Literarishe bleter · 1925-03-20 · 46 (20.3.1925) · p. Seite 3

/ / פ -*סטא-ע־בק• װעלס. ד א ס א : ז יל אויסאגיזמנ. די נ־ססה אנעד. װאס סעז נלס ארײז דעם נואם אויף עו ..אױסלנךח דל װעאס**. אויף צו ״סאז נרויסע װונדער. באוזאלפח איז םארב״־נז** — סעז טיז זל אלם דעינאר װזדער א־ױסב^אזז. רדאדום זז פיפ אז •עארנס. זל צעדאנערע: ..אלר זאנ רלר גאר אםאי אזז װארז דלר: באיטאח סלר נלם. דו זעסט: עפ אזמז זלר רל *״סערז אאזג אזד װעס אייסנעאא־עז װעדז יע״ יער ״יין םיז יערעגס אוינ. ײאס װעס א הוק טאז;אד אויף סלר. אר װי סגיז םוס ײעס;אר א פ־אס נעבז. שארװלססינג באגיבז װעס אייף יענעס ארפ״.״ (דער זעאבער) ראס איז רל פראנלסע דעדקענפענליש םוז רעם דלבפער: עס אלז נלספ פאראז קללן אנרעדעד צונ>הנ צים יעבז װל ראס אעבז ניפא — איז דער קלנסםאער זוכס נליםט דאס גרויסע װיגדער אלז העבע־ע עואפות. װי כיעז נעםלנפ נלפם. נאר אלז דעד קיגיגער רעאילסעס. רער א.םע• ראם אבער האפ נליעס קילז בוה צו א.יר הארםקגיפ. צו דעד פארתאאמקגינד םון אלרע פארפזמ איז ער פרובס ולד אאע פאא אויפיס נײ. םאררערז זל פלם װיי״ נע פזזתזבות — אס״;י װעפ זל זלר אה־ פערנעבן. ער םא׳־נעפפ זלד אויף אלר םלפ קאמ־ג^פפ אח פלס אסר אײראי קללפ און ער װאאם אכיאלבסםז װעאז. זל זאא בבאא ניתזם אלז זלז האבז זײז בא׳פעי םעי־ל־עע אלפפאםענת און זל זאא גלבער הנאה האבז םוז דעם חריםות. װ#ס ער קאז אלר װללזז — זל אלז בפ אלם נעקו״ פעז אױף סברות. ער סדאכפ אויס פאר אלרעפוחמז יעדעס פאי א נללע אלדעזג נעאפפערם ל פ ט צו דער רעאאלםעם אח װאם האס זלר נאד אאת גל׳עם ..זעי־בספיססענדלק*' נעי! ופאבס — עי־ אבער באצלפ ..רעיוגות** | םה רעם ער־פסז קװאא >.\ז ע־ םלרפ ארום זילנע אויספראבפעגליעז. בד' ־אם אעבז זאא אדאפנעפעז א פובסע- םוז זײ. אלז דעם באיפסגיפ דער נרױסע־ םעות. װארוס דל ״אלדעעז** װאס סרגסז הפגם אויף אלז יעדז יתופאז אייז אלז יע־ דער סאעפע פיז דעי פאדערנעי אלסע־ ראסור — זפ זענעז *ג-סאדקע נאר בפ זיך אלן דעי־ הײם. אזוי אאננ זײ דרײעז זלר ארום אלז דל װאדעסע הלבאעיעע סםעיז. װו סעז דארף נאר זלננז *גירה איז װו פינעפם זײ נליצם צום םארהע־. וײ װעדי אבעי תזנזן? צעסיפאפ. ימ״ז פעז קאנ*־אםלרם זײ פלפ דעם אעבז — דא קאנעז זגי נל־עס. זײ האבז בות נאר אלן דער אבססראקציזג וײ פ׳רא־ף אלם גל*סם. אוז װו ״סרעיה זלר׳* נאר אזוי. זײ האאפז נלישס םח דעם אײנ צלקז םענפיע אוז זײז אעבז איז זײז נויפ. װאס פאדעיז םאר זלר אחריות אוז באיעפלפפע באצױננ. איי זײ ׳עםעאז אלבעז־ צו — םעארעפ:*פע — ״אױםאללזונג*׳ פאר דעד גאנצעי פענם־טהגימ. װעאבע פעז קאז ראד סף כא סיף אפקופעז פלם א װאלװע־ע־ ״נבואה״ אויף אעתיד לבוא, דערםאר סאקע װערס זלד דל סענפדטהײם קענז דער םאאיעקליפ םוז דל דאזלקע דעדהויבוננעז אוז זל אאזפ זלר נל׳עפ. אלן דל אאע אלדעל׳עע אגיסע״, רוננעז. װאס װעדז מרא־דוצלרם אלז דער פאדערנער אלםעראםור. םעאס דער אפעם םוי אעבז אוז זײ םאיניעסע-ז רערשאר נאר דעם באאלז איז דל נללםסל- קע םרה שזזורה. זײעד הלפאל׳שע אוים־ נעבאאזנקללם שארנעפפ אופזלספ אזוי״ םלא פאאת אין דעד װעאס אח זל סאבט דאס אעבן נאר עבנער או; דו־סגער אנ ספאם עס צו פאבן נעראםאוז ם-ײאעד: ״דו קאגםם םיז דײז םא-יאזנ־ קגיס זלר נל׳עם באם־־גיעז אוז אלבעד קללן זאר קאגםסו נל׳צם דערהויבז זלר... אז אאת. װאס ה>.ם זלר םאר דייז אוינ אנםפאעקפ. האפ אויף א האר דסז רעבז נל׳עפ געאגיסערפ. נלסם נע״ תזסלאם. דײז אופרו. אייף דײז םויא קנלז ׳שפײבא נלשס נעפארז... װל אאץ װאאם זלר צו דיר דער״ נענפעי־ס. װעז דײז םויא װאאס נעבז נאי־ אײז ׳ססללבא...״ (ה. אײװלק: ״דער נואם״) אלן דעם אינפ דער סוד םון יבאםז. דל קונסס האם דל פלסיע. צו םאז־פערז ׳עגינקגיס או; םרײאעבקגיפ אלז דער /6 46 אץ אונזער ליטעראמור .קונםס, ש-נד אץ שםום״לשון■ אלס םטיל 4״םער תםשך פק הומאר *פנעזסנפ סון דעי *פנע״-יעאנענקג-ם סז; אונזערע *לסע לעבנם-סוי־םע;. םוז דעד ״עםלאעד א;דלד;־ע?'-״ם סזן אונזערע הללפל״-־ע הםזעז־-״לדו. װאס זענעז נע• נאננע; נידםפאי, או'1< דער סדיגה איז האבן נעבדאבם םלם זלר מרללסם אוז אעבנם־סרלללעבקללפ — הללנם נזלם םען אויף דעס האסםאס, װו םעז םעאם םרה יעדוורה. פעז האם סײנם באקופעז דאם לעבז אוז דל קונספ אח םעז פללנלקפ זלר םלם ״אלדעעז״. בד• םיזאא נל״-ים קללו הנאה האבז. װארים דער נ״עד *ללפ״גללםם אלז. װל םלר װנלסז. אססעםז״-• נע< שםלםם. אוז ער קוםםיאפ ללםעדאפור װל א מענית. עד זאגס םלספזס איז ס*:ם קבלהישע םלנאדיעס אוז ע- בענקפ נאי ױעדפאז־ נאר דזז־ ״אויס• לללזונג״ װײל ער װללםס. אז זל פױנ נדםס. עד אלז ארײן אלז א נעדלבפענליע סזז ״נעדאנקעז־אוז-נעםלילז״. װעלבע. האבז זלר אלע אױף אלם סארלללנם. עי 1 ״דערהללבן״ אלם — איז זללז א״נעלקע םרנלםפ אלז א״נגפלעד נאר. אז ער װעם זײ אלע פפיר װערז אלז דעם או־סנע■ נארסעז ״סלנפעז״. װארזם ״דער םלגםעז״ אזז דל שםאדקםםע האםנוננ. םען האפם און יעדס זלד א״ן. אז דער דאזלקעד סלנםעז װעם שו־ן װל םינלשס אלז שלום פא:ו זוװי־-־ז דל פארש״דענע םיעםדע נע־ דאנקעז אוז אלדעע;, װאם זענעז ולד דא עונױ*עלאםז סיז אלע עקז װעלס. װוי■ נעז אזנא״נעס אלן אזא עננשאסם. אז א ננלסםזקז בעא־הבית. שפאז־קעו איז רנלםז ילר איז קיקז זלד א״בלק בללזװז■ ללק ארללז אלן דער ״א״ננארס״ איללז. אזו־ װז דל שבנ־שע םאכליארקעס. װאש קוקז זלר שפעגדלק ארללז אלז דז םעפ. ללבהאיעזק איז נלסםלק — עס סעלם א פאנםבלל. דל דאזלקע נערעםעגלש אלז ״אלדע■ עז״. האלפ אלד. שסללם אלז א פלםעד ש״בות פלם דםד לעבנםיאלםפאםענץ סוז דעם ננלעם ללכעדאם. ער קאז או־ס- םראכםז דז װללדספע פאנםאסםלשע קאםבלנאעיעס. אבער ער האם נל־.ם קלנו סאנפאז־ע עי דעד װלרקלעבקנלם. ער װנלםם נאר א״נס. או דל נשטות זע■ נעז *זי־לםז איז אז דל װעלפ אלז ס ל םזם דזסהזז־םאנ־ע — אוז עד האלם עם באר זנלן דאנה ״אריםזײנעםז״ איז פא־ לאפעז דל לעבעד םזפ םחשבות. ער האלם נלשם סיז דעם לעבז און ער אזז םבנד׳ פזםז נאנצז האדען דעם קלנםם• לעד. װאס נלם זזר אלבער הכגעהידלק סםײל — װל זשע קיםם ׳הב װאס דל ״.־פמ־■ תו; דעם״אזלק: ייז־זשז םםלל זע■ נען אזר שנעל אפנעװמזט נעװא׳־ז אלז דער ללםערארלשער אנםװלקלוננ סיז רל לזסוםע יארז. װאם די זעעז זלר הבנס נאד — אלס באזינדעדע או־סנאם סאלז — אלז דל שאםיננעז םוז געעללאםע ־.־זיזײם? אלך האלפ, אז אלז דער םאדערנער ־לדלשער ללםעראפער אלז םארנעקיםעז אזז דל לעעםע יארז א שםאיקע־ זשארנאנ; ז;ד וננם < 6.־א־ עעס. װעלבעד האם — כאםש אםשר נאר סארבבנײענד־ק — נעשפעדם אלר ארנאנלשע אנםװלקליננ. איז זשארנאנל■ זלרם נעװאו־ז אלז דל ללםעיאםור נלשם שט-ומלעד. נאר אלדעא־ש. זז האם אלז דל לעעפע יארז אז א םסק באקיפעז א רללבעדז איז סללנעד נױאנסליםז לשוז. דל שפדאר אלו זלכער נעװאקםז. סא-• װאנדלם זלך אלת װילםער איז װללפעד סוז א ושאדנאן או־ף יזדלש — אבעז־ ד ע ר ם ם ל ל אונזערעד האם זזר אלץ םעד דעדװילםזז־ם םיז 'ידלשקללם. סיז זנלן א״נענער נללסםלקעו־ באזינדע־קללם. אזז ער האס זלר אלץ םער זשוף־נאנל■ זזרם דערסלס. װאס ער האם ארנלננע■ נופעז אלז זלר ם־עקלדע עלעפענבװ. װעלבע האבז עעזעעם זײז נאנעקללם. עד האם זזר אסלםלללרס פלם דער קאםםלשער םדה שחורה. װעלבע עם האם םארשלעפפ עי אונו דל םאדעינע סי־אזע. םעז האפ פליע־ם פירא באגע■ םעז. אז םעז װעם בלנלבז אינםע־שםע־ ללק אז םיװעס פארזלעז בלז אלז נרו־עז סםלל ארילז — האם םעז זלר דעדסאר גערלסן עו עפעס נ״עם. עפעפ נרױסעם און עפעסשםארקעפ. םעז דאפ זלד אללנ• נערעדם. אז פעז םמ זלר אפרנלסז םזם נעװאלם פיז דער א״נענעו־ רעאלזםעפ. בזײ עי באקיםעז װעלם״נעםלל, אבער דעדנרנלבם האם םען נאר יענעם עעקא• לעםשעטז אלנםערנאעיעאלז נעםללם■ זשארנאז. װעלבעד אלז הילנם דאם אסל• עיעלע םזסםארשסענדלנונניםלםל אזז אלע ללםעראםוו־ז איז םלם װעלבז אינ• זערע םאדערנע לזםעראםז האבז רפר נעםאכם אױר דז ילדלשע ללטעראםיי־. םעז האט באםדנלם דל ילדלשע ללםע■ ראטיי םוז אלרע ״עננע נרענלע:". װי זל אלז נעװעז אלז דזנר הללם. איז םעז האם זי ארויסגעםלרם אויף 'ענע ״ברלל■ סע האדלזאנם;". װי זז האם זלד *וים■ נעלעדנם בלאנרזשעז עיזאסעז פלם אלע ננלסםלקע אורתי־םח־זזיינלקעם םיז דעי גײער עללם. םעז האפ ילר אלנערלער י אלז אהלנמקז• **** 9^^ םעז דער היםאר 2 3 מן רער ילדדשעד 2 1 ללםער>4פור? שון #1 £1 װאנעז האם זלד דעניםעז אזן אונ■ * י זער ללסע־אםיר ארנלז אוא נעז־לבםע סרה׳שחורה? ׳יל קיסם עם. װאס םיאלז *לועלם אל• בעי־נעדלםז נעװארז אזנסלםן רז אנט■ :קלינניללניע םין אמזער סםזל. װעל■ נעד אזז אזיי קלאד אגנעעסבנם נעװארז .־או־ דע־ יזדלשער לזפעדאםור רודד ־ענדזנלל סוכר םםרים אוז שלום■ :ליבם־ז? יאיז פעז סלר נאי־ רלבסזק םאי־■ נספז: אלר םללן ננשם עו םרענז. שאד• ־אס םימ באשי־ללבפ בײ אינז הײ:ם . לשם נאר אסאל איז װלדער אסאל דוקא די רי אלםזז־ יקגהז״ז אוו די כזנחס■ דעגי־ללמ דל שללםזלם םוז בתרילזװקע יװז דל גליםסקעו־ רלנשםאקז. אויף װעל• :ע עם האם או־םגעבללם שאי־ דער ילדל■ ■-־ער לזםעדאםור װונדעדללבע שללנקללם. •■װן דורר װעלבע םענדעל' האם אוני נע■ יערנפ זעו דנ װעלם — דאם סנלז אזר;אםלרלעד נלשפ. דל דאזלקע װעלם אזז :זױםנעשעסם נעװאו־ז אלז אלר א״נםא■ ״קללפ םלם סענדיזליס קלנסםלעדלשמ־;־לנדלעבקנלם, םלם דער ברנלםעי ם־ײ• ־עכקנלם פוז שלום עליבםים ישעגל. װעל• :ע םארםראנז בנלדע נלשם קײז עפזנא•;ישע אנםשת06עגישז. קללז שםאםלעכע ׳א-יאעיעס םוז דשדזעלבעד םעםא. אבער עס נ״ם דא גלשם װעגז שלום נליכםים דלכפש־לשעד ם א ם ע י ' ע;אר װענז דער ם א ר ם. װאם ער האפ אלר נענעבז. ײענז זײז אוםז װעלם־בא■ םראכסז, װענז זילז סםיל. אוז עם אזז ־אד קלאר. אז דעד דאזלקןןד א״נגאר• בלקער ססזל. װעלכעד האם נענעבז דער דאדערנער ילדזשער לזםעדאםור אלר .אעיאנאלע באזינדערקללם. אלר כאראק• פער. קאז אױף קילז םאל נזשם בא• םראכם ײעזיז םאר א ללםעדארלשז עו■ סא^ םאר אן עפלזאד. דאס אלז דאד ־ער ספל^ װעלכז נלשם םענדעלי אח;לשם שלום עליכם האבז םזםנעבראכם ערגעץ פון דדויםז. בדי אלם אנעיםיז אאזע־ א״נענעד װעלס. נאר זײ האבו אלם דאן־ נעםינעז אלז אלר נוםא. זיי חאבז אנםפלעקם אלו דער שסאסלעכקללס סיז דער דאזלקער װעלם אלע דל סיירב■ עליוםענםז. םין װעלכע זלל האבז עחא• פעננעזעעם דל א״נעלק נללםלקע םארם סוז אונזער ללםעדאםור. אזר נאע־אנאלז רעדן. .ער איז :יתזש ערטעד פון ייג- ם*:ף■ א-ע- זיבגאיג־-ץכ־ק׳, דייים אג:* ג-ינ*-י7-;ע װלפזנר נעיביאכט *אין דא© זיך כודא־דיק א:נע׳טם.־ע::ט ע*עם אזו נש צ* זאנן, טיט ־אב ײ רא• קאנען *- ־־אב■ טאיע-סקן א־יבנעטע;. דאטכא־עױכקי דאט אי־ >ױײבגעם*-מ פין ־ע- פ1<—ענ;דרט. .בייתזעמירט אי־ יי־ :״; יאנג ם־ם בטענאגי־אפ־עי״, דאט ער ײ געשרענט, .איגנאכצ; א ־אײב *א-־. בען דאם ־ע־**ענט צ-ײ;־עדער כױי טיט *עד־ אי* ־ע-נא- ־אט ייך אנגע־יײבן דע־ עריאטען. דאבבא*עדבק• דאט איר עשעב ־ילצײ־צ פעב .׳-יבר,* ־יעםטניק״ א־ן ײ ־יאיט בטענזןל-אפ-ט. ע־ דאט ־לק״ ט-ט •ייזגד ניך אײ א;:א :רינאדיעװנע דאט ביט פא־צ־לפ־י;; אײײעיע,, אז זי קאן :יעט יךױ ניך בטענאנ־אפײ־י. ,אי־ פוז עב א*ט זאנן׳, דאט ** נעכראכט... זי דאט עכ איב;עזאנט א*; ע־- ײאט אגנעהױבן צז —רט-ן *אנניאדע-. •־ע-:אך ד*ט ער י—בנערען, -אד זי ־אט אגגעיטדיבן און״ נ־טט ל־קנ־יק ־־;*־־; -אב א־ם אײ זײע־;ײטט :עשעין כע־אדן, ־אב זי ראש ר—כנע־אדן עשעט א צץע*, דאט עד די סטעגאג־אסיטכרע בזרטטע־ט :אך או םן זע״בן א״.ט. נע־־ע״ען זיך דזוים עי איר נעיאגט: .איך בין ײיע- ציגי*־;. ־אב איײאבלן דאט בי־ פא־ ־ע־ ־אייקעי 4־בעט נע׳ יטירט ד*רא א ש-ל**דן אין נײדט קײן דאגבבי• אין ־לבט א— פאר־אבז״ זי -אט;י׳טט :ע־א־טט *א־־אכ. .—־ א דאנדב*• -א־ט ־א־ זיכער נע• װען א ט-ינקע- אין א*ד ײיס דאך טבתטא :״טמ קרן ט־עקע־ן־. א::א--;ר;ע דאט נעיאלם לז*כןי;א- אײב -דך ארץ צו דאטטא- ״עיופקן ד>מ זי ליך אײײעדאיטן אין נע• בל ײך בוןדאיטן איי םריע־דלקן נע• עכטפעיט: .איר דענט זלן ײכער, אז א*ד ר דלט איי נעקיטען ־ע־ נ״טער א־טאב־ 1860. עד א*ז נעקיםען, וײ א בליץ״ זדי א דע-װאכענ צו א דעבע־ן יעב;. אי; א- קדטענע א*ז נעלענ• א עהיקל כאס-, צ•• גויםנעלזעט אין פןדן״ אי*ף װע־בן ב׳איד נעװען אגגע־ד־יב;: כטא״יאר:* םערעאי• לאק, או:אל דאלאי ביעהט־דיזככקיי.', ־אב אל*א:ק*:א, קװ. 13 *נ, ־אטטא/רש־י. א ן דען ־אט א — עיטלעבע בא*, אגנעז׳אגט, ײ זאל דזג־מ דלן םארנן זלנע־ ־יאלב טער׳.. . *ןננא ג־ײא-יע-כא ־אט נעװצ־ט אין א צ—ע•־, ״נ־בע־ א*ז נע־ען דעבל־׳־ט :עד װל באיטל־ן. .דער דע־ װעט בא— קו• טע;״, דאיט א*<- דל דײ״דט געיא:ט. צדל ד*:ט דאט >ן;;א ני־ינא-יעװנא;עדאם צי ־א־ט;. :א- -י דאז קע צ*יל בז; ט יענע• גערען כי־א׳דיק. איצט, אין א די;ט א־יב, ־א־ף ייך אנט־גל־ן צי ער יעמ א- צ־נעדען א־ע־ י׳ג־ -עט איי נאנץ שט־ט דלב; נײן... און ־א א ז א-לן ־>ב:איע־• גקי. עד איז געװען 6י*ן דיטלע; װאו-כ און זיך נעדאריט; גללך. זל;ע ד.עיכ-וי;ע. א ב*בר רויטרעבע, דא־ זענען נעװע־ ג ט פא-קעדט א*ן זלן בא־אקכן נעײבט אײ גערען ב־־ך אײ א• בנעיען רךענקלעך. זלנע אײגן ־אבן נעראנט אג-אי-פן א• א־מדע אײ; אײנ ד*ט :עדאט ־י נא־סאיע נ־י כ; ־ע־־א־ אב־— ־אצ .זי־ דאכ *דדאדצאיי פינב צ־לט־ אוינ שאנאג־ע־■ נעצײגן >יײ ־ע־ ב-לט ס-גש סוגצן אײנ אײ־, אי ט;ן ־>מ;ארני־במ נעזעע; יז ־עגנבויננ־לט•. ־אכ ד*ט צ־נענעבן ױ>ן כמא-ערסקיפ ב*יר א באש-עד־נ־יקן אים• באיטהיטטן אויבד׳־ר.*. דאםטןיעייברי איז נע־ען אננעמין אי| אז אלםן נף-ײדאק הז; ג־ינעש טוך םון אינטער יעלכן ם׳־אט זיך א־ויכגעזען •טנל־־לכע װע״ט. .עיי אײ *טוין אי״ט״, דאט אגגא;דיגא• רמשרי״ע,;י־טט װילי״דיק, א קלער נעט־ן. נאר דאסםאיעװכקי דאט אנגעדײבן צי דאםמאיעװםקים צװײמע פרוי מעמוארן! פיכם םדיב-. די דאייקע סטעלע באדלוס : או;ו .דעש, װעד כ׳דאט ־אם װעדק נעהאפ־ : און לעדנש אד״ז א*ש קענען. ודג־ עב דאט :אך גײטיק דערצי בא• י װלזן, או דאשםאיעדבקי אזז אויך געװעזן א נרוישע־ סענםיד, זאי רו־כללעגען די י זכדוגית *־ץ דאשטאיעװבקיס ש־יי, װעלבע י זענען לעצטנכ ר־גריבזנעי. ראס ־אײקע ב־ך אײ א ־אריבענט אן צ.ינלדך איינע םין די *שענכטע ביכער אין ־ע־ װעלטיליטע-אי הוי. ב׳אײ;י־צס אנגעש־יב;, - ס אזז פוגש עדיטטן בזדן לעצטן װא־ס א־ב־ענ״לעבט. אין קללניקלטן אױי װי אין װיבטזקע זאכן כאנישעבסידש א*;י ־אב ראזזקע בוך די ג-ובקלם ס־ן א בענטשן. אג£א נריגאדיעדתע כג־׳םקזן איז נעװען יאכמא־עדבריה צ-לטע פ—־, ,זעלבע דאט איב;־טט פאי—אײ ביז צו זלן טו־ט. גא:• דע׳-: פ־פצ; *אר פ*; -אסטאיע-כק־כ לעב; ־אמ יז שאדנעפן אן ייך און נעלעבט ביט *דן •עבן א־ן נא- סאד איכ און צו־יב א־ב. דאס אזז גא־*.זשם און ס־אמ אלץ. דער דאײקעד םאקט באקעגט אינז ט״ט ־אםשא• *־עװסקזן - דעס מעגט־בן סימ אלע זלנע טעגט׳טיעבע םעלות: זלן *שטארקע אז• מ־נענעבנקלם צו סענגדטן, זלן ניגפקלט, װעלכע דאם נו•־, קלן בדענ;ךטמ :עד׳אם, זלן טיטע קיגדייסקלט און זלן אגנסמ. ם׳אײ א םא־אגטדןג־טו^כלאוע פיאנע, אז בענכדט אין װע־ק זענען א־בא*דענגזב אײנער סונש אג־עדן. אזוי, אז א ב-יב״בע• סזקע־ סענכדט קאן בא־טאש; ע*עב ג־ײ• סעמ, א גלסםזק םזנ־ערידערטזקע־ - עט• ־זאס באי־לסגדעס אין״ סא־קערט. א ד׳ל״י• קער - עטװאפ, װ^ס האט נז־טם קלן *טוב און אירע איינסאל דאם אנגא ג־זנאריעותע, י־א־ בטאיעדכקזס ©רו*, כאבעדקם, אז, נישש קיקגדיק אויף זלן יטװעדן אםעם נײט דא• :טאיערםקז זײער אפם אין א בערניק נעפל *־לן. זל דאבן דאסאלס נעװוינם אין זיטע• ג־נװ און אגגא נרזנאריעװגע איז נעװען פדגי• ג־ת םיטן עריטםן קיגד. ,םערקד־סדדיק״, ־אס ײ זיך געמ־אבם: .װאס קא; דאס אזײ ז״;ן צו זיך פיא־א־ םיכאי*ע־יי:דטן צו *;ב -־אײקן נעכל, ראם לינם אזײ דלט ש־ן > :יער װויגונב?״ ײ דאם אים געס־עגט י;נן דעם, דאט לג־ איד די סיב־־- גלטט מ־אנש. .סילא״, האס זי ײך נעזאנם: .בס• ג:א ד.אם ער א נרונד ז־ערצ־. נאך ־אב ד• דאט ייך נעלע־גיט כםעגאג־אש־ע. ־עס 3-טן אקטאבר *•*1 דאט אי־ א*אנ*;. א־- סטעגאנ־אשיע לעדע־, א *־עג גע׳טו : .אטמד יײ״ט איר, א:;א ג־ינא־ע־נע, איכעדגעבען א כםעגאג־יאפ־יבע ארבעיט׳י׳״ .בל ־עםען איי עס ־י ־אזיקע ארבעס־, ומ ײ :עש־ענט. .בל ־אבטאדג-סקײ. ע־ ־ברלבט א צש א :לעס ראבאן א־ן ־יל א*ס אנ־ברלבן ביט ־עד דייף ט־ן א כטענאגדאפיסט. ער :לײבם, אד דע־ ראבא; יעם ־אבן ד דדיק׳ בזינן שין גר.ײפן שארבאש און ריל פא־ דע־ א-בעמ באצאלן סצ רובל. וױלש איד זי אגגעבע;?״ ,יא״, דאם זי בזט נרוים באנלסטעד־ננ געענמשעימ. און אזײ דאס זיך עס ותנעדויב־• אנ־א נרינאז־״עדי״ע, רל טאכטע־ םון רלכע ביר• נערלעבע עלטערן, אײ;אך נױטס אלש נע• װען קלן 20 יאד אין אזגביסן סון דע־ רא• ײקער דיאלבער, קוים געאד־גסער, קיס־■ װע״-ם.;ז־במ רי וױדקתג םון אײנצעלנע םעלות און חסרודת אײ װיבםזק״ װיכסיק אזו דז דזכשאײציע צו נדו־סקלס. די דאזיקע ־יכ• **ןזלצ־ע ד.אט נעםוזט האבן א יע׳־זג־ װע•• עע- ר,אם אײז ע*עכ נ־־בעט נענעבן. פון י־עיוכן בײ לומע־ן, שון באק־אם; ב ז נד-אג־ין, שין האראצ; בײ *ב־ללערן, 4*ן אלעקכאג־ער בײ נאיאלעאנע;. שו; בא־א• :*גדא־א *ײ לאמדן, *ץ כא״אנע; בײ כ־• קאכספיידן, פין נאלדײען בײ אידטבל• בען, - בל זײ אלעבען אײ ־אב בענם־טלע• כע נעודען דע- יכ*־ א־ן ד־ע־ סאב־בםאב ©ון דעב גײ־פן, -אכ יע־ע- *ין זל־ דאם א׳עז נענעבן. אין ־ע־שאד טאקי זענען אזוי נדויב ר• קלי׳עע *טידיס פין א סאט־אס קלאאידיזמ, און אזײ קללן .די ג־וימע עשאסן ש־ן א ד׳אניגציוג! רו ג-שט איז, אין דעלכעד גי׳טם איז ן מטעלע, אײ *עד׳עד וד*־ק דער אגי סאבין >־׳ אזך א*ס בוכיטען ב־טן גאכש-ע:;? * ־ב עד נײם *ערץ ט>ע אהי;, א*ן ־אס ־א■ '־־ע נעבל אדל;, נעשע״ם עב א*ב, בבתסא״?י י צו םון. נאט פזט אזסז״ און ױ דאט <•״ וװישגשדערט צז ש-עגן. די ביבד אײ ע;י אינגיכן קלוור נעװארן. אין דעס דא• -־ן בערנזקן רלםן נעבל דאם געו־דתט < אקױטערקע. ־*סם$*ערסקי, -עלבער ײט נעראט א מדיערן אטעס אוי ד.אט זיך *־ נר שלעבט אריעגטירם א*ן א *־עסז־ע- י-יאט, ר.אט ב>דטלאסן ױך אזוי ציצ־נע• *>• יגען צו דעס דאײקן נעכל, אז;־ זאל קאנען ד*ם גיבע־ *־עשן *י ־ער אקועהג־קע אסילי אין -עי- שזגס• ד׳נ־גײט, םאטער רעט רי ■ײ' יז בא־ארשן י׳ צלזגג בלגאבט אין מען װעט םוזן װאס יגנר העלשן אלד און דעפ ■*צל ק*גר, נ־• די אדעםע א:*א זאל :זשם ממן קלן יילייסטע יםו׳-לש... רעדיבער האט ער ־אס יי:נעקליבן דאם ״אײקע נעםל שא- זלן גי■ טעגלעכן *טאאציי.״