Literarishe bleter · 1925-01-16 · 37 (16.1.1925) · p. Seite 6

6_ל י ט כ ר 8 ר י ש פ בלעמפר 37 *■״ ארז >ןז *י־בלקע איז יזײז שים נביא ק*; ור נר־עם ענדערן. *ווי װעלז ארן די זמםםרעע סנהחר'! זרך־ דועא םזןן ם־־צרקז 5 פאעפן אח 5 (םענ אױך זי^ -־ו־עז...) םיזרקעד. בד' *ו באנר״ז• ע&עם בררם <זל*נ נווז * ״פאעפר-.^ יעםרםומ־ע איז פרדל״םאלא״. *יפ דעם ארז פאדאז א דיז. *ז יעו־ד םענפ־רז םיז ענדרקן *... הו־ר״עי׳ר אק נר־עם נוירער האבז ק״ז װאל״־עכם ניו זמ־ װעס נר־עם האפז קײז ״דרפלאםי.. דינים. םיז װעלבע :יהאב ארז ׳*יל :" עייר קררז דםז נר־עם נעפינעז... דא^ װאם ביהאב דאדםז 'א נעפינעז. א״ו דאם. *ז * נביא. װאס װעם װעלז ע;. רעיז עפעם ארז דעד מורה — הא1 דעם דין פיז א נביאייםמ־. ועלבםםפאוײפםזגדלער. אז פים•־;: הלילה נרקום זאגן דר ײוזדסו^ *(]ע׳ו םשה עובד. איז דאז קאז םשה עמ־ זרר פאדענםםעדן רעדטרם. װאס אם>.ר זעגעז נאר קררז דרפלאםעז נרשם נעװע. איז נאט װאלם עם בנרם נעסםז װר ז נרשם נעקאנם אויםדדרקז. אזא םיז משובה קאז אויר נעעגכ■ פערם װערז דעדויף. װאם דער רבונ.■ שליעולם האם זרר נענוםען עו נראכ שםראם. םוז װעלבז ער האם ק״נםא■ נרעם נעװאלס הערז. נרשם עי םאדיבם״; ארז נאד דא קודם-כל: 1) װר םיהאכ■ זרר דאס געגיםעז, אז דעד כליינול רעדפ פרפ ה ל ל זו ײ ם ל ר נ ם פאז אי• דערצי נאד עיעבם נאבנעםאבפ 2) םיז װען אז ארו דאם דער אלםע- ־הוה נעװארז א ׳רדרערסם םרם א שלעב פםר נראםאפרק? 3) אויב דעד רבונו• של<ע(לם ארר עזויז באאררנפאיםפ נע װארז ביז דער׳זוררם אין דעדם םרם נדאםעז — םארװאם• ארז ער ' נר־עם װררטעד אברסל נענאננעז איז דוקא נע בלרבז דעי״ז ברר *ל־קים עינזעד, באםע דר נבואה ארז נעזאנם נעװארן ארז דעד סאםעו־ לעעםעד *ררם? ארד האב אננעבאפם אליקים עינזער. ארז אםזז ארז םשה עובד װררס םיז ארם כרחוק םזרח םסעדנ. אזויםרל לאקררץ- זרסי׳ג חלשותדרקינודנע אלוידעדירוזז האפ םען. דובם זרד. בבלל נאד ארז ע־נרץ נרשס נעזעז איז דאם העננפ םעז אז דעם נאס םיז ישדאל. יענער, װאס האם נאר םרם 4000 יאר עװרק נערוםז םאר זררז םאלק דז עשרת■ הדבדות. ' דעדויף, ה״סם ענב האם נאם אזוי לאננ נעשװרנז איז נעשװאננעדם. כרי טנדלעד אזוי ארױסעיםארז דװד זררז לאנדאנזװ נביא םשה עובד-? ו פלװו עובד םאדענספערם דאס דער׳ םרם. אז נאפ א״ין ארז שםארק נעדרדם פיז נלית איז ארז נענלרכז עו ״דר פאר■ װרסטע הררשז און לעםפעו־םז. װאס פאשז זרד אויף ע״ונס בעדנ״. ער האפ אםילו שויז אזוי װררם ארז זררז דער■ שלאננקררפ אננעװאוידז זררז אםברעיע. אז עד ה־־סם םער נרשפ בויעז קירז םעםפל פאר זררנעס װנעז ארז עיוז. נאר... םאר דעד קונסם. װאס נונע אינ■ זעי קרנסםלעדרשז חוש, האם נאם ארם נעהײםז זאנ:. אז םרר (ירדז) זעגעו שפארק באנאבם םרם קונםם אוז כםעם אלע אונזעדע װעדק װעלז זררז קונספ■ װעדק... נדאםאכיאנעז. נודם אז װ־עדע לעגדז. אררער םשה עובד האס אויף אררד נופע נביאות נעזאנם. איז םאקע. װר זאנפ עד עם דארפז: ■ ז״ קופעז עודרק שװאר איז קדאנק. םרם רוקנלעד נעבו־נז. קעפע■ לעד םרם בררלז, עם װעם אבעד נאו־נרשם. נאר• נרשם דויעיז לאננ. אררעד נראו. װר בשיף װעם ז״ ה״לז. ארר װעפ אויסשפו־ײפז דר נדרז פלאשענע עװעהל (?) באפועם םרס שבת׳או־בם איז ביייםעז. עי דעדקװרקז דאם העיעעלע. דר זעל. איז דאנקעז. לויבז זררז לרבז נאלזעז... םרד דאז־פז בוזםת דאנקעז זררז לרבז נאםעז, װאס םשה עובד ארז דעד א״נ■ ערקעי. עי װעלכז נאפ באװררזפ זרד. װאלפז םרר געהאם א סר אזעלבע — װער וריסם. װאם פאד א פנים םרו־ װאלפז שויז נמהאפ- ארםרקלען (איז ז״ זענעז פאראז ארו א נאנץ באדררםנדרקעד עאל). װעלבע נרבז זרד אפ םרפ פ י א ק ם ר ש ע דעד• עיוננס״פדאנז. ו פיז דעד דײ דאי־ר באזונדעדם בא• םאנפ װעו־ז דר אפם״לוננ: ״פדררע םרו■ בונע״ װר דר לעו־עד איז פראקפרשע אדבעםעד אויף דעם נעברם פון דעו־■ עױננ ם״לז זרר םרם ז״ערע באםעד• קיננעז. םפקות אין נעדאנקעז. פיארז אויד א םעלה דו*־ קודעער אבעד גענונ קלארער (אפם שו־ז. אםת. אברםל עו דעעעפםארםרקעד. אפשר דערפאד, װאס םיקוםם פיז איגטעד א דאקנסנ־ס פחבדרשע האנם?) סםרל פיז אזעלבע פדאקסרשע אדםרקלעז. נענונ עו דערפאנעז דר ״עשה אוז לא״תעשה״■ שיו־ות פיז רר ״פראקםרשע עעות״ ארז זשורנאל א. נ. דער עלםערז׳עולם האפ נ־שס קײז עררט איז נרשט קררז נעדולד עו נררבלעז זרך ארז פרפע פלפילדרק־פעארעסרשע חק־רות. א־ם דארף אל־ן אונפערנע■ םראנן װערן ״קורץ איז שארף״. דעדב״ זאל. פארשם״פ זור. נרשפ לררדז די.' װרסנשאסטלעבקנרם פיז אונםערנע■ טדאנענעם. סיװאלט נעװעז נום. אז פוז נררעס ־אר אז ז*5ז אררנגעפררפ װערן נאר םעד פדאקטרשע אפט־־לוננעז, . װר. לפשל. דש־פות פוז .־עקאםענדרדםער פעדאנא־ נרשש־ לרטעראםיר פאר פאםרלתג רשיםות פיז קרנדער״לרטעראטוד. רעקא■ םענדרר־דש־םות פון דעדערעררשע שפרל• ענרנ ובדוםה. װעלבע קענען האבז א פיאקפרשז באדכם פאי שול איז ה״ם. אוז בבלל דארף זרד דעז־ זשוו־נאל אפ■ זאנז פו; יעדז אובש־נעבלובענעם שפוד (הנם עו זררז נרנסםז. םוז םעז םודה זררן. אז ארז פארלוננדוקז יארנאננ ארז עס פאדאז נרשם אוז א עינרייסער םאס) פיז עװ״ענדרקעד בובהאלסעריע: עד דאדף זרר אפזאנז פח באדרנעז דר שול אוז לערעד און דר פאכלררם איז םעד זרד אפנעבז םרם פאםעיפאםוג םזם דעז־ פאסרליע. אמזש־ פאםרל־וג פאר װעלבער םיזארנס פון אלע זררםז איז םיבאםבלם זר פיז דר פאנ־עררסיננעז אםילו םרם פארשרדומע פראקפרשע ץ־יעות װענז שם״עדן. ׳וררדרשע עעות. עםרנראעיע אוז פוז פוינל־םרלד. האט אבער כלל נרשם ק״ז פו־אקםרשע עעות (עו אזא חכםה האבז זרר נאד אינזוןרע פא־ אבדאטאװע און םאד דאכאדאװוןםע בלל־זארנעדזשע 'עררםוננעז נרשם דער• טדאבט!) װענן יענעם נעברם. װעלבעד ארז דעד װרבפרקספער און אקפועלסםער פאר יעדז פאםרליע.ה״ם. װעגז דעי דע־ערוננ פיז קלײנע קונדעד. .־ >. ס ד>.רף פון ״דאס קרנד״ איז אויף דעם װעי״ או־ף װעלבן עד אזז שו־ן נענאננעז א נאנ־ז יאר (נרשם ק״ז קל״■ נע דאםע פאד א זשידנאל ברר אינז!). װעט עד זזבעד נעפרנעז ־עיפאלנ איז אנערקענוננ. עום שבח פון ״דאס קרנד״ םוז נאד עום סוף דעדםאנט װוןדז דער פאקם. װעלבער ארז ברר אינז א זעלפנהררפ: זײז פרנקטלעבער דזא־שררנעז א ל ע חודש. דעז־ ערשפער ־ארנאנג פיז ״דאם קרנד״ דעדלו־בט אלנפאלם ארם עו װרנשז לאננע ־אד איז דעדפאלנ! י. רוב ל 111 כל הנערים ״*ר1יס 8ון כ*>ס״ — סשה עובד. י>;יי; הײסז הי״סס דאס יוך ״זןרױס תה :>ןאס״. :עבונדז אלז הנאת ואבן *וז אניננעמײלה. ור א<ע *נדערע ספרי״ נבואה. אנז למפלםאעד. װאס נונע דעס אל:ה>זלפ. זענעז עס אםפײספן דנגענ• דלקע. יןלאנעדלהע נביאות זדענז דעם צו־ קהספןכז ציו;. װאס ענדיתז זלד: ..אזוי האפ :עזאכפ נאס**. וױ גב נלפיעען ..אזױ האכ נעזאגס זאראםוסםדא״... דעד אלבערלהןד־ כדיא כא׳עסײפ אזז ציון־אלדער און אל; תפאות. ס׳ם^־׳סכײפ זיר פריאא. אז א פענכדע רעדפ א:ן נאפיעז פון נאפ — אלז נליבפא. װאס צו רעדן דערלבער און פלר פוזז בוינן דל קע*. אדער אז גלישס. װערן בלבאיקרלסלקער. דאס אײנציקע. װאם פלד װלנדעדס, אלז דאס. װאם כדעה עובד נלס ארױם נללע דינים אקעגז יעם אלפן ילדלשז נעזעת. אז דל תורה; צונעקופען רער יעצענזלרסער זיסמ־־נאא ..דאס הלנד״ דער אכרע־לקאנעז־ ״אונ* זעי קלנד** (ארנ>ז םון דל ארבעסער* רלנני־עואז). דער ױסאעגדליעער ״אױףדל װענז צו דער נללער שיא״ געװלסע סרײה אלן דופעיע אח אלפ׳ג דאס אלז דער בעספער סיפן םאד דער םארפעספלנוננ םון ילדל׳ע־פעדאנא״ נלשז געדאנק. פעדאנאנל׳עע ז׳בורג*>אז דיאבז ם*־ זלד א פא? : 8 ס ד ז׳עורנןואז דארסז זליז פ א ר ׳ע ל ד ע נ ע ז־עורנאןלז. פעהאנאגלק אלז דאר נליעם סהם קללז װלסנ ״אםםאעבעך געבלכ. װאו ס׳אלז פענרעד אביעקפלװע אללנ׳עםלפלקנלס: ־*א דעגעז £>•־*;. אויסער װלסנישאספי אעכזג נאד רײז־אלדעאלאנל׳עע קענג* ואצ;. װעאבע יזעגען און דארםן ב*קו* פען זײער אױסררוק אלן באזינדע־ע ארגאגעז. אוז דערלבעד פאדערפ זלד אופעפום. נל־גפ נאר בט אונז. ב* יעדז ננלעם פע* ־אנאנל׳ען ז׳עורנ>ךל, ער זאר 062ו־לד:קן אײנעם פון פאמנדלקע הנאים: אדער עד זאיל פאר׳עפעלז אז אביעקסלװע בוך־-בל־נהבפ. עי זאיל זנלז דער אויס״ דדלקער £וז א באזינדער אלדעל׳ע״&עדא־ נאנליעער ר ל ב פ ו ג נ. אדער עך זאר עאי־י״פעאז?ופוביעקפלװע ׳קליעגהללפ. ער זאיל זללז באיעסלפס פאי א ב>ןזיגרער צעזער״קאנפלנענס. דעם עריבפ; תנאי באסרלדלקפ ..דאם קלנד״ גליעפ: קנלן באזונדער אלדעי׳ע־ פעדאנאנל״״ע רלבפוגג פא־פ׳־עפ ער נל־שס. ער אלז אלז דעם פיפ אפ*רו א ׳עױז צו ״פרצע** ןןצויזע) כרלגמע £אד אנהעגנעד ש?• -י בא־־טלדגסכלע דלבפוגנעז. דערפא•־ אבער באפ׳־לרלקם ע־ פור׳שפענדלק דעם צמללפז תנאי: ער אלז הױפכזעכאער בא׳עסלפם נליבם £ל4־ דעם פאבבענליב; אעזער״ נאד פאר דעם עאםערן־עולם. אלן דעם פדס דארף ״דאס קלנד״ באזונדערס באנרנסס װעדן, װײל ער קופפ באפת צו באפרלדלקז אז >>קפועי.ע נויםלקנלפ. ס׳אלז *עױז אפאל געןזאס נעפאבם;ערואדז א פרוװ צו •עאםז אז עלפערז־ ז׳בורנ*א (״יעול או; היים״, אדױסנע״ געבז דמ־ד דעם צ. ב. <4 אלן צעגפדאלז ^לםערז־קאפלפעס אלן װילנע). ער האם אגער קנלז *־יכת״יםים נל׳עס נעדאפ. דער נורל סוז ״דאס קלנד** עילנם צו זללז בעסער : ער אלז אויסגערעכנם פא־ א כסדר״א ו פ פ # ר ם ״ א ל ש ן ע׳ל״ פעדז״עולם איז ״פעלפ זלר א םד ברײ• פערע אויםנאבן (אפ־ער אםילו ׳שייז צו״ בר"פע לם׳של. דל אפפײלוננ. װאס האפ ם׳־לע.־ נעש־אנז א פד־עכעגציעז; נאפעז: ״קלנדעו־ פ>ך־ קלנדער•* אוז אלז ׳עפעפעד פ*דבלםז נעװארז םלם אנדע־ דזג װײנלקעד בא־עײדענע נזמיעז: ״פוז קלנדער״. ״קלגדער״׳עאםונג״. אלז א זאר. װאס קען דערװעקז צוױיפד אלז אלד צװעקפעסלקליפ). ס־אלז גופ. װאס רל -עדאקציע פוז ..דאס קלנד״ האפ צוגעצױנ; צו סלפ* אי־בעפ דאקפוירלם. *שױן יאג: צנלם, אז דל ילדל׳טע דאקפו־רלב זאאז זלך ם&ר״ אלנפערעסליז או; צואײנז א האנפ צו דל פדאגז פון דעד ילדל׳עער דערצלוננ. יעדע צװעקפעסלקע פעדאגאנל׳עע אר״ בעפ בברל פוז אויסנעפ־אנז װערז פיז פע־אנא:; אוז פעדלצלנעד צוזאפעז. סיאלז אבעד א יבאד. י־אס אלל דבודגאיל אלז :ל־בפ אנלנגעהאאפז ־ל 2־א6א־*ז צױל־בז פלפא־בעפע־ ־אקפױדלפ אוז פעדאנאנ;. דאס קעז באדיאען פלפ אז אופפארפנלדאענעד אײנזבפלקנלפ. װאס ס־אלז גו:ע אײנצעאע אדפלק־ אעז אוז א־בעפ; פו;?-•ודנאא. דאדפי באזוגדעדס דעדפאנפ ױעדז דל *רפלק־ אעז פו; דד. קאדפ-סאק. אלז װזדבע ב־דעדפ ײאינ״עראעד צוזאפענקאפבל־ :ל־פ ־אס ־לבכעיל׳ב־אלפלאובלװע פלפ דעם פ׳־אקפל׳בל אאפאנ פין דער —,ד־צלע־לי־:ער א־בעפ. ן* :עװלםז אלנםעי־עס ־עפעאפ פלס זלך פא- דל;רעפעדע ׳•״ א׳־פלקאעז םוז דר. בדאנבאװסקא^, װעאנע באהאנדאם א װלבפלק: אוז בנל או:ז :>צץ ננלעם גע־ בלפ פו; דער חותױם־אנפװלקאוננ בנלם קלנד (הוימזזעכאעד חו־עיה׳שפיעה אוז דל ת:פיאך־א־;אנען). פלפ א סד אויספל־ל פוז דעם ח׳עובז פחבר קעז סעז. אפת. נל־טם פסבים זנלז. װללא סיװעדז דארפ אבלסא :דלננזדטעצפ ־ל גנלע דע־נדײבמנעז פון דעי־ קלגדער* פסלבאאאניע אלז דעס דע־פאנסז נעבלם. דעי־ פחבר װנלזס אבעי ארויס א סד פאך־קענפענלש פא־ דל ב>>ד דסע פראנן אוז נעםלנפ אויד דעם פאסלקז אשוז פאד זײ. באזוגדערס װלבסלק זענעז דל יענע ר ע צ ע נ ז י ע ס פײםםעדלן אהז אװעקצויצםעאז פלפז אזוי. אז פלר זאאז זײ זעז אלז פואז איבס. זל פאבפ דאס אזױ. װל בעת א ׳שפועס. דעדצײאפ װענז יענעס דאס אײננא־פלקספע אוז אײענעגדלק -אס בור װאהסז אויס פ>ך־ אונז >ןאת גנלע אח נניע פעגבדשז. פארתןלדענע. װל פלגכױבז קאנעז :א־ זייז אה ענאעד. װל פענכ׳עז קאנען;אד זלל;. פ׳זעפ בחוש. רחא םצנגבערג קאז דאס דארף. םוז װעאכז זל דעי־צײאס. װי אלר אײגענצ ״צפוב אוז קאז אונז אױד געב; דאס. װאכ אלז ספעציעא פאד אונז װלבפלק. דעל אײבלק צו נרויס׳עפאכל׳עקצס בעני קעדלקעד־ א״יזער און זצז הױכזג פ־אוסע אופנעאופפעי־פע א ל פ זג .װאס האאכ אל; אײז פורא האב;. דעד פאז זאיצ פון איר :ל׳שפ אװעק. אלר פ׳־אס. פזג פאדגרעבםע און ..הורדז״ אלבגדלק׳* םאפע ר א *ע ע א א ה. װאס יצפלנפ נאצר װל ארע גויעס איז פראנפ זלד א׳־וס פלכ נעבאײכפע- אײװנפ. דל בבכורלקזג *עמצנעדלקע און ראפלגלרפ״ פ׳־:נצ:2*ע<ע דבורה. װאס פופ גל׳עפ קײז זאד אופבארעבנפ איז קאז עס פאבז אזוי. אז נל׳עפ נעקיקפ -ערױף. ױאס זל האפ דל נאנצע דעה. זאא עס אײסזעז. װל דל דעה האפ אלר קאיע״ קע2אדלק פאגעאע... דאס זענ־׳מ 2בופ גאאדענע כלפ: פונם דא־ף, װירקן אײף א־נז ילרל׳ע איז פענפמלעד און דע־- פאנע; איגז. אז אױסעד אמז צלעז זלד גאד א סד. א סד פעאדער אוז דע־פעי איז איפעפום װאוינןמ פעגכדעז — אזעאבע פעגפ׳ען. װל פלי. גא־ צוגע־ װאקפעגע צו אגדערע ׳עפלקער ערד או, צו נאנץ אנדעדע אלנפעדעסז- דל צװײכע פעאה פײגנבע׳־גס אלז דעד פערספעקפלװ אלדע-. פוז װעלבער זל קוקפ אויף זאב;. דאס עד׳עפע פאר האב אלױ געםינעז עפװאכ ענרעביגס בצ ־. פ. בער־ ד ל ם *פ ע װ ס,ק י. קאאײדלסקאפדפע פע׳ביות זי׳מעז עס נעװעז. װענז פענפ׳שן. װאס װעדן געביידין אוז ־עפארבז אױל״... אײז זצפל. .פ־טונה־ יענעאע תכאיתים פח דודות אוז עפעס אזוי דערצײאס. װל דעד דעדצײרעד זאל קיקז פלט פיפותאחס אוינ;. אלר;עדעגק. אז כיבלן דעפאאם ־עכארק םאראלנפערעסלרס נעװארן פוז דעם ארם דעדצײאז. װאס אלז. כידיזג געװאאפלק יידל׳ש אוז ב:אא אדלנלנעא. אלז ילדל׳עז אלז עס רחא פײנעגבעיג. װאס דע׳־צײאט אזױ. פא׳־עפ ולד פרט דורות. װל כלפ פלנופז איז דערפאנפ אלז ׳שאנאאס ילד. װאס *עפרצזם אי־ בער דל װלפעפסקעד דענער. אפפ קופפ א באראקפעילספלק םוז א פעגכדש. װאס הויבפ זלר א; בגי דער פילספעד ױגגפ בלז צו דער פלפספעי ערפעי. אזא פ*ז :אראקפערלספלק נלפ־צו חער פע־זאן עפעס אײבלקס אי; בא-גפעגדלקס. אלד חזר אלבער פצז ׳טוין נעזאנפע פײנמג. אז באפדאבבפדלק ״אויף £־עפ־ דע װענד אלס הערד־־אפאז. ױאס -אדף אונז אױפ־עקן עפעס אלז חעד פעגפתן^עבעד פסלבליג אײננארפלק זעז אײ איץ אנדעדע. *דאס פלי םאדעד; פיז אזא פיז ביר — אלז ־אס ׳עאעבכ אלז פי־ ז זלז םיז ••א׳־פ. װצא דאס אי4•; אלז בפעפ אנפד* נלספא. אױב פלד פאסל אבע- אוײ* ״אס ביד אי־ס סלאדע׳־ונ״ םינם ספײענדלקז. אלז זלר רעבגדלקז ־אדף — אלז עפ א בור, װאס אלז אלגי :אנצז קלגספרערלס בא-ע:פלי,פ איז אלז םא- דעד *לדלסעד אלפע-אפו- אז אפתע היסםה. רהא פײננבעדג דאפ אינז אל; אלד ביד;עגעבז דעם פלפ; בדי פיז דעש פלם עפעס צי פא:ל םע-פ -ע- זלז פו; דע- אקציע. בײדע ציזאביעז נלבז בלבעד -ל םיי־תאפענדצם. י. צ. 11 .דצס קלנד״—1דס־שי*8ס. ג*וד*דנןעס ד *י־*גן 6 ן ק־גדדר־עוץ *ין(ד)?ר*ױננ *י ס?ר דאי רעדאקני* אין ו״ר ד• *ו־ ק?ר. איײסגאגענן םין דעי 1 נסי־איז סא• *ייוםי .£א—$י*ניננ א*ן ג.ל*גנרזןה ■ײלן. נוסרן 1-12 (••גיאי—גןײאסכאר 1924> אונזער ילדל-ע *עדאגאניסע פעי־יא־ ־ל׳דע אלפעיאפײ װערפ בלשאעבװצז פא-גיעסערפ : צו דל בלזאלצפלקע אללנ־ צלקע פעדאנאנלסע זסײנאלז םון דעד סוא־אינאזלזאציע (דערסלנעז אעצםנס פלפ גרויפע הםסהות) זעגעז אעצפנם 1 א^יף 6רעמרע װעגן-רחל םײג^ג גערן^ ■*רייאג -נזגסראל׳״ 1944 יןר׳ ומ ו־־סן עס איז א נעסלכםזג װאם אלז צו״ זאפענעזעצם פוז א סד באזינדעיע נע״ עלכםעס. צוזאםעגנעבונדז אױי. װל ס׳בלגדז זלר צוזאפעז יל באצימנעז צװל׳שז םעגכ׳ע איז פענפדש. װעאבע ס׳םארײנלקפ דאס ארפ. עס זעגעז סבניתדלקע -ע-םעי אלז אוקדאלנע איז דל ילד;. ראכ װאוינעז דארפ;. ראנ-אע,. ארבעםז או; דאב; קלנדער. װאכ האב: ציפוז םלס סדוכים. אלבע א. אז. װ. פא־־ספײפ זלר. אגדעײש -עגקפ יאס אאפע ־;־ איז אנ־עדס ־ל קלניעד. װאס זעעז שױן םער־װײנלקער באאצנפאוספ פיז ־עי אעצפעי צצס און נייעז אייף פ־עפיע װענז. דאבגי־לק אפנערײעגפ אזײםלא װלפלא סיפא־נעפפ *׳אפסוגס ״װלקפא״ י־ * ע,*. דאב אלר :אר פלר אא׳ן נלספ אריענסלרפ. ידער סיזענעז דא די הויפפ־ העאיז. װאס ־ארפז זצז דעי• חוכ״ ה״עדרה םלל בוך. דחל םײננבערג ייאזפ רא גל׳עכ אלבעד קצז אײל זצפלקע פע־זאז. ױעיזבער זי זאא גלספ בלאדז א ב^ינדער קאפלפא אבא הפחות (פענ ךל םעיזאז ספ:אז באױז א ״ספאכלספ:־ סע״ ,-אי א- אלי ־אפאז). איז פא־ קײן אריבות סרעקפ זל זלר באא נזספ. ספעפער האפ זלד אױסנעתדירפ פיז ־י סארז ײער ראפאז צװלסז ב ר ו ד דבורהכ זוז או; תזײנדא אײזעיס פאבפזגד. א ראפאז. ײאס צלפ זלר כסד־ פאדא-ע- פלפ אניעיע ־אפאגעז אוז ױאס ספצנפ זײ אלבער בייױז דויר זצז רעגנ. עס אלז בסום אופז נלתזפ א ביר. ױאס זאר אפספלגרעז אלן זלר א תקופה. װצא נל׳פפ געקוקפ דעדויף. װא-ס דל העאז־ז שראנז אויף זלך -עם חותס פוז דעי־ אעצעעי צצפ, אלז אפ יער חותם צו״קנאפ. כדי אפ־די צצס צו באראק־ םעןרלזלדז. עס אלז אויר נלספ קצ׳ װע־יע װאס •שפלצפ זלך אױף דעם אלבגד פא׳־יג קודם־כא דערפאר. װצא נראד אפ־דאס פארא זעגעז א׳פװײ״ נלקסםז בואם אינם בור אוז אאס אלגדל״ װלדועז־העאדז אלננאנצז אופזלנלק. דאס. װאס דאס ביר אלז יא. ריף אלד אז: א סלאדעי־וננ פיגב חא-ף ארס עפעס נאנ״ צעפ. װעפענס אבײם ס־זעגען דל פעגפסז. װאס װאוינע; דערל;. צוקוקב• -לק זלר צו דל צופעאלקע באװענוננעז פון אפ•-־: אביים. קאנעז פלר דערקא־ נעז דאס געפײגזאפע צװדשז זײ. װאס הײספ רארף... אלר האב;עזאנפ ״צופעאלקע״ גלספ דערםאר, װצא דל אקצ־ע אלז נלשפ גויפװעגדלק. דורבאײעעגדלק דאס בוד. האב אלד בפעפ בלספ נעםונעז א ׳עהד;־ אע װאו דאס כערעדפע זאא נלסס פאסז צו דעי ״עדזא;. װאס רעדפ. דאס גע־ פיענע - צי דער פע-זאז. װאס פופ. און דעי־פזפ נ:ז אזד אזבע-צצגפ נ<- ױא־•. אז ־ל •ס״צבעי־לז האפ א ספארק: חיס םאר קלגספ־^עדלסעד הא׳־דאנײ׳ג א־ װעאכז קײן ׳דוס קונספ־ױעדק קאז נלספ נעתזאפז װעדז. -ל צופע-זקצפ םױ ״אױף םיעפ־ע װענן״ באספײפ א;• דעד אר־ נעפײנע•־ ארצײ׳מ *יאס;ײפ נז־טפ א:ז קײז ־עוס י־לכפו;:. האנצענפ־ל־פ זלך גלספ א־יס קײן ־עיס צענפ־נם איז א:ז .יוי. װל סיאיז ר;י ־אס גאקעפע יעב:. א-;־ יל נעסלכפע צי פצז פסי צו־ -לקנעקע־פ. ר**ספ -אס אזױ : -ל באױעגונגע; םיז -ל אב-*ב ראז; א-*נז -ע־תאנעז דעם נאגצ; גוף. האב: אבע־ א• אי םא־־ױ־;*־דפ קצז *דיב צז•* אי• ־זרכ: געיאנפ םאיפיעפז װעדן ־•־־ אנ־ע־ע. אז ־אב אלז א ־כ־וי■ א*ז זע-בספםא-ספענ-ייער. דצא ־ל קאנסם־יקציע םיל ־ע- אקציע יבע־לנפ;:י׳״־פ ־אס ־ע־קאנע: ־עב ״נוף״ איס נאנצעס. נאי־ םאדםױ׳םאבפ אז־ אינז ־ל רערקענפענלס. אױי ־עפעל; םא־ אינז אי׳יעק ניפע בלבע־ נאנצע עפאכז איז ־ע-־כצ :־דפעפ עםעס פלפ דז העאדז. ײאס *־אפ םאר אינז א׳יייך א ׳־*־: אלנ״ דלייז־יעאז. פעננדסאע:; אלנפערעס. דאב כי־ ״אוײ״ פ־עפ־ע ייענל״ האפ אריד אזא ספ־עבמנ נאפזירעך. אבעי -ל דא• זלקע זצפ אלז איפגעריננעז בלז צו דער העבספ׳;־־ פר־נד. אין רעד ־־אפאז ׳פרדי אגל בריד אאס א זעאבע־ איז באגא־4. גז־ספ ק־*אר איז נלספ אלנפ־עדיגסאנש אײף א הא.־. אלז כיר ״אויף םרעפדע ,װענז״ װצזפ זלד א־ויכ םײנגבע־ג קודם״םא פאר א