Literarishe bleter · 1925-01-16 · 37 (16.1.1925) · p. Seite 7

ר ־ע ט ^9 37 פארשידבס ♦ ארז יעדד;; האע זרד ־• :זענ נע נררנדעפ א פ א ר ״: ר נ ו נ נ פ<ז ירדר• ״.זע •ע ר ר פ ם ש פ ע ל ע ר םרםז נאםעז ..״פ לו ■ ע ל• נ פ״ — םרר האען ע<= ״באזעעז״ זרר א<ז ..פאר״נרעז זזר״ פ<ר ־ררר״נע ״.)רזפפיעפעיעד ארז *־עםי רע ■םפ־נפ א״בזע דעסזעלבז נערעבפז ״״•פי־יר: אונזער פאיק 3*־#יף אררר. ־א־־ אררע- פזרוננ. דארף אנרער ברר ■ רעריזעבע. הבררעזע נאנפינררם; עב ארז עררפ פיז נןויפידי־ענעבא:;. םרם םז א<ז :ו־כ ויערם רע־אבע־פ פאזרע־ע נאר פאורצ־ע. •עררפפ-עפעיעד פיז * העםפנררק. יג־־נררק פאמו דא־פז רא־פ זג־ז. ראו ראס פאייז (ו״ער פאיק) ארז. ררבםערס בא־יר ארז נרזזם בלױז צום ״העםע-בעפ״ •עפענרזק ני״פ עו זנרז. נ״ז. פרי קזבעז ארר נר־עפ װזניעז סײז אריבת-ים־ם רעד בעכ יונער פא־א״נרניננ. ♦ .רויפעי נ ע י ע ב ם ע ר״ — רר םענ רעדיעג־נם אז ארבסםיררםער איםאנאד פא־ ירםערארריע-נעזעיי ׳עפםיעבער סאםררזג ארז װעיבז עס נ״עז ארג•;: הוםא־עזסקעס. סקרעז, יע■ :ענרן. םרנ־אפיר;. ירדעד אי; פארא• ר־עם. ארז רעם איםאנא־ באפ״לרקז זרד עװרתזז אנ־ע־ע: ״נריעפ אנרער עסק״ ן״״*. רוברניעפ״ז1, ״-,•■םיזז־ •קנה״ז״ העדירעיע איז אנרעיע דעד איםאנאר •עםעים זרר דר א״פנאבע •עאפז ננרע באיםעז פא־ רעי־ סאע־א• לרסםויעער *־אפאנאנרע אזא סאפררר• יעע או־םנאבע פא־ארעי םרם דר װא־ ״עעװער ״הוםא־רספ״עע" ז״עורנאנז. װעפ. האפי םרר. זננז א סױדפי־זז אאר רע־ םאציאלרםפריםער ארנםעירנעגץ בםײ איז פא־ רער ארבעםעדיעאפט בפדם. ♦ ־ע־ פא־יאנ פיז ״ע. 'אפ״עקאװ• סקר האפ אפנעקױפפ או: נרפ ארננרבז א־וים ״עראי ריב־נס ננרע װזס־ק: ״םרוית איז נ״גוננעז בב קוגרעדי'. ראם װערק ארז דער עריע׳םער פי־וװ אױף א נעברפ. װאם ארז ארן דער ױדזתזעד װרםנ־עאפפרעבער לרםעראפור ברז ארעם נעװעז תזםא־ק פאדלאזז אױף דעם נע• ברפ םיז קזנדער־םסזכאלאניע. םאר רעם ביד ארז ספעזניעל אננע־ -עררבז נעװאדז א פא־װאים םיז בא■ קאנפז רנרפ״עז פעראנאנ. פדאפעסאר פעםער פעסערסעז. רררעקםאר םיז רער• צ־וננם־װרסגיעאפפיעבז אניעםזדם ברר ־'*־ אינרװערזרפעם ־ענא. ♦ ארז ינרז אנקעפע (״נא״ע פיעענ■ יאנד״) בנונע דער ׳ריז־פראנע האם ־תי־ באװאוםםעד פױיותוער תנררפם■ ״עםעיער איז אנםרסעםרפ אראלף נ א װ א ם ״ע ר נ ם ק ר איו' זרד אױסנע■ . דרלקכ צ. א. װעגז אפיופאישיס ״פױיר״עע װעלרעי־" : ״ארד נעפזז נר״עם קברז פאסרקז אױסדרוק פיז באװאינדע• היננ פאי אפאפא״עוס ״פױלז״עע װעל■ רער״. ראס בור ארז או־פנעתזררבז םרפ אז ארבערנאפררלעבז ״עװאיננ אוז פא■ יענם. רז ׳ררז-פרפז פיז אפאפאייעוס ראםאז זענעז איױ סרםפאפר״ע. אז ארר האיפ איא יעקפור פאר; פױלז״עז לע■ יעד פא־ :עפערלעד, װררל זר װררקפ צו■ ״עםא־ק א״פז :עפרײ מקי ו םעו ת ♦ ארז אדטוקי פיז לעא קענרנ ג. +3 ״לרפ. בי." 1־פע ״עפאים, ״עורה(;. <י אי; 13 ״א־ף זעלבםםפאריעםזמ־יער יררז ״א פ ו ם״. םרר בעפז אנם״עולרו■ ניננ פאד רעס ם״עונהררקז םעוית־הרפוס. רעפערענטן -בױדא 14.1 װ א י •ע ע (דריקער־סא־";) — םיצד ראײלפדע 161 ר א צ * א נ ז יע — :חסז סײזי< װ א ר *ס ע (,.איגזעד הי*ם**) — ©•*ד ראװלפדע 17.1 רנ ס נ ז — אאמער קןוצלזנע ק א א ל *ש — דר. ס. מײכערם אססיאאענקא — סאך ־אװלםיצ ב*אאלסטאק — ײעראי ײבלן שערפץ — נחםז םײזו5 18.1 אלקז־ט — 2. ק#ר5לנ*וס 21.1 פ ש א ס נ ל *ט — םאר ראױלםש 24.1 ילאשלץ — נחםז םי־זל^ ריוצ־אניז — אהי״ז צײם׳אלן 31.1 לאשזץ ן- ײשרא* ־עםערן פראװינ^ברױר רעםבלץ — י• *י2£אל. דעםבלין האם םאר רעד םילחכיה נעי יעסם סאר אײנס פיז דל פראגרעסלװ־ םמע ־שפעכ אלן סערביקאײנפוייל;. בעח או; נאר דער מילחםה אלז עס אפנערלסן נעװאר; םח יעי קיאסידעאעי םעעלי קנלם. אײנס אלז צורלק נעבאלבז : די בלבליאסעק דער ״פוער־צױן*'. װעאבע צײאם אז עדר םון 2000 בלבער דערפיז 60% *לדל־עע. א חוץ דעס עקזלססלרם בני אונז א ציונלםםל־עע בלבליאםעק (אז אז אי״ נאנלזאציע). װעלבע צײ<*ס אױך 1000— 1200 נזםער;. אבעי םײססז פויי*לשזג דדבדשע אוז העברעל״.*״ע בלבער. ׳4עצםנס האם זלד א ־אנק דער אל־ נלצ*אסלװ םה רעי ..*יננם״ נעעפנס א פאלקם־אונלװערזלטעס אה םליס אז א ברײסעהע קולכור־איבעס. עס הערן אפגעדאלכן סארכדאנן װע;ן: ילדלשע ללסעיאהור (קרזדט. לױםבאז |ױניא־1). א*לסע ילרלעע ללפעדאפגר (דר. לױפ־ באז. קי־ע׳ע). עהאנאם־ע. גזדעלבפזג נא־ םורװלהניעאפט (מאלער. סעױע־4 א.א.). פראביזשנא (קילײנפױלז) — אברהפ *שענהאיץ א ראנק רער אלנםענסלװער אח אל״ בערגעגעבעגעד אי־יעס פון רל אלניציא״ כארז פיז אונזער קלוב ״םבבי״ האס םען בגי אינז נענרלגרעפ א בלבליאסעק. װעלבע צײלם *עוײ 350 בלכער. דארינ• פער 80% ילרליעזג 10% פױלליעע. 10% דגיפרצע. אבאנענפז 115. אלע 116 לײעגעז ילרליע. 30% לײעבעז אייד פױללס, דגיפדע. םלר האבז א לײען־זאל. יזא% עס װעדז אױר בסדר :עהאלפן בארלעזונגעז. עס זענעז נענעבז נע,װא*ן עפלעכע םעאכעי־־ס^-פכעלגנגעז. םין װעלבע דל לעצםע אלז א דאנק רער נו״ כער רעזיטל סח י. רײניעכײן אםבעסכז;עלוגגען. ביאלאםאדל. — װ. חאראיפ שויז פוז א לאננער צגים עקזלספליכ בגי אונז א דראםאפליפע נרופע אוז אאע אלרע אגינקלגפכז םלענן נײן אויף דעד בלבליאםעק בגי רער גרופע. לעצםנס אלז דל נרופע צויעפערט געװאיז און דל בלבליאטעק אלז נעבללבן אויפז ייאסעי. א סך םלסגללדעד פוז דער נרופיג דל בעספ׳ג זענעז אפנעםאי;. זעעגדלק. אז -ל בלבליאסעק נײם צו נרוגפ. האס םעז םען באיעלאסן אלבע־נעבז זל העם פראס. פאריײ םו; האל״ן־אריעפע- או; א ראנק דעי־ םאדײנס־שארװאלסוננ. װעלבע האפ םלגאנציע^ נעיעסלצס דל בליליאסעק. אלז זל צוילקאװעקנעבפעלט נעװארז. זל אלז בס אונז אלז ־עפאפ די אײנצלקע יירל־בע איבעפער״בלבליאטעק. זל צײלם קנאםע 700 בלבער. סאםע נגיע אויםנאב;. א ראנק עסלעבע םלםנללרער םון דער רראםאפליטער נרופע װעלז םיר *טפעלז אלז דל נאנסכע װאבז אז אױנכ לםובת דעי בלבליאםעק אוז קויפל נםע בלבער. און אלז רעדנאר נעררלנגעי צװלשז םאלק אלס באזוג-עדע הײללקע ילדנסוס־ *עפללן. יל אלעע ילדן האבז אויף יל •בפללז תכיד נעקוקס פלם עקי׳ און אפיעײ. װל אויח אז אוםװלררלקער נולישער ליצנו־. או; בלויז דל קגעבכ איז עםי״הארציס איז ־עפעפער רל בעלפעדס אוז דלנסט־ כוידז ד׳אבז. אלן זײעי דראננ צ< אפ־קורסות. נאבנעםאכפ ךי יוס,־״־ אח אחישח־ױש־׳שפללן .לױסז םוססע־ סח דער פאסיאן. איעד דאס נאד בדרר״ אנב. אלד בלז ־א נדעכ אױסז םחד״• צו זללז קללז אלםע פעספרגיסעלוננע;. אלר האב נאד נעױאלפ אלן דעם דא״ זלקן אדכלקל אנװגיזז או*ף דל םאם.ד*ס פון אײנעם פח אינזערע יאדצטנספ־; פובללצלםז. דר. םוקדוגי. או; אױף זגינע םײנענעז װעג; דעי *ענע- יידליץעד לל־ םעראסור. אכ א יפכײנער זלצכ אלז אסעילקע (אלז נאנסער *זזבנית פון דר. כוקדוני) יכ. נלנער. װאס זײז ללביטאפפ או; נע כרגי-;אפם צו דער ױנגער ילרל׳טעד לל״ פעראסור אלז יפסארק אח ט־ויס. גלנער אלז א־ינעי־ פח דל ערלעכסמע או; געסרײעסכע הלכערס פון רער *מ נער ילדליעעד ללפעראםוד. פארװאס יעװגינפ ער צו דל סק#נ־ דאליעזע זאגענל־עז. פון דר. םוקדוני. װאס פיאנז ארגין בארװלרוננ איז אים־ נלויבז אלן די םוחות און הערצער פון ערלעבע לײזעערס? ע-ג ע ■ דערםללס, אז איצם. װעז דל אלע קולםורעלע קארסז״שםלבלעך פאלז <וצזי קענעז זײ קוםעז אוז בויעז דעם ילרלשוז קולסור־בביז אױף נע״ זונסןג אלםע יםודות. אוז אויםז חירבן װאקסן אויס העבדעישע פארי לאנן. דער יירלשער בלכעי״פארק װעדס פארפלײצס פוז העברעלשע ביבעד אוז דער יידליעער עולם. װי אן אפנענארסער. װל אז אנטוישםש־ םח רעם יידלשיזם װארפפ?לך ארויף אויף דער העברעײשער ללםעראסמ־. נעםס זלר לערנעז העברעל׳ש. עפעס םללם מעז. אז דא אלז זלבערער. רא םארבלנדם םעז זלר םיפ דער שאר״ נאננעגהײפ. יא םללס זלד *עדער נל־שם װל א צוםעללקער ילד. דא אלז םוױנם״יעריקער קױם״. די שפראכז״םראנע ״ילדלש אוז העברעייפ״ אלז אײנע םוז יעגע אונזעדע גויסװעגרלקע סראנעדיעס. װעלבע לאזן זלד נלשם אװעקבלאזז סלס אײז ללפזי בלאז אול ײעילז נלשס שאר׳שװלנדז פונס אפ׳שפרעכז א *שפרור םלפ א פא־ ישזרות. גישס עס איז םײן װילן דאס צו םח אוז נליצם אלד בלז םסוגל דערצו. אבער״. אבער... איער אז דל גאנצע רעדלײזוגנ פונם יידדשז קולמזר״חורבז װעס קוםעז — רורכן העברעדשז סעאסער ״הביסה״ — אלן סאסקװע. װי דר. םוקדוני ישאלם ראס אױס פיס אזא זלנ״זלכערן םרױכף — בלז אלר אבלסל םסופק. דוקא םעאםער? דוקא -אס העברעלישע כעאםעד ״הביםה״? גרויסער;אפ! װאס פאר א װאוג״ דערילעכז או; *שסארקז נלויבז אלז נסים דיאבן ראס רצנע צאז קד״שים! װארום אלן דערזעלבער צגיס. װען: אונזער ױננע ללפעראכור האפ זלד אפגערלסז פון דעם אלפז קילםורעלז בוים אונזעדן. האם זל נל־שם פונװא״ זעז צו צלען אלר יניקה און איר םעלם דער נעזונפער חיות. אפגעדלסז פוז אלע אײביקע יידי״ ישע אלרעאלז. װײפ פוי אלסע חלוםות פעלט אלר נלויבן. פעלם אלר התצהבות. פעלפ איר רבקות און זל װיל אלץ פארדעקן ם:פ ישעד״ישסלק״ איז אלז מאסקװע .,אױםגעבללם״ דאס העברעלישע סעאפעי־ ״הניםה״— ״װאם האם טאר־ענתס זײז*- קלײנע סב״בה אח האס זײ אפנע״ סײלס. אלזאללרס פוז דער ארוםלקער װאכנרלקצפ. דער העברעי־ש האס זײ אפגערלסן פון דע־ פוםלדיקער נאס. נװז זײנע אלסענלעכע השנות אוז באנדלפ?. זײ האבז נעלעבס אין >ז אלכעי. רײגער װעלם. װען ארום האם דל םעבכדשלעכע רישערת געבו־ ־שעװעס, װעז הרוגים זעגעז נעלענן אלז דל נאסז. װעז דל נויס אח דחקות האבז :עדלםז דל הלםלעז םלם זײעד נעץןרײ״. רידוניס אלן רל גאס;. נװם אח רחקות דנלס; די הלםלען םלס זײעד גע׳שרײ. אבעד צי דל קזללסז פינס ״םעאפעד״ נרײכס ראס נלשם. (װלפלל גרויל ללגם אלן אזא חיהיישער דע־קמכעי-ליש! םיבאפס אז א פחד). װאס פא־ א גרעסעדע הײללקגיםן קאנען גאר זטז אויף דער װעלע? װאס פאר א נרעסעדע אלרעאי^עז. םעגפתזלעי בע אוז ילרלישזג װעז: צום עי־׳שפז ם>יל באװגיזז זלר אקפיאיז יתדנה״בחורים. ױאס לער״ נעז כעאפער־קונספ לתזםה. צים עריץםז םאל באוױרזן זלד סארירביל״ כע אקכיאר;. אקפיארז לוכרים כלס בקיאות אלז תלסוד או; אל; דער אלכעי ילדל־שער אלכעראפוױ. צוש ער־שפן םאל האפ םעז דערזעז ארז כעאםעי רבגליעע סעבסעד. יידלשע צנועות. װאס באװגױז זײער :אקעס לי_יב ליעפ קונסכ. אז עד׳הילע פון סעאכעד־םוסר״ נלקעס. דידשעגא! זעללה זעעז דל נלויבלקע אלז דער ״לוסדות״ פוז אקסיארן אוז אלז דער ״צניעות״ פון אקסרלסעס. םאלם אגיר, אז חר. םוקרוני האס א?זסיקל םעות. סעאמער אלז בכלל נל־שפ קנלן ילדל״ ישע זאד. װאס באזלרם אויף אלסער יידר״זקײם. ״אד־פן זישעסם פון מורה**. אגיםז ״נינוז םון בל־נדדי״. םעאסער איז אז אלסער הײדגלישעד וראוילסאנ״שפלל, טון לוסם אח םראנלק. וחןלכאר אלז םוז דל ער׳שפע קרלסםז אי״ בעדנענוםעז נעװארן צו פאפולארלזלרז די הײללכגים םון דער קדלסםוס״טאסיאז װעלט-פרעמדקײט ארד ספרים-־שטױב װ*גן דר סיקלמ־ס ענוור *י ווינזןר ײויןן־ ל סזניאטיר אלבעד דער נררסעי װעלס. זי, (נע׳םלעד, דל ױנבע ילדלשע ללםערא״ סיר) ד,אם דארםז (אזן ותז־ .,יזעאפ") אזבערנעוכזעז #אע װאו־■ יערז״״־ע תנדאער, אאע םרעםדע הסתררזסע סרזפאםז. *לע תזטזעזקע הוע־ותאעד אוז אאע קזנםםאערזשע שסד״שםלק״. * ש״ן טנים האם ד, ד• ״װעאם״. דד. פוקרוניס אױנ;. אוז אט דז שבזלם; פ־אי׳סע װעאם האם אמז פארדארבז.! םארנזסםעפ. אעואם ועד : ״האבז םזר נזשפ נעקענם הלםן דז שור װזנקעאעד םיז אונווזי אזפע. ראםוד. םזר האבז ז״ נזיסם נעקעגם שזעז פוז חװ־בז. סזר האבז נלשם נעהאופ קסז פשרע םזיזות. װעלבע זאלז נזשם רערלאזז. *ז עי איגז זאלז זזך־ נזשם *רגינינזםז די שרים איז ריחות £יז רע־ איםװזר. דזקער *גים. האם אהזער אזםעד*. םיר אויד געגוםעז שצירן םזט דז *״ז אוז בזכזקן ה״זערזק־װאויאע. ריש אויף דעם נרויסז יזרושז בית׳ עמדז װז * זגיםזק׳ב װז * װואר■ םרעםדע. * װזאר-פרעםרע אזז אזעם דז יזדזשע לזפעראםוד, זז האפ נזשם ק״ז ה״ם. זז האם נזשפ ק״ז;*)זיאנאלע נשסה. * הפקרדז־ קע בשסלערזז. װאס לעבם םין דז נפספזקע ברעקלעד םוז ס־ענודע םושז". ׳ײ סזורצזריפלעז אזי םונדעסםװענז;זשם בדאי. פ״נם דר. כװקדוני. ו״ארום : ״אזן דעד צזזם. ױאס רז יוננע יזרזשע לזםעראסיד בלאנדושעכ .ארום אזז ננוסםזקן חושר עװזשז אושה״םלעגע תורבות. זענעז ארם־ נעוואקסז אנרערע קונספ״צװזונז. ו״ האבז אוינצענאטם דז איבערנש־ז• סענע םערום סיז עבם יודזשער שא• םוננ אוז װעבז װגיטער *נוע־ קיל• םיר-נעװעב״. װעלבע זעגעז זײ. דו נ״ע ״קונסם■ ווװײ.ן•■? דז יזדזשע םאלערזו: . ס*רק שאגאל. נ#פ*ז אלטפא;. יששכר רזבא<3 ווזזסער; יזדזשע סוזזיג דער סוזזקעד םזלנער. בלויז ז" שטזנעז װגיסעד דעם םא■ דזס — ס״נס דד.פוקרוני — םון דעד יזרזשער נבוסםזקנזם. סהיכי-מית•: לאז קיסעז רז הזלף םין ס:לגערז איז רזבאקז. *בי סזר זאלז נלשס צינרונד-נײז אז * זכד. אבעי רז אסתע רערי״זוננ, װאק װעם אוינזבױעז דז חורבה סיז דער יזדז• שער גג״סםזקפם. קיסס ניי־ םיז עדנעת א בזסערע אוז * שװערע קללה אז■! ,״- אונזערע קעט הויערם זז. דז *זלסע! ,'-זפע נענאציע ן ■ארהונדערסעז לאננ אזז עד נעזעסז. 1 .ע■ צעבדאכעגעד אױסנעדעװשרכחזר ן ■׳״ אונסקןרן בית׳הסדי־סיאויװז. נע■ | ^•;ן אלבו*־ װעלם און לעבנס׳פרעסדע ן ׳יבזקע םסרים איז םזס א״ז ״סע״ ו י,׳ סיס אײן ״בע״.״ האס עד. סזם ,י סאר םיז זזזז דארעד קראםסלאזער! אז ד>ז;ד ״#װעקנעםאכם״ *לע ,י פות• נזשסא נארנזשס אויף רעד װעלסן ןג שים תורה. קנזז שום הכופה חוץ! ױ ססר ״שבדז• יוסף״ אדער ״אחור! רז דאזזקע נענאצי׳ג דער טועל־יחוא ן ־ שודאנקגים איז אמה בזזדמני״םסשות.! ױ,—ע האם בזז צום ל׳מסז םראטז! < ■סגעסריקנס רעם ס#רר םון אונזינרע : ינער. האם זזד נאר נזשס אפנעסוז; ז אונז. הגינם. װען דאם לעבז. דעי■ 1 ז בםםדעדהאלםונגס־סרזב צװזנגם אונז ו ״.״ז בעל׳ברהד ארויםצוםר׳מז נזוז דז ע.:׳ג דוסטזקע רי אסות טינס הזנםער■ 1 ,■׳װן-געסא. איז שם״ענדזק שױז אזז —ויסן, אזז סייםע סזם םונם פולםזרנ■ ־:קז לעבו *װזשז דז םעלקעי פון דער,;־ד. סאבפ כזעז נאד אלת בזז אונז דז י ועויה פון נעגאציע אויף אלת אוז ארף ).״עםעז.! סזזז האס םאקע סזכמעגוסעז דו ״נסייבזקע חכםות פונס טלפול. דז - עלס-םרעסדקגים £ינם ״אחזר יעקב״; און דז ערנססע םון אלע הזנס׳ױ־ז■ אויװז׳חסרונות: דעם בסול. דעם;•*װעק״סאד סים דעד האנר. װעלס? װ״ס אזך מאע װעלפ״שפעלס!;אס אזזד א נראשז תאר דער נאנ־״ ע׳ןר װעלס! 1 סיאזז נזשס װזכסזיג װאו דער דר. י *. סוקדוני זזצם. אזן בית״הם׳־רש. ארער אין רעדאקצתג אר׳ג־ אזר זעם בא־״ייוניערלעד, װז ער סוס א סאר■ אװעק םזס רעד האנד אל׳ז מרפ״ם אלפים װעלסז: — — — ״א:; דעם ננ־ו״סז װ׳זלס■ הורבז האס אננעהױבז צו בושעװעז ר׳ז־ שםד— שנה־ אזן ד׳א־ טאלז■ סזיג שסד אזן דעד עקאנאםזיג שסד אזן דער געזעלשאםסלעבקײם, שסד אזז דעד רעלזניע שםד אזן דער נוזלאזאםיע און שםר אזז דוז־ קונסם״ •). א שרעיג הזםל עטז זזר! סזם א״ז שפדזר פון דר. םיקונ־ס טעז אזז זז אזננאנצו םארגזבסעס. ״דז װעלס״ — חרוב! עם אזז נעםלעד אצזנד א ״צזזם״ אנדעדש, םזנװאגעז סיקאז זזר גארנזשם םוז נרױסע סקאנדאלז געקוסעז אזבעד רזנםן. םונם — סעאסער (רר. סוקדוני אזו נעסלעד א ני־ױסער ״םעאסעי״טאםי ריאס״). בנז זײן נאנצער אלס־יזרושעד םרוסקײם (אזר סײן דאס לשבה) אוז צניעות. יעד ם־וסספ־ני- יזד, דעד םארברענ װעלם*'. זאגס דר. םוקדוני. דעו־ נרויםעי־ סלחפהיםקאנדאל. דער שרעק■ לעכעד קאםונזםסרששד סקאנדאל און א נאנצער ה״שערנק םוז של״נע סקאנ■ ראלז, װאם צרםרעיז דאם לעצםע בזסל פעגסשלעכע סאראל, ראם לעצםע בזםל נלויבן. יושר, רחסים אוז אזו• װײםעד. ססער הס־ד, האם דאד אז אױנל םאר אלץ םון דער וחילפ. — אבזםל סי״םהקגיס: געהעיס א פאזע םוז א ייר. װאס סעאםעד.- ׳אס און זין רוקא דו גאנצע ״װעלם״! סיאוז א סענםשלעכע דאר. װעז הײנם װאסזשע אוז שוין ראם אם־לי נזשס קײז יזדוש׳ג זירוש, אז: | םינדעסםװענז אבער װערס סעז ״אזז דער נפספ אױד נעויאיז אבוסל מבולבל (וחנז סיל״ענם דד. סקאנראליעג אוז דז קינסס אױר סוקדוניס ״סאסר״) םון דעס אראט־ נעװארן צוװעיזסם (ער ס״נם דז םאל םוז די מרפ״פ אלםים צעשסעפע־■ קונסס םוז רער נאנצ׳גי ״װעלם״...). םע װעלםז ברז... בזז... בלז... א קרלםזק אזז אזםל׳מס נזז בוד א םריםעד. אזבער ־עקב נאדדזז. װעגז אזא קל״נעם ״באט״ לו־נם זזד אםש- נזשם אזא הױכער זזלג בזז — יזרזש סעאםער. ײדױש? ״זרזש אזז בכלל באנק־אם באני־אבז. ננשפ בראי צו םזט־לזרז א װאיפ װענז דעם.;זשםא שױז קזזז זכי םיז יזרזש. סיינס דר. סוקדוני. װעלכער שיזזבפ יזדזשע סאסרים אזז יזדזשע זשו־נאל• איז צײםיננעז, װאם יזרז קו־פז איז ל״עגעז. סענ סעז דעז שטזזעז אלז רער ברינע אר־-־ז. םיז װעלכעד סיםרינקם װאסע׳־. סים הײם? ״אזז דעדזעלבזןר צזזפ. אזז ד׳ז־ פוז נרויםז ננזסםזקז איז עקאנאסזשז תורבז. האס דז העברעזש׳יזרזשע אונםעלזנענץ אויםגעכאפס רז אז■ בעררוםםגע םעדום םיז ״רישער שאםונג. עפעס אזנססזנקסזװ האס זז רערשפזרם. אז וז קעז אזצם קו■ סעז *ון םאדנעסעז רעס ארס םוז דעם צ״סװזזלזקז ׳זדישיזם. זי האס צזנזשער שם״בל אויף פארװעלקפע לזטז (א שס״נעד דז נזזע בזבער פוז ראסעז ראלאז. םאקםזם נארקז. :עך■ הארדס הויפססאז, קנוס האסםון. אדפור שניצלעד. םם. ר״סאנפ, לעאנהארד םראניג שלום אש. םהא־ סאם סאז אוז נאר אוז נאד אנדע־ יתג א. ם. ^). אזז אוסלעכם נזו לזד א שעלסיש שסד־שסזקל אזז אזסלעכס םאלעדזשע בזלד א קונצ■ סזשע הזנסעדפזסלי. עד זאנס דאם נעפלעד בלויז בדרך װשל דער נסשל אזז דעד, ױאם: ״דו יוננע יזרזשע לזסעדאפור האס זזר אבער נזר אױםנעלעבס. נאר אז עוםעל׳ג װאם הויבם ׳זדשס אז צו םאבז דז ׳ז־שפע זזכערע סרוס, איז זז אנסלאםז פח דעד הויד איז זזר נעלאזם װאנאבונדעװען *) דר. * סנקרוני. דז נלנולים םון ־עד יודזשעד קילנוור. ״צוקונםס". ■192. ניי־יאריג