע. סינקם רל דער שעראנאנ צדם יא־יקן קינ-. ׳<פ םײ קייםען שטוםנדײס א , י״טערא־״שע אז״סבילדוגג *ן דער םאםע, ' עם פוז נעשאםן ,דע־״ן א װענ־וױיזער, - א | שילכל צו ידל םארש*-ענע ילטעראטיר׳נע׳;בלםז• 1 רי אוישגאבע ״־א־שן נעםען אויף זלך דל י ״ליט. בלעבהג־' און דאן -עט קוםען א פוף | צו םיםשארשמענ־נישן. 1 בםילא װאלש דל ס־אגע שון ־עם אנקעטע• בויגן װל: ״טיס ,־־עימ שש״ען קאן מן ן ם*־גרעכעדן דל צאל שו ן אוגזערע אבאנעגמן, ן קויםעי, לעדעי אין *־יינמ א. אנ־.״ א*:ע• םאלן• אויך די מעםע - .ש־ :ץ״ןזלם םון י7לשן בוך• דאלם, לוש םיין םייכיננ, אי7 װײ״ציקזר אדופנעשיאצירפ איבער די שיאלטן פון די ״ללס. בלעטע־־. כ4 ט.אבאטשגיק ם*.-. ג םילשםײן 5*ר די לעזער 6ון .ליטערארישע בלעטער׳ די 8י7 װןם איען *ד*ץ דירןי •. ק. א. 9858 ןדזװ־ סיס ■*סס מי־קז — 2גילדן — נאקיסען נלדך ויגןס־קם דאס *יר ײטײדעז שיז נױםן מײז־ל נאענטעאי־זױײמע וולנהזןלס #ן *וך *ק יןר (•לנןסידנןר ליסןראסיר סףמל) פאראיעק •. ײענדןיסז יץ ילדיאת ליסעיןסיר ׳ ג.?לסערן •ץ ימגערע ױדי•? ליסן• ר*סיר // ג• #עיקס-ארײנןר *ץ וילגסן• ללגענסן ארליגןר. חײם גחמן ביאליק• ■ דוד בערגלםאן י• * •אר װקרסןר // נ. נןרנלסןנם ״גאו •יעסען״ / ג. אץ •••יגראגסןר ססןס ד. נקדגלסןנם רןסןן ״••גןגג נאםיצן: רעליניעזע אץ *יעלסלעצ? סןלקם-מסה גןאיבסלןכןר ססןף •ץואגזןר ללסןרןדיר, *יגה7#ס זוץ *•י־ס ׳־ , װי *לז •רץ? / *ויןי גדן ודןגן % •9 •**••1 ,•••!•״ו•■ .•ו|ו1ס9ווו.ו ביבליןןםעקן קןונען >ם*ך אױ5מון דאב ץדלשע *7 לעבש איבש- א גךלזיס. א בוך רןרט נעדדזקם אלן םייזנמ עקז. און אלן בעפטן פאל בלײבמ האלב דערםון ללנן אין רל בלכש־׳נעשעשסן. נלשסא אויף זײ קײן קונים. ידאם אלו דער םקור *;ב ק־יזװס. אלך ר.אלם, אז די ביבל־אטעקן קענען אין! רעמ •רט אוישםון א םך, םלר שארפאנן אין •וילן $ן עדך •40 בלבליאםעקן טים ס• םייזנם יעזער. *־עדע־ ססז־םטער דעזעד־ דארף װןרן מ 7*פע- ם־ן א בוך, - דאם אלז דאם פיגלסאל&מע, װאם •לד קעגען שארלאגגען ש־ן אר״דערע ביבליא׳, םעקן. זײ מזן לערן שנת״״דלקע אבאגענטן י שונב ץדלשן בוך. א ב*בל*אטעק םי*ן 100) לעוער .אבאנירמ אי׳ין *7• א בלבל״אםעק ן סון ססצ לעזער - 6 ביגער וב או. װ״ װען! א שארלאג דןם װיסן, אז ער האט שסענדיקע י אאנעבער םון סס*-ססס1 עקז. שק יעדן נײ׳ דערשלנענעם בוך, ריןס עד ארבשטן םלם חש<ק אלך שטעל ױך שא־, אז אלבערן *אר װןם םען דרזקן אין דעד;אנצער ר^לם סס4 •;דז• שע בלכער צו ססס1 עקז. םען סוז .־עכ לעזע־ צונעװײי״ען, אד אזזי פ׳ס װל ער װליספ יעדן הודש צו באצאלן זײן תל־ש-א*צאל, אזױ גום פח׳ ער *עדע ב דד־שיב אויבק־יםן א בוך. ד־ בלבליאםעקן און;אר זײ קענען און בחן דל זאך :עםען אין זללערע העג* איך כאך זיך נישם קײן אללחיע, או די בלבליאםעקן ד׳ןלן - *״אבן איבערל-ענען םיי• :ע •א־ שמײת *־ װןרן םס און שרי־ם און 1 :ללך מין, י־ד *י7 לײנ זײ שאד• טען פמ ן ארבעמן, כד• אדודכצשלדן דעס •יאן אלן לעבן. ס׳װאלס בא־ארשט :עשאםן .ד^״ן אזא פ*ן צװלשן*שאדלאנ-אינססלסוצ־ע, װאם דאל ז7 שטעי; טלס די ביבליאמעקן אין שאר• בלנדע:, אדויםשיקן צו ױל בררד, פענםשן און זען אדש־כצושירן, אז יש־ער 100׳םסעך לעזע־ זאל יאךן א קוישעד שון א יידץש בוך. י7 גלן ײכער, אז קײן שום בלבליאפתק רעם נלשם אששםללן שון רער א^נ־ע. שא־• שםלש ז^, אז אין אזא םאל, ד. ד״ אז די בלבליאפעקן .-ןלן זךן רי דיוישם׳אאנעסער םז:ב ב7׳ ײ♦- מן ז7 סחן צוהערן צו זײער שםיב, דאס םען םחן שסץ״״רן די סםאטיסטלק םון דער בלבליאםעק דען אין ראם דל ד״םלקז ז7 אםטעדםםן. יולעק װײסםא ן •יאפקל, ביל לובלל; 11 ד$ס 6וורהאלטען ז7 5רן ארנזער טעאסעספרבליקום -אפ שארהאלפן דיך שון אוגזער טעאטעד• אובלרקמן רזנ־לויבם ם*ר, אלס לעזער און אשםער באז*נער שון 'לדלשן טעאםק*״, צו זאבן א שאר ,דערםער ,דענ; א דיכטיקער ם־א• גע: א ג־ויבש־ טרל ם*ן אץזערע טעאמער• באזובזנ־ װ-םט נלשט 7 זיך צו האימן אלן טעאםער און מפ שירט זיך דארם שדעקלעך אוםקולםזדעי. אלך בלן לעצםנמ נבדען *יף -עם נע• זעגניכנם-א־מם םון אוינוער טעאסעד אין קא־ םלנםקלס זאל• דז*־ •א־האמ האמ ז7 שי־ן אויםנער״ײבן, 7 אקםיארן האבן שזין נע׳ האלטן א;ן שאיל;, און דער נערו־ש י*ון נע״ .•ילדער צװישן •ובליקמ איז נאך נעװען נאנץ שטאירך װי איז עם םעלעך, ג-אם דער ארמרםט זאל בײ אזא םאדהאים; זיך םון *יבליק-ס גה און ערנםם קענען שיילן זיין יאי? אלך :ןין, אז עפ איז רעד דעב שון אגנועד •ר־עפעי *'*גמי־קזאם צו פאכן אתזערע כדנ• אטער׳באזונער אויף זײער שלעבם אוישםלרן ױך אין י7לשן םעאטער. שד,־ילםט ארא• די אושא־יטשש פין אינ♦ זער טעאםע־ און העלטם אזוי אײם עס צו .צעשטערן. ש. ס ו י ם א ן ׳־א־שע 111 װעגן * ײדישער עןױקלאפעדיע אלך בין א •מסער ײדישמר לעדער יין אלם אתלכער װיל איך דא לאון םאלן א •א־ והןדטז*־ װענן וײאד א װלכסיקן ענין װאם אמ םםש א <עבאס *ן דע־ צײס. לעצסע ״האם ז7 בײ אתז צח־״ק אעע׳ הויבן *\ םקרקן א גרויםער דודשט נאך װימשאטנו, דער דאזיקער רדאנג איז שוק .באצייכנם געװ׳אדן טלםן ענבמזארעכענדן נא•