Literarishe bleter · 1925-02-27 · 43 (27.2.1925) · p. Seite 3

ש 43 װי האלט עם מימ אונזערע ײדישע קלאםיקער אין אמעריםע? יעקב דינעזאן ז כ ר ו נ ו ת צו דער פראגע פון דער צוקונ&ט פון ײדיש אין ארעױיקע *•*ס־׳ייכפ אץ סענד;י• *ין עי־ני 6ץ רי ײדיש־ײעסיזכ* םוי *וין *םעייקי נעיזענט בא;עג:ע*. יאד 'יײ:״1ע י־עבז אלז אלז?}:•ע־לי״ע נאי אזננאנצ; א: אנדערס איז אלז ידט חיז >רי*בצי;ע:: אזע-בע כיפ־ צי י*ער:ע ־גלים־מיבם האט נעױל״טעט ד;יעכטע טל!־* שיז זײנע •טאפיננעז. ^אזײ זןע ײ־ין־ :א־ר ןל אנוע ז־** װײסז אלב ײיד זײ;ע בפעצ־ער קלנדע־יעע טי׳דע*־״. ״יאס :עסי;רי״. ״חנובה :־4אע". ״ראה ררײרק״ אי: אנ דערע קל;־ער-־א:אפינ;עז פלז ־כאום־ע־׳י• נכיז — דאס איז דער פא־לס ױאס פאר בל;כ;א- דעס אכלערלתאנער ילדל־כ ת:;ד :•לס ״טאיס •<*דנד:. אזויי אז ע• זאיל איב קענעז האנידעכ פאי־ככ ';. אבעי א;*ר אלז זײנע הז;־ער=דע*טה• רעד איז *כײב־ע-יננ;ליעכ אלננאנצז שאר׳נכזעדיעד פאדל אדעיײזאנעד קלנד. דל אלדעע פייז דעס קלנד ײאס קןכרעבפ *ספענדלק צז האבז א דעכדל. װעלנע •דיללםיעיליבם ביעגגכ אזי, קלגסכ• יערל״-• ארוים אלז זגיז ״דעסעײ״. אײנש זלר נליעכ אזוי גילננ אייםז *עכיל דעס אכיעדלי־״אנע־ יזלני ײאכ קעז נלדפ פאה״ ׳ספײ:. פאדװאס דעם אײ־אפעליטז קלנד אלז אזוי *סװער אננעקזדעז צו ר,רײן אז אײגן דעסערא. ־אס אכערלמאנער קלנד װללסט אז אלם קעז אזא זאר װל א דע• סעיא נל־עכ אנקודעז אזוי ״־,ױעד. צי• ללב דעם פלגאנסיעיז אעכעדיעלד צװליכז אדעללקע אג; אײ־אפ < אלז אלז אכעדי״ קע אזא זאד נדעכ װל אודדעניע־ *ע־ דעס קלנד קעז דא צו יעדעד צנלפ יןרלנן פייז זנלז פאכע־ אדעי דיכע־ פלנד אדער צעל סעגכ. איז קויפז זלד א דעסערי. דאהזעיבע אלז אײ־ דלכ >מדערע קלנדע־־--אפינ:ע• פח ינאום^עיינםעל אלז װעינע ע־ ב־עגגכ א־גיז ־ל ספע־ צלפליעע נא׳־איזפערלסכלק פח קלנ־ער־ ילעבז איז פיז דעם יעבז פיז דל נרויסע אלן דע־ איכע־ ה:*ם. דע־ אלנהאילפ פוז דער קלנדעדידע־עה ױע־כ אפפ דאר פ^יפזני־דכ בללם אדערלקאנעי קלנד דע׳־פאי. װאס ער קעז זלד נענרי נל־דפ *םאפז קײו קאנתיעפז באגילל״ יוענן דל ספעצלפל־כע אוד״-־פזעדז ײאה װעךן אלז דעי דזךדה נזדעלרדע־פ. אבע.* װל נעזאנכ. אלז •כ״עד צו פא־נינלנז •כאים עײנדז ד*כ דענ־עיללז װעז עס רעפ זלד װענן ך*עד פאפײא־ל• כעכ נללם אדע־זיי״אגער קזנד. --*רום־ עא*נם אזז אז צװטפ- נאװיסכ א־ז נאי ילנכ נלל יעיז?לני אלז אדע־זקע. װאם אערנפ אלז א 'לדל״-יער •עזר. דענדעיי אבעי אזז דעדזערבז קלנד נדעפ װל אזג• נאנצן פ־עדד. דל אויזאד פח אזא אע כעד״-ױד אלגס פישיס אלן דעם. יי*ם ׳שיים־עײנם האכ נזדדרלנז דער םאר קזנ-ער װל דענ־ערי. או• אנװאר נלידפ *ל״ו װאס •סלום־זער־ינם האכ נע־םרלבז פאר קלנדער אלז םארישכזעדרער פ>ןר די אדעדלקאנע־ קלנדער. קיכעז --ו*ז דא צו הלרף דל לערער דזכ זײערע דערקאע• רינגעז. איז ־אס אכע׳־זקאנער ילדלישע קלנ־ װע־כ ם־זע־ אדער ־עפעכער אײלנגעצוינז *זזז יעם ני_*סכ **אס רזאוםי עלינם װזר אזם ײיר ־<־ דזרשה ארי•^״ צלע;. עס ב־גינכ אנע־ א פאקכ אז כלכ יז נ־עסע־ע ױע־ת פיז --*לים־עלינם בלצבכ ־אס אםיערלקאנער קלנד דעיספננכצל פינתכ אזיי פ־עדד װל דלכ דל װעיק פיז כעג-עי*ז. דעם ח׳ אי*ז דעם הידא־ **אס א קלנד אזז דער ארכע.־ הצם תעז זעז אלז כלום״ע׳ידכדס דאזעפע־תע־ כזפ;. תעז ־אם אנױערל״ תאנעי *זדל--• קלני נל--*כ זעז. עס זײגעז אזם ם-־עד־ יל דאזזקע כלפז אוז עס אזז אזם אי*ד פ־עדי ־אס ייעבז פין די -אזזתע פזפז. אזז אדעיזקע קעז עד זײ נל״-יפל באנעננעז. :אנץ אנד,; אלז דער גײל םי; י. ל. פ־ץ װעז ע־ יױערפ אייפנענופעז פיז יעם אכערזקאנעי תלנ־ אבע־ װע;: פ־צז, װל אזי• עד יה?־ה אדםנענודע; דוינז *לילכז קלנד אלז אדע־לקע. אלז איגכעדעסאנכ צי רעדז א בלס•4 נאײנות אוז כלר װזגלז דאם דעיפאר ראזז פאיז קודענדלקז ארכלקל. ב. סמזןליאר \ דרצ בעסכי; ק־אסזקע־ ױארפ־ א־ויסי נעקודעז אלז דעי אנקעכע דל עי־״שכע. װו דלנכ -ל אויזאד דעיפח? פאל װאס זײנעז אונזע־ע פאפירע־סכע כדצבע־ נז~-*כ אזד •נכאדק הכוב בצם ילדז״-*ז קלגד אזז אדעיזקע? דל א׳־זאר רלנכ אזז יע־ סביבײ. יאס אדע־זתאנע־ רעבז אלז אײ נא־ אודםארגיזצברעד אנדעדיס װל ־אס אעבל. װענז װעלנז דעניערז א-*ז ־•.ר.;ם אע;ן םון דעם ילדל״-־ז קלנ- אל; אדע־יז- קע אזז אודא• דורנייס אגדע־י•-• ױז ־אס לעב;. אריף װעלנן דענדעריס װערק זע• הײם. -אכזד נעדע־. ידםל דענ־עריז. פיז -ל אי־ע ױערק װאם דענדעלי האכ נע־עאפז. י*אס קעז דאס אדע־ל• תאנעד קלנד פיז זײ תאגקדעס פאר *שפגי;? דאס געכא־רעבז. דאס הק״שי רעב;, אי*ד װעלנז דעגיעדס װעדק זײ נעז אדדע־ספז נאזז־ד. אלז אזגנזעצז םרעדד דעם אדע־זקאנעד *לדל--*ז קזנד סד אזן גגיספ. י״ אלן דער װלדקיענ קגיכ. עי זעכ נלככ ־א דל כלם• דאס כענדעלי :•־עגנכ ארייה אזן זײנע װעי־ק. ער קעז דא נא.־ אדערנע כזפז נליעכ נעפלנעז. אםילו דעי קלנדעי־כלפ ״העד--יעלזר* ױאס דענ־עלי פא־־דאנכ אזז אייד ם־עד־ איז אידבאניגיפײעך צים *לדליעז קל;- אזז אדעי־זקע.;ז־י-־כא אזז אדע־זידע אזעלנע כלפז קלגיער. אח עס דאד״ דעם ילדלכז לעדעי־ אזז אדע־זקע נעכעל א הלפ--י בלסי צגיכ צי דא:ז פאד־כזידעגע פא־ע־עס איז ־עד־ תרערוננעז פאי־ דז תלנדער װענז ־עם איעי •ענעם דזפ פול דענדעליז. אױנ עד װלל אז דל קלנדעד זארז :א:דנ האבז דעם דלנדעהכז באנרלף פאדײאס דענ־ דערי אלז;יױס ארס ילדל׳טער *עז־גינע־. דער דאזזקער לערעד דיז א־ים דעם תלענסכז קאפזכר פוז דזמדעאיז געבז?צנע כלאער לעקציעס װענז דעם --*כי*• גע־ לעבז שח דל *לדז אלז דעניעליס צגיכ;. װע;; זײעדע פרנסות. װענל זײע־ רע צ־ות איז אצד;. נדי דל •?ללער זאאז קילגז ־עם עצם פח דענדעאיס --•אפ־נ־ נעז. כע-ערע װעיכ אזי• א־ום פאר דעם אכעדלקאנער *לדליעז קלנד :ז*עכ רער *ערגיבער דלפ װעדענס •טאפ־ג:ע• דאם קלנד דארן״ זײז שאראלנכע־עסז־כ דלדעקפ צורלב ־זכע־אכג-. :א־ װע״ כעגס כאםוננעז דלגעז אלס ארס דאכע־ ריא*־ צי באתאנעז זלר דזכ -עס ארכ רעבז פח דל דד; אלז .־ופאאני איז ױער נזתזכיי־אננעד פארנא:גענה*_יכ. פאר --•כנלכ זלד. אז פח אכ דעס ♦עכ>.־נ*• פינתכ פאדאלרכ כענדעאי דער --' ז כ־גיבער. *ע:ע קזגדער אלז אדעילקע װאס זײנעז פא־אלנכע־עסלרכ זלר צי באקעגעז דזכ דזמיעאי;. קענעל זײגע װערק נליעפ אײענעז אזו• װל דל ױע־ה שו; אז אנ-עד ילדליטז *כיגיבער. װ״ײ4 דל דאזזקע ױערק ־יאזז זלד פא- דעם אכיערזקאנער קלנד נ:״:כ רײענע•. יאם קזני דוז זײ *שכוד:-;. איז אזע^נע קלנדע־ ױאם זא-ז ־אב־ אל אזנער־ענז אינכע־עס צו --•כי־ז־ז דענ־עאח די: נעל אזן אכדרלקע פא־אז ךיער װחצזק דעדזעאבעד גו־א פיז דענדעאיז. אנ װאא נל׳שס אל; אזא --•כארקער דאר. באדעײוכ זלד או*ד אז; דער באצלינג שוז ילדלכז קלנד צו •טאים־ערינדז• •טאיםיעאינדס זאנז זײנעז כיערספנ פלזי* פו• דעם ־*עבז פח דל *לי: אלז דע־ ארכער הײם. 8<נקס װל דזר קענעז זז־ ^־--*כעי4; אז אזז ריס-אני זײנעז אלצפ ם><אז פלא ילדל״ ע קלנדער **אס קעגע• נז--*פ פא־״-־כגיז קאגידעכ פלא זאנ• פוז •טי״ום־עאינדז. װצא דאס א־פ אעבז. װענז װעאנז ״-*אום־עאינם האפ נזדד־יב:. האם זלר דאים אלצפ נעבזפז. אזוי קען אױר דאס אכעדלקאנער ילדליע קלנד :ל--*ם פאר--*כײז דל נרעהכע םײי שח --*אום עיײנדס װערק. װאס. אכדטא. קעז א קלנר א*ז אפעי רלקע שאי-דפײז װענז פוביה דעם דלא- :לקן. װעז אלז אדע־זקע זײנעז נאר אזעאנע כלפז גליעפא. װל קעז אל אדע־ רלקאנעד קלנד שאר־עפײז דל פלפז שיז | :תריאעװקע אלז רעי צצכ ױען עלי האפ 1 קגיגדאא אזעאנע פלפז אלז אכערלקע נל*גם נאנעעכ אוז האכ זײ נאר נלאזפ אונזערע קראסלקער: דענרעאי. כאיס־עאינס און 1ר*ז. דל דרם זצאז שו; דער •זדליטער אלפעלאפור. װל האאפ עס דלפ ד* אלז אדערלקע? האבן זײ אױס• זלנכז אז דער ילדל־שער ױננער דור אלן אדע־לתע זא- שח זײ װלסז אזױ שלא װלשא דל ילדלידע ױננכ אלז פױאז אוז אלז *וסאאנד װײספ װעגז זײ. — אז־עי זע־ נעז זײ םאיאירפצאפ צו ברצבן װלנצלק באװוספ אח :ד׳-כ-דע־״נאצפ שיז דער אדערזקאנער *לדליטער ױננױאדג? ־ל ־אזלקע ש־אנע אזז נאך אזן אכע־ דלקע נ*--*פ -עבאפליס :עװא׳־ז. זל אלז נייעכ דעבאכלדם;עװארן דעדשאר. װג*א זײער װלנצלק £ח אונזעדע ילדלכע ז״-וי־ נארלסכ; אלז אדערלקע -1כ**עז;א׳מכ צו דער ילדל־עער ױגגכ. זײער װלנצלק *לדליטע •טרללבעי אלז נױיארק איז א'ז אגדערע אדעיזקאנעי --*כעס. װו עס זע• נעז פאדאז *לדל--*ע שארקס־-עואז, א־בע- כער רלגנ־כוא;. און אשלאו 'לדליכע דלפא־פואז האבז זלד נעגוד׳עז דל דל ארנלנצוקודע; אזז דל דאזלקע כואז אוז א קוק פאז דארפז װי אזוי נעדס אוױי דאס אדערלקאגער ילדלכע קלנד אונזע• דע ילדלכע קאאסלקער. דל נדעספע כעא •זדלכע *טרללבער אלז >.דע־לקע האבז בנאא קללז באצליננ נלככ צי אפ דל דאזלקע ילדלאדע קלנד*ע־- כײז שח װעאבע עס דארך א־ו־סװאקסז דעד דיד. -אס דא־ז״ כ&עפע־ א**עבעז האבז •טרנלבעי רלזעיבע ױאס דל װעדק אײז שיז נעי דל שלנ או*ף נע--*אשז. ל פא־ יל• ־יז ד אלבעדציי כעז ה>י.:כ קעז װאם :סכן און זתןורנאי4׳ :לבעד דל־כע תד־ אלנכע־עס א• אתכיװן א־ײס װילון *א נלנער. כ. :עז ־אס זײ; צו דז •עויז. נאילדי צ. ב. א. י*ע=ל כזזוז. אביהם ־: עי־לקע אכ *געד. גאד א* אםת:׳* בעי־נ אין ל של אבע־ כעד װ שא׳־כאנכ שארכאנם כאנ אזצכלקז בנלם ••״•רללבער. װאס בעי תװ*!ל י כעד אש--, אכעדזקע יאפע. אײ :אנץ דלכ װל 5•ף יל •ץרללבן א: ארע אזצדער ציז*דעגגעניכעז. און װאאפ אײנער שון דל ־אזלקע *:־ דלאזע ״םיםבעד. װאס האפ נל--״פ קצז אלנפע־עס אלז דער *לדלידער כוא שיז אכ־ערזקע. זלר אדאא נעזוכעז דל כל אח דעם איגכערעפ ארגינצוקידעז אח א** נעי שיז דל כואז. ױאס װא4פ ע־ דא־ס או־סנעפינעז? ער װאאפ;עפיאשז יא׳־כז קלנדער. יל־לכע קלנדער. -אס זײנעז נופ ובט■ װלקאט אלז סאציאאע שדאנז. -אס קעי נעז כלכ אלס רעד; װענן דער שיאנצױ״ זלכער רעװאאױציע. װאס ק״׳צעז אזם דעדצללאז שלא װענז ספארכא־ז אי• מעזן רעבסז. װעגז ״-*פלנאזאז אח ױעגז *הודה האר. װענז קא־־א כאלקס איז װענז ילב יעענפ;. װעגז בי נו:בא איז װענז יעם רדבם. דלזעיבע קזגדע׳־ װעאז או*ך ױע^ כױללבער אלבעראכז דלפ זײעי װ:ס: אלז דער אאכער ילדליטער נע--'ל:פע אוז דלכ זײעי פא־ככנלז דל אאע שאםליונ• נעז שיז *לדלכ־נעזעאכאשכ-עכז רעבז װאס קודע; פאר אזצכ אז״ף דע־ װעאס. װל אנע- האלכז דל ־אזלקע קלנדעי כלס דעױ •לדל״״ער אלםעראכו־? ױאם װללסז זײ ױענז אונזעדע ילדל״-׳ע *ש׳־נל בער. אח װאס שאד א זאנז זײערע האבז זײ נעאערנפ? דא ױעכ דער שא׳־אזנפערעסל־כער באזונעך אױסנעשזנעז אז דל קלנדער. נאידע זײ ױג־סז זײיעי ניפ װער כענדעאי אלז, װער •שאום־עאינם אזז. אח װער זעגעז אזעי״נע •כידבעי װל: 8יץ. •־גי זל;. שרו;. *היאכ. שיל״שכא;. רלנעזאז. א--,. כאנ״ יײב. אח אגדעדע. האנז זײ דאר א כער קאארעיז נאנ־־ז*• ױענן >דעז װי װעגז כעיעאיז. שא-־״-״כײעז דאױ :עסעד נעװלסע זאנז שוז ספעיוכא־ז װל שח 8־צ;. װדםז --אום־עאינםז באויז או*ף אזו* שלא. אױף װלשי זײ האבז גע־ קענפ נא&ז דעם הודא׳־ פון זײנע נבע צ*עאיקלגדערל--ע •טאשונגעז. אח :אם*ט אזז *עדער כיא װעפ אזי אודשארדללדאעך;עשלנעז אויף דל ױענפ העגנעז דל בלאדער שיז דענדעריז. --•אום־ עאינם איז ברץ. אח נאפד•-• אלז *עדע־ •טוא װערכ װענן דל דאזזתע דרנל כדלל־ בער גערעפ צי דל סלנדעד אדכעדסכ־. דאך. װעז עדלצער זאא זלך אוגםערגע׳ כען דודנציסלרז צװלישן דל קלגדער אז אנקעפע װער אלז זײעי באהלבכסםער *טרללגער. צװנלשא אלר אויב אינזערע אלך אױשנערענכ. א נעװלסזר •טרלשפ־ ככעאעד הא׳כ :עדאנפ ביל אלפ א חוב. •װעאבז דלנעזאן האפ אלם •טוין;עהאפ אפנזמעבז.-יחנז אאע אלבדלקע אלגכערע־ סאגפ; זענען אודעק. האפ ולר אנגעהױבז א ״ככיעס צװל״טז ך . :יהאב סלר. צו־ עדישס נײשפ צונעהערפ צו זײערע דײד, :אר פאוצאלגנ האב אלך דערהערס דלגע־ זאנס אױשנערענכז קןא. ער אלז בראס נעװארן, אשערנענאננען פון אונטעדז ׳•כרײבםליש. דל אוינז זענען בא אלם נע־ װארן כאדגע — •ץםלצלק או; שדעםד. שרלעד האב־ אלר קײנכאא נײספ נעזעז בלל אזם אזא בילת סיאלז געװעז קעכ־ יעך. אז אלם האפ פער שארדדאסן דאס העזה׳דלקע אין אײננןך״סארכע יײקע־ גען שיז דעס •סרלפכ״דכעיער, װל זײן שאריאננ צי באקודעז נאר אכאי נעיד. דאנכ זלר, אז דלנעזאז האכ אלם א י 5אכ*ט נעפא; אלן פנ־ם אר״ז. (אױב אלר נעדעגק נ*כפ רלנםלת זאי כלר דער נײילכעגער םוחי זײן) דלגעזאן אלז נאנ• דעם א יאננע צײם נעװען ־טפארק :עי קדענקה. כעיעבס האש ער אלז כאפער־עלז זלז זײער ני׳עם באקװעם און כלם זײנע ,קיײנע נעיכער האכז ער בסדר;זמפלצם *ו; או־סנעילעז איזע זײגע באקאנשע, אלבערהױפפ ארזכע ילטעראפ;. װאס האבז זלד אשכ נעגויסלקפ אלז נעיד. דל שרוי פיץ שינעפ א סד כאי שאדי דדלםן אױף נעװלסע •ערלשכדעסעיער און באקאנםע, װאס סלסברוינן כלם דלנע• זאנס נוםהעצלקײס אוז;אלװע יײכנידי• בלקײם. פונרעספװעגן האם *־•ן און זײן שר-ײ 'נעהאיםז דלנעזאנעז םאר דעם *־אק־ םלכז אח גענלםז כענםכ. זײ האבו קײנ־ כאי נ״טפ נעקױשפ קײז קאספבארערע זאנז, גײעפ אײגנענאננעז אויף קײז ישום ©אר״עיאגן םצר שאריעגעד אדער רע־ דאקכאיז, װאס האכי נעקאנס הײסז נע• *נעשכ כאכז, פ־עז זאי זלך ניכס עצהי נזך פ-לער פלפ דלנעזאנעז. אכ וע אלד די בײד• י־ערז — דלנע־ זא; האפ ןח־ערגסכ; אויםדרוק אוי־שז פגים, אלן *רצס באנעכעג אלז תכיד כער יײנפקײכ, זארניאזלקײפ. *װן באכדט ך• זעגען :עװען. דאנפ זלד. אײן װוקם, דאד האב אלד דעם אײנדריק, אז ב--*עת־ז רעדן צװלכן זלר. האפ דלנעזא' אבלסא ארױשגעקזקה צו פרצז , װען דלנעזא; האפ נערעפ כלפ פ־צז, האפ זלר תכיד, נכעכ, נעיױנפ אלן זײ• נע אױגז ילב-:אסכ, אנפוננ או; כפאיץ א?ז אתוץ דעם ע&עס א באזוניערע שײ• ערילבקײפ. 6רץ האפ ךיעד ילב נעהאפ דלגעזא־ נעז איז :סדר זלד נעגױפלקס אלז אלם, נא- דלנעזאז אלז שאר אלם ג*כפ נעװען — איץ. װל פרץ שאר דלנעזאנעז. :־האנ דעם א״נדרוק, אז װעז עד זאי זלר נ־־ככ;עװען פרעםז כלפ פ׳־צ;. װאיס אש״-ר זללן פעדזעניעד יעבז נעװעז *לנכענרל־ װע*. דל נאנצע פאד יאר, װאה אלד האב נעקעגפ דינעזאנעז, אלז ער געװעז א כװאנער, דל הענפ האבז בא אלם נעצל• כעלפ, כערספצפײיס ש*ענפ אים ד;ר בויר װײםו;. אױב ער אלז עסיעכע כענ ניכם גע• קוכען צונײן, האבז איע פאי־ססאנעז, אז כסתם םוס אלם דע־ ב-;*ד װ*י. ר$ז# לאקס־פרץ ״פאלקס־געזונט מ*ײ?י ײימנמ*6סיעכצד ו*דס ן*ידנ*י דצי *װנרקןר ײדיעער ז^ירנוול *§ר מײיץ יץ המיענ?. *יןי <> נילוץ הןלנ־יןד 3 גײק. 0*11■ י"4*ווו*ןנוו1סץן| קו *)וחיוסוזסח •ע\ 11 דזנעזאן האס עס םלר עםיעבע כאי •;רצײיס, אזוי כסארק אלז עי נעװען;רלרם שון י<געם זלננען. כערקװלרדלק. •*אםדסע כחלק, אסליו בידיז נעזאנג, אר אדסלסכליכע, םיענכ אלם ני״טכ נע• :עין. כלר ראנפ ולר דערשאר, װײי אזא *וןלק פארכאגכ נזכיפ אלן זלד דל נאל• יחכעפ אזן אײנשאבקנלפ. װאס האפ *זוי אזכפאנלרס דלנעזאנס קלנדעיל״עע, *וככלסיבארע נאפור. :יהאב נעהאכ א חבריםע אסתרי. :ילר שיענן זלגנען כלפ אלר דועפן דדרנן נעיעםאן. יא ארצן אלז דער םעיעשאן ••,יהאננעז אלן זײז זונס — יוציאנם צל־ ױער. אז יוציאז אלז גיתזפ נעװעז אלני ־■ערדזײם, שיענ אלר אגקילננען צו פײן ־נר׳כע און כלר שי״ענן זלננעז אלן א&א־ ־אכ ארײ;. דורבן םעיעשאז זענען די ־־אננען א םר --*עגע־. דלנעזאן אלז;ע־ ׳*ען אנסצלקכ. עד שיענפ אפ---כ**ן •טעהיז תגבז כלר, צויײנגדלק ךין אויער צים ׳■*פאראכ. בדי צו העדן דאם נעזאנ:. ער ־.אפ דערשאי־ דל חברפלע כנלנע ־4לב נא־ קוכען. ער האפ זל נעדושן צו זלר און;ענעבן אלר זײנם א שאכאגדאם*ע כלכ זײן האנפ־אונכעריסרלשם. צו פרצן אלז אכאי נעקוכען אנ־אר־ נלססלז־זלנגערלז. אכײנזג הויבגעװלקבז ק?ג פלפ א ררײסכ אוז זײער צושרלדז כזכ זלר פנים. פרץ האפ נעכאככ צו אלי זלננען אן א;כת:2*עננדלקע. האיב־נעפר־ ־לקע באיױנכמ: בלל זלר אח יאבזנעפ. זל האפ נעזונגעז הויר כלכ כעאסראיע באװענוננזק אויש; שגיס. אלר נעזאננ אלז ־לגעזאנען ניתזפ נעשעין געװארן. אלד האב דאם ש*־ױס נעוען. פרץ האפ אלר געזאגם קאכפילכעס;. דלנעזאן כאבפ •שפלי צו כלר: ,,אלר װײסכ, יעאן האם נא•־ קנלז נעדזעד נל־כפ. ־יאלז נל״נפ קײז ב׳זלץ אכאי כלם דלגעזאנען אױף דזר קאנאפע בא פרתיז *ילז קאביגעם. פרץ יױשפ -ננעי אלבערז צלכיעי הלן אין צודיק און זלננפ זלד או;פ*עד צזם פאקפ: —בלספרל קאק װאיגל דנל גא--*ע• זלזנל... דאס ילדי האפ ער אייר נעזוננען וײעד *שנעי און נעשעיתזפ דערצו. ס־האפ ולך געשליפ אל; זנלז זלננעז אז אלדאגל--* א&־ יאבן שון אונז בײדן. ער האפ אדסנע־ זעז קאכליט. שיז נרויס נעיעבםער בל; אלד אז״-, א־אפנעפ^ין שו; רער יאנאפ;*. :אר דלנעזאז האכ נעילפז — ס־האם אלם אויסנעזעז װל א שארתזװעניגנ. רלנעזאן שיענס ילב האבן הערן כלר ־עדצײיז עפעפ, אלבערד״ויפפ װע; אלז אזנהאיפ אלז נעײעז א סר סעגפלכענפ. זא• שרענכ אכאי בב פ־צז: ״צל זל כ־אנכ זלד דאס איץ או*ס?״ פ׳־ץ ענכ־ שעיכ כלפ א ־ככײבי : ״כד• א;*סצו־ כ־אנפז אזעינע כעת!יות אלז זל נאד צו װײנלק אלנכעילנעגפ." ב׳האב נעזזאפ א כבע — בכןןץ׳ז ־עדצײיז, פיעג אלד אלן כלפז שארנעסז שוז ױאס אלד דערצײי און אגהײבן װעגן :אר *׳ספעם אנדערס. פרץ שלרפ כלר צו״ ,־לק: ה״כיי, ה־ביי, װאה אלז געװארן כלפ...*״ דל פרױ פרץ *כרײס אױף כל־ — ״צל נ״שס אזו*, דו צלספ ראר אױס ־אס הארץ..." נאר רלנעזאן פאיפדי״ דלקם כלר איע פאי: ״פ--*ע*עפ זל :לתזם, װאס װלים אלר פוז אלר!. .״ *ערער ררתצרלקס אזן זלנעדס האפ או״ף אלם תןיענס נעװלרקפ, און עד שיענם װעדן אוכעסלק. ראס אלז נעװען **; ארס רעאנלרן. א םר כאי האפ עד נזךללפז שון נע״ ־*לסע פאסן אדער האגדיוגגעז כצד זללנע אגכע אדער באקאנפע קענז אלם. נאד ־לנעזאן האם אויסנעפלפז וחהיעז א ־:יעכס װארפ צו זאנז. או*ב ס־אלז אלם גפעזם גײםס געשעין נעװארן אדער זא•;אר שארדדאס;, אלז נעװעז זײז פדא־ כעסם — תאױיגז און םרוידלק װערן. אײגכאל האב אלר אלם;עזעז •טרעתי