Literarishe bleter · 1925-06-26 · 60 (26.6.1925) · p. Seite 5

5 ל ש ט 60 די בילדער פון ארטור שימ דער בארימטער פראבצױזי׳סער ראמאניסט פיער בענוא װעגן ארכור שי־ק ס־יט טטלעכע טע: צר־לק אײ ירן ןא טרד *טלרןס *טאטי■::, ז־ז לןין אלכערלױע־ :: ש*; באדאגמן דוךדנר ״ז־״צן ק־גכט■ £־א:צ״יל״ט; ״ן־ק ׳.אשא״ז׳)1 ״ז? נ ג* א*מ״ עױד. : י •ט ס. י ע ר ב, * ־ ל ן נ ¥ מ ל״ןןןט*. ׳* א״טיטמע*••;: ד.אה אי־״בנער־פן אלן א*: אײנ**ב*ג־ ישמע״מ ז*ך א־גז ¥6־ :״;־ שאר אלעב •א*לקע־ ק*;=ם• *טעגבט׳נ יאבן שין ־ד א״טיטטעלימ. א *בא־, ••אב עב אײ אדי רליגיק ז*ן ־ע־ ־לנע־ צללה ¥6־בייב;. ־ל ין־״צצ*;; דאב; ד$ם ב״בכוע צע״דטע־ט. ױאב ־ל: צלקע, ײ*ט אײ בא־בל*בן׳ א*ד צזדמ־״צ ידן בײע־בב. דלנפ א** ידן י־ער ר״*-ע:;ב;ײבט בע־ שאדאן קדן .־דך **־*עו יייעבן. — ״־**דע א־ד״ע בל; א־פע ט־לן. ־* באב*צ*;גען א•; £-נען א*ד;ב*ב :ע־¥־ן, ־אב :עיא:: פ־ ־* אמבדער• א־ל יןבע־• דאר..- ^רמ'.י ־אנמא־ב. עב אײ ז*י :דאכ :ע־ז^־ן די ' י :*יעצײ::;־ א״־ן די צע״ינ־דגײב, אזן ־ל .ט בעצא־טע פ * : ע;•בע;ט*ב;: -זןבן זלי ז*ך 1 שאריד ¥ :־ויב; א*:מע־עב א-ן £— ש*י — אונעב־ע־ײש *•* ־י ־־עגט ש*ן — *־ץ• י בי־־זג־ זענען נער***ט;ע־ןא־־ __׳.. י __ ... .״־.״_ -- א*ר א — אין דעכבהן;-אד א. א* ט — *ן €א. א•; ־ע-בער שא-בכ ער אין צע• בי־במ ״ באג־־ב: כד ״. ״?־כק ד?בן 6 י ראבע א•־ ־עכ זלן ש־; א*דע איגמער• \ רדיקע־•; *י^ן א*־ ד־ך א ־ץןרט, :־• צ• בא־אק• ן טערײידן ז*:״ *ב*־;. -רדס ״ך א״ס. אז א- :עש*־ ־עב א-לגצ-ק; נןנ־לז: ב־ט *בבא־־ן איבערדימ־ע א־יע בזך *ב*ק \ ״ דק־בע־ : -אי־ בי; :י*בט ־יע־ ״־ בין ן :־נסא־. דלן ״:בט אײ א־• ־קב זרן ־ל איל׳• - בט־אצ-ע ש־; נד״ב• ביבבאר : ־אב א*ז | :־דע ־י =־ קר״גען ״ך״א־ב בארימםער ביכערן, דןם אלז ־י ברבד-־בבא א־; ־ע־ | בא־קע־שער־;; =יז ײכמ*ב, *טי״דדכז ײן; מאכט, *־ק־כע א־ר נעריבען ־א:־ע• ־עם ] ב־ ד* באד**.;*::ען א*ז זעלכםצמר• ן *בבע:־־ע־. אי ־;־ אױבדא־ די ז כ־ײטעט; אין - דקרר פױ ¥־ב•־ *ביק איר;**בט ־ללן יעי-מאט שין א;לי־־עכן צ־שא־. ־ע־ ־?ז־רע־ ״:םביער ־*כ א ־ב־אכקדמ בא׳־ ־־.ג־ ־ןןקמדלן שון .ק.־;סם ״:=ט םין ולן שאבע-רא;-. א מע־ר־״ר־יק שאבע־־־א:־ שא־באבב א־כ־ר יב*ל. ־ז^כ איײצ־ק־נ -״ב־א:-, ־־אב ־?ט :דבמ רײן אללגלקדמ אין דאב־י*בע *באשט ־א־ ־י! ד־נא־ימ־נט אי; ײזן ר״״טט ן י ־* א״נצלקע יאך אלז - די ־עײלנדכ י אז; ־אב אײ ־*;ײזן־ישיראציע ש*; ־ע־ י פין מנילת אב־ג־ ע־ אלז א ד״ללק ב־ך סאי־ פ־ע יל־;. רןןב״ב״ אין :״ *ט ״ אשדנכ־־נק-טע דאט בען ״ ־א;;י:צב*־:. ־-נע א״כיבמעלע: נע-א״ם• *״ רלר ־* — שראנצ״״־בע ס־עב־נ אין קי;=מ• :עד״ע ידן ־*כ ר־-נ״דע ־עבן פ- £.ן - .... -*״ , ״ :■־י '׳־]_־זײו_'_׳־־'־ ־'■־^־׳'-: זזן -עבא־ד י א; ״ב*,־-ב רעדא -£• ״- ןז= :א.?*••=־. ־אב ב- ־ן .״־ה״ ״. ... .. __ ״.. ״... י ,בדבפ:—.*בפ *•ר־בע.״.-פ בין ״—ןי■ דב —־דד ב•• •ע:עב א-טע־ב-*-•;■:: ־ע ״:•*פ■.-. א בע״דע־ב ->נ-עדען >י־■ =׳*•־ ־* *דן י*־ דןןפ ביורירם ״ב-:ב״בד :;ב- ב-ר ,ע;ען;א- * ב— ד*ב :ע—־•נט •!־״־ •:•־,' ־-־ א־־עבע״ק־פ; ־אב ד*״ן עין דע׳' -:רק־ ־• ••—בע א א;״■•- *•ן בא—פבע־ *־*:צ־ײײבע־ ־ןןעבי״בב ביע־ ״'—ידע־ .־אבע ־אב א״ -אב ־עד■ •ע־ע בא:-פע:־ע:ע א-בע־-גב-״ע;, ־ע:; בעבא ,:ד-ב־ ז־ן ,אב־אי-״־א־ *יו =?:ען י ייך עין -ע בו:ד, ביןם א־• נע• :דם א״.י אעױע-ע ,בע;, א-.--ע .,״.-ן .יעקבב ב־־:עב־•. =" ״=' ־> א"=■ •ב־אבן נע־א־ן צד״בן ״•■- אי־ן ־־•־ אליבי־ א•; ־—;, צ•:• ן־• ־עב־א•— אעפע־עבאבב• א־• ד,דפ, ידן :אב -עב א":צ:ק; :אפ• ־אב ־־. א״ ־ער אב־ע:־ע־ בױ ״ ר״עור״ ־ע־בן בןעב-ע-,- ״■-״>;- ־אײ־ע־ ״:- -אב בא-ב״ן רעב רי ב—ע—~ב בא־־. טויזנט יאו־ ײדן בײם ריץ ורעגן דער אױסשסעלונג אץ קעק און װצגן דעם יידיען סשיל אץ דער בלךער ײדישער קונסס ־¥= נאנמ ריד-למנר בלז אי־^■ צה 1 יזג־ צרללמזג־• זאל דב אלי צרזפבזנננע. רא**ערמ*ל אײ בימ :דיזנטע־ כוגמע :זןי י&טעלמ *לם של, כד• רעב באדיכער;ען בא**צט. ־זג־ כלל*זנר רילםל, רל רי־כ־• קל$ר צ* בזןכן, רל רל א'ל:צל:ז ז?-ו׳ **¥= יעבע •״ל;ב*׳ג־נ, א*מע ר־׳לנזגב, דער נע* רעען צע־א־שן אלבער ״;* א״מטעלי;:. *ט*ע;:*מע־ ־״;, ־* א״טע *מסעט כ*ט רל זען א.־*כ א־ײ ײלע׳־ בא*שמ*בײ:=-?־ט. ־אבא:־טע אין;אט־ב־נ סירבב בך זלנע ד• ימ־ל א*ז סעב או״מן *ןג־רערע־מ, בײ־נגן. *נכ א*ז אזל♦ ש־ל בים *טל**-• ־ל לללכמע־״כתירות״ העצ• א*ן ~א:ט קלט׳ א* ע= טע־-ט :¥־ י¥= ~*־~ •־ '*=־ טע־ שיגב **־ צנדז *טטאבען שי; יל בטעט ט ״ - :ך־ג־״? ינין גןןך, דער ^־*ז־רקי־׳־ט. ־ע־ א*; אל: ־ע־ דלמ ש*;ב רל־־ט מ* אײ עב*־, ־* בלנד*. און - בע:ק *טכאדע• ש־ן מאקע ־אב ־יג־כ :עיןנמ :ע־א־ן ט*ט רע־ ״ע־עשגיט ס*ן *־זגײ טליז:מץג־״א**ב• יבמע־־;: אלן רע־ א־מער *טטזיןט קע*ז בלב י ־ל*;. הזײ:מ יא־, ־* ־ןב רליגליןנר נע• - ־;• י־ב-מ־ב״א** ^*קלאבליס נעדא־ן, | בא-״*כ, *ל ־אב א״ץ אײ;א־ ״ שא=א■! ־ע ש< צ*״• ־אכן: ע־*מט;ב. שא־ ־עב םאמ־ץןטץט^דינלםטײט; ,:ללעב קײם״, ■ צלללםנם, סןדן לעצםן מ״מ״קלא■ ש*; ־ע־ כעפע־מטלבטי־ט׳ע־ בארזןנו::. ־ע־־ א״נצלק 11ן־*כ*ץ־ :ע-;ב בץ רעט , :א:צן טאב־טאב אלז ־• מאב־אך,?י מען: ־**ט ־ןן ק^נצעגט־לי־פ שין רנר נאגצער רלימעגנם מלמע שלאבמלק;, בילרע־ א*ן ::־״ *אב;, ־אב ראב; א;־־*=; ק״בט• ־יע״־ב א־ן ״־טײעלן ,ץ״ בשק־מט; בען טאקע ־זן א־י־ ־ער א״נדטמעלד.: ע״טט א ב*;־״־ שק די רע־ר־נבע אלצרות, י ־אב יע;ען צע*=£־**ט אלן שא־ע־״ג״׳ :ע 1 :••:־?:, ״•־=;, קל״בטע־ב או; אלן £־*• י ־אטע רללדע־. | א־; *ז״ ײ• -ל *•־ן -אב; אלן -ע־ ־**:• { :ע:;ט :־נ־טש-ב א :־־■=־נ -אלע, אײ סא־•. מדענדלעך, *ז מען ר.^ט ז״ :עבײכ ארע־• י :עבן א בבביריקן?•־-•! די *לרײטע ^סמ״ליננ אל*ף רע־ אל*ב• ישנדנר•;; א״ צ״?בע::ע*טטערט :ע-ןרן; —- אבע־ראב*:ע־ ש.*ן רע״ן רד. קאבינר. ] א־ןיא־ טע; באמ־־נמ -ל ר־ד דלס;ע־טבמק! א*ן ל־בטיןשכ אדנכעןו־־עגטע זאלן - | •3, 37 און 34 *ו; סען זעמ דל רלך־בא• ] *טמיקע ■־,*ע־״ן או*ף ־ע־ יטרידצע־ | -א:ט - ק*טט עשעב ײ•? *ט׳טךלע £—י- א־בע־ ־*•־. 1 טימ ד״ע־ א כך סא־־טמעג־זמדמ אלז 1 דל ילדײטע #•םלילדמ נזדבאשן נע־ץדן. בען י קעז זלך יטאשן ש*ן אלר א ר*םט*ד**ט; אי• בע־בליק אלבעד רע־ פגטד־קלזג שין ד* ילדן בללב ר״ן. ־עב *:ר״ב באבן מ־מע םצבירק *רלנױ-מלז׳ ^שרמ^בעכע א*ו אשנע־דיקטע א״ף שא&י.־. רל ־זןז־קע דצביר •טבאבען שין ב״;ץ. ־*־ענע, קעלן און ש**יע-. רל עויםמ *ל״ן לעכען א־ט*־ יט*ק - שין ב;*לר אב־ג־ ־* ־אײקע ־־*שיר״ :עשלכען א** ־עב א״י־במ״ימ ש־ן א. אין א*: א״יע מיללן **?•ט ט*ען זל״ — : שא—אבזי :י־ ױ־נר שיאנ־ז־ א־ב־נט, מ־*ן;ט בלך :יעמ צ־ ־־*בן ־* ־״.:: ש צ*צ*:*נבן ־עב ״־ײט;. גל״^ילן -עכן< א־ט*־ יטיק. א*; א״ב אי- ר־נ־ ש** א- י-ג-נ-גס ייי- ..כן א-״ א.ז ע: ײי ידי ... ״נ *ד■׳ ד' "**״ 6*~=י 2 צ' 7'ד״ -״ ינ' :7~׳־! *ב־קן) זליע־ טרא:״ב; א״ב־ר־ק. אן א־טע׳ ב־ף, בע; ־אײ *נב :״טט ש>נ־רי*לן, ־ע־ אשאט־נאז ש*ן;־בר. * ש־־נל*;: אין ־ע־ ״:סב ש*: אדיב־■ יאנקעל אדלער | זײבבל־־נ :עימעעכ״ט; לךטע־׳ש*־ אין ־עב איצטי״• באטעגב, זײ ־—נ־ן-א.״ה לע:ען ״״״ ג-אןו-ר•. -א- ־׳ >ינ? * ** -׳ײ"". :אגצע איעײכע ־•כטירע :ײסב*לע ש־אצעב־. ־אב אב־״־״. ־אמ ב— אטאר :עזאגט ארמי־ ־אט״ ארן באײ;אך אם ־ע־ א־־ב־״ק ש*ן כ־*ב שץ דאכבבאבי־ן :>ן־. ־־אב א** *ד צ**:ײב? ב׳א־• בא־א־מע״בטײט שא־ יע־ בא צ**כ:־;; ש־ן ־ע־ *ב׳ביב־ג: •מ*כ־. ־ע־ ־־־ײט־ג־־ ל־כבב אי־ שא־ײ ־ע־;־נ־זן:־, ־אד— ״ך א״:באײ שא־ א־עבא־* ־ץ־ .. ש..._ ..... ...ש באב;, א• ע= ־.א;־*^ט ז*1 :":מ ב־־ז ש־; זץ־ א־ב*־־־,: ־נר ־רילןם א*־= יל; בא־ײק־טשיין עמײעב־נ ד־,־־""'׳ג' ״'**־ כא־״ע־;, ײאכ שראכלרץ־ *טש־״מ אזא ־ק־־כק וזמען אשגע־״^ט מ*־?■־; ב־ ־' -^2-; א.- -״- -״.״. ש.. ״. ..... גע־*י*':-י 6״ '•־*״־ *״ *י• :זג:;ט• *ט־נ ש־אבײעטען א־ן א*ן ־ע־ אנמײ־דל־;: אײס ע־אכאב״בע צ• שאײ־׳ט־ײ-ע 1י,"?״'״ =-־־ ״־**-־ רעכינבא־ב. א*;בע־עב*־ב א*;י;־טב *ע־ ציעיזב 'י * ::־*, אבע־ -שין דיטבײבי ־בבאכ־שעלמ א*ן א״ב א** םא״־עבמ*:*: ראמ איצמ ־י אײ ע= גי*־ *ן >ן;־ע־ע י>ן־. ש־>ן:צ״ז**ב*נ *טשרא- שין־ליירן - א״׳ בע-באכב א ײא:ל :נ״יבע קלככטלע־׳שא• א שאײ־ ײעיבעב אײ אץ א״ן צץט - —.ה -א-£ן -,ר —,״ צ:. , בא־יטט אין גל״ע-:עכר¥:1׳ 1״־־^ ־״= ש*~ באא־ב־״ײל. ײײ- טיר. .~**פן׳ א*" גא־ ) באײארבטדץ; שון *ץן :*•*:ד־למ ײח אי• שא-ײ דאט ־ע־ טישיג־ אױ -נ־״ע׳ לראשכ. און ־£= שאיק באל־במ ײ־נד־א־ -״- £'.. ,ן י ײ״ ײ־״ז *'! * ^׳ *?=־־='-־ ״ײ׳ נ׳עבמ^ מ>ן;=־' ײ־יצ־ ״שא־־יט^־״מ; א*ן! ז'״׳ ־״* 2״״5'^ ^־׳ ז~~ י דל נערערלק ז*ך אנמ״ליען - רל יןלמע עדלן אין צעץ א־ז א*ן ע־;׳ ב־״םיטט**;. ר״ גאגצע ש־אבמ, ־ל :אגצע רע־-נב• קץס שעש אלםן *לרײט; .־ימ־ב ב*מ זץ;ע רץכק כלי׳קזד״ש >ן:ם־.א*ט ־ע־ •עצטע־ :דכדע•-, צ.- ר:: :ע-.סען י-*ין צ״לץ־ זאל א3. ־ןן קען םען זען ר• *בענבמ־נ• :ע• ב*ב ־♦ ־••ד״טע ירמ־א;עז א*ן אלנכ •*־ . םריבענע, נעצוינעכע אין;עיטמאכע:? 321 ״ע־ט אלן *ן ןא־א״נ־ב שי:ב קלױעי• במביב׳ביקבן, .דגיבר־-ץכמע־, שבר׳עױב• דזןנבמאכמל; עדין נערערמ ־^נן רל —ן י *ע;, כר־-רי־רמ, ל-־ט׳בעבע־ב, טז־ד־■ בץב ־ילן. ־ד ארטעײ בית׳עילב אין לע-ן שדרן, ר?ך״נעש:לצמע יט־&־ב, טי־ל׳בע׳ י בערב, *אט־ײטלסעלעך א*; צ־־י אלן ר?־ץ געעגיצמע -ץ, *ץןב יע־ א״ב ד♦ :עדנ־• סלאססיקן, צעב־ליקעד :ש־־:, ראגט׳גע׳ *טדיבעגע ט*ט איליסס־אציעב א־ן ־ץב־נ ארגאבעגמא״ע שארצי־ענעז שי׳־ן א*־ב — *טענק א*ן נלזןז־קאםטגב און ־עײצ־־לן אלן א לעבע־יקער, סארבלקע- *צש־אך ש*; :ר״בע מע; בץב ר״;, שץ ־• :** ד:־*: אין נעלעײנ^ג אץ שץ ־עב א*ט ש־לביײן, רץבן לעבן ש״ דל ־עבאיט־ק־נ ילח־ און די רעליגיעזע סיןם־נמײבקײב םץ ־ל אלמע, יטרעתנ בשדיט. *׳ע אײ אץ רלל?יץ ײדיש אל. בי אי־ ־אט ־ל. ײעיבע יללן י*ןב; א ־ *- טידןנ שא־־טמע•־;: ײע;; ־♦ צילן ש״ א־׳ בץב באגעײ־׳טריעײ באיטטעטלקט ־־זןכ• דליער אינמערעבאגמ זעגען צריל כזן״ע*; םון רי פקיה׳ס אלן ך^־עסס און אין ־בבײע־, ־--=ע ראבן אץ רע־ א־ס שין ־ע־ קזן:במ־.־קצײנ * ג־״בע עג״עבלץט בימ ־*' כא־זג־כע ־עקאײאצײנכ ש*נב באב- ק־ע־ *ל־דמן ק*מער-מע*טע־. עב איז;״במ ײיבםלק, צ♦ **־•־ט־נ?־׳ כ-מעקטן, •ל־ךמע בליכריםטע־ב ײאבן דל ־*ילדע דק־ר׳ב דגב״ט! -ע- בע־טמ־נלעד א*ז :עױען *ן ־ער צל?ק ¥ —ל־טע־ ז*ך ־עבענען. ראמ :עב־זמ א*:ט־א*מ*װ א״־־״ד;; א:ן ־־- א״״אחט ש־נב בא■ ־טמינ־ע־, א־• א*ן •;* ש־עמ־ע־ א־מ ײך שזן-קממ*טל*נבע־, *־לײעכע־. ײןבנ־לקע־ צו רלל;*ל:, זןן א־ט, ״אב ־,אט א שעםמ־נ | רעזןליסמי״טזג-, ־ערשא- זןבע- א״ך רא־• ש$רנע*טרלבע;ע שארב, דןכ נעייןגםב ציקער אײ״מיטער, עבמעד, א״נענער און נ**ט בב־* שא־ א־ע *אבן, ײאב ב>ן־>ןנ• סעיכדטלעבער. אללן כצילר אײ =*.- בא■ נען א־ן רך״ען ־עב *—ײט; רימיב אץ סלן זונרערב או*ס:עס>זלן דא־ך איד שא־קב■ רןלבק בען צ—יש־מ, א״כ *י־ייטע בעל'• מ־ד״יעבלץט <זל יטמאבט אל־א״ שין ש״■;׳. ־■<:■•• -־יפן זדד ממ*ן. י נימע ־זדע עס זעמן ׳ג״ז *ר *מױן, :בב״בנפ אדן ד$קיםעי.מן םון דרפםןר-ב :־ויפן דערט, *ייישזר :*!•ןפזי-פראבט. .■■;־=ע ב־; *•■םפן ״ין :״ידנר־■ =׳; =־=?== ם־.-יי~. ניבן ״-.י■ ' =•)־■"=. ־)<= א־ן יאנ־ג־אשן ש*לן ־עב עדיטמן זא״ •3. ר.ןןבן :*טס קץן םיב״יל־ט, ר?לב? א*;• _ טע־עיר־ זלך בימ א*;ז אין :ײטמ קץן דע• 1ין ״ *עסו־ה, ־?=?*סמנםידיז יי־־־י״ י־• ...״_ _״״- ן בעםן, * פר״ס־, >ד .ו״יע- .!-בבם, £.—ן א.. - | >וד.יערע בידפברעב'״:; ז״:״ז ״־01 1 -־״א-,. ז-;ע --- םעײק ־ייען נדבט יאיבי־, ־*ר ײ• יע■ >דן :ען ןר:*;־־ ב*ױ־.נס *זן בין ג-יבע- .״.!;לד רי־םיקל־ ־*- ־עי *:פ־-ק־-.: ־ין ־עיי ״-״- ״״ ״.״.- ״ יײד־עד ירי־סןרם• -עב ״ד־בן ״-ד= א־:א:-ז*ט>ך; *•; ־ד >נ״.בזע-:*צי*;א. ־'־ : -״- ״.ן ״..-״-ף, ז-ן ״ז צ־־ .״־ ,4ג] .״״ ״.ן ... באױ- *•; *י-לן ױ.ןופ ע- .־עדאנירט -עב דם:פ;עלע־פ *ן ■"־ א:-ע-ס-.א-בן ם... ^■ *זן ד—־א■ א .־לך ב—ענ־יק ■—י־ לעבן. -ע- ע־־םע- בך *~.ז :עשריבן ױע;ן ד*ב ב*רלזן *ד.ז די עקבסובאט; =י; יע• ש*נ*ל *ין יוענן ־ע- ב*-ער;ע- יידי• נע- עך־. זי• *טע־ע; :*ך ־יט ױע־ :ע• -בע- ר;בב. ־-■:-־*ב־כ נעב-ל, עב יענען ב*־־פיבפ -