Literarishe bleter · 1925-01-09 · 36 (9.1.1925) · p. Seite 6

36 מ פ ר ר 6 ת רירנדממג ה*ד*יין©םע, ד::• פעדליעםםע (פארפ דעד אײנצזקער דלכפער צװלמז די איגריקע פיר גןן״ נתסער) האפ, £>ור׳שפײם זלרי נערעדג ה. ד. נא פבערנ: ״כדטזז קילנאק קעז זיד זײז שפעפי *ול״ז מוהזפײן״ (דער זאיל האש אסםענםאסלר *עאאדלרם איז צמ;• *שפלפפ). ״װעז פעז זעפ אזא נאנװאיק - אלז דמ־ איםעראפור. וח&רפ פען רזיי,. און םים א רויק ה*רץ װעם םעז אפא אװעקנ״יז *ן דער אלפעראםזר. ח־ײל םע װעם זל אלבעריאזז אלז העגם אח העד צער. אויף װעאכע פעז קען זלר £אר צאזז״ (רויסגדלקע אפאאדלספעגסז). צים פ״ספ; האפ נעהאפ צו זאנ און האם אייד נעזאנם װענז קואבאק־. באר־שסײט זלר. א. איסװ&ק לרשװ$ת אלז קודםיבל א נרלנדאעכער פענפ׳ש אח' ו א״דעד ער אלז נענאננען זאגז וח*ז קזאבאקז האפ ער אלבערנעאײענס *צע זללנע בלכער. לזסװאק האם א םביג װען עך רעדס. צז רעיז אח צו זאנז אזן 1נליקס צז ׳שװלפעז. דאס װארם װענז ״דל דרלל דלבפער םזז דער אלפחג רליזעז דעם פארכפארעפז י פאדגאכסלקז. א ײ נ ה א ר נ ע ז דעם אבנהדלקז או; קזאבאקז דעם זמלקז״. אלז א נעאמנענפ אזן כאדאקכעדלסםל׳עעס (אנב. דל אײנ* צלקע ארלנלנעאע כאראיןפערלםפלק קוא״ באקס אייף דעם דאזלקז קואבאקיאװנס). היות אבער װל בלל אינז װערס ©רלני צלפיעא אײז קלנספאעד נעהויבז •שסעגי דלק אויף דל פיײצעס פזז אז אנדער׳. אלז עס זעאבפאדיטםענדאעד, אז אלפ• װאק האס אלפפראװלזירס א סעאריע װענז א ״ילרל׳בז יעסיענלד (פרץ פןוד״ קל־ה) אזז װעגז דעם. אז קזאבאק אלז דער אײנצלקער עבס־ילדדעער דלבפער צװדבז אזנזערע יזננזג איסװןוק פח עזם בלסא אאגלק ׳בםעדלק נעבז נאד א בלסא... װיאנער אח סענדעאסאן זע׳ נעז באתי ׳עזם ספק צװײ םזז דל בעססע רעדנער צװל׳שז די ילרל׳טע קזאםור״םוער אלז װאר׳בזג אלז פאקע דער ״װל אזױי׳ געװעז אויף דער נעהעדלקער פאפעפל־ ׳טעי נאפע נע׳שםלפפ. אבער דעד ״װאס״ אלז נאבנענאננעז הלפ׳ב £ח דער װייסז. א דלנפער דארף נל׳םס ״באאױכפז װערז פזז אאע זײסז״. עס אלז נעגזנ צז װאיםז באויז א *בנלז אויף ובז •גים. אבעי. םעז םזז סאקע סרעםז אויף ז יי ז פ נ י ם. עס האם נאר (אנב זײער נעאוננעז) נעוזננעז רזדלנוניו. צו עסאעבע קזאבאקס אלרער אלז פאראז פװליג נעזומעז האפ זײ, פארשפײם זלד. דודלנאוו נל׳שס. עגדאעד. דער דלבסער. באיובאכ אוז באגרלספ פוז דער באנללספערטער ױעפ. רעקאאפלרם פלם הארץ םעדערע אלדער. כפעפ דלזעאבע װל בײם באגקעפ. װל פא־-איאדן. קאאחג פאר׳שפעגדאע״ מג סײאװילז םאאקסםלפאעכע אידעד. קואבאק האפ אל; דער דלבפוננ א ברזדער. דעם גאאלציאנער בער הא ר א װ י ץ (*. םארקי׳ש י םארװאס בלזסז אװעק פזן דעם םאאקססלפאעכז ״װאאלד ז׳עאנר צו די — װלגם אוז װאאקז באלצנדלקע ״ראדיאס״? פאר״ װאס בלזםו אװעק אײגרילסז דל עדד םיס ת אויסנעקרוםפחג פארברענסע. פע׳עענע סנורות״שינגער םוז הרמים־ קזפעס? — װען גלתזס דאס —װאאססו דאד אלצס אויר נעװעז א — ד ד ל * פער אלז דעד חבריא). דעב גרעספז אײנדרזק האפ נעפאכס קזאבאקס £ארלעזזגנ שח א קאפלםא פוז זללז נדעב ראפאז ״דעי אילפאז״ קוא־ באק רער פאעכ אלז £ארפ נל׳בפ פעד מל א 9אעם פלפ אנדערע צזנאדר. אבע- ,קזייבאק ךעד ראפאנלסכ אלז דודכאויס איינלנעא. עקספרעםיאגלססל׳ע (עקס״ 2רעסיאנלםפלקע פראזע אלז בײ אהז בפעפ נאד אלן דל װלנדעאער). דײסאער (עתספיעסיאגלזם באםײפ דבסאעכקללפ אח קאארקגיס £זז רער אלניע) רעאאלס״ םל׳ע או; ראד £יא. £לא פער. קולב^זס ילדער זענעז ״נ א ד א װארס״ (א£יאו א נזס װארס) אלז אונזער אלפעראםזי. קזאבאקס ראפומעז (פ׳עיח בז א£ייס איז פסהפא ״דער א-לפא;״ — פלר האב; נעהערס גאר אײז £יאנםענפ) זעגעז אלז א נעדדלס; זלן ראם אעצםע װארפ £וז א ו נ ז ע ר 2 ר א ז ע. אח יאס אלז א נרויסזג הויבע פדרנה. ב. םלבאאעװלפדב האפ ה א י צ רק נעזמס אח גע׳כאאסן דעם װארלפעז, ענפחיאספל׳עז אװנם. אז אװנס נעזױדי פעפ אײגעם פח רל באדללמספע *וננע ילדל׳עע דלכסער. ר* — םיר האבז עס אבעד םרלעד אין איר נל׳עפ נעקאנם. בײם סוף סון דער דעד״ צײאוננ װערט עוזר א בעא״מ׳עובה אונ״ פערן אללגדרוק פוז זצז ׳עװינדזלכסיקז ברזדערס טויפ. פראץ דער אננענעבע״ נער םיבה, אבער, װײםז פלר דאד נלשם, װי אזוי דאס אלז םענאער, אח װערן;עװאויד £זז דעם נגיעס. װל אלז א יעפא* נענדער ״פארפזעצזננ״ אלז אז אחעפ־ צללפזננ. בבלל פעאפ נל׳שס אלז בזד קנלן קוי״ זאאלפעם; זי אלז אבער נל׳עפ קייז אר״ גאנל׳טזג נאר בא׳טפײם פח באפערקזנ״ נע;י דזיד װעילכע דער פחבר רערקאעדפ דל סבות. ארער ׳טפעאפ זײ אװעק אין פארם פזן ה׳עערות. דעדצז רערצ״יאס אזנז דער פחבר אן א ׳טיער פרםים, װאס זעגעז אונז נאנלכנלאםלק אח ׳טאפז דעם אגינדדוק. אז דער כחבד נלס אונז אאץ. װאס ער געדענקם פון א גזדטלכסע. װעםענס צויטויער עד אלז נעװעז. אלד נעדענק צופעאלק אײן ארפ. װאו רעד םחבד באםערקפ באאחר״יד. אז זײנע חעאדז האבז ברעה נעהאס צו םארז 2״ פע קאאס און ער׳טס ׳טפעסער זלד סיזשב נעװעז. אז ס׳אלז א ׳טאד נעאס. װאם נונע דער סזםע נעאס. װאס זײ האבן;עהאם. האפ זי באסראפז 1100 דזבא. ניא־ דא אלז אזנז דל זאד אלננאנצז גאנלכנלאפלק. אלז איזא נל׳ספ בארעכ״ םלקפ קלנספאערל׳פ אח האם נאר ארט. װעז דל זאר איז אזױ געװעז. אלד האב אעת־עתה נאר נערעדם װענז דל חסדונות םונם םחבר, דאס בוד האפ אבעי אויר א םד םעאות. אזוי א:ז דײקםעא עררעד אח אםת פון אג״ הױב בלזז סוף. םאכפ נדטפ קילן קונצז אזז װל כיהאב ׳טויז דערםאנפ. דער״ צײאפ ער £א־׳טפענ*אעד אזז פ׳טזם; אזז דאדפ. װאז ער *טללדעדם. אלז זנלז ׳טלאדעדזנג. כאם׳ט נל־בס אילנלנעא, דאך >.לב׳;דצײנ:ד. אלבערלנגס זעפ פעז ׳פויז אל: אײגלקע פזז זנלנע קאענערע נאװע־ רעם א װנלפער נײז• אזוי אלז ׳פויז די נאװעאע אנדזיטעאלנאס הפאה בםעם אזבגאגצז ^אפיגיס פזז דל אויבנ״ דע־פאנפע הםדונות. ׳טסעאפ אזנז אװעק פא־ א פיאבאעם אזן נײס אזנז;אכצודעגקעז. רער זךקר חסרוז פזן דער דאזלהער נאודעאע אלז אלר צזצויעקנלס. םח אזא איפ אלז אויר די דעדצײאונ: דל א<פע חנה. װאס נונע דער דעד״ צ״אמנ ״אלז דל אעצפע פלנוטז״ לנלדפ זל ׳טױז םזז צזפלל פזמדעבץ אזן יזנלזט אנב פלפ א סד ראיות. אז ק>רנ* *טא£פ א:ז נורס פארראסז צז װערז פח װנלב. װע־מ אבעי פאדראפז פח װנלב— א:ז פעז יטױז אויר םלם די קלנדעי נל׳טם זלבער, אזן דאס;עאט נעפט־צז א םרעגדעד. ־/ װעז פיזאא בכאא באטדאככז ״דל װעגז אלז נעבא״ אלז באצזנ צז דעי־ *:דייטער א:כעדאםז־. קא; פעז ב׳שזם״ אופ; נל׳שם זאנן, אז דאס בזך האס גע־ פאכפ א פר:ם װײפעד און דאדויר א:ז דאס אן הוסםה או־ף דער א:פעדאפוד א:ז דעד ברײפ אוז ג:*שפ א:ז דע־ יאעננ. סיװאאפ אפ־טר געדאיפפ נערעדפ װעיז װעגז דעי ׳טפראד רײקסעאס. ױאם ׳טפזפפ גל׳שם יטפענדלק אנלז פ:םז אננענופענעם א׳טוז. אזױ זענעז נאד בפ רײקסעאז פארבאלבז א ׳טפאי־ בלסא דג־פ׳שפע־לישקגיסז. .װאה פאכז א ׳טאעבפז אפנד־זק אח נלבז דעם בזך א 2נ*ס. װל סיי״איפ גע־-־דלבז נעװאיז פ:ם א סר יא.־ז ציתק. א:ך װלא אבער נל׳שפ םאריד זב;. װענ; דע־ אייסעדאעכע־ פאדס אלז ג:־טפא װאס צז יעיז: בלכעד אזוי גע״ דדזקהל אזן געבמד; פאכ; דל אלטעראכזר >4ײף אמז סגיע־ אח פאיפאפרע; אלר דויער. צ. 111 קולבאק־^װנמ דער פארגאגנעגעם דלגםסלק אלז אגיגנע״ א־דנפ;עװאר; אלז ״צענסדאא״ א פ׳טה קזאבאק״אװנפ. דל ער־צפע ב׳מק זעגעז געװעז אײדלק; דאס אלז יכסעגדלק א ס*פז. אז די פזבאלקע איז א נעקאלבענזג א יזנגע אח א בא־ נגיספעדפע. פאר דער דאזלקעד פזבאלקע אלז נל׳טפ נויפלק נעװעז אזױםלא צז ..־עקאפענדל־ז״. צז ״פאפזאארלזלרן״ צז ״אנפקעגג׳טפעלז״ צז אלבער־ אזן אזנסער׳טאצז קזאבאקז — רל ראזלקע פזבאלקע װײספ װער פ׳טר׳ *קזאבאק אלז. זל אײענפ א:ם. עי א:ז אגיכפ צז בא״ נעפען אח ס׳אלז נדטפ נו*פלק אלר צזם פױזנפ־ער׳טסז פאא צז דעפאסקלרז קזאבאקז ארס דעם — ״רלכםער פזז דל פיטזטע דארפל׳טע *פעגפ׳טז׳/ *־ױסציעז אז יטזם אאנל׳טעי פחדנות די יעצסע קאנסעקװענצ:. יטוין ראפ אאײז דארף צזצלעז צזם ביד דל אויפפערקזאפקגיפ פון אאז^ אאץ אײנס צל זעגעז עס אנהעננער אדער קעעער פזז דעד סאציאאלססל׳טער אוים״ .*אהזנג םמם פחבר. — װעאכע אלנפע״ דעסלרז זלר םלפ דל נדונספראנז פוז פעאייע אוז 2יאקכל:ק פיגם םאדערנעם סאציאאיזם. בב אינז. פ־טפײנס נעזאנס. װערן ־אד אזעאכע פדאנ; באהאנדאפ גע״ נעװײנפאעד אלז צגיסוגנס־ארסזקרע;. אסםפאי פלט פעפער אוז צלבעאעס פוז פאי.עפ:ק אוז דעפאגאגיע.. ודיגלקע קאפלפאער פמם בור זעגעז נעױלדפעם דער פארלםלק און סאקטיק - י:.־:׳טז קאפזנלזם. פ:פ אאע אבער — אח גאנץ באזינדעד יאס קאפיסא ״די כדא״עדי־ע םח דעד קאסרלאעװקער ד:קפאפזי־״ — ׳טפלפעז צואלב זײער י׳בכפז סאז פ:כ דער פדלגציפיעאעו־ י-ױד. אויף װערבעד סיהאאס זלר דער פחבד א:ז דל אלב־לקע קאפלםרעד פזגם ביד. מ. ז-ב ע דל װ/גן אין ב^בל-ש. דײקס^ל >ײה^*בע ״פי*קען׳*. גיי־י^יק ,כ1 1 ׳־:. ״ײתסעא א:ז אײגער פזז די •שרײ* בע־ס. װאס אג־טכאפ צז קזקז אויפז נ-אגזסקי:פכ. װל או*ף עפעס. װאס האם עקזלספעגץ־בארעככלגזנג אז־אזז־פאר״זלר. זעם ער רערלז במיז א פאר׳טפענ־ל״ נזנגס־םלפא פלסז אעזער. צז װעיכז עד רעדט; אג־טםאם צז זעז אלז גע׳טרלבע־ געס א גגין. ױאס װעדפ פאדםלק אלן זלר ארײז, — זעם ער באויז אלז דפיוז ־עם *־עזעדס אויעד. אלז װער,ז עד רעדפ א׳־־נלז. *טדײבעד פזן דעם םין זע־;ע; *טפעגדלק דערצ*יאערדט בלז גא־. חזדז זדר־ אפפ איבער אזז קאגעז זלד נל׳טס אכגהאאפ:. אלן םלפז זלר נל׳טפ דורכצז־טפועס; םלט; אעזער װענן דש־ סיבה םח דעם אדע־ יעגעם. אקזראפ װי ם׳פזס עס אוםגע׳טסערס ׳טםועסג״ דלק פלם עפלצן. ׳ט. דײקסעא אלז. װל געזאגפ. אײנער פח דל ראזלקע רערלבער האבז זגיגע דעדצײרזנגעז דל א׳דע אױסבעדעכגסע פעיות אזז זענעז אפפ ־טסארק צעצוינן. •טםענדלק. װל אלז א סע׳טה. פוה פלכ אקציע און םוא םיפ זי_*ם:קע באםערקזג״ געז. אםאא האבז ארע אזוי נזמזדלב; אח נז׳טפ אײז נרױס װערק א:ז נע׳שרלבז א:ז אזא פאז (ז׳טאז־ז׳טאק .ײסא. װאא־ פער סקאכ). הפ;ם װערכ אפ רער כא; זערפעער אזז זײן א־ם פארנעםכ דער ׳טיידערגרער כאז. אזױ צ: אזוי — א:ז נל׳טפ דער פא; ־אס. װאס דעצל־ דלרט א:בע־ דעי װעיפ פזז בזד. װאלם אפילז ׳ט. רײקסע< דעדצײילם אזוי װל ער דערצײילפ, נאר געהאס א קלנספיערל׳עע אלדעע א:; זנלן דערצײאז (כיםײן חײלה נל׳טפ םענרענץ); װארפ יט. דײקסעל. נעפמר. נל־טם דערצײיס קכז פעשיות בהס אלז דער װעאט אדפז. נאד עפעס נענעבז אלן א באטסלםפעד רלכפענ — װארפ דעד דאזלקער כאן קללז שזם חסרוז נל־טפ געװעז. אזא פ־ז כאז האפ אפיאז דל פעאה. װאס ע־ ־טאפכ א ציחעדעדל־ט;. הײםל׳טז צופדו• אזן הויכפ פלס אפת. נליטפ;עקוקפ דע-־ויף. װאס ־אכ װאדכ אלז גאקעפ אײ *טפלסנדלק־אבספדאקפ. *ט. דײקסעא אל״ בע־לגגס נלכ אױך אפאר גאנץ פפנע ׳טלאדעדזננעז אח דעדצײאפ נראפלק אח גזמונ פא־יטכעגראעך. ױעד חס־־ח אבעד באיטכײכ רערלז. װאס רעד *טינלבעד א:ז;:יטכ גאד טזלטח־דעדצײאעי־ א:ז זללז כא;, נאי־ אױר פעיטח־דע־צ״אעד אלנס אלנחאאכ; װל אלז א ״פע׳טה״ צזפעײק אח אלבעראיט:־. װל א:ן א פע׳טח ׳טהיה. אפחעננלק איז דעד אוי־ סעד־עכעד :ע׳טעענל׳ט. צז .װעאכע זל. דל םעיטה. באצלכ זלך. דעדצײצדלק א:ז זללז עד׳טפער אזז נרעספער דעי־צײאזננ (דל יטכלפע פח בײכ. 111 זללפז). אז דעד ענעדגל־טער בארעבאפל־טער בחזד ע ו ז ר װעדס אלז אפעילקע א ־ויבע־ ברגיב; פלר ׳טכײז פאר דער ידיעה יטשא־ק אזבער׳־א׳טפ, אכ אזי*. װל סיאלבער־איטכ אזנז א פע׳טד. אלז װעאכעד פײ זענעז געויד צ< נײיבז ־ע־פא•־. װפר דער דעדצײרע־ אלז א באנאױבפעד; זפז פ־טזפעד בדז־ ־עי־ ׳טאים ׳טפאיבכ אאס ק־בז פזז עדאעכקללפ. פיר װײסז אבעד נליטכ.װל >־,זו' ־טאוס. װעפעגם אעבז ,װערם בא־ ׳טתבע; פזז דעי פיתםפעי ױמפ, א:ז ־אכ צז דעי דאזלקעד םדרגה נעקזפע;; םלד דעד; .אז דל ׳טטלאע. כאבדט קאקיע־ כל־טע אבתר װערפ אזא :נבפע. װל אל־ פא;. אח פא־י־אס אלם םלפ א ׳־ױבער. ר ע צ ע נ ז י ע ס םלפז אויסבדזר פזן דער װעאפ״םלחםח פאיאאפז פלסז צװײפז סאציאאלססלשז א:;פע־:אציאנאר. *ארזיאאננ האפ דער אעצפעי געפ־ע־לקס דל הויכע פיינצלפ: פזז אלנכערנאציאגאאלזם. פזז ברלדער״ אעדעי סא־ל־א־לכעכ צװלשז פיאאע״ כאי׳ע־ פזז פאר׳טלדענע אעגדעי אזן פעי־קער. אלז עי׳טפז כאנ אבע־ םונם דעאפ־קרלג אלז ער זלר צעפאא:, װל א קא־כז־׳טפלבא. אח כלאיאנעז — בא־ װאזסכזלנלנזג סאציאאלספליט ״ דענקזמ• יע איבעפער פלפ זיעדע אערעד אזז פל״ דעי יאבז זלר פלפ אפאא א װאדף נע״ כח אײנע אױף דל אנדערע אלז :אםעז פזן ״הײאלקז קאפף פארז פאפע־לזמד״. הײסכ עס. אז פארארעא פלכז אביעק־ כלװ; עקאנאפל׳טז פ־אצעס. װעאכער פלרפ צי סאצירלזלרזננ פזנם װלרפ׳טאפפ־ רעכז י־עבל. -ארף גײז אז אנדעו־ פיא״ צעס. פזן ״אלנע־־רעכער צזנרײפזננ. נטספלקער קאנכאילדלרזגנ, סאציאאע־ אח פארא־ל־טער פאדפליזגנ פזנם נכעם פעגכ׳ט;•* (ז. 156). דער דאזלקע־ ם־אצעס קאז אבע־ ב׳טזם אופז ::•טפ פא־קזפע; אלל דל ראפע; פח ראפז״ רעז׳טלם. דלקפאפזי איז כע־אי. נאר אלז דל פאי־פע; פזן פזר׳טפענדלקער דע״ פאקדאפיע אח פרללהללפ. רעו־ םחבר יטסערפ זלד אױר אפ אױף דעם פ־אברעכ װענן דעד באצלזגנ צװל־ט; סאצ־אלזזם אח עפלק אזז כ־עכ ־טאיף איויס קעג; ״דעם אזפז־;". אז ״־ע־ פאי־קסלספל׳טעד סאציארלזם האפ פ:כ עכ:ק נלל גל׳טפ צז פזן אח פאי־ הארכ זלד צז דל פארא־ל׳טע פראב־ע־ פעס דזרכאוים נאככנלאפלק״ (ז. 157). דעם פחבל האכ זלד אבע־. אויפ פכן אנזלככ. נל׳טכ אפנגענעבן אויפצוװלקאעז יאס -אזלקע פא־פראנכעיפע פי־אב״ לעם. אויב דער פחבר פײגם צו פאר״ עגכפער; דל הארבע פדאגע פלפ זײז כאהױפפזג:. אז רל רעכטם־סלספעם פזגם סאציארלספל׳טל צזקזגפכס־־טםאש .װעפ באזלרן רזרכאויס אױף עסל גע יסודות, פאאם ערי נאר םײז םײנזננ, אפר; אלז א כעזת. װארזם פח פא׳־פעלז ראנל־טז ־טכאגיפזנקפ פזז נאך באװלז; װעד;. אז דל סאציאאלספל־טע רעכפס־ סלסכעם א:ז ח׳טזבער פח אנרעיע רעכפס־סזהכעפעז. אכל. אפ׳טא, אויס יע•־ נלפ־טעאגל־ט־ער עשלק קזפס גא־ אויס. אז דעד פאציאאלזם אלז בכאא גל־טס קפז העכעיע :עזעא׳טאפסרעך־םא־ ־אאל׳טע דעיגרײכזגג. באר. פארקע־ם. א ירידה. קאז פעז אדער אגפקעגנ־ ־טכעלז קעכז דער גלפ׳טעאנל׳טער עפדק אל אנװער עפל׳טע ס:ספעם. אפװעגי: זל דורר אז אנדעד עכ:׳טז קאסענאי־ױטז א:פפעדאפ:װ, — אדער פ־זאכפ זלד. אז קײ; עכל־טע אבסארזכז אלז קאנםל־טז זלז פח װא׳־כ ג:פ עס בכלל נל׳טפ. אז יע״ דע כאדאת״טע ס:ספעם א:ז נ:־טס פער װל אז א:דעאלא::־טער אויסדרזק פזז כא־טכזפכע סאציארע אזנכע־עסז אזז :!אר־טװזגדפ צזזאפעז פ:פ דער סאצ־א• לער אדדגזגג. װעלכע האכ זל פח זלך א־;יסגעב־אככ. ראז אבע־ פזזז אלע דעד׳טללגזגכעז פזז;עזער־טאפכלעך־ פא־ יארל־טז ז נב ז איז ב א װ א ז ס כ ז נל, כאכ־אככ װערז נ:*טפ ארס עפל־טזג גאד א־־ס סאצ־ארע תאכענא־יעס. אלז אג־ע־ ־טכערע פ־יװפ זלך רער פ־ב־ צי פאסכירל־ז אז איגל-עדס*־:;עזע־־טאפכרעכז א:דעאי־. װאס א:ז חל אױף אלע דורות אזן אויף אלע גע־טזככ־ י־עכע עפאכז ״ב א ה ע ־ ׳ט ז ד: : א ״ כזד. באהער׳טז דלװעלפ — ־אכ א:ז דער אינלױעיסארזד־ צלל. װאס ־טכײכ פא־; פעגכ־טז פזנם ער־טםז פא־ פענכ א:. ז:גכ עד חאכ ז:ך ־ערהויבז נ:ז צז דע־ פדיגח פח פעגכ׳ט. אײ ־*עכ אײבלק בלנלב; ־טפײז פא־ א:ם... פח ־ע־ פענכ׳טהפכ. *ח באג־־ח״ (ז. 124. *). ־אס אלז אבע־ סכל־טע־ ״אל־עא^" 1 ־עגי־אפלװעי פ־לג־ גט׳טרעכע־ צלװלללזא־ : ־עי פא־אלזיטע־ אח בלל האכ עי גליטכ פא-־גלנעז אפ יל ־אפעז פח א קזר״ *נדעיע סאצ׳אײסכ:* :פע;י װערכע דע־ 1 א. ראזלן (בן אדיח ־אץ כאוס פון לעבן און דענק^ן. #•ריאג -ד*ש פי־דז ־יז־ס•. כערר־ן 193• דעי פחבי — א באקאנפעד ילדל׳ט־ סאציאללסכדטע־ פזברלצלספ אזז נלנלכ״ צספלק א־יגעד פןז דל אגפלדער פזן יל-ליטעי סאציאלזסכדיטע־ א־בעסער־ פאיכײ ״פא־אײנזקכע״ אלז רזסלאני— יטפעלפ ז:ר ־ל אױפנאבע אויפצזװעקז ..א:ז א ײאסעי ס'ג:יטפ אלז פאס א; עינסכ; אח אייפתבפלקז אלגפעיעס צי ־י ג־יגכ־פ-־אבלעכע:. װאפ דער ׳טי־עי־• סכע־ א:דע:׳טעי ק־לזלס א:ל ־ע•־ סא־ ציאללסכדטעי באװענזגנ דאפ א־ױפ־;עדיקכ אח אװעקנע׳טכערכ א;*פז :־■־־ הױם״ (ז. 6). ״אלז כאאס פח לעבן אוז נע־אנקעז״. װעלכעי א:ז א־;*ס:עדופ; נעױאדן דורך דעי ײעלכ־פלחםד אײ רעװארזצ״׳ג אז־ פיז װעלכן דער פי:ער אײגהללפלעכער סאציאײסכל׳טע־ לאנעד א:ז ארױפ א געיטפאיכעגעד א*־ צװײ קעגגע־דטע םחגות — א תאיפזנלספדטע אח סאציא־ ילסכל־טע — א:ז ח. בז־אריר געבללבז ־טכײן ־טכאר אח אגיזז אױף דל אלפע פאזלציעס. דל פארכײ. פלכ .װעלכעי ער האפ אננעפליפ. א:ז בלסרעכװללז צע־ רלנען :עװארן — אײנצלקװנלז אח;-יפנװסז. ודער £י־לער אבלסל. װער ־טפעפע־ אב:סל. האב; זלך ת אפאללקע חברים ארלבערנעפעקרכ א:; לאגער פײ ־: באל־טעװ:םכ:־טע ז:נער. נעבל:בז א:ז פזן דער אפאל װל־קזאםע־ פארפײ א גאנץ קלײנע •טארית הפליפה םלפז װעלכע האכ אלר פאר״ אין זגד םחבו־ ביא׳ט. פײאי׳ט רענדל גל׳טפ :עבלםז גע׳טפעלפ ק׳עגן רעם ־טפראם. דער םחבר אגארלזלרפ רל עיקרים פיז דער קאםזנלספל׳טער ׳טיפה אזל קוםפ צים אױספלר. אז לא זו הױרך. אז גדטפ דאס א:ז דע׳- װעג צים סא־ ציאל:זם. דער כ־אסקװער עקספעד:פענפ האפ באנ<ןראכ:דכ. געזעדטאפכלעך חאפ ער אזנז אפירי אי*ף קסז חא•־ נלכ יעךנענפערפ צים צזקונפפם־־טכאבג. אבער אלן װלסג׳טאפכ־־עכ; זלן האכ ער פאי אזנז אז אזםנעהויערע באדגיפונג. ״דאה ער׳טפע םאל אלז דעד װעלפ״גע״ ׳טלנםע אלז אלז אזא גראנד*עזן םאס״ ׳טפאב. אלן אזא תאלאהאלז סאצ*אלז פאדגעם אגנעװעגרם געװארן א:ז נעזעלי ׳טאפפרעכ; לעב; רער עקספע־לםעםא־ לער פעםאד. סיאלז קלנספ־יער בואטאפז נעװאר; א אלזאלזיכע פביבה. װאז םיהאכ באװאוספז:נ:ק אח פיאנפעשלק דורכגעםאככ דעפ;יאנדיעזז רלזז־עקי פפעדלפענכ. איז *אי־ז־ראכג װעפ דל סאציאלע װלסג׳טאפכ װעגדז זלד צו אכ רעס גיױסז קװאר. פון װעלכז זל װעפ ׳טעפז דעס רללכסכז פאכעייאר פאר א:,־ע ה׳טערות. פסקגות אח נעזעצז״ (ז. 119). א:ז ׳טנלז פח ־עי באידטעדױספל׳טע־ דערפאיזגג זוככ ־עי- םחבד דעם רלכ־ כיקן װעג צים סאציאללזם. אױף דעם דאזלקן װעג ־טװלכע; א־ו*ס נסע קאײא־ סאי־ע ־טװערלקי_*כ;.אוײ' װעלכע םיהאכ ב:ז א:צכ נל׳טכ געגינ אככ נערײנכ. ״פיחאכ נעכײנכ. אז פאד; סאצ־אללזס א:ז דורכאריס גענונ. װעז זנלנע אגחעג־ נע,־. װאס ׳טללסז זלר אז א:ז ־ע־ סא־ ציארלסכל- עי באװענוגג. א: ע ל ק ע ־ גען דל סאציאללספל־טע אי־ דעאלאגיע. :עםען אל דעם סאי ציאללסכל־טן אני־פאםי;. כייאכ ::־*:כ באגזפע:. אז ־ל סאציא־ ׳4:סכל־טע אלרעאלאניזג ־עי סא־ ציאליסכזיטע־ ב א.װ א ו ס כ ז ס : ב:לדז ב־*;יז אײז פ א פ ע: ם. װצכ גל־טפ דעם װ:ככ:תככ:. װצכ ג:טכ ־עם אגכ׳טײ־נ־ סכ־. א ־ ־עס ני_*סכ:ק: װעז׳ פח גפעם ־אס פא־פאנכ *־:ננע־ א:ז דעיי אדאפצײאזז זרך אײסנאנגספגנקפ; ־אס א:ז -עי הוך ז גא־יפז אוז בכח צז כעגכט:. י*אס אר אלי דן^ןך-ןןך ... עם סאציאי׳לזב. אז פא—רקי׳עכ; ־ ק־־סלװ פינם פדב * אײ אגכיטײדענע א פיל װלככלקע־: א ־ײ־ איכלײכא־ ת כאהאלכעגע רא־ ־טפזל: ־א א;*ב אלר װללכ.; יאס קיםעז־פא־ א:ז פיאצעס־. ** צלפ פזן דער פז גםע־גרונד. הרנ״ פ ס : כ : ־ט; א י צ׳יג אבע־ פ: פי• נא־איסםזג*:. אז כע־ ־: קוײסז ח־ט־דח פינם *־*• י ־ ז: ר ־: ם * פ ע.; ן; י ז ג* ־ א ־ א יעאפע ׳טײכזת.. ־ו־ות א דנ נע-״ ־ ו ־ ך ־ א: נ ע פ:י תאגעז ז:ר נ * : נ ד ע א : נ ״ װ א ־ צ ל כ ע ציטכעמ ז:ך א:ן ** ג ו נ ג ע כ ־ א ״ ס כ : נ ק כ;. ג צע־ נאכ:ץ איי** ױיזות, א: ז ד:צ * עס א ו; ־טע ג־זגכ־פדאבר׳ : עדד זװעיעי ג: ־טכ א :* א םחבד באהאגדלם ־קעגעי או; א:* אײ־ע־ אגע ״^.צ;־ ע־גסכתד: סאציאללסכי־טע ג ע פ ע; ־: פײ א םעכיטז. 2<ז1. קויסזװ פסכ אפת־..." |ז. פעלקטכ א־דגצ־ כ;־םע ־איח פא־ זטז םחב־). א־ס א כיל א פ־אברעב. :ע־אגיע פא־־יפכ ז:־ ־ע־ ם־ב־ אױף צי אר־ע ער־טכע ךער תאכאסכ־אפע. ײא- דאכ זרד