Literarishe bleter · 1925-01-23 · 38 (23.1.1925) · p. Seite 2

.1* 38 פ קונסט, שרבד אין שטים־לש1ן װןולסיקע פראנרעסױדסעס מי דער לי. פמר#רייםעד שפום״צשון. בײדזג מתר *זז קתסס, זעגעז ווויף זײעדע גאזונ באזתדערע אופנים צו שסארק עונע בתדז צז דער ג א פ ז ר. דעאבע דער נײ ע- טעגיט הארס איצם אקאריטם אי• ״בןוזמד. םעז לאזם זיר הײנם םוז איר נײבם םעד פארםיח. די בייצדתג האכ נעע*ס דעם הײנםלקז םמיטז די אוינ: איז ער װײסס ישויז אויף געװיס. #־ ס׳איז גײעפא עז װאס נהפע< עז זזעדז. םעז האפ ׳עויז נעזעז אזע<:ע זאבז — אה ער װײסמ אפירו אויף נענוי, װי ווזו־ זלי הליסז. ער האפ זלר אויסנעצזןינג; אויסװליניק די םאסעםאסי־טע םארסוה־ םזז די אננעזעענססע נאםו׳־*ער״?ײנוגנ; אה ער האס פארצדדז םאי ז״ ז״ז אאסע אינסםינקםיװע ערפאדנם, זײס עד איז נעװארן פיס זלל פערזענאיר בןוקאגם. דער קינססרער אבער ברעגגט ני־טכ די פאװכע אויםקאערוגנ שה די װתדעד — ער פא־כ־פס זײ פלם זליז פארקעגםי גי׳ט. די נאפור איז פאד איס גישס א סוםע פלז פאדםואז — זי אנפפ^עקם זיך פאי אים אין איר פארם. איר נרויסקײם, װעצכע םירס אלם אײבלק צו •טאםערליטעד עניװת. װאע קוגסםיװעדין פוז דער װעאם זענעז בעיקר נײטם םער װי דעד ״הגגי די נרויסע בעצײ ־עד *טםאות אוז צעי בראכנקײס ־טםראכיפ ארו־ס אזא װונ״ דעי־א־כע קיאפם םיז גנינה אוז םתיקות. אזוי אויד דער קיגספאעד. אבער אפיאו רער עוגד האס אויר •טםעגדיק נעהאס א םיםז אינססלגקםיװז דרך־ארין פ*ר דעם רײנעם אעבגםיװערם. נײ־״ס זײענדיק בכצא באר־הרס פונ׳ם נײספ. ער א:ז קײנםאא נײטס נעװעז אזוי יטסארק איבערצײנס םוז זײז ״םיסיע״ װל דער יטםוםימוז. ער האפ זלר בבצצ נעהאלםז װײס פיז אידעעז און עי איז ־שויז נעװען אפ־טד אביסא צו רײבםזינינ. אבעד םים אס דעד לײכםי זלנלקגיפ ם*קע האס מ־ דערנרײכם ביז צום םאםע סאצק. ער איז רבתחילה;ערז סװתר אויף זײז חלק פיםזינקײם ״ארינלנאאלפעם", װײצ שד האס רחםנות םיס דעם ״צלבן צעזער״ און װײצ זײן אירעאצ אלז, דער צעזער זאצ פוז אים הנאה האבן. עך איז יטסעדיק צונעלאזם צו איהם אה איז בכצצ װײס םון יעדעי םצפדײבעד קםדנויג װאס צאזס זיר יע• :עם פוס״טען. און זאנס גײטם אוים. ע־ איז א פגיגע.־ פסביר, בלל איהם האם דער צעזער נעזעהז קצאר. אז פעז םײנס דא איז נאגצז זײז פובה. םען האס אלם נעצאזם זלר צײכם אנ־עםויסז, װו םאז דארף — און דער עדצער העצד םונ׳ם ראפאז האס עױן צכתחיצה געהײסז ױ• דעצע פײנהער״ז, כדי חז־ עולם זאצ תיכף װלםן, װענז װאס עס גײם אוז זאצ נײעס נעיטסרױכצס װעדן. סאז איז נישם געװעז אזוי ׳שסדעגג צו אים. אזוי ד,אס ער ביסצעכזזײז בןןקוםז צזסרד. אה צוזאםעז םים רעם צוסרוי איז אלם נעקום; דאס נעםיצ םוז אינערציכר צו״ נעהעריקײפ, םה כאציאצער אחריות. דעד אינפעציגנס אבער, רז#ר םחבר פה יטסום״צש־ז. איז אז אײנזאםער אח פארביפערםר. ער האס נײטס ק״ז צו״ גאננ עום צעבז או; ער זדז זיר דערםאר;וקם א'ז דער װעצס םיפ זײז ציםערא־ רײטער אדינינאציםעפ. זאצ זל םלצז זײז ביםעד האדץ! ער יטצעפם זי •שסעגדיק אויפיס נײ צום ״אנהויב**. ער קאן זיך גיעס פארצאזז אויף קײנעם אוז ער קאז זלד ישויז גאינײטם פארצאזז אז־ף דע־ דעאציפעפ. עי װעיכער עס פוז אנקופז -עד קינסםצער. אדרבה: ע־ האס מסעג״ דיק םענות צו דער רעאאיפעפ. װעצכ^ ע־ םאכם פוןדןןנםװארפציר ם*ר זײז אײנענער נײסםינער איםפאםענץ, אה װעצכע ע־ װארפ ׳טויז װל ס׳ניפ איז פאדיטענערס אה אויר דערהויבז — װעז זי װאיפ זיך כאסיט־ געצאזס. אלז אבער דאס פאקע מ צרה: ד צאזפ זיד נײטס םוז אלם. זי בצײבכ קארפ אוז אוםדערבארעםדיק אוז זי ניכ זיד ״שויז נלכע־ א© םיפ דעם צײכסזי נלקז פאריטמרםז אוז צעבעדיקן?זוגד, זרידער םים דעם פיפזיניקז מלזעתעב •טפום״ציטוז םוז אצפע םרה״שזזורדיקע ילפעיאפור־פחודיס, װאס דדײעז זיו ארום אדף דעם עוצם התהו, אננעכפו רעפ אה זעגעז םוציא פאעסדטע םיזערע , צבסצה. זל האפ םײגס דיעד חריםזת. ז ־ , (הכױטד אלז ״צלס. בצעס.״ נוםעד 39) :ג צו לאגנװללעקדם — אץ דל גאכםאבעדס — קינסםלער, םאלק, אינםעליגעגם דער בײזער אריפשטאנד פיג׳ס אלף־בית דערניז .פארס״״טיחוס — .קריכיקלס אץ גלכלקלט דער געענדיקסער אגהױבער דער נסתר פאטאלאגישע אלירלקלם - שס*ר ליטעראדשער קאפ־יר — אפאטאשה זינגער, איגנאטאװ, גלאזמאן — פםיכא־ אגאדיז איגרױױ־יאר־םרה־שהררה — םשיחיזם ללץױק געראװנםע סיראגאטן — י. י. םלגאל — םאעזיע אץ פלאלע בעדגעי־סאן ילװלםקא״ האפשטלן — ראס װרנדעל״קינד — די אנטיציפירםע פאראדיע — א. ם. פזקס הרטאר ארן דל .ברללטע הארחאנםן״ שפעצז פלם זלר פאר דעם בײזז אויפי שפאנד פון דעם אצף־בית קעגז זיעם װארפ. סוז דער םציצה קזמז רעם םסיצ. דאם ראזלקע רעדעװרלקע שפום־ צ־כוז אלז די ראפלנלרפע דערשייגוגנ א־; דער צלסעראפור םח דעד נײעד שפלעגגעי געזעצםעסלקגים םה דער קאג* ער אלז בכצא אנפ' טאצ־אל, רער אינ־ כערױאפלװער קונשפ האס זיי — די פעצלנענפ. װײצ זג*; נרשפ־גע־אפגקגים אױפנעכרײסצפע — באין אופז גישם צום רעבז דעדצויבפ איס נישפ צו הןןצסז דערםוז. ע־ האפ זלד עפאבצלרפ אצס נזעעיאצ־פראםעטפ קענז דעד נאסור, קענז דעם שאפערל־ט; נײסם. אה עד םגיגלנס זגיז אײגעגע אוםםערזענצעכקגיס צגיפ. א:ם אלז צום ערשםז םאצ נעצוג• צו ״שאםזי/ נאר בדײ צו דלסקלעדלפלדן נע״ די ארזגלגעצע קוגץ. צו פאכז פוז םלפ זנלז ״װערק** — דל קונסם. ןןר װלצ הויצעד באצלוננסצאזער שםיאר — ״םארערנע רלםעראסור** אוז ער האפ אלר בכצ צוגענעכז א ננלעם נױאנם םוז — כארענפצאזלקגים. קאגעז קאז םעז צבאורה פאקע װײפער נישס — אזיי װל הםיד — אבער פעז האפ דעדצו א נײעם גאנג. דעם אלנםעצלנענםלשץ צלםעי י־אכ א:ז ׳כויז נםאס נעװארן זלד ארוטצושרעפז אצע יא-־ז םיפ דעד אצ־ פער;עירשנפער איטםאפעגת — האפ עד זל דערפאד נעצאזפ אויםםרל׳טז. זנלז א״דםאפענת, אוז עד האם אלר אננעפוז העגי פטעש** פוז גיע קנא..נר:קע שפראד. ער האם שייז .תפצהיס, װאס םון ז דשפ פער נעפאגפעם אזוי שװאר אוז פןןדדצוםפ װל אםאצ:קע יאד;. װעז ראס האר״ז האם בגי א:ם נאר נעםענפ זײז םוצ םיס שםערץ — נאר ער האפ נעגזפעז פרוםײפעדן ם*פ א ״נטעם ריפם״ אוז םיכ א שפא־קז היצר, אוז עד האפ םאבלרלױרפ די;,־עםכע קװאנ* פלפעפ; פה צשח. בדי צו דערגרײבן םיכ זײ *ענעם -נײספלקן םיגיםום, װעצכז םען ־אפ שפענדלק באקוםעז װאצװעצער אוז פיפ װײניקער םי. דאם א:ז זײז מפע־אילשע םאגקאציע: ער האפ צ:ב רעם אוטװעג. ער האצפ נישפ פוז דעם ״באגאצז״ נצײכן װענ או; ער האפ צלב צו בצאנרזשז ארלנלנעצ. ער האכ געהערפ. אז רלבפער האבז זלר הײנכלקע צײםז םתיר נעװעז צו שפאט״ צעז — האפ ער נעבוטעז שם*םצעז םים אצע בוחות. ער האפ זלר דאס אפנע״ רערנם £וז צלםעראדלשע בר־סטכאס: ״װעז םיקרלצז צײז, צזמויםנע־ ם־עספזג װעז פ׳בצלצז פוגקעז םוז דל אויגן, װער קאז םיד עצהן םעספז. װער קאז ם*ר פרענן: האםפו אםנעװאױנ;? א:ר װײס נאר אײנם אה אפ דאפ א״נם;אר קא; א:ד צײצז: (ד. האפשפיז: ״אלז פאװעצ םון װענם**). ער האפ באקוםעז א נלדע אױסרײד, דער צלםעראס .ער רערפ זלר אנלז. אז ער םון זײן זײפ קאז אויר נלשם צעםללצז עם װײ און דעם טופ. װאס ער האפ :ישם. ער האט דעררף אזא םיז בא־ זונדערז כח. םלס װעצבן ער קאז הײנפ װײה. אז פ׳קא; אױך א ז ו י און אז םעז םוז דעדבגי נלשפ טאבז קײן קלנססצע״ רלשז אנשםעצ. צװלשז דער קינפס אוז דעם שונר האכ ז:ר אויפ;עש2־ײפ שפארק אה האפע־רלק דער א:;ט*;צ:כעגפ. אה םיס זרז צלפעדארלשז שפום־צשו׳ז טאבפ עד בײדעז קאגקירעגיז. א באזונדעדע פא־־ אבפוגנ פ:רס ער צום קלנספצער. װעצ־ בער דעפרעזנכײרכ אלז דעד װעצס גא־ ־עט £־::צל5 פיז קאנעז — אה טע־;אי־נלשם. ע ר אבע־ — װ ײ פ פי און ער פשה נראפ *ענע זא:; שאפפ גאר װײםפ באזוגרע־פ או*ר װעצכע -ער קלנפפרע־ — צונעראזט צום װארפ. ױאס זײ האבז נלשפ געפונעז — ביז זײ האבז זיר םלף־ צו רער בצ־פוף עםאנצלפלדפ איננאנצז פון רער יוננספע,* ראזלקער אפהעגבלקגיפ או; זלר אגיננע־ א־רנפ זעצבשפענרלק אין רעם רעװא־ רוציאנעח ש פ ו ם־ צ ש ו ז. װעצכז םעז האפ זלד אביצו קררם געהאפ פארגעי שפערפ אזוי. אז ער װעפ זגיז :אי אויף רערװנלצ אז .,אלבערגאגנפ־אױס״ ררוק״ באר רער אלבערגאנגפ־צגיפ, װעצבער קא; זלד אבער הגינפ שויז בא״ כ־אבפז באי א פפאבלצלזלרפער אלג״ בטלטיצ־ע א:ז אלע רלפעראסוח איז טט*־א אייד א:; רע־ ילרלשעד. ער װעס זלד :אפלרצעד. נעפרט צו זײז רעװאצו״ ציאנע־ע־ באשפלפונג, אצע טאצ אל״ בערבפפז אוז באנגע;. אבעי אויפהערז א־ננאנצל װעם ער שייז קײנםאצ ני־טפ— עך װעס רל רלםעראכור באהלפ; פול ״בא־גרלװערונג*׳. ער װעפ זי נישפ פארצאזז. טיפ דער אגםדעקוננ םונפ צלםע־א־ ־:שז שפום־צשוז. װעצבן אלד מלצ רא פ־ײדז באשיפבן. באקוטעז טיד א נגיעם נעזלבפפ״ונקט פא־ דעי־ אייעג״ פלרונג א•; רעי ײדלשער צלסעדאפיר צױפ זאבצעכע 2רלנצ:2ז. נישכ בא־יל־נרלק רערבט רעפ װערפ־טאפ־ שפאב םה דער האנפ. אלר טײז. אז א:ז יעדער אײנצלקער פאזע פון צלכע־ ־אדלשעד אגפװלקצינג קאז פעז קצא־ אונפעישײרז דרײ באזונרערע קאפע־ נאריעפ: קונפפ, שונד און ש כ ו ם ־ צ ש ו;, װעצבע באװגיז; זיר בטעפ אײנצײפלק א: ז יעדער צלסערא־ חשער ע פ א ב ע און װאפ רערםאר אצײן םאכן זײ שױן אופטעגצער צו באראקפערלזלרן םלפ דעם װארכ ״עפא״ כע״ דל צלכערארלשע פיארוקציע םוז א נעװלפז צגיפ־א&שנלס װי א געיטצאפענע גאנצקגיפ. ד: רעםרעזענפאנפז פה דל דאזלקע דל אגםװ:קצו:נפ־צלנ*ע פה רער םא־ ױע־נער ילרלשער צלפע־אפור האפ זלר אלז דל רעצפע יא־ז צעשפארפז או*ף פאריטלרענע רלבםיננע;. פוז װעצבע עפ דאבז זלר אייסנעכײצפ באזונרערס בוצפ דרײ הױפט־נ־ופ• : דל ״אצפע״ אה אײבלק יוגנ;ג צו װעצכע טעז רעכנפ קורם־כצ דל פרע־רעװאצוציאגעיז 3יץ איז שצום־עציבפ, װללפער די ״ימגע*'. ד. ה. ד: אצפע. נעפײגס זעע־ רי רעפרעזענפאנפ; £יז יער נאנצע־ שפעפערילקע- ילדלשער רלסע־אכיר, װאס אלז נעשאפז;עװארן אלן א־ייאפע אה אלל אטע־לקע נאר דעם אזױגערופע• נעפ ק־אכלשז פע־יא־ פצדזטה — איז ציפ פיף כלפ פא־שלרענע נ׳זאנכלריננעז: עקס־ סדעסיאגלפפז. אינזלבלפפ;. קאיעקפל״ װלפכל; אה סתם רעװאציצ״ומערע בצצי ־לפע־אפיע־פ. ײאכ זעגעז אױםנע׳־לבפ נעװארל פון רער צלטע־אילשע- אלבער־ קעיעגלש. ־־ע־בגי -א״ ןלך א־ױפנערלז;. אז ד,- נ־ענלצ; צװלש; רל -ע־טזמפע ניופז האבל ג״שפ נעקאנפ אפנעהלפז װעח *טםעגחק טלפ ־ע־;עדע־לקעי שפרענ־ קטפ — אה רע-בא- האפ טעז באזה״ דע-פ אלן רע- רעצפע־—״ױננספער״—;־י-פע צװלש; >מ-ע-ע נעקאנפ באטערק־ או*ר שיגיבערפ פה יזמעם פאיפ. װאס קזמעז אײבלק ודע־ז ״־וגנפטע״ אײף י דער עצטעח זײעד ..נגיע*' פאעטלשע כעפרלק אלז דכפ־ אױף זײער אצפע- טעפחקע. אזױ אלז רל טארע־נע *לדלשע ־לפע־ -אפור אלז א קויצעי צגיפ אק א;*ף א בעיר שטאצז שפדז פון צלפע-ארלשז נע״ שעז ױרבנעראפ; שגעצ נאנצע ריט עפאבז. *זעעפ ט:גלטום פון די פקאיבא־ װע ״עפאבז״. אונפעד װעצבז עפ צױגפ ז:ר בבצצ נ:שפ פאי דעי טאיע־״ נעי צ:פעדאפו-יװ:פגשאפפ. ארײנצו״ צײגן אלר שא־פז:;. דעי טיעים פיז עפאכז אלז נעװײנכצער: דרײ. אבעד אלר סײז. אז דער דאזלקעד עפאבלשער נעזלבפספונקפ אלז בבצצ נלשפ טפוגצ צו בדעננען דל גױפלקס קצארקגיפ. דל דערטאנפע ח־לל״נצלךערוגנ האפ אוגז געבראבפ נלשט םער װל דל צאננװדצלקע דעבאפז װעגז דער;טער קוגספ און דער ארפער און דע- עצפע״ רער — אה זל האפ בלל אונז. אגב. דורר דעד אגינפלרוננ פה דעי צ :לפ־קראפלפ:־ קאצי־^ אװעקנעגופעז דל אײנציק װלב״ פלקע ק־לפעריןג װאפ פאבפ א־ײז םעג משת גר$כ — נלשס צעםײצז. דערפאר קופעז זײ פאקע בנל א*ם ארױס צונױשגעםישפ. באאסיש. דל בײדע עצעפענםן, אבער פאיפ טיס א שסארקז אלבערנעװיבס פוז דעם ״װײ*', װעצבן עד דארף םעד האבז צום צנלדז. צו דער פראפעסיע. װאדום זגיז אויפנאבע. דל אויפנאבע פון דעם נגיפפלקז קאצלקע בבצצ, אלז. װי באװאופט. צו צללדז — דזקא! — פוז דער אוםפוצקאםעהײס פון דער נא־ כודי*. פמקפ דאס איז זײז דאנה. ער איז ראס דער. װאפ אגפדעקפ נעװײנמצ״ד פניטות אינ׳ם קאפטאס אה װאס די דא־ זיקע ״פניטות״ פועז אים אזוי וױי. אז ער קאז דעיפאר אצײז אויר נישפ שאפז קללז נאנצע זאר. קײז װעדק — ער איז עפעס נישס םים אצעםעז איז דער ״פארם״. די נרעספע ציפערארישע צא״ ױצצחים בײ אונז אה אי; אנדעיע ציפע״ דאסוח. די װאפ ד׳אבז קײגסאצ איז צעבז;ישס פא־טאנט םער װל זײעד אײנגענוירענע פאצעגסצאזינקײפ — עפעס האכז זײ הײנפ א סיחוש איז ..אויפררוק״. םים רעם אצםז אײנגעפונ״ יעװעפז נ י ש ס * ק א נ ע ן םוז דיד דו״ רות קאז םעז דד הײנס;אד פצזצים אנהײבז פיעשפשז וױ פלס א חניעװדי• קער ציםערארישער קינדעד־קרעגק, םעז װעי־פ אױפיפ נײ א ״הײנפימר״ אזוי״ צוזאנז: א נעעגדלקפעד אגהױבער. נישפ די קונסם אוז נישם דער שיגד האכז ביז הײנס *־ויסנעװיזז אזא נע״ רריל קאכענאריעפ זעגען: דער קלגססי אער״א״קאאדע א-ענפאזױע א־'ז דער לל, אער. דאפ פאאק אז; דעד א::פעא:;עגפ. דערכ•:־ אבעד -א;= ע־ אלש *זאזעי: סעדאפו- : דז װערפ־מ־זפער-ע. ־על עס אזו תאאד, או דל יאזונדעדע אנפ־ אליעדזק. װארום ע- נעפפ -עױז אא־ל האפ נלשכ טעד;עהאלפז פ&ר נויפיק. װלקצוננ אה פעסטצושפעצז קורם־בצ רעם קלנפפ־ע־ רלש; װעיכ ארעד אוכװעיפ פוז רעם װערק. נאר פרלעי־ פוז *ןצץ: זמז יינג״ קגיכ א־ע־ אאכקגיפ — אה ־ע-־-םלפ *צײן אלז שױן ״בםיצא״ אי־סנערעכנכ נעװארז זטז גצכעזקער באפײפ. ״דל צטכ״ יאכ בארארפכ האבז נויפלק אה שנעצ א־- ״אויײררוק״ — אלז איר דע״ רלבעד ג:שכ געװעל קײז גרויסע נפקא םינה. צל אלז רער -אזלקער קלנפכצעילש, צל נלשפ. צל קוםפ ער םון דלנפערלשעד אלבעריעבונ:. צל פה צל־ סערארלשז טארק־געשרײ — רעי עיקר אלז געװען פאר איר דל ״גלבלקגיפ״ : ״זאצ אננייז איץ םעי טלפ רער נלבלקפפ — נאיגלשפ נלכפעי אה גארנלשפ;עזעצפ! װעיפ בדעונע אלז נאפ! װע-פ ראפפאי! זאצ װעח בלז לעצפ דל שװע־זג יל שװאננער־גע־טװא־ צעגע קרלבלקפפ צעזעצפ ײאפ טעי *עצפ!״ (אהח צײפצלז: ״בתר״ 1ד\). א:ז רל ראזלקע ייערפער. װעצבע צײענע; זלר װל א נעציננענע פאראד־ע א~ף א: אחנלנאצ, װאכ אלז נ:שפ פאר־ האז. א:ז קצאר אננעצײבנפ ח בחפזה״ שפלטינג פוז דל טאדעי װעצבע האבז — ברי טעז חושר זטן איז קרלבלקטפ — אנגעגרײפ דע־ קתסס. שנעצ א פא־פלקן כפיצ פאר יעי צגים אויף אז אנדעי־ז פײאנט — געגעז דעי פאדשםעגדגלש. אױף זלד. זאצ דארפ דער נאלװער קלנפפ־ צעי איבעפז שאיײע־ק. זלד צובלנדז אונפעדפעלק צו דעד רעאצלסעס — ע ר סוז און װעס זילז ״פריל״ װײצ עי אלז אזויצוזאנן דעד םשגיח אלבעיז קאפ־ פאס. ער שסײפ שפעגדלק ״אויף א כדדנה״. נדי צו ר׳אבז פה דאדפ דעם גרײטז ארום או♦ ארוס. עו־ ד א ר ף אלם נלשפ. דעם קלנספצער. אה ער האצס אלש נאר — פוז שוינקללס װענן. ראס ראזלקע װאויצערלשע װלסז פוז אצץ און םון אצעםעז דערגרײבם דער אלנכעצלנענפ נאר א דאגק זטז אלנעד־ צעבער װערםצאזלקגיכ. טלפ װעצבער עד קאז זלר באװעגז פיד אה אז נגיספלקע טניעות או: צוגײז צטבפ צו אצע זאכז. *יאפ נײעז א:ם נ:שפ אז. זביז אײנגם־ יעד נעב:פ א:ז די האטע ״אוםענרצעב״ איז יאה שכום־צשת פה זײז גגיספ האכ כויזנםעראײ נױאגסז. ער קאז בעבעז איטבאהאלפז אה שפוטפ:ק, אבעי אייר ביײכ אי: ט:פ -ע- העב־ ספעד װ:רסואז:כעפ. אה ראס אלז נ:שפ קײז פאראראקפ: העישנרלקע רענצ א:: רער נדעי צי״ אלז אײננכצעך רער שפום־ צשח ם ל כ צ*טוז. װארום דער נײער שפים־צשוז אלז נאםל־־צעך נלשם. װי טע; װוײפ נעקמם םײנעז, א ש פ ר א כ״ צעבער דעפעקפ — ער אלז א װעצטאנשויונג. רער אויםררוק פה א :טעי באצױננ צום צעבז. זײן אױפשפרײטוננ פוז אי׳נער פוז די רערטאנסע קאטענאריעפ העננם־ א© רירעקם פון רער הענעטאנישער שפעצוננ פון איר צונעהערלקן רעפ׳־ע־ זענפזמכ אין דע־ באשפלטפער צטם— אה איז אונזער צגיפ איז דער צלי כערארלשעד שפום־צשון דער נאפלרצע־ בער פראדוקס פון ־ער הערשנדלקער אינפעצלנעגסל־טקגיפ כיפ איר אגיננע־ בױרעגער בלפע-ער פגינכשאפכ סגי אויסירוק צ;ב קזגססלער או; פנל צום שאצק. יעיבט םוז איך צו רעם װארס £אצק נאך ארױפזאנז. אז א*ר פײז אלז דעם ציזאטעגהאגג גלשפ דל נאציאנאצע נע־ טײנשאפה אצפ נוגצקטפ. צו װעצבער ־גפ קעיפ נאפליצעך אויך רעי קלגספ־ רער. :אך איר טײז רא יעגע אנאניםע נדפפלקע שיבפ. װעצבע טיר שפעצז נע״ װײנכצעד איז א קאוזאידעד שײבות ם*ס דעם געיטאפעגעם פאצקס־פרלםלפלװ איז אצע זגינע פארפעז און םטיצא אויר טלם רעם שונר. װאחם דער פרלפלפל״ ײער שונר — נישפ דעד פארצלפערא־ .חשכע־ - װל עי טאנלפעפכליפ ז:ר אינז א*; ר־ אזױצוזאנן א הלספאחשע פארקפ־שאפונגע;. כעשיות, צענעגרעס פע־אכו־ אין חוזק־טאבערדע;. אין די ״שױתיס״ ״טשנבנסז״ אוז איז רי צײבז אױפז אי־וזיקורש. ער אלז נעװלס א: אי־נאג:־ שיני ח*ק פוז ־ערער ג׳־ויסעד גאציאנאצ־ קיצפור. װאפ װאקפפ־טיפ טלפ אלר. אוטבאטערקפע-הדכ. צױפ אײנענע נע־ צלכעראפז. זעצז פוז אגפױלקצגנ:. *יאס אלז, װל איר הלפפארלשע כלפיע אלז. צו פארבלנדז ־ז ז״ נישפ?י״ ךער קראפפ־דעזערװאואר פאר דעם נגיעם םענםש: טלפ דעד :ײעו אוז װאם באשיצפ זל — צגיפ רוי־ד יענעם נרויסז גגיססזקז סזפ־ װרעבעס װערפ רעד־ אג־עסלװער אזנם־גצלגעפלשקגיפ. איז גיײבפ נל*טס נאר םלפ דעד אגיננעבוי״ יעם באשפ״כ זדז פאציאצע שציחות. רענעי שפראכצעבער. ד. ה. נעדאנקצע״ רער אלנטעצלגענם אבע־ פארנינם כער הלצפצאזלקללפ, נאר אויד פלפ דעם נלשפ דעם שונד זברז םאציאצע פאיפונ״ באםבאספלשן שפום״צשון פוז געפאנ״ יעװעפקגיס אוז עי־ אלז קורם־נצ בײז צעיפע װאקאבעצז. װעצבע טאראראםע״ אויף זלרנע נעזוגפזג צעבעדלקע פארבז. וועז מיצד אוז אן פורא אוז װעצכע — נאר פ א ר רע־ צדפ. זײ האבז זלר כיז איצכ נעפלצס שפאי־ק אונפערררלקפ םוז דעי פ-אנלשער טאכם סוז רעם אצפ־ ספיצ. *דעצכער האכ זײ רל :אנצע צטכ נלשס נעצאזפ אויפררלקז. אז זײ קאנעז זיד נלשפ אויםדרלקן. רל