Literarishe bleter · 1925-06-12 · 58 (12.6.1925) · p. Seite 5

5 ל י ט ע ר א ר 58 ט ־*פ ש םמי װעלכן די הער; ה^כ; באצ^לם •ינף ד׳וגרערם רוננל.- קיקט!.* זי איז ארויסנעכך^כן או**ז בענקל. איך ד^ב נמרוהע זי 8*צישטע"ן וני־ן זי ץכנערום*, בד= ג^סען: - זעלםא!.. זי ה^ט ^בער נד*ט מהעדם. זי ה^ט או*ם• נעצ**:ן אין דעד חויך די דא;מ ם*ט װײן. די קינדער הןןבן םארס^ישט א;ר יעדע בא-עגוצ. זײ די^בן מגקוקם *במ״ף׳ וד ײך *־?;נעםרםם ״ער קמיי׳מן: - עד י אין ם^מער, גדי אויפנענ^פן. אויף ױיעי ם;*ם איז :ןןך נעהאכגען די בלײכקײט םון קעיערדמךבי ב*ידע דעגען ױי נעמן ןך״• :עכז*ן. *דױ, דדזם אױם, דענען ױי נע• *כיאםן דל :א:צע נאכמ. אןן דע־־ נ־^זלקער •כמלכי, וױ דען;ײםיקם ז*ך :$* $םמ א*ן א ב־גמל שאר דל םלימער א.*; ־־: נעםמ, אלז, :מעד.,;*עע :עלען קײן *שנמדלקעי •לא׳ן שאי־ די קיגרעי*. זלל זע;ען נעשטאנען נמג״ן רויק, דיאיב דרעםירטע הלגםלעך, רען םע; ב*װעזם ײי שאר־םיעםערמ. דל םייטער ד.^ם םיט כע־ 1 צזקער. װי זי ר^ים אלן א צלרק נעקגאלמ :עהםייעמ ז*י דל דדיזלעך. 1 סזמן בדמט און ױי דיןןבן זלך נע-א-םט - קוקט-זשע, קוקם, ■ - ר.>ןט זי נעשרי. \ ד.אלס; או*ף ד• דלנגמדשםע םלשיעך. ען צר או;ז: זע;ע; ד^ב *לרחוע קינדער? | זײערע דינינקע העיועיעך די^בן ז*ך ^דער;הםמ? זענען ־ןןם כ־שרע קלנדעד ן ־עו־בל ןןטעצוינן וול כמ-תעם. *ױער :ײבט ׳>'-; - נו, פםזרים, װײזמ ר^ב איר קעגס 1 זי די^ט אויסנעדען װ ימן אםתע סיגערק. ־ - ה^ם די כיטע־ :ע״ם־יע; ם,־; איעדנר אירע ד^ר די^בן זלך צעשןןמן און ןךויט• דער פטעלע: ־ ט ניבע־ םיטן קדיש!.. נעװייזן ש םליכעװווטן איגזעלע - 8| ^ש• > װי אױ* דעין דל קלג־־ער ש־ן ־עם נױא־זז; ש-לעכן אויםזען שער א ײעע *־ױ, . קאםלטאן ז^נן ־-8ך ־ער דדלשער ט־בד:־ - םןןדגג, נעםלם *דעד נלשט מםלש ן! קייש!•• נ\י װל װעלן די אײ־נלקלעך םין ,,;ע;י־נ=, ת,;ד,י ״ םיר | ד-יבינער שליע־ ־*לי-נע; דל ניגשננ-בזע נדלדן זלך נ-״ש ד'.נרנ-ננסערן. ם ־עד!״ ט, ט-ייז־יעך״• קאםיאן ה^מ אײ• >ן::עבאםכ ש>- — קלגדער דין^ב; א קורשנע צלט נע• ־:יל:ן א־ן זיך *םמיי אלב־נרנעקקש שיטן םאםע־, דערנאך אײנער םיםן א־״דערן. און סיטאם^י ד^ב; ױי ביידע ןןגגעהויבן אױף א ה*־ט; נוילשן לש*; אלגדערהויך: *ת״. די ײתק..*־ש.. ־•* האב; זלך בײר*; :עשןקלם, װל אשתע ישיבה בת־ריב. רעד קאילטאן הןט ־ב־־־־ע צעעקגאיט בלט ־* שיגגעי־. ־* :י^ד םלט; ־*•ן ,־.*= דלך אדויםגע• נ־לטשמ ש*ן ־עי ש־־ים האעז און ה^ט <׳?׳׳* זלך אײסמנ^םן או*ף קאאראנען. זל הןףז ״׳״' : ) א װןץף געםון סלט דל דיעגם, אזוי װי סע ײי *; ב־**מ זלך צ* שיללםען; אזן הן^ט זלך יא*., י זאב *דזןםנ־נגר־כדםמ םון שטוי. ק*ים װ^כ א• זל; ב*־ ־׳8=ן באדײ; א*־ א־נמערצישםעל; ־ל רע־ט נ*שט םש רל ס־מער, זו^ם די ** בחד״סם שון גאם... ער איז א זײער אײםזנד״ זלנשלקער כעםש, :ישט אמת, דעלםא? דל םרזי הןזם גלשט נעעעאערט, און דער קאםשאן ה^ט ם$רט:עדעצט: - םיג־װ^כ ־ערציללםטו;לשמי זעלבע, דל :עמם, אז ם^זעב אלז אםןןי נעוזן; ־יין חת;, :ן־ אללדער ער איז געװ^י־ן קעינעד, נ$ך אלידער דו האכט זלך ז>א:עשםדט און אװעק ם*מ בלד?._ זעלםע, װעלכע איז נעזעופן בלז א*צם ױיק אלן האיבן דחגבי אין קאםלאגם ידעבכ, הןףז ילמלם א םמ=ש נעםי*ן פלמ רעד די*מ אלבערן מלש. אלן י:יש הןמ בלד א שלי^ נעמון א פ?־ םר^ם; ב*ר, ל*ם זל ה^ט צעילעשטשעט פלטן ידיאנמ• שי#;. דל ניעזער ד?=ן צימעריק :ע• ײ־ננען. - אלך די^ב זלך נעשםדם? - ה^מ זי א**ס:עשדלנן םים א קװיטש: - דו י$ד*ע א־ינע! ^שנעשי-לםעגע הםוציא! שםינקעג• ־לקער הױר־שיללש!״. װי קוםםמז צו דער• ציללן םאר *ידלשע נעםמ?ועלבע ילננסי 3.״ ז גישט פרײז-נור אגערהענונג זרע אברהם (דערצײלרנג) עפ• (םוף) ן םון א בית־הזייגור^ אין יע־ע־ םעד אין רארביי ה^ט ער געם*דשמ םיס י דיקט זיך םלםן ױןך־ם: .הגםי־!״ הענם, בדי צי שםעדן ד־עם ײענםען, ,־תןל. ם*זעם דיעם ללך אויםנעבהיט שון דרעםל כעד די^ט זיך :ישט געװ^לט 8*שטעלן. דן א*ן ר^ט אוגטערנעדי^רםן. םיד די^בן בא• שטעלמ _בלד און א םלעשעיע קיסיי אדן ש*י םלר װיין, - די^ם ױך אײפשאראך ©ון דיקן איז נערען אן אם־ נויאלעדג א זאקםיש-דלטשע םיט א צלירע ^נשם^ט דעם •רײבלשן כגי און פש דער | *־ו• צונעלאםטעם צו קאםיא:ען. קאםלאן הז>ט א קוק;עמון אויף ביי א*ן איך ־.?= צונעש^קלט כיסן ק>ןם. ־עד שלםפ״קאילמוןן ה^ם א צל געםין מלם צװלי ג־ובםיקער םולקללם שון די אריער. דעד ם^גנעבעד אלז *בער ~8 נעװען דער ױ:• נערפאן. טשםעות, לייל פוף״פי״םוף איז נע• י איז נעשמאגען?הסקענן םאן, װ#־ט;. תממ: אלך םללז;אםימאן הןם, :לשט ,־לדגדלק ז*ך דעם צעטל... ױעלכן עם האט געש$דערס ט^במער ױעמ דןןך :לשט ױ•; עם־עב ש, ם:ן ױ*־מ *רויםנעטםען בומלען בין אוגוי דער םאפם^־ס. ־זןש:.. *א, כש־ע קד״־ע!... באקכ ־עכקםמ, ־.>=ט בי יײן? צ־ליב בלר י הא, תגמ א צ;עזץשכ... און שיידנארם... צוגעזא שױא־־ן '*־ אויף אײך... איך הןןב נעה*מ דעם אײגדרייק, א״־יס: דךינלד׳ דע־ צעמל! - הןוט םאר&כסוט. זי ה^ט ד*ע; ד-?ש?ג ה*בן ז דעד נ *ח 9■* םלס װ?ין און ש*.א*פ. א ין}, קו:צלק נעםאכמ? ר• דעלביקע תשילות '*•עד אםשד ■ נעדלזן רל םרױ אויף רי שאםק־גפ: -?ם יי * סלד *מהױבן מיר דערצײלן, װ* בלר זזמען #ר**ט *ון קעיער-שטוב $; שי*ם באנלײטרננ. כיאיז שד*ן נעװען מא:. שאר־־ןןם ז9ל איד! י־ל בלןןע ןק$רשט נעבו־רזמע ללכם א*ד ש**ן;־נדר־ד;עױען ־ורכנעװטרעסט םון דער זון, ^בע־ אונזערע גללדעד ה^בן ג^ך נעםרלדמ. װען םיר זעגען ארויב א־יםן ברי־שן ױענ םו; דער הןסכלינש, האמ קאשיאן נעז^גט: - ס־איז;לשט קײן לינן דל גשי״צע םעשיע אין שטז^ט ױײם בען די םעשה כלט, דזרבד״־גר שזתמ. דירבלן אלז אל;• נאנצן סינף םײל םון ירענען. דער שוהט ׳^ס קען עד. רזסדמר עך *יך הן^ז אלן •־*־כדנזיא:־ באקוםען אזא ־*ם מלץ אלללן םישאם^ל אױםטדיכקעז. צעםי, און דע־ ש*סמ$ה אלז םרוצה בע״ זןש אזו• נעױײנמלעך באדלנט עד ך•) װ$דן צו געבן זײ חויה: - ^בעד ר>ןכ נעסט און ש*רם חשבון, און סײ״דעסם־ענן אלז *־8ך;ישם נעשמדט, ־$= אל* ־אך ד^ם אלך ברעע נ*שט *־ללן אל; שםוב' :לשט דעשפדס_. אלד וײם אלכםעללגענם־ע ם;ן דש־ דײם, אלו גישמ* סדן זיין םדי*;. סענטשן, ג־יו־פט אלר ד^ך שארשסיין דעם םערס: קען איז נ$רגלשט אויםצוהאלטן... י ח*ל'?• - םאר 5 לייװע״ •$. זל די^ם?ףנעהויבן צ.* רעדן מזי״עד; ז• ה*ט זלך *בער מושד^קן, מי ״עד זיך;ישמ כל זײן ם*ר * לײװע?.. דל ןןפנעשגלמעגע םלפ - ־ץכ אלז םיין קלייגער צױישנםאי, הןףו ביי אוגז ארײם•! בין ־ענסטמ^יט ד^ך נעװען גישמ םער, ־ע־קענמ שז*ן;ישט א־צט צי־לשן אינז א־ן. מרעםס. אלר םאקפן און ם^זעכ;... זל אלז געגרען טזש-שיכזר... ־ער שיםכקמייםאן ה$ט זלך םא־ענמי א ןךעבער סײױל... $בער רו איז די *ױע? וװ א*ז רל צינעי^גמע ר**ודע?_ עס איז נעװען נלשט נעגמ קיזןר םון ז**;ע רײד, ױעד עב ה^מ א*= ־* לײװע ן צונעז^נמ. פ^י־עם אלד זיב גע־שלןןש; בשן : קןן• או־פן ט*ש. אין שלןןף ה$ש ער נע• . אלקעבז א*ן א ימעע־ שס־אי פלינע ־^ם , םןןר םלנוסן למע םים *י *ון א ים'ם'גודא*ם׳רלקן חזן, פלמן?בזגען״ אמוטערקךעכצן אין צובאםקענען א*ן -ל *אטעכױמדע ע־טע־. אליף אעז ה$בן זלי נלשם נעקוקם. * •;יכ, אז :אך *־לער, אל*■ *לו* זעגען נעקוםען, די$בן זיי הװין נעזו; נען ה$בן זלי אוגז נעזו^לס אלבעח־אשן? אםשי־ ז ױ?יל וליעד צ*ל ה^בן וי• רער• ג־יליכס *ולקום. אםילו קאאלאן ה*ט נע• ני־ןצס םימ די אוינן און ה$ט בלך נעי צושט בײס אובל. ב*לד איז דש־שיגען דל סרוי. װי *׳ױיי״ט אוים, ר״זןט זל די נאגצע צייט נע• *רבשם אויף איד מ־אלזסט נ *שט איז זי נעװ^ן נלאט םארקעסם, םלם 8 פא־שע־ע• וחןמער ברוסמ. אלר קלללל־ איז נעװפן מונקל. זי ד^ם בעהאט 8 צ<מע, װייכע ד-־י׳ם ו דך םון אלב נעצוינז צו= דללי ײ ן אײ שוין םוש. װי אלז אײ׳־ נעםעלן דע .הןבן דלך :עק־8צט, זלך דיאלםגדיק בל ב*ן? :ישנז אםז א מפל ביר? וד ם׳־ארז ױי&־ םמזערם קײײ•! צי ז״ן, אםילו?ן םלפ... אלך ױלל םרל-קען, - ה*ט שטיל מ״ 1 אלך ה*ב נעשױלגן א.*ן נעזיסם זיך צ■ *זףגז ־'׳״־ ^ל־עגערער. \ ־ע־ױיג־עבען אלן או*םגעדי**=ע:עם ק$רנ־*־ אלך ת$ב ײך נעבאםם צו דע־ םלאש י םון זומערדיקן זשמקעמי. ־*;לשט אויכ״ ײ'1 ^עעג^ס; 8 המלבע גל$ד זעלצע־רא•;עש״ןשעגע :*כט אלז םלר שױער מלענן סער, און אויסנעשטדעקט דעם ק־עױ, אױף די וױעבג דער קלעםלקער, נעשליעכמ• אליגציקער נליק װען :לשט יױ^ם, װ^לט;ערמן םסקית אין אלר *לדלשקיימי ע־ סלך םן־ר&תכ שוין לאנג דערהרנעמ. - װען אלך ױ*לם זלך נעשםדס״ וי8לט אויסן״•:•^ * קרעגקלעך "בלײנע, װ#-ם *ך, ללבע ילדן, װןן אלך װןלמ אליך קע״ י איך גימש יעדצױנז מד״ע ק-יײעי *ח יי״ איך נעז^שש, שיםערװלז באשלעקט םי© זן. גען ־ערציילען םײן הםדין.א און צוילב דלשקיש! - ה*= ײ יעגדלעך אי״כנע־שדל• םערש*־ע:קעלעך, ןגבער גלשם חן. אי.- װעםען, אז גלשט צוליב א*=, ש־עם א*ך נען, סדלוסס־־־ •ויל איז נעװען ט־זיפ און לוססגידי^ <ך ז*ך אן*ף דזד נאס?.״ ־עסטו ז$גן? קיין יידלש קיכד ד^ט נ^ך אויך ודצם זן ה^ם ךך ^גגע^; 8 .יןןז יודן אין | ם*ןזעם, װייזט אויס, אלז נעװעי גישס אויםנעזען. אויסגעםדונקען *יב?ר א א.ך -$ב ש^־ט־ויעגם-םדייגד און עקם*ערס - נענת צו םעגמקעגען, - ה$ט זי זיך מזלם דודך די ציינער כיין נל^ז בײ שםרעע צושדינן אויף די פעגעד און ה$ט - ה*, בןןזעכ, ױ^ם אלר '״שע עניגש. דער קאםשאן ה^ם נוסם־■ ,״ע קיםל -״ש צונער.ק- צ- ןלך , ■טלק אונםערגעחמלס*. עד ה*ט זלך מ־ -אילטמז. איז נןממען א.ן א ל*;ן פ־יש, ױ*כ דער :עשי*רעך;עסט 8ל א ײגוח פלס ם^זעבן װןנן ״ױ;. שרידלעכערן סן^ן. זעלב^טשקע, ^גנעהויבן *יצװ־וקן אויסן םיש די *לןףצן. א ■;*ם, זי איז נעװץן נעװאומס, אען דןל זי ם$לנען: - באקענמ זלך בע״ םער, - ה^ם זי ^גנעװיזן או*ף אוגז: - *יעכער ריח םון קעל־נר־שטיבל אלז םלר די נעהאעע; או*ף ־* שינגער א'ו ד8= ל״ב :עבלסן. ױער קאלםע־ ױלגם םון ױ^םן ױ^ם אויםנעהויבן 8 לןןיקן שםויב און ױ־8= אש נעױריש םאד םי״.ע א־יגן צװאםען םלמן שערילשן טלבט, ד-ןןבער-אםשמר א ן שוינל-שע־ערן. דע־גןך ה$ט ער "8= א*• בערנעװ$רשן םון י־עכםס אויף ללנקפ״ 8*י'י אלר טרלגקען, ה^מ י ױי 8 קי;ױער״*ללקע, א*ן *ליצלם 8 של״■;־: אט דע= װײן, ־ער;עטון םיס איבסינמ העמ-העם זילמ־נר ^בער די ם־מעד י^מ עגעדגרש 8*;עשיז>נן טײן יהאגמ• ה?= זל נעיןףם און או־כג־נ־ ל״דלקמ איו םויל #דײן ־ן^כ זעיצע־ױ^• =ע־. =;מ ״נם דעיבן שם־י־םלשן שױונק ה^ש זל ץגנעג^כ; אין ־ערזעיבלקער :ל^ו אבלםל װײן אי־־ן א״שגעהויבן אלן דער פ^זעס הןןט :עםעכהט, יז *״־ז םזינז אין דר׳ער־. רע־ ק8*ש?ן ה$ם זלי שיג־• י׳?0 םילדלקם: סלי;ע נעטם, און ד^ס אלז ם_ן ס8ו עטדעפעס ז אם אוב - ױאכ טלר '9כ ן^עױיזן :ער,; א״ שארשזװגדן הלגמערן םןרהאנג. ס׳ד.$ם נלשט נעדויערט ק״ן שיגף םל• גוםן, אין זי איז שזין נעשטאגען אגטקענן אמז =*ה צדײ קלגדער ב*ל דל הענמלעך: ־^כ ועגען מװען צװײ יד-גלעך - אײנער ד^נמן זל ה^ט א':ז םארשו״-ען... אױ-זקרע אבער םוי! **רנעתוטעלס שארן פאן, ה^ם אונז דעי׳ ערשםנם - װלל *ר 8לץ א־בולסט, לאגגמ די האנמ און נעז^םמ ןנז י?ז ײפי׳; צװײ׳םגם - דעם $ר אויסםרױ-קןן אלץ ן *זוי <ױ סען רןדם *ו * קינ־ *ד׳ד *י ן *דײ;, *ן דריסנם - ז םי־ייי־לק■־-, >ו י^- זעקנ, דעד #;רעדער - םןר, ־•—נ י -*־ וניז ױע•־■ *א- ־:טן;>ו־, דע; נדי-;, .־־עדן ,ד*־ןנר״, נאנעם *יגזײ יע*ן ז**ײערט זיך *ויס *ױיטן אדזן 6יז די טױסע שלעסער *ױף *ינזערע קלויםסערס. נרימסיײיז שנױיזנן נױר אריס דעס רויסן נר-מפיד *ין היסן דאס גוםסע 6דער *ין *ינזער *תייה שאסס םיד ידאקסן שסילע קניענדיקע, ודי די יאדלעס ם*ס די *אזלמםע העגס *ויסן חזןרדז דער הינגער *ין *י;ז<ר שויס הןס *ײסגעד*רס *יגזערע קניען *ץ <רן<נעזויגעז די וייעפ *ינער אינזערע •ילען די שסערן קרליייקן *יגז נײס געגל *י די *עסן 6*ר דעס דלם ײ*ס מםײס *ינז *יקשיענם דער דלס דיס *וים די הענם *ץ 6יס *ינער *ינזערע חלוכיוח *ין זדן ײינק״אדסר שסילם דעם זיינזען־דירשס 6ץ *ינזערע קגיען נדר זענעץ הייליקע דןה ליגס 6ין די *לס*רן מ*כס נל*ם *ינזער *ניס *ין נדר װינן זיך, ,ירי די ליליעס *ויף *יגזערע קנריס. 1 פ׳ה^מ סלד נעשװלגרלט אק ק$*. גלשם סוגט בלר, ג^־ סון די סשוגהדלקכ רליױ• םיד ד-^ט ז*ך געױוכפ, יער טי סאכט סון אוגז חוזק, אז =אלױ י^־םט ע־ אױ.י 8לע שלםשן אין ק8*. דל םרײ ה^ם״ םשסעית״ מ־ייעסט אי־ בל־גע נדיאגקען. - אלצט, $ן ױל סיפ׳ אלז ער ױער בעכ• 8 ד.תס: - ס^זעס, -־ערלאגנ די האגט די בעסב! םשזבע זיך אויס. זעםש ױען נלשמ, ־$ס זע״ נען נלויבגמעג^סן?_ סןןזעם אײ ^בע׳־ נעזעםי, װל 8 נ־ל^ דעד שישםקאאלםאן ה$ם זלך נעזענדט צו דער שרזי: - נלם אים ץ* ביט ױאכע־, ־עכ חײר! אליגסט, ער י^ם 8 בך אויכגעםרוגקען? ^״ם^י אןא _ א. א לצ- _! םער פעגמש אויף דער װןלם. 8 שיגסעלע! די קןנקורס׳ב*דיגנונג*ן זע .ליס. בלאסעי־' נ׳ 57 8 יןךטעקל ז 8 צינעלע! צי אש אהלן׳ אײ אהין״ אהער - איז אהער. וזען :לשמ דער אובנליק כיס דל םיס, װ^לט איך שוין לאגנ נעםוזס סזן אלם לויסן. ^בע־ איצוט אלז שזק שארשאלן. 8| םיד, װ^רשט םען י*לש *•*'ף =8־;ן *דזיס אליםן םיכסקאסטן צײאםען םלםן צעבר^בענעם :ל^ז... אי*ן זל הןט םלס עק״ 8ש:עשלררע*ם שק זלך סיםן שניץ ש\ך די של8ש, ױ^ב י׳^ם זיך גישט נעזןלם 8*קייקלע; ם*ן אלרע *יס. - להײם, םאקשיי^ - ד׳^ט זל זלך צו א*ם געװןמ־מ אלבערן םליש: - *ר^זים, ם^זעם' ד הזףז שםארק;עםרוגקען, פרטגדיק ױעם װיין סש קלפל. פיף׳פל׳םיף י־^ט ײ זלך אויטסעצוינן אוישן שסרל, װ־ אזיף 8;עלעמר. ־8*ל8ן ה^כ זי נעהאלמן שסלף ארוםג^וכמן. יײד יי9ב *7 אויםגעצ־ינ; ציזזאםען םש אלר םרן ני^ז צי ם^דעכן, ^בער דער לעצסזד יי^מ 8*נעשטושן םרן ױ-וןנם. ־ ם^זעם װןמ םיט אײך נךן ברײהס־י• ש*טט גישם םדוגקען, -־ ד^ט לאכגױיק אין מאהם׳י^ ז*י די^ם :עגיםען שארענםטש־ן ײין חבר און יעדצדלם: ־ •*׳אײ 9 קיגלמר *ח 8 ילדלשן ר־שם• שןדא:. בר ק^באלקלגען. צװלי ם^ל אןן י^ר שיבודס ער, אגטלוימט סין װײב און קלט־ *ק ־אלנערט ײך עם קןףבט אןס 8* א היסשע םםבע. און םלד ײעען בי־דיע צתאםען כלד^טאין... עד יןגש זלך אטנעשסערס, 8 ױ^־ף נע• מון אויף =יר 8 ס^ר נזלגלשע אדינן: - אלד םילגם, ידך קען נלשם סל• ־^םאין?-. 8! דעד בעםםזס־ חזן אויף דעד װעלם. יולע קידכי-ײגנער ^עגן *ס־ איס 8 כטרה װערן. איך קען אלם ג^ך סון ^ז־עס. אק שןדװ^ם, פללנמ אלד, ד׳8ב איך תתו׳כה מהאט סןמ 8 יידןש םןידל? צ*״ ללב חזנות אין מסןלטע *ןש• א *8 זעלםאי עך איז אויך נעװען;לשט וױיגלק =8• טדוגקע^ ער ה^ט *לוציפ ^עעשטארש דל חעגמ אין רי ב^קעכ און הןףי ^גגעהויבן צו ײעזק 8 ױייסש לןרל, נעפישט םןמ חעסדעמיע אין ין־לשע *״ערטער. 8 לד־ל