Literarishe bleter · 1925-02-27 · 43 (27.2.1925) · p. Seite 6

איניציאטיװ ארטיהל בנוגע א חשומ נאציאנאל־הולטורעלע פראגע *ן אפעל צו אונזער רעװןולוציןזנערער ױגנט דער גרייםער סלנאגאגע-זאל אייף סיאמאעקע דארף דינען דער ילדיש■ װעלסיעכער קויםור *> 43 ט ש א אויפ דעס סואיכעװלסכױיכן סיכ־׳ אלװארדנען *לז סהם ״ילן רעםער>ד פאלןפייכע :גארזאכיוננען א. אז ״ נ.ײםפ נעקוקם דפיויזי ,דו נועלעד וא װאלס נעװעז פוז אונזער יעפאנדפונ: •כםעפ אוז •עפעםלעד װאלם; כד• | אויפנעלעכם. םלר סוזז עוללב פ־איזד | שע םעפים דאר דעדװללי דעספעיג ןדל רעאלניעזע נעסליז *ז דעד אדל״ דאקס־ע. אבעד דל ״דללכדדע כל• ׳ד אז ארנל װאלפז םלר דאד אז - פ־אפעסם באקמלעז פאר קויסודל עװעק;. עם אלז נאנ־ז זלבעד. אז עס װם זלד נלשם נעסונעז קללז אײנעלקע־ אלז נאנץ פױיז. װאם זאי דאז־ורר יײדלקם װעדז אלז זנלנע רעאלניעזע נע סליז. בלל דל ארםאדאקסײכע ילדז א דר דאזלקע סוי סלל־װל־סלל פרילי־פםוי דאם דאװנעז דארם אלז פוז ז- ״.־םאנדפונקם םוםאוז. עבודדז־זרה > פלנדעסםנם זעגעז זײ נעװלס םער זל; װל א פאראעזוננ. אוז דל ראזלקע ״•עוי װאס אלז סאי די קילז ־נוצ נל־כם. פי דל דאדםלקע םיתפללים אלז דאר אפנ רעדס. נאד פעד : דער רב סוז דעד דא קעד םמ. דר. יכור, אלז אל״ז א פלס סעםא־ סוז װעלסלעבע לםװ-ם אלז נוי־״ע.־ אונלװעדזלםעפ. 1— האם ש אלייז אלז דעדזעלגעד שיל נע־זאלם םלא ארעדלקםז אלגער װעלםלע: ענינים. װל אלבע־ ילדל׳סע װלס:־:אס ילדל׳םע בזכליאטעקז. םאעיאלע סראנ ילדל׳כע קונםם א. אז. װ. היהבז. *ל װעם דעי דאויקער ד זעז א וזםא דערלז. אז אנדעיע װעאז דאדפ הא־.פ; װעאם־ענע רד׳עוי נוד אויף ילדלם? עם באללבם נאר אפש■־ דל ם־א1 סיז םדאדלזדע: אױם דעד •:ד כ־אדלעיע אלז א י־וא ׳כםענדלק נעװעז א םקום׳הורה אוז או ארפ פוז עסנם אעכע קהאםע סארזאםאוננע;. צז װאאם באם.־ז אונזער םזנאנא אױף םאאםאעקע אפגעקוםעז סוז א נבוד, װעז א :־.יוכער נאםם. װל ד ז •כ י ט א א װ ס ק: װאאם דארם א&י האאםז זללנע סאדיעזוננע;. װאם הא אזא נעװאאסלקע קואפודעאע באדללפה £אד; פױאלם; •לדגפום? *ל װאאפ װעד סו; נעאלסז ךער פרעספזזיכ סוז רע םלנאנאנע. װעז עם װאיכ רא־פ £אי נעקוםעז אונזער סנלעראלכע אקארעם סאר ׳כאום א׳כז אדעד סאר דל •לרלםי עיאז אדער סהס א װלכםלקע סא־אעזו; פוז פארײז פו; ילדל־כע אלם-״דאפז װלפלא ילדל׳ע;עאם אוז װלפלא 'לדײםעד בבוד װאאפ דאדמ־ד נעקאנם אפנ ״.•סא־ם װעיז? עם אלז בלל םלד בםעפ זזכער. אז די סאדם״כדלםאעכע בעאי־כהים סול דע םלנאנאנע װעאז זלד דל;אד נעהעדל אלבעדאײנז אוז אקצעפםלרז םסז סאו אזאאנ. אונזעד סאדםשרלםאעכע ױננם דאי־ו• אכעי אויד גלםם שװכלנז! אינזער דעװאאיציאגערע ילדייככ ױננם זוכט שםענדלק דאם װכלפספכ איז אוםםענאעכסנהג װאי אלז ד: רזז■ װאיוצ־אנערע ױננם. װאם זאא עראבעוז דר כ״נאסונע סארן סאאק?״. דאם אלו דאד אזא נאנפע אוז פאנוםע רעפארם! קללז רעאלגיזע נעעפלאז װעאז דא נל־כב באא״דלקפ װעיז. אוז עס װעם נעפל: װעדז א נרויםע זאר. דאם ילדדעע קואםורעאע װאר״:ע װאאט סר״ע־ אפנעעםעםם. ד״ר א. גליקםמ*ן דל זאא סראנע — דאס אלז נליסם קללז קזללנלקבם — נא־ א אעבנסס־אנע סיז עדיבםז דאננ. ד.י נ־עסםע 'לדלי״־ע קהאה אלז א״> ־אפע. דער;יעססער צזמםד איז דע־ זעי־װי^ד סיז *ונזעד נללםםלק־נאציא־ גאא, אעבז ה>.פ;ל־־ם נא־ קכלז בלב• •*•אפעקם־בנ•;. נ:־.ם קנלז פאםזקז םעא־ םעי, נאי אסיאו נלשם קנלז זאא װי אפ־ צוהאאם; א סאדאעזונ;. םוז?ויז אםאר ײקא סאדקוםעז א חאזובע סאדאעזוננ אלז הלםא עסז דלד. קאםלנבקלם םעאםע־־זאא אלז ״הלנ• פעי־ז ־כםאם״. אלז ״.אוה .קההױז. האם א םאעכםע אקיםםלק אוז םוי בעו״הי- באנוצס װמר; אאם םעאםער... קדלסמ־ אעכע זארז װלא םעז אונז נזשם אפנעבז ובד• בזױז וקצף... עס אלז אלבדלק צו זאנ; װל אונזעי נללםפלק רעבז אלז װאר־ ״.־ע ה>.ם דע־סוז צו אבדן. עם ס־נעפ זזר דא: םיאא א םעא־ םע־. א בלב-אםעק — דזז־צו זעגעז נויםזק באזמהערע בנינים. דאם דאדוי צו קצםםז ס:א נערט... (װאפ סאר א ־כאכד עם אלז, װאם דז פלםאעז געסינעז זלד דעדסאד נ:־.-ם... דערסיז װלא אלך אעק עקה נל־כם דעדז.) אבער א זאא — צל האבז םלר באםק נלקזפ קללז זאא? היקב״ א זאא האבז ״לד דאד איז )זפ•־ אי א װונדרעבארז!.. קללז זאא־פ־אנע װארפ אוים םנלז םנלניננ אלבערהויפם בב אלנז נל־.ם נע־א־סם עקזלסםליז. װעז םלד װאאפז נא־ נל־כם נעװעז אזוי םיאים סאנאםלם. צל װאאם םעז באםק נז־כם נעק״ם אפנעבז אינזער נרויםע םל- נאנאנע אויז• םאאפאצקזנ װאם האפ עםרענע םױזנם פאעצע־ אוז •עפײפ א נאנצע װאד אײדלק פא־ ידדלקזע וזקנובע קיאסורעאע סא־אנ״כפאאפיננעז? אלר זע שויז װל אונזער ילדליע סבאוםיײכם ־.•םענדלק רעװאאיציאנער פיברלקים דענפ זלר אױף הערנדלק באױז אזא פאו״כאא;. בב אלםוק העואם אלז דל נרויםע פעדב א״דאפעאל־כע קזפעם... װי עם פעאז;עװלם נל־כפ קבז זאאז װו םעז א:ז נעװלס דעאלנ־עזעד װל בײ אונז. זענעז דאם םע־ע־ם בבא ױם. בעק עם אלז אלז יאר 1912 אכמא. אפנעהארםז נעװארז אניאלנםעדנאצ־א- נאאעך קאננ־עס סוז דער םאצ־אאדע־ םאקיאפיע אלז באזא האבז דל באזרעי נאזזיס אפנענעבז דל ־כענספעי ס־יםםםע קזוױיצעדל־בע קלדכזג דעם װעאס־כא־ רלםפז באזרער ״םלנסםעד״. וואס אלז דאם;רעםםע הײרלקפום סונם נא צל •בװייצאי־ל״כז פארק סאר דל זלציננעז סוגב דאזלקז ציזאםענסאר. נל־כם קיקנ־ דלק >סױו דערויף, װאם דל ם״בפע ואפ״רנעםער פוז אזא קאנניעם זעגעז נעװעז בס־־ויע כוסד־ם. ענאענע סאאז סיז אפנעבז קזרכעם סא־ װעאפאעבע סא־זאםאוננע; קיםעל• סאר בב אאע קואסוד־אוםוק איז אלז עננצאנד אוז אלז אםערלקע פיאקפלצלרם זלד דאם םעגאער אלז דז פדיםסםע קלרכעם. םיאא. אינזעד אדםאדאקס־ע קאז זלך נעװלפ נל־םס דעדהױבז צו אזא הױנע םדדנה סין םאאעי־אנז. אבעד אינועדע ״סאדם־כ־לםאעכע״ לידז סוז דעי ״דבם־ ־כער ־כיא״. צװלקנז װעאכע םינעסלנם זלר א ני-דםע צאא ערב־ם״כוםדים, װאם ־.םעקז דאדפ ארבז אםאר אלז א ױם־ב&יד. צל קא:עז אפיאו זײ זלד נל־כם *ם־כאלסז צו זײז אבלסא םע־ פאאעי־אנם? *לד םײז דא נל־כפ. אז םלד זא־ז פארלאנ ,מולטור ׳ ח;ע״ וןארשע שריפטן פזן: מןפצםגעשן■ זל• 4,40 אץ די פוילישע װעלדער 0 3,00 פערד מב א ראמאן פון א 0 0י־3 װ ע ל ט א ו נ ט ע ר 0 1,40 ס ע א 0 2.60 מענטשן פארלוירענע 0 0,40 ש פ ט ד ע ר ם 0 1,20 ״ אלבזם 0 נרײד-אדר;ס: 11 40 סח?8?1 ,•*ןן1.1-זו1)1ח>1. .4ץ/^ געלס׳*דרןמ 8י.־24 .0.)י ׳ז א בריװ אין רעדאהציס צרם ענץ מװעגלעצע פאלקס^איניװערזיסעט ח'! א:ז פ״םז גר:װ פיז ח׳ 1 דר. :אלקםםאז (״אלם. בל.,, 40 ^י.) בעפ אלד אצד 2#צודריקז פןןאעדע פ*- ודערםער : ב'ה$ב אד; םצן ברלװ צו דעד רע* דזןקציע פיז דל ״אלס- בצ״ (38 £<.) גליעס נעז$נם, זןז דער גען־היעבאה־ פר^נראם אלז £*רװלרקאעבכ :ע־! װ$רן דורך דעם צענפר?ואז קןודלםעם פיז דל ילדל׳עע אק#דעםלקעד אלז פױאז, א*ז ם'ה$פ אזיד םצנע װעדםעד *זױ. :ל׳טפ נעק#גם פזןר׳עםײז. ב׳ה*ב נ>וד אױמעדרלקפ םנלז איז י דצנע חבריסס אצנבזןר׳שפעדנליע סלםז. תי דר. גאלקהםא;, אז עס דזןרף או*ף דער פר$װלגץ *ננעהײבן װערז א פלם־ םעםאםל-בע או; ערנפםע בלאדענס־זוי־ בעםי *ןז דל פיז צצם צו צצם :עאעזענע י יעפע-אםז אלבער אלםעדזןרדעע איז :ע״ 1 זעידעאםפאעבע םעםעז זעגעז װצפ גל־בם נענוננס זוי; ב'ה$ב נעםןןאר;, א פ־זװ פו; ב:אדמנס*>ןרבעפ אייף דער פרןןװלנץ ד$פ בזןיבאזןס; פיןןב; דע־ צענם־>ר*־ק*םלםעס פיז דל 'לדדדע *־*[רעכללקער אלז 2י*אז. 1 כולר ה*ןבז נעיכדעז או*ף ז ל ר רעם *רוװ, װצא בצב אלצםלק; ם^םענם ה$ם ק׳ינעד *זא איבעפ נל*עפ נעפלרם או; װל כללר ה*)בז (דאבם זלד בילם רעבפ) נעם׳ינם, הן*ם קי״נער?ןזא איבעס נל*עס ברעה נעה^כ צי פלרן. םלר ה*בן אינזעד *•יבעכ ןןװעקנע־ •בםערם אויף י״ן װ ל ס נ ׳ס א פ ם ״ אעבע יסודו־ >וז יעםװעדע־ פא•־־ םײאליעקצם איז צואלב דעם אױפגע־ •בר>זהז פיז אמזעד ארבעםס־3־>ןגדאם נעזעאיד^פטיענע איז 2^אלפל~ע פ־אב־ רעכרעז. םלר האבז אויד *ןיויםנענוםעז פח אונזער פ־*;ר*ם ילםער>ןרל־עע פיאבאעםע;, װצא אױף רעם נעבלט װעדפ •םר־ז נעפל-־ם מז איבעפ דודך ׳ פ:עסנדערע פערז$נעז איז אלנםםלפו״ ציעס. בילד ה>>בז. ->ופבדלק דעם פאאן פון באװענאעבז פאיקס־אונלװערזלםעפ, פוא־ רויסנעזעז, אז םלר וחזאז םלפ אינזעיע ם־לפ באװענז אײר אנרעדע אלנסםלטו־ ציעס *נצוהױב; א בלאדו;נס־*־בעם אויף דעד פ־^װלגץ, און ד*ה ם*קע זלר אויד נןדסםערם *יס א״נעס פו; דל צלאן. זעאבסםפ>ןד־בעענדאעד, #ז ב@ אזמ פ־אנױאס פיז א-־בעם האבז םלד נל׳עס נעהאכ קצז אײז אלנספלםוציז^ צו װעא־ בער םלד זאיא; זלד ל,*נעז װעד;. ביענאעד, אז ״בנל קסן •טום פ*אק װעאז זלד ימנע כועפדסז נל־סם אונםער־ ־סםײז אאייז צו אלבערנעםעז אזא א־־ױ־פיאע אויפנאבע״, װצא קללז •סום פ$אק רעבם נ:*סם או; ־באפפ נליספ בצ?ןזעאבע באדלנגוננעז װל םלר, װצא בצ קללז •סים פ>ןאק אלז דל >4־בעפ נל״סס *זוי נויםלק װל בצ אמז, װצא בצ >ן:־ ךערע פעאקער זאיגס דע־פ*ד דל םאובה אול דל ״זד׳םערע״ געזעאיסאפיכ. וד*־םז בלז סיװעפ זלד ־ט׳זפ; 118 אנם־בפרעבנדע איגעםײנע אלנספלכו־ ציע און דאז אױספלח אינזעד ר$א צו העאפ;, ה>>בז םלר;עהעאכז פאי־ נל־עפ ילבפלק. בל.־ הזןאםז צוז>>םעז םלפ חי דר., נאלקסביא; פאר אוםבאדלגנם נויםװענ־ 1 דלק ־אס •ט>ופל >ז; *רנעםײנע בלאזױג:*, אלנסגלכיציע. ידעאבע ז$א אל; פרײםז ד^ס־סםאב *ןנפלח םלם דע׳ר בלאדוננס־ ] א־בעם צװליסז דל ילדליםע ם#ה; אלז י פױאז, און זענעז גײ*ם צי יעדעד צצכ צו דעאענלח אינזשיע פאריבפײער צי אזא בא־אםיננ םלם חי״נרוס פא.־ דעס ב>ןװמאעסז פ#אלס־ אמלװערזלםעם בצ דעם צזצ* םיאא־ק^םלםעם פו; דל ילדל־סע *ק*דעםלקער אלז פויאז •ס. אבראםזאז. רעצעבזיעס װײבספ>4־*טויז אינם 19*םן יארהונרערם (אעת־ע־ה). און װער אא*ן אלז רא ני׳עםא: סו; א אלנעצקע; בלז — רוד ז>ןהלק, — אאע זענעז :ײספ אדורבנעאאזס נעװארן פונם פאײסלקז םחבר. װל אעבעדלק םם־צ •טפײעז־אויף פאר אונזעיע אוינז דל אאט־הײםל־םע יבנים, •עצנע־ילרז. ננידים. ןדםי׳־ים, בעאי״ ב־ים, נאי־קוז״ם, דער ״פראסםע־ נא־ ראר״, בעאי־םאאבהאעד, בחורים, װויאע־ ױננע;, קונדסלם, קלנרעי בלז דער רבלי צלל, נבאיםעס, םחוחנחםעס, װויאקע־ נעװילקע, קרעםערלנס, באוה, באה־םײד־ אעך א. אז װ., — יעדעיער םלפ זײן הואד, אוים זײז;ד>ןד, •ספלא און פאר־ םענ;. סי־םװלנדאפ אז•? פ>־ דל אויינן פו; חדי פאנא־אםע, ױ>>ס גײפ דא פ*ד אונז אדײר; ױ^סע•־ פזןד־םלדנ^דםל־ קײם, פל^פאיבנקײס איז פעיזעגאעסן :ע*סם#ק סיאלז געװע; בײ אם דל ״פארי צײםל־םע םענכדב;״ דװקא! נײטם קײז םאיצה, אז ס׳אײנם זלר, ױל א בעדעםרלסםל׳םע זאד: דער בלאד־ אעבעי •סםועס םלם דער קערנדלקער *ספ־אך בא־סײנעז :א־ ׳־אס אלנםעדע־ סאנםע װערק. דל הױפם־םעיה אלז דאס, ױ>>ס נ״ספ צו ב>>םערקז פאר; אײענעד ױעדם עי א־ײגנעצױנז אלז א. נ. ״פאבםענדסז״ נעבלם איז װערם נ״םם דעי־קענענדלק נעװויי א םםםו; םלם װעיםער, אויס־ דרוק; או; •ספראד־חגדיעד, — אזוי װעיפ בינו־אביגו רער יויער יײענעל־ םלםנעצו״גן םלסז םחבר או; װערם פל־ אאכאנל־ס ״נע׳צפ^ם״, בלז ער םוז *טויז םעײז זײז דאס •סװערי׳ג גײספ קאארע װארם. דערװײא ־נאפכ זלד א• אלנםערעס, ױאס װעפ זלד;אר אפם נײסס אפ׳בםעח בײ דעס װערק אוז צװײנ גאויז, פאי דעי •עפראד און קואםור. א נרױסע װעים האב; דל ״אנםעי־ קונגעז״ צים סיף, װוהלז דעד אײעגער םוז אגקיםעז אבםעג צו געב;, נײטם באויז פו; ־ער עםנאנ-אפל-״עד זײם, גאי אויך פון רעי פלי*אאאגל״*ער: םאס; װע־םאעד, װעימד־ באקוםעז אײנפאד א גײע נ־עםה, װערנדלק אויפנעאעבם און דעיפ^דסם םלם דעד נדלנדאעבעי םײם־ב או; אאע זײע־ע ע״ע״נעאעך. זײ, װל אויד דל ״הערות״, זעגעז אנ־ גזדספלקעװעם םלם אזויפלא םחײהדלקע װע־םער אין אויסדדלקן אעבז דל אייס־ פל׳־אעבע אלאוסםרלינדלקע אלפערןזםור־ צלםאם;, — אז סיאלז פיסום צו •סםוי־ נע; פא־ דעי התםדייס־װלבניעןופפרע־ בעי, פלציםאנ-לקעי, םזק־אסקאפדעער אדבעם. א; אודנעהױער חיעיבוץ האם ראס װערק פאח ילדדסז װערםער־אוצר: םלד האב; ־א א פא-־םענז פי; זאפםלקע וחןן־ י קאבעאן םלם אאע זײערע נױאנסז אל; ־ל פאדיבלדענע דיאאעקפז אונזעדע. דער ־עגלסטעי םלםז אלנהאאםס־ צעכא, װעאבע זענעז אלז >ןזעאבע חיבו־ ־יס אזוי נײםזק, אבער נײבפ איםעכ־ם פאיאז, — באחײנעז נא־ ראס עבם תיבניקע איז װלבםלקע װערק. םעג דע־ א;*םאר װל באחײדז זאנן, אז ״אױפז נעבלם פו; דער ילדל׳םעד דלסנ׳עאפם קיםם נ־״־ם אז •עװער צו זײז א ק^אאםביס״ און באפ•*! ער האפ, װל א ידױ.;ל״:ם;עקאנם :אכזײע־ אײס׳טעפז אם דל קװעאעדלקע ברונע, — יי־עא; אלס ראד אאע אלבהאבער פוז אונ־ זעי אלב־הארצלקז אײנגה אז * *טיעור •סואדלק זײ; פא־ זײז עד״נפז געםדײע; אױפםי. יעס װעיק ברײבם אלבעי־ צו װלנפדסן דל פארדלנםע אי; נײפלמע פאד־ זאאז דל אלברלקע םײאז זלד :א- בקרוב באװײז;! משה לעיער דאס געײןגס-נח פרללוצק:. ײא לןנן י־קנן שויאך אין קידסיר. שווריונג .קילשיר״ל־נע־ -*רעןג. עםגאנ־אפ־ע, ־— װל װײפ *עפײען םלר אפ אױף רעם נעבלם פוז >^רעיע?•?ם״־זגאע אייםי־.! >ו £־כיםא ׳םױן םשם״נם נעזאנם, רתןס ם;ר סאדםא;; ־עיפי; או־ף ־:־:־כ. (כאם״כ צירנק גערעדם, לםא' קיםם ארר א בעםער םזל. •ױ דעי ־כפ־אד!?) קיםם םאקע או״ם דעם ־;דנ־כז פאדיעער, נײעם דאבנ־ רלק, װ: ב״ י״םנם, ק״ז •עפא־עד־וקע םאםע״אצ: רפ־ באויז פארענזםםרוד־ םע אױבנאױפזק. *ר א םםז פיז א פאכקפ־םוז״ -ןכד פיאלז — אכצי■ הײבז פיז יעי אצף: אצ״; קנעם; סו; כ״ם צזנצ. זוב; אי: נזיעםעד; ארן נעדױקסע בהב־י־ז, אצכדכ פנקםז, םסרים, םפע־ צ־עצע בזףעי־ײבוננע; אזז קזנםפיעדז־עע װערק בזז >ןנב'־־קע צופעצזק פוז דער האנם אדויםנענ-ס־כפע, אפםאצעבצעד אוים דעד;אנצעד 'וװויעער לוםע־אפי.־ פו; דו ז״לן או־ע בוז דו םזנםצעד — דורבציקוק; או; צעי־פקיױבז א״נצוקע פע־' איז אויפציע; אויף א פאדעב צ, ביןקוםעז יעדפוז א נאניז בוצד. אוז נעםיז םוז -אב װעדן װאפ פי־ער: צו האםםזק אזז אזצפ דעי םעםפ פונם יויו־עז ״בםעםא, צי יענעצ עניע־ם זור װעי •ועבנם־־עם״נעד םום אאע זײ־ נע פאדםע״ צו ״כםאדק םױ־בם זוד פ>ן- אױזערע או־נ; -אס נ־זנציכ ■;ד־יעע ם־א־ ױציאנעצע אעב;, איז בקובם דז ״כפ־א־, *ז םיזאי םעג; י״נננע־ זוד יו־עבז װענ; דעבי אויב םור יװעצו זוד ב״צ״םנכ נ״עס נעםע; װעדצו, דא־ם עכ דעיב״, אז פי; נאד־נאד א כד װעם אפ־רו ק״ן זכר אויף א ־פואה ני־כם באײבן. ױלפא, אכױסל, :עכלעז איז אויסזעען >ןא**ז פו; דפציב, םאברסים, אעבעילקע אלז;אדנײסם װײםן עבר, זענען אלצם *סר; פרעםד אפ*אז £>>ר עאםערע םענם־סז, — >ןז;* צעניאלקער װע-םער אזן אריכדרוק;, אײנגנעםעז, םנרניס אין װערםילעך, װ*ס ז״עד;ערעבנל׳ס אלז אפנעםעקם נעװאיז םלםן *סור ס איז אסד זענעל •עױז $ דלםעס. — ראס ״ײסה *עדעדער, װעאבעד ראם א אי>)יע •סײבױז רערםלם. און *ערעי- פ-אק, ױ>זה נײס י-א״ביר, אלז יאד דער ה*זק םלם איצײת;ײסם אפצײטןןצז! װלפלא צ*'פ א?ל דל רארף אלצם קאהס; אױפצורעבז א :א־נ״־צם ראננ באלענדלק װוא״ם, װערבעס אלז נײטם פארצײכנפ געװאד;, אי; םלר ־־אי־פ; אײע; פ;; רער פרעםד, — ס*רלב םאקע, װל װלאד־פא״־ס?! א;יב, א •עםײגעד, א נאםע; בז; א םענ:דס •ספלאם אםאר א גיױסע ראײנ בײם אױפאעב; א •עםלק פאיקס־נע׳סלב־ םע, — װער •עםיעסם אזא חיהרבע זא־, װל הי״בחה. םאבא״ס, םנרניש אדנא. א נאנצע װעאם א £>4־זלבדלקע אלנס ־אך באדארם; אל; ־עי >דםע״ אלבע- םסירה־קרײדיננ אאײזי (פנא. א. *ס. איר׳סבערנ: ״ההאב׳עה העברות הקד*- :רה״ — •*.־ם'בר-פארא>>נ.) -ל ע־-עםע ע-נסםע התחאה האם נאד םלם *א׳ח צ״־לק געםאבפ נ ח פ ר ל־ א ו צ ק ״ אל; פא-ב פי; א ד״אראנ צװלחן סענדערן אױ קאםגען (דײקא דל >ךלם£-׳עקלחע ״חוזקדלקע״ נעםע;), * חואר אײ א כדסיב, םאבן םלר א??אצל׳- ךןרך רעד ילדלחעד אלםעיא־ םוד אז; *סםעאז זלל אפ אויף דל ערםער, װ*כ האבז א •צײבות באויז םלם דעד האבחדז. ורי*-->4-ום האבז כולד אל; ד.י 5 דיא־ ראנן אויף א סלסכעםאכל״.*; אופ; א?ך׳אד בלאד אויב דעי קאײדמנ פױ קאפ בלז ־ל פלס פינס םאנססוד־עױ; אי; /