Literarishe bleter · 1925-07-31 · 65 (31.7.1925) · p. Seite 4

.1*65 ב ר ע ט ע ר ש ע ט ע ר א ר 4 קנוט האמםון אוזי זײז *הוגנער־שםאם״ :*ב ד? *לע #גדיממ;*םן, אטשר *ב*םל שעער־ ױי די מנדעדע נ*םז *ן ק־־יספי*;'*.?ט איז ־* .םפמו־סיכע״ (*#־־לאנמנמ), דער זלמ - דן םם#טמן םזן רי *װיי נרוי• סע ג^רװעגלשע דיכעער ב־קרגסםיעדגע ביערכם^ן און הענריק ידבםען, װעלכע עזויען ם*־־ן מרלגבזןשג םמב •ג**י9ג*ל• סעיזמר״ און וזייסער־ומרויף ליגט די אמן• ודע־יזוטעמ און ד$ס קעג־נלעכע שלזןפ. ״ק#־*ר-־>ןה9נס-נ9סע״ - נץיםםי*גי*ם חויםמ-גמס שעגםמע כעביירן יגין דר־םטןן• ר״־שמטע כמאטתן, מ*זן ©זןרלזןנד׳גשש *ון נדסן קעגינלעבן שלאב ײן - ה-אבבזנם הזנ• נעד גאב נדט די םןיגנםערסםע זנרוגות״. נללעגדיק װלסער הוןב אלך דך ^#גע׳ שכעלמ ביי רי שענםמער םרן א בוכה*ני✓ _ לרגג און געזייכמ, מזוכם געװיינלעך ד״אםסתם וד?ריק אזן מלדעד אגםי־״שמ^.. מלעםען זעט םען: אלבסען, ביערגכ^ן, י*ה*ן ב*־ע,־, *אגאס לל, דל דזמער יאהאנעס װ. יעג׳כען אזן *עפער גאגסען, דעם עסטדיי• נער שגלצלעד, דעם עמלעגרער *רג^לד־ בעגעם אק אשילו ד־שפ בעננאל .־*מבלגדרמ• גאט ׳ טאגאד; גאר אלינער םעלס - ה א ם ם ו ן!.~ אםשד־ איז ד^ם ישד ױלדזקלעכע־• םלס• בןןל סון ה^שמיגם יעבן און ש**;.״ אסשר נ?ר 9 ■ןוראד^קם םזגכ נרעםסן :ןזרװעגישן שדלםטשטעלש־״. ע־שמ עאעטמר ח*ב אלך זלך איז א סמי״♦ װןן־סעמפ װינקל םון שס^ט, *ל| 9 םעגום• טעד *ן א קלייגער כ^כה^גדלוע דסדמן 6 קלילן שיין בלכעלע םיס ה*סםיגם בילד, וז^ם הןןט *ז* שמןר־קן םענמשיעכן בליק כלם ולין רימלב-אלרןך״לשן שסייכל. דןןכ איז *לן >וליניע *דעדדי^ע רערזניילועען .די למטע םרייר״. קיקט ער ןןזזי *־זיפ *? 6 טעגסטםד *ן * בובדמגדלמג מדנע״ן ייין 9 ס*חז*ןר• םענעם װינקל םין •־עד שמ$מ, םימ זיין אלר^גיש שםליבלען״. און דעד רןז״־קער שפליכי **םט אזזי מסמרק דעפ ירלי טעג״ לשכן אנים סון האםםונען.~ אידן^יע איז דעד שאילצײנ םזן דעם שםיםערישץ דיסםםו־ן, זיין נעהייסער שיללעד, אין זדעלגן ער הןץם זלך שטעגדיק אײנגעהימז.״ *ן אױגז^םער שטללמ ער אין םענם• טש־. *ווס םארשלדעגע •ש־ןב^גן און םהס שאך׳לרט םון *^ליםישס־ עקן^םהג מיןל• כע עד תןוט װוי שםןןרק םלעמ,~ רי הויסם-ישםןןם סן ג^־ודעגיע ס*ס איד שיינע־ געסדצמער נ*ס קארל-^אנס-גןו&ע אלז גןװ *ן מגדערע, װי די רמגעד-שם^ט, װןלכע הןןטםון ה*ס םןװאײביקם אין אלי• געפ *ן זייגע נו־עסכע ה׳ןדק יהודה ש*י*ק ,דעט*לט װ*ן אלך ה*ב נע־מגנעדס, דן^ם פלר קייגער נ^־גישמ נעװ*לם מבן׳ אשם םןרוזוװםט סען ס*ך םימ נעלם.״ איך װיר גזך־, יןז םען זןל סיך ל$זן בפנוהה!...״ ^ם אזא מנמש איז ש־ עה, דעד םיםסי• שע־ גאג־־גל, װ^לכן די װןלם קען סלסן;*פען ק;ום ר״*םםין׳.*״ 11 האמסדנס ,הינגער״־שט$ט היפשע עטלעכע *ןך הןןב איך םיך *דופ• נעגט־ןק טש דעם כעה*גק: כ$מש אללג״ שאל צו דען דל שטו^ט קד־פטי*;**, אדער װי אלך האב זי בל זןך א כןןפען נמעבן .־• הוכגער״ששאט*, טןב־עכ, װל איך האב איבערנעלעזן האסםעכ ,התגער״. כלין :ו*ן;סאזיע ןןבער װןנן ה&פבתב טלפפלשער דעעעד-יטט^ט ־,אט נעכרןןבש רע־צו, *ז די.דלחקלענע שמ$ם ק־מצז־ןאג־׳א זאל פלר ברע־״בען די נדעסטע *גםוישוגג. די אנמו־שוע איז נעװע * םילכ*כע״. טען ש^גטאזיע ה$ט םלד אייכנעם^לן א נאג״ן?ןגיע-ע שש$כ, יון אסז־האשם־גלס• מ־שע און טלס םענפדטן, דןלכע םלר ב*•; נעדעגען אין אלע זײ;ע וד$רק: םןךכע אזן ] קאא־לדע ביל נ*ר, אין דןןך - *זעלכע ן ללבזג נע&רןנםן ה*ב אלך 6 נ*נץ *גרערע י *כסאט: די סןטיד־לעגע, .־שאלע דזיםם•: שמ^ט םון ג^־װענישן - ק־לםסי*ג*8.״ א;:ד*יטיגג אזיף םדי׳ט *ן אויף שדלש... ו :ןןכדעכ װי איך הןןב רירכגעשסאצידט! אלרע עטלעכע דויסם׳נ^נ״ן ד.*ב איך םיר *ליין ג־עשמעלם די םר*גע: ■־ אלז ד*ם װיחקלעך ק-לםםלאנימ ו איז ־ץה די באקאגטע האסםחישט^ט, םון זל^ל״ כע טױזג׳טעד םענםשן אלן נןץ דער ודןלם חלזפען? ליר.כז*כ אדן *יםםערקזאם ה$ב איך ־ורכשסאצײ־ס די םלר *זוי ליבע ,ק*־ל• יןןדמנס-נמםע״ ־, די א?ן װ^לכער האסמון ד.$מ אזוי םיל איבעדנעלעסמ.״ ב׳הןןב בןןםרןזכם יעד־ע בעבי׳ידע פןמוגרע־, זיך ןןאגעשטעלס בײ יעדן םענ&כהס־. די שטלזי״ער םון נ*ס ב*םד*כמ, און אין טיד ח*ט :עלעבש דער געד*נק: - *ט ד* סלעעז ד&םםוץ שםעדיק שאןצלדן *רזיף אק *־ץן•, נעקוקפ אין די שעגבמשי, אלן ורעלכע ם״ועגען ניעלשנן אזוי םלל בוםע און שילנע ז*כן אוין דעז־זבל נעשלתנען ד*ם שיײשכץ, בדי צי שםילן זײן הוממ־ ... אש די םמרש*לטע:ע ק9רל*י*ד,8גס• גאכע האש זלך *זו־ שארף אײגנמךיטט אין ^ןסכתס זבדון, *מד׳װיקשמ אוס צז שןןםן א*לגעם ם־ן זלינע ג־־עםטע װערק״. אכע־ ־אך א שטןוט װי אלע שטעמ, סאקט $ןרוסש0*צירן אונמעדן שט$ט. קײן איסטע־װױס הןןבן זײ ד*ך בײ אים נישס באקיםען, װילל ער אלז איינםמך *גםלןןםן *ן זיי. אין זיין דעסןןלטיקן נעימרעך סיסן דע״ נישן דעױרגןןליוםט הןןם ־דיך הןןםסוק ב*• רי^גט: ״םען לןךמ טלך טםש נלשם לעבן... כען םללגיקמ םיך םון אלע זײסן... אט קזםט צי :ױד א ד׳ע&וטאציע סין א פוזיק׳םמריין הןןפםעיספי׳שע־ ־דטוכה םון ,האסםתען, האיס כען ־אך אין בקאגדלנאוױ?, אז דאסב־ז איז א זון ם*ן ב*ן^־גכןןן. א פך ײכן ־ןןב צ-י באװלזן רערכיט, רןןכ האפ׳ כ*; דאט כד ש;*לפפיקע, כײ ןן םלזײטע עגלעבקדט כלט בין^רגכ^גען. אגי־עך׳ע .דידער ~־ל*ן ץן ־ערויף. אי האסכײ, װעלכער לןןבם אי־כ אלע :ר־יכע —כטעד, מיסםמב• לעך די כקןןגדיגאדלשע דלנכער, רעדמ כשן ג־עטטן דרך׳אד־ן ודןגן ב^י;סןן.ע; (זע, למשל, אלן ״כלסטעריען״} אין האלט איכ םא־ן :'־עםמן כקאגדינ^װ־שן נלםמ. װער איז קנוט האמםוף ־זךיקער פיטט־ש• יןןך אװי־בןןקמגמער אק רןר אײ ער, א־כבאקןןנבוער א.־; ג־'*טע־;א־דקגלשע־ ר־ככע־? כיז דע;ט אײ ע־ 9;דויכ :עדי**םי.*כ פאד דער כ־־־נד;־ ־־־ןלט. ק*י:עד דליםפ אלפ;לשט. אין אםשר ױייפט ער 9ליין, דאכב־;. או־ך;לשכ. ־ע־ ע־ אלד ׳..״ מום הןןססון און בעט פיך, איך ז$ל זזי צז דער מאפבאלע נעבן 6 ׳־**לימ״קאדס־ע כלם 9 סןךי אויםגעע־־לבעגע .רןןרםיער. נלשט־קע־ נעגד־יק ■טה־ װןרן סון זיי, ניב איך דל א װיזים־ק<מל כלמ 9 סןך װערסעד. אדיף צו םןךמכ אלז די דיז־ס-^דסע סון בלידע יללסן ס^ט^גרןןם׳יט אח 9 צײטתג און.־ל רעד#קציע שיקט סלד ססצ קרןןגען (9 ססצ זל^םלס) ד^־ןד^ אלך ־״ןרף נישט קײן געלמ״.״ - ה^ט דיך ד.*פםון כאקלןעמ. 5ארלאג *. גיטלץ, װארשע די םעג אלז דערשלנק: מ. גראניטעטייז באם מײד ירדז — 50,ן גילדן ,8׳*ו*$2ז1'^\ ,מ!!!!0 .זן$}*א .)('*?!*א ץוקגזא *ד־י א״־גגיט־כלעך א־ן ארלנלגעל װל עכ רע:ען ־ללגע ~*־ק, זליגע הערדן, אהי אױנ:• כיכלעך אלז אױך האכ לעבן פון ײ׳אדכתען נ־סא, אפדמהלכד, סון ־ער גאגצע־ דעלס, לעבט ע־ או•? ײין נוט ל * ר װ י ק״ װ*ם רלנם .־דם, אײף ־י דלמע, ע־־סע סעלרער פןן;*רװ^ײע. ע־י אלז ר־גי־רײנמבג פזן בעגטשן. ע־ :יים צו קץ;עפ כ*שס און װיל *1*ך נישמ, 9ז טען י9ל קיפען צ\ א*£ ש<־פ ־נר אבזןל ערנלץ-װאז 9־ויכ, א*ז עם ב&וד כידיזע װי ער װןןימ נעװען עפעם 9 שארכר־נגע*■״. אין הןוטעל כעלדעט עד זיך אען אז־ף 9 עאלשן;*פע/* 9פאד הל־סש ־ ע־ ,רע־ ה^גדילכרדדעג־ער;יעלסען״, 9 צ־לימן כ$ל - ,־יער םוה־ יענבען״... דיין דלכםרקן נ$פען נלמ ער קײנפןןל נישט ןןן. אכי־כבם; ײצמ ס״ בײ זיך אין דע־• ד־יפ ארן שרללבט, שפ־יט דװ כים זײגע קיג־יעדלעך׳ 9־־עי ה#ט צו ט.ק ם־מ ד• בי'=עז אלן נ?רמז• קיסם עכשע־ צ* א*ס *ן ערג״ץ׳װאו ־דלט, :עםט זױן שדזי אויף דעכ *־עםדן און ־ערקיערם אלם, 9* ה^םכדן אלז נעכםן ע־שמ אװעקגעפןןרן, *רער: ער ילנם לו*־*ק ׳ פיט ס יןץ־ שנײלק׳ ײ9ז נ*נץ םק^די•;*וױע ה$ט נעסלהשרם זרן סס־־יעדיקן מ• בורםס־סןןג - ה*מ ר.#סבון כורא נעדאמ, #ז עכ ת^לן קופען ׳יעסיט^ציעם און זשזר• נמללסםן ס*־ זשדרנ^ללסםן הןןמ ער כװרא װי *9־ כװער״.), ה^ט ער אױעעטןזלם זללן רײזע׳קעסטל *זן אלז אװןקנעס^־ן איגש קללין שטעמל לילעם&נד, ױך נעמםען 9 ציםער, אלן װעלכן ער ח*ט םיס י^ר צודלק ןןננעשר-בן ,הוננער״ איו ז7 $נגע• נעבן 9לס ״עדװארד־;*עלב^;, המנדיס״ ־ילזעט־ער״.״ און ם׳ה$בן איס ט#קע נעלזבט 2 דשזר•;אליסטן: פון .כערליגער מאמבלאמ״ און שין .מ־םפ״. ױי־ ה*בן א*ם 9זזי לאגג;*ב•;עשאי־ס, בלז ײ ה#בן איב ש*רנ#כפ נע• האכ 50-*ע־לקן;עבו־יטכ־םאנ צו דײן בצל• ניײ ע־ ם^־ל־־׳נדע־ לאעע־, 'ײן רדכ׳שז י נע• ז־ד לײן נאעגטע־ ס־דנכ, פיק אויך ם*ר;¥י א*ס אץ נעבעט;, ע־ װענ־ם צ.י זײן ■י3| * אזיוםסדף-טן ק*פװלןנ ןגפװ ־גענטםע־כ ד׳^ט אלכ האםכץ נ ב־אע־א&־ע, קודץ און נום: ש־־־־כמ 9ליין. ה־יבט ןןן *ן כײן;עב-רמכשן: אי; עדי נ־*מ וױלטער כלז הללנבז צי מןך- װןר בלזטו? װאו בלחטד נעבוירןן רע־ זענען דײ;ע עלטערן? װל דעגען געװען דיי•;ע קלגרער״י^רן? דעדויף עגטטערפ ה^סםון, וױ עב **סט םא־ א ג*:על, נלאן א-־ער ג־אף םלעפלגג םרן ,לעצמן קאסלטל״: ער אלז, ער הןןט נע• ד׳9צ 9 ט#כע א־ן א כ#מע״. טםהפא אלד ער ערניץ׳װאו נעבוירן :עװןןרן, און קיגרער־ יןךן ז ין^ ודעםען נױען יאס 9ז ילנע קיג• דער-יאר; ז 9 כאקאנגדער דענלשער זשדרנמליכט ר׳#כ איכ אמאל :עצ־עגט: ״פען זן^מ, ^ז אלר דעגם אן אוכדגזעצלעך קלע־ *ן כי^־נבןן; ז'**• דערריף דיןומ האםב־ן נעענמטערמ םיע זײן :עװילגלעכן אלדאגרשן שםײכל: איך ר־ים, 9י פען ז^גט 9ייי- אי7 ^י^־עפןן; ה^ט געראיסט, אז פען ד׳^מ 9זוי נעי^נס״.״ .:*, ־#כ דן^ם א*ד ־יערצו?״.״ .איך דעל אדך ללבער ־ז^נן, װןןב בי^רגכ*; ייןזכ נעמטטערמ, װען כען הןןם איכ נעסרעסם׳ *ל א7 בלן דײץ זין״. ער ר׳^ט זלך אודןקנ־נשטעלם אין זײן באקאגמעד העלד״שער *?זע׳ ײיװ אויםבעד׳ויבן דעם קןן* און נעס־כנם: ״ה#םםד;, האםםון?.״ װאו אלז ער נעבוירן נעװן<ן?״ - .אלנ□ הןך־ף האםםםון״, - אלז נעװען רי תשוכד. - .אין װזגלכן יאר?״ - ד׳ןףט ביו^שפ^ן װלטער נעס־עסכ• ־־ ״א*ז ־״9־ 1659 :״ - ב״^־נכ^ן ד׳אט ױך■ 9 װײל 93■ טד#בט אזן •־9ן;עענמ&ערס כלמ 9 שםייכר: .אי דעכ י*־ בלן אלך אין דער רץײקער נעבנט;ישמ בעװען!״...;לשס נעקוקם אויף רער ר>|ןלקשר עכפ• שטעדמ נעװןןרן׳ װןן •־*ם *־כמישע עכר• װןךם איז *זרביטן נעוזןךן דודך א סש־■ פאױשטענדלעגן פןןדעדעעס אויםהדוק. דער *ןןרדעם-כתכ־יד אין *6סטערד*ס חן^נן טאקע דזדכאוים .דײנע״ רײםען, בשז •־*ג דסל1 הןןט שוין 9 היששע *9ל צע• שטעדמע רײםען. דאן ה^נו נ$ך דער •ןץ־מם־פוזבייד איםאליענלשע עדועען *ון די פעמען, 9 שמײנע־ םיביבןןלר^ , ריצמרדן*. *) * ע ץ הןןט *װלימערוקט רל רששרר״ אין שמיכלגנ אינטערשטיצם ױ, רי אלמלױעלשע נוסחאות זענען * ב99רבע״ םיײ *ון זבריי״ און;רשם מון 9 שרלמם• לעכש־ םץרלאמ שק די *־מנצױזיישע ייערכץןם. רל *דםאריעגלשע *•דםאסער דימבן, װײזס אוים, נעד׳קדס דעה סבא♦ עסןןס פון װאנדערגרלקע שיאנצויזלשע שןרקב-ז־״ער, און רערנ^ך בון זנרון ב#• א־בעס דעפ שם^ף. -#ם ה^ט נעבדמכם צו 9 נרויס?6־ זעלבםטשפמדלקײם אין חער ב#9רבעםתנ םון דעכ **#^װיזישן ע*09, קורם<ל צי זײד קירצוגצ, חאן שסר רער ס^־שםעלזג םלס שםץפן פון מנדעדע, רי אלטאליעגלשע בןארבי&םע־ שי*ן ב#ק#עמ״ *־אגצזיזלשע עאןןגק, לײיאטלעבלעך פון ־ע־ #זױגערוםענער ׳*ל99.יו>בםיד#נע. דל נודמקםעריםםישע שטרלכן סתם גלהכ שון העכ אלטאליזתלשן טםת נייען ססילא אדיבער אויך אלן דע יײ׳לשן בבא• ב?ך. קידפ׳סל ־#רף סען;שפען אין #כגו, אז דעד ילרי׳שער בבא שסאטם #ין שמטע װמרימגםן׳ ו#ס ד^בן שוין שמראידן דעס שללערלעבן עילשן ם^ן שק די #־#נצוױלשע;וסחאות כוגפ 13-טן *. ר. דל אימאליעישע רזןי־ימנמן שםעלן שו*ן ש#ר רעם אימ־י• טןגב שדן דעם רלמע־לעכ•־ ע*9ם צום לע• בעריקן, פעד •־^זאלשן, טש־ רעאליסטישן אזן מט־רזןם ד-־טמ־לםסרשן 96יקם״בוך. דער ילד״שמר בבאיבוך א*ז נ^ר שאעה *עמממנען, אלן 16יסן *ןדהוט־ערם, אין א צייט, .לןן װןלכע ם׳איז עייש־רלטש־ילש• א:א אלי לי .*לאשתי החסד נפ ר׳אםת םן 1 שד׳יא לא תד,יד. אלמר. ואני לא אהיה אלםן. יחד נסזז ובנן עדטת תוך חיקה אישן ער לזסן רבא הקץ ואזי נק*ץ זלחײ עד יחד;זדטן. דער ד^זיקער סי^לןןג איז נעװןן נלללכצײםי׳ק מ במ־ילטט״יקער דימהגר. 5>ר$קטעריסטיק פץ דעם ײדישן בבא־בוך •1 נמר;וױס׳נל י אויסרעבכתנ, א• םש*ה װעס קש 9£י־ 1500.״ <נײנערי *0). *נד אלז מלזי9 נעװען ש־ל^למנ, 6לי^ל^ב• זײנע ײרלשע שדלפמן ריןןט עד םן הפרגכ שידש^בכ ציללב *ד;כד׳׳סעם*ס, _לויט דער באשמעלו;: סון רעט *#־לעגער. ׳אזוי ױשיצלילם ק*־נ?ל'9 ימילקתר׳ ש9• י ט־ש־ א;ן מןםבעדגב ררזקעדײ און שמרלע׳ מר סון דער תהלי)ב^**בק־יעצמ^ ן ״&ין; ידך נאעען צו .־׳ אליד׳ו בהור אוג״ ת־ן םלך כים אלם שר סדאגיז, ע־ ז.*ל םיר איטלשי ססרים םיײטשן״. אין ־^ך, צי אלד חע• ■*י*-כה<זעם נעװען •ױ־ש־ אײנציקער, יו^ם האט איש געבראבמ צי זײן רימזע־יהמר , --- 1) %ן רעם ייל־ישן בבא״בזך אלז צו #־־בעם, װץס ד.#ט איכ באװוינן 9 חך צײמ : או;ז דע־גאגנען אליין בתס״יד, װ^פ סעגדגמ צי ארמםן איבעד רעש בבא*ב״7, װמם זלך און ב#ױץ םק טרץשעס^ר ס 9 ר ג ע ה האט אלפ נעד׳-יסן במקל^גן די שדיסה אין אין ללאצינ. ר*ן :^טידן רי בלבל*9סר9םן .*דעגעצש? ה. ש־ױע־ גלויבט׳ מי ײײ | ס^לגנ־יקע דױוק־אויםנאבן: א) די ינחמטע פאסלװן ד^בן נעבר^בפ ר׳ אל״הו צ־ דעי ן אויממבע איד העדשלזגען צװיישן 1508- בבא ״ איבערז־טנױ^: נ> סי91ל-ז*ר;דיקע ' 1540. דחןגעציע? א־סג•?,) בז •־אנ 1000. נהתדעגץ. - יעללער געםס 19 **" ג** י נ> אפפטש־יאכ 1081. ד) סרןןעקסח־ם 1091. נעיט הי פע;־ע;ץ 6*ז ײרד**יז ר9ם9ניסט '׳ ח) װילסע^ארף 1724. ס *־אנ 1707. ז> צ.י םמכקירן םלם כרםר-ססד^םן זיין דײן׳ ן *־*גקשודט״^הע־ 1790 )4 יס װ. ־עלטלעבן אל-סמו. 1> ־־עי •־עהיגמפ. דש־ כתב-יד ©#־נעס ה9למ *6 בל#ס 3) דל שטרעבזגנ צו םירמ־ײבן ײ 0ע,*״׳;צז ס1 סשדמשן. און שסלםםדורנויפי באלײע ױעלכע ם׳ב־עגנם ד;ל בסײרייקע; ם*ם דעס סםםםעןירזןפער ר״סגיש^שםדעכע אדזבעם. דרוק םישעיט די הקרם/ ד9ן איין ־עכ װלכםלקסםן סעס דמרף םען זזבן 1 בל#ם :#ך ז. סנ און 22. אלינצלנע םםר^סן אין דער פאעטי־כע־ :שסה םלן אתזער כע׳- זעען אויף זײט <וגב אין 41* *רױ׳םנעל^זן, ל׳עדסן, אין דײן יינגםלעכן טעםםעראכענם, אויף דײס 239. זשגען איכעדנעשטעלם ד ר^ם שפמחט א־־ש אי/ 9 יעבעדיקער ׳ םפי־^שן. אויף זלם 901 זעכען צוגענעבן 3 ש**9ך 69ילו סון ־ל רײן םילץןל^דעמ סםר^ון, װ^ם רעזי׳וסירן דעם א*גה9לס. מ־ערק אזן סין די הקדפזיז• ׳^סעףילסן י עם סעלן ליידער, אין םממללך םש *ם״ רעם אוח גיםל אל;ס ״תשכי״ זנעזלעמ עי סטערז־ן*^ די לעצפיע 10 םםר^םן. זלך סלתליגג: <[ י־עד בבא׳ביך איז *י?9 דערנ*נגק ״נשלסה אחת נימל [בלויז אןן אײן טםח. די אוגמערשיירן;ילזימם זײ מס שזן ר׳יסל״• } צװישן רי פמרשידענע אויםנ*בן זענען דיש־ [ ןנײניקע קלײגע שיד־ש םין ז־תע הקרסות ן עיקר שאראבלעבע, זעלטן קלילנע און ( פעען זייעד •*עמיש, ס־ל סע־ציקן נעסלל. ן נלישס״חיכסלקע השסםות אז/ דעקסיה- דן *זיי די״׳װירד, ,מם ס־ף פק .סחרנפן״: <װ*ו | ׳ממסח־רקע ויױםנמנן ד^נן■ מגר נ^- ו גר נעגז נ^פ, ע־ זןד "־מ^רכ[ :רדכעדפיכ; רערנןזימו וץ ׳טי■•*(■ *ין ״־עם װײםרייג!פיס דס־ טח׳י): *ין .־עזזיופסם *יז $פפ ד׳*■ רייפ עע- רער ערשמער ײדיעער:עדרוסטער ־־אמאז אח זײז מחבר בבא-בוך פון אליהו בחור (םוףי ער םלטנעארבעט פימן ס־עילקער ס*גײם, *ןט זענען ־דיי מט״אם כתידורט-ק- סןפ *נםזרקלט * גדכ*9נערישע םטםלק*ש, *רבוםעגט;, - דע־ ערשכ.־ װיל ככזןלאב• 1 א*ן אלן דעט זעיבלקן י*ר 1542, װען ער םלש דערװײד:, 9י קיין ע^-ד^ א.ז ־רוקם ר׳ אליה-ב ה׳שרק ־?ם ער *סנע• נןישמ כיונאגגען נעימרן בלב לערנען -י י דרוקט * •*לעפדטן חכװ־ *; 9 םשזםד װלים ל׳שון-קורש. ־ער צװילםנ־ אגערקענס קענן דער ילדלשער רעללנש, רעם .בסר שוק אינד*רעקם ר* עכירד/ ^,־־ש ש;!>ר׳ האכבה״ (.ליבער ס־ױעי״), *6*ײ אין ׳דעם• ענםסעדס זי םלם ־ד טיט• ד״- --.עף״- זעלביקן חורש ײלל• .״הגן ער ה^ט #9נע. דללסם זיך װי נישט-װללגדיק ^•.סי ״ף ־רוקם ױעם .שב־ת רבריס׳, אין ם׳איד *טעסט שזין שלם הימגשטישער לו^ן. _ ניימז ־וארשײנלעך, #ז אליח* בהוד ל9ל און ־עפ סערםן, רעם ייבהיקסםן, ־ע־צ״־לס עש נישט ה^בן נעװ.יעם/ אין אין ־עך נלשט ר׳ אליר-ד: זייז נאנץ לעגן א:• גע. -,ק־םד׳ צים .תשגי״ בעםע־קט םאגײכ, װ^ן ב>ר׳ערשס םלגו דער תזװת סון זיין ^ז אליד.״ איז 9 ילר, *בעד, עם^כע צי לפרגען יין ז^םלעי װלסן, און םיאױ נעדען רער היעער םון 9 ־זקו*/ מ^כ ד-*נז ױך װל אוישגעבמסט סו־ # שזדר של#ף׳ און א*ן 9 םיבעד־יקער אנשפדעעוננ י^-יס ד^פ זןןן; ר א־־־היס םו״ט ױ^בן #רינדקער ־עלם אין א׳לרײ נעזע*;. ,-ע- ק־אננע;, *י ער אלז קודץ ר^זלקער ^ם?גפ םין 8 מ-..ן- ^.,ךן^ר־בער כים :*ך סג יירן צוש קרלסטנםים, אים געםד^גן, דעםר*ילקן נעלש־גטן י*דן פיש 1- ״אב עפ לײקנגו ןפ װיןןיף יזלם דער 9 רײב און קלנדער, ־*־ש ער ה^ט כי״^ן 1 באפערד־״, 9י אלײע בחור איז ד 9 ך בלױד כעלערנמ גילש, שר -^ס זיך ^ך # כלשט א*מאגצן *־עפױ מוװען דעם נךיסםנ• כך או־סנעלערנם ב־ל ױי, עס איז ברײטזג- ט*ם ((י^רף׳ ב*בל. דדגבר. ב*:*• 1). ר^ך כעװץרן דײן ־׳*רלד^מ׳ ער אמ־ הורכנעןאפכ אלי ד׳ אל*ה־ נשדען *ן א׳בערצײםצער נעװןד; ט*ס רער .הום*נ*סטףטער אלבערצק..**־׳ כמר<לשב?<־ ־•*ם בר זײגע הוםןןגיב״ נמב׳ אד ־יכםיקער >ןלץ ןןוך -ןןך וףו3י. כ*שע *ייינמ א־ן תלםיז־יכ בעידשנוט די שאשטלעבער אסונ׳ אין *-*ר אלס רעזזלפמש סר**ע, ם^שראגט•; באציוע צום מין רע״ סון אט הער הוט>ןנלספ״שעד איבערצײנענ ללנהג• ־*ט נעק^נם קממנן יײן ביבליקריטישער צו קביה ה*מ ־־־ אליה.־ בחור 90- אוישב•: אליד׳ר בדור אלז;עסלעך רעו ציינן פלס נרויום ירא-־נ״־בבו.-, 3^. שאםע־ סין ־ער ע־שמער ױשנש*סטדעב־ , טןןנמ אבער אין עכלעבע ־נרטער ־זײן כױמןק־־ע י-שגן ־עפ *נטשטײן סי־ן תנ״ך. נלישט״ק^פםעמענץ אין ־.כיד-־םר*גן און ער סון ײשר *גז־ערער ז**ס זעגען סאר• ב*דויע־ט, ־*#ם עד י -*ט ר• ך^ןףק״ שטעב־דעך די תרעמטת םק די יי׳דן. י ^חתדלקע ײ־בנשמסם נשט נעיממםן - ע־ױנדרקן װל עדדשיד*9, *בער *ם הןןטער ־זןןט ץבער :עד&ם נלדבצײטיק *ן 1חס1)1) ח1 1*6 5ג111()1ח1 חסת 616י\ 1>ס$. 6^ $מ16)מ$6 6סף11אמ) 60ח ,ה)4ז$1סת .״ס)18זו0 - ■־׳*ם ה*ס נעבר^בם דערצו, *ז נ^ך ס#רשסרײכ ©#ין סז״ט