Mannheim
Compact Memory

Literarishe bleter · 1925-01-02 · 35 (2.1.1925) · p. Seite 5

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Literarishe bleter
Volume
1 (1924-1925)
Issue
35 (2.1.1925)
Date
1925-01-02
Page
Seite 5 (sequence 5)
Language
Yiddish
Belongs to
journal issue
OCR quality
53% known words query
IRI
…/4795427-8773773-8773817--00254-4795665
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

No entity mentions on this page.

OCR text

35 דעם כרא : אלד טיעעפע דלר נ: ־.כ. כדי״עמע דלר נל־צע. אלז •שי״נקד ױנחצ ע• זלד םצדז אױף >ן זלעוגנ םח דע״ £א־ױאי־םו:;. דערקענעז ק>.:= אלי אלכ א; זצנע נעדלבםע ױאנעעכ. קלױנט זלד *ל״ז אלז שאיזל* נאד אלז איז אפעילקע פא• בכה אױ־ ע. געװעז .;* ־פא־*;־אשז פון רלםי אר הבאיב. ח־א : און א נ אצזלק ניליקלז נע—ממ אדאי רלדע־ אל; ־ל ״רלגנעז*־. אױן״ -ער זל*• םע־ פארגעדם ע־ זלד םלם ג־ידזגוע אל; ײ׳זלנפ צצםיגג. האם א־־עםעז פללנם — א£*יו זצז אײנענעם םאם:. א םענם־ע א םא־בלםענעי. א פא־בלי םערםע־. א; ענערנ״׳ג;אר א ױלערלגנ. אי"; א כירה־-בדורהדלקער. — נאר *עי נעכ קא; עד דא:ז ראננרלק. קאנקײל־ם דלםז םוגידעיז. צים ילםע־־אםז-־פא־*': אלם ־עױעי ארױםצײצםז אז ־זיואה. א. *.;איד־עדלדם — ־ע־ אײנצל־ קער ילם*ע־״ם. ױאפ :ײם דלם א הא־םז קדאנז. זײע־ א הויכז. ־ע־צ־־ ם *טםעגדלק. אז ער אלז א קםצז — או־ ער א*ז ־אם םאקע. האם ילב או*:״ באגקעםז א־ו*פצוםרעםז דלם יאננע רערעם. בעת ױעיכע ־ברה דא:ם אלם א קאצג'אדע־ —;אר ער הע־ם זײ װל דל קאץ או; רעדם םאקע װללםע־ האם תד־ר תרעידות. װאפ דעז ־ע־ דאנם א:ם נל־עכ. אלז רק חרט־. אז דעז אלגנא־לרכ אלם — אוז צורלב יעם םאקע דח אל־ אלם אלצם דע־נאנע*. בדי אפױענדז שח דלר זצ; נרלדצא־•. ־; קאפ־אנא־ײם־ע — הארם פו־ ו בבוד — נאד יאזס רעדפאר אייר אנ דערע האבן כבוד. האס אז אשזמע יעפוב — ד. ה. אז א װאר־עעװער יל״ אלם. האיס. אז יעריבלנער באצאיז זלד םעראם :א#פ זלר אי־אפ אלז װלינע. נעסע־. אײדער פהם ילפעראסור. האס ער בנל אלם באבםיעגער. אױך דרוקס ער יעריבלכער — או; ילםעראי נלי.ם קצז •־״לע:פז כילםאנ או; פאר־ די ליטערארישע וױלנע יעפארם דערװצי 'ענעם הוצאות. •:־ה רײזיז — א •טװעסםע־ פון זידז רײזלז אח אברהם רײזלז. קצז רעי •־.עם;.־.ז אלז זל :ליםם. •עיצבם א םד ־לדער. האם •טױז םאהריאי פא־ א 2*םז ב,,-.;אר האם;ל׳צפ קצז פא־י־ענער. שוז עדאקסאר פון א צצםוננ אליע ילדער האים זל זײער ־עםא־ק.;ע דלפארבעםעי יויכ; זו:ם חדיד װעכיעז צו געבז אז היואה סוד •םרצבם ער. זיכיז רײזלז — אסאי אלז ער געװעז א פאיזלצער פוז ילםע־אםז־םארײז. ילנם עס אלם נוס אלז דל בײנער. אפ־ע׳־ אויר געװאיס זנדז א פאעם װל זצז ברוי דער אברהם רײוין — נא־ עד םוז נעבער זצז א אוז צאין ז םארלװ פון פאדײ;. האיס םכא־ק םוז פו; דע־ קאסע סח ילםע־אפז־פאר־• דאקם װײגײיד — אלר װא*ם זלר או*ף אלפ אפג־דםםערם ב־ײםער. נא־ ו װאו איז די ײדישע ליטעראטור פון סאװיעט־רףסלאנד? (אטענה צו די ליט. ביעםער) ילם זצ צזס זלד קײנדאי אפעילקאנעי ברלײ אלז .,•עײנקי**. דיעדעות. הארם נליצם פו; אזערבע זא:ז. דע; זאגם. אז פו; אנ קאהאנפ ..פא־װערםפ״ דאכם ער ..אי־ײם** א*ז ע־ האם דירא פא־ א; זדז־היע. אײר זאנם דע;. אז ע־ הא־ם זײע־ פ*ז א פר יעראפז. ־אפ רא־ף ע־ האבז צ• זצנע װלפנ־עאפם־־־עבע א־בעםז אזבער פלרא־אדע. הײז ־עם אלז ער א רז׳צענםרםע;. *א־טעפקל — אלר צײײפר. צל ער װײפם םוז אינזער ילםע־ארליעז ־:ײנקי. האם צוםי: דלם ״א־ם*'. דלם >.פם־א:אד*ע או; אלז •*עצםנפ אױד דל.־עקםא־ אלן דעא־ נלדנאז־ע. פארם אפם או*ף קאנפערענצ;. דער האב אלד נל־עם װענז אלפ ייאה צי זאנ;. חײקי ימסקל — רײזל; רופם אלם דער ״*עוםײ׳ פו; װלאנע. פונרעםםװעגן קודעז־פאר א:ז װלרנע גזמונ ננבות. א *יר דלם א בא־ר אױ הארם שו; א ם;*ז. *ונה *ע^ער — אלז קאםע־*נאפראװ האכ עד אננע״_*רלבז אן ארדלקי װענז פ־־ז דא־קל־עז. אל; װלי״נע װענז קוי- באקז. פױ דאז אז רעכנפ ע־ זלד פאר א־ אײנעבעם דענכדע. אלז א ״רכי״ פזן אנפאננעל. פא־־טפ־־ם ילםעראמוד — אלז אבע־ א;רו׳םעי־ עציז צו דער פעדעײ;עפרוװם אױד זצז כדה דאל א ־עדאקםאר. צ*ם־אז — רע־ װעםע־א;. •עי־צכם אבע־ װל א *וננע־דאנכדםלק. א רעבע־ דלקע־. אלז ״•צײנק־״ :א&ם ער זלד >>-אפ אל: א יודא־־פנ־א. בעת א גאםם קודם. א רר־צ־ה רר־ננם ער אױף , העב־על״;. פא־דאנס א *צײ זכרונות. פא־ זצז נאנץ יעב; האכ ער זלר הםנפלק; זידע־ ־אה ער־־.םע ד*י א־אפגעכאפם אױף א ראפדעע. אלד — א. י. ג-אדזע:סקי (דאפקװע). ״דל רױםע װעים״ (:אר קאװ). ״פרײד״ (קלעװ). עפ װער; ארויבנענעבז בלכעד, ארלנלגע־ע או; אלבערנעזעצכע. עפ װערם;עיןר־ם א:ז געזלננעז או; י־עצםנפ אלז אב*יו פא־ געקידעז א קורפור־צוזאדענפ׳ ־. װע־ בעד װעם נעױלפ האבז א גרו־סע בא־ יצםוננ פאר רער װצםעררלקע־ א:ם- ױלקיוגג פעם *לדליען ױא־ם. •לרליעז בור או; אויפרעבונג םיז דער פא־־עגע״ רל״צע־ םעםלקצם ב:ײ. פ־עגם זלר : פארױאם יױיםם :לםם דערפון דל רע־אקצ*ע פיז דל ״ילםע־א- רל״-ע כרעםעײ׳ אוז אױכ זל װײפד — פא־װאה רע׳־צײרם זל נליצם ױעג־ ־עם אל־ע רעזער? — אז דע; אלז ברוגז אי*ף ־עב חזז — רארף דעז דעילבער י.צ: אכן גליטפ ענםפע־ז? אדע־ זענעז ־א אנ־ערע דניעות. װעיכע •עםע־ו צו באקודעז ־לכםלקע אלנפאי־םאציעם װענז רעם ילדל״צז קיי- טוי־דצב אלן רוסיאגד? דעז װײפם נל״צם ־ל א־־עפז פיז האפ״צםײ;. אױםיענדע־. ־אברו״עלז. קיתזנלראװ. םאדגאילפ או; א;רערע. װעינע װאיםז זלכעד נעקעגם רערצײ^ז נל״״ם נאי א פד פ־עלקאװע.;א־ אויד א פר באיערנדלקע זאבז ייענז יעם נײעם קויטור־םצב אלז ראפז־פא־באני. 1 אדער פיאלז אײנפאד נליםם דער. װל יעבחה? ד*האם גאנץ פ־צים פא־־ נעפז. אז הלנםעד; זצם נעפלנם זלר א דרצידלייאגלקער קבוץ פוז ילד;. ױערכע ינלד;. קעםםז אוז *צאפז נל״״״פ;אר ננלע עקזלפםעג״ז־םעניעכקצםז צונעפאפם צי | דל נצע יעבגפבאדלננוננעז. נא־ אויד ) נטע קורפודעיע װערםז, װעיבע װעיז פ.־לעי /דער *צפעכדע־ זלד א-־צגנלפז אלן רעם אינעםײנעם ־צםראם און װלינ־ דנק גל״עםיװלינדלק א־צנפיעכפז זלר אלז דער יאנגער;אידענע־ קצם, זאי4 זצז אפײ׳ו דלם אז אנדע־ גאררי פראבזג.. ד. טשאיני װנםבאדז. 11\ 17 .װנ באקאנם. יעחכ^׳ ״״.פראם״. ״ױנגװאיד״ צו דער;עער *ציי* אלז רוסיאגו נעז ז־טו-־נאיז: ״אױף דל װזמז דל או*בנאגנעװלזענע פראנע ױערםז װערכ בצ דלר נאד •צארפער ײ בצ דיר דלס יעדז נײעם נודע־ ״אלס. י פ־אנע. אייםא' יל חבײם־רעדאקםארן בי." איץ םאדפער אוז *עא־־פער. אלגנארליז אזױ דל קא־^ענז םון ראפזי שויז א האיב *אר, װל אלד ־יפלר : פאיבאני אח נלבז קללז ״עום אלנסארי נאד םלם נרו*ס אלגסערעס אוז גצנע־לי | דאצ־ע. תדז יםום ארםלק־עז אוז אפ*יו קצס דעם דאזלקז באדת גא:ץ;יצי״נן [ קצז ״צום דד״-ותרלקע :ראנלק ױעגן רל ״הא־בערלק״ (יו*ס קאצלזנעס דעפלי איע ילסעדארל־עע דעײעצנוגנעז אײ נלציע). •עאלננ יעפװעדעפ בלפי ילי-ע־ 1 דע־נרײכוננעז פאר יל יעצםע פא־ ראדליםע כ־אנלק פון א־.ע עקז װעים. ־א־. •עסודלר אפייו דל םודעות װענז ־עם• [ װעח נצעם ילדל׳עז בוך און האב סױן ן אס*יו א *עסלקי דײנוננ װענן דעם, װעםעז אז עדד דען ר*יף אזבער א *אר נעבז דעפ נאבי־פ־צז: >דע; ארע־ ב-אילקז? :אד דערער. אלר האב זלר דורך דל ״ילפ. בי.'* פאדקגלפם אפליו ד ס דער װעים־ילםעדאפו•־ אוז בלז אלצםער איז קורפ פון בדעס איע װלכםלקע קויסור״ רעײעצנונגע: אלבעד דעם :א.צז (ני _פ נאד יידלםן) ערד־קוני ביזי די ״ק.*־ רעיז־אלנזיעז״, םער גל־עם דעם קייםור* אלנזי םון סאװ*עם־רום:אגד האם ד. רעדאקציע פוז דל ״ילס. בי.״ דעד- םרונקעז אלז יםבחה. אלר בל;. נאםלדיעד. נל״עם חו־םד די רעדאקצ־ע. אז זל פום עפ צוילב נעװ.־י פע פאילסליעע פנירת. דל ״ילפערארל _ע ביעםער״ װיין דאד זצז אבפאי פ אוד״ פא־םײאלס. אלר װלי אויר;ל^ס צו״ יאזן דעם נעדאגיג אז דל ־עדאקצ ע אלז נאר אלגגאגצז םבםי דל איע אוים־ םועז או; דעדנרײבוננעז. װאם זענעז נעםאכם נעװארז פאד דל יעצםע עם״ יעבע יאר דויר אונזערע בראװע דוםל* קע קאיעגז אלז םאסקװ׳ג קלעװ. םלגסק א. ך. נ. בפרם גאד. װעז דרלל פוז דל פ:נף רע״ דאקפארן (פדלער פו; דל פלר) זענעז נאד נארנל־עמ אזױ יאגנ פון ־עע *לדל״ •טע קויסוד־צעגס־עז איז ק־יסור־כוער אלז סאורעס־דוםיאנד, װאו פ',װע־ם דלפ אזױ פלי חבי״״יידה אוז נעדו:ד נעבױס דעי :צעד בגין פאד דעם נצעם און באנצעז קויםודייעבז בגי דעס דרײ״ םלי׳אגלקז ילדליען קבוץ אלז רוסיאגד. װ. נאטאנסזןןן הולטור איז צױויליזאציע סע־יע,נר םאציאליזט׳ פרײז 3 ס. ס*%־ל*ג .גדזנ געזצלמאםס׳ י. 1>1ינסקי •דץזידלנס לעקסינגםזון צײצ עיקאגוו ײייס ס*יקייף: י*קס ג. םײז־לס פוןרל*ג 4 4 נרקגד ססריס. ניי י*רק ײאס דןינק^ר און שרלםסשט זןןגען װ^נןגן ״קילטיר אין צלדוז״לזאולין״ ד ר ח. ז^לסלןויסק,■ *ץ .ד*ס גדן לןוןן*, י*י. 3 .1: ח ר נ*ג*נסןגס 1יך .קילטור *ון *לװדללזוןנין , *;ז ג*נץזירןר *זליןר דןר6רלדל*5ן מסלויגג אץ *ינזןר ילדי ן ללכוןר;ןםיד. ןס איז דןר ןר־ סםןר 1*נד סין * גיײס *ון 1רױס• סא סר*כםן׳- *ריגלגןלןר *י1ןס *ויף דןס פןלד 6ין דןר ם**י*לןר סילןסןס־ן.. ס. נלגןר *ץ .ס^־ג־: ןנןר זדץ הוייס 6*רדינסס ללנס דןך גימס *ץ רןם ןרויס^רןגגןז *ון ד^סודןר־ןירן ןס דןם *לסןגןגגזןץ *װלסן קילסור *ין *•װללײן*יין. זדן *ױססי—*לז דןס פארנינדן דןב רןי ן •ץדןרדןז-קןר *נסקןגנגןזןגסקדס דיס דןם ■יןנלןכ םץ סן*'ןליזפ . 111״) ] ־אססאר אז נעגזגםזסאער. װצא אל״ - •־אםז זענע; אזן װליגע •א פאהא;. -אס. ױאפ בצ אצר פראדאצקע 13. ײז יײ אונז רודגלצקעס קאפע. אדער ■ רלםװאק רופס עס ״דל קלבעצאהניע״. א-פן הלנן ילםון קאװיארנ*ע אוז צװל׳צז אײנעגע פסיס ״•פײנקא״. װלאם אלי זלד באקאגעז םלםז װײ״ ״ אלפעראםז־עײס — זפס פוײ אלז -•זלקז ״סײגקא״ ארצן. אבער קודם״ײ א הנא* : סצ דל ק>אענז. װעפעז אלר דערפאז יא. סצ ר;לבע אלר דערפאז נלתזס — האפ כ© קללן פאראלבא אויף אנלער קנענם * סאר דעדפאגעז. אל פא־ז. חם ן ידצה. גל׳שם דערפאגעז. גצ דל פלתײעד זלצז: כרטח קו^באק — דעד <לב^לנ:ס* :םער סוז װלעעך *וגענד. דערהרפפ :יץ דל םללדאעד. בעת עד •עפײס אױף ץ ביגע אוז דעקאאפלרכ. ״גאײענדלק י ד זצז ״בורע־בודע״ אוז ״באנהורע״ >.ון צוזאכיעז פיס אלם •צאקאם זלך;..ייד זללז יכװאי־צע םפורפרלגע. ער ־ אם א סבע פסעגדלק אױף פארזאפ־ וננען פוז אלפעדאסז־פארײז צו קרל״ בלקלרן דל פארװאצסענ. נאר אז עס חוםם צו װא׳צז פאכס ער זלד איױס :אצצמס — כדי סעז זאל ״גפעםער אלם נ?״_־פ קרלםל^לח. ילעצםנס האס עד פארעדלקס א :צעם ראסאז פון דעד רוםלעער רע־ *יאאוציע. װעלכע עך קלויבס זלר א&־ •עלקז אלז ״צוקונפס״. פידה זלאבו.־:—דע־ נעװעזענע־ פא־־;לצע־• פיז אלכ.־:ו.־ײז. אי־רע־ ע־ אלז;עזוארז פאדזלצער האפ ערי פאר״ יטםײס ולר. נעזוכפ חסרונות או*םז ינלסעראטז־פאדײז. אבעד אז ער האפ ש8/כעי געהעיס אױפז פאי־ײז א בללז װאים — אלז פעז אסור נל״גס זלכע־. יעצטנפ פארנעפפ עד זלד פלפ אל״ בערזעצוננעז — נאי פיז פינסה א:ז ער גאגץ װצס. הא־ם םוז יללפע־א־ל׳־_ע קדלסיק או; פוז אדױססרעטז פלס רע־ דעס. פתזה ׳עאללם — נעװעזענער פארזל״ צעד סון •לדסעראםז^םארײז. <דשם קױן אפפער ׳שײנקסבאןובעד. הפיד א םרוד אלז בל^־זאכז. א נוסםוסלקער. ענער־ נלסער און פלאנםעפלקער. א פענסיע םלס כאראקפער. נאר םעז זאנס. זײער א *כסרעגנעד אוז םעז צלפדעיס פאר אלם װל פאי פצער. װאאפ אױר צונוץ :עקופעז בצ אצר אד; װאריכע. םיעםז קאנם אלר אלם ר.פיד אלז ״*עק*פא" אלי א באזמדער קאבלנעפ. א פלנקםי אעכער אוז א װאיםספא;. פאלק הײלפעח — וײעי א ועלכע״ נעד נאספ אלן ײםעדאיל׳עז ״•טײנקל״. דאס בעסעי ללב, אז פעז סופפ צו *) זע ״אלפ. באעמער״ נופעי 8 אוז 12. יעלע א:נסם:םוצ*עס. .װעלכע זאלז פאי־■ ״_*8־ײפז >זון פאפי־־א־לזלח יל נצםם:* קע ארציות. װע״כע זענעז קאנצענםיליס ><:; א:י. אלד װעל זלך רערלױבז אױף אײן ס־אקםלת־ז פא—_-א;. פאד־ץירעבע רע״ נלריננס או; עפנםיעכע בלבליאםעקז באקיפעז ״צװאנגם־עקזעפפר־אח״ םוז ארץ. װאס גײם א־וים אלז לאנר. רל ילרליעע פאררעגער דארפז פ:לז זײער חוב און צדטלק; רער בלבליאםעק צו אײנצלקע עקזעפ8לי>4*ז פון זײעדע או*ס:אבז. פלפ יאנקבאיקצם קענעז פלי פא־צײכענעז. ראס יער •עפלבל־פאילאנ האפ צינע׳עפעלס יעי בלבליאםעק ארץ. ױאס אלז ארױס אלז רעם פא־לאנ. נדעם נאי אלז 8ו*לז. נאי אױד אלז אפעילקע איז איץ־ײטראל• א יאנק ירלק אלר אױס יעם הי ח. י4 בא־ניטםײז, סעקיעסא־ פוז סלנאנאנעי קאפלפעפ. פא־ זצנע באפעיקוננען. פלם װעלבע עד האם פלי נע־לנם בצם •עריצבז ־אס ראזלקע א־פלסל. משי. װײסבערג ילדדעע־ װלסנ־עאפפ. צװלתזז װעל־ כע רל ילרליעע ללםעיאפור פארנעפם א נלצכבארעב־ םלקם א־פ. דל עפגוננס־יעעהז זענעז פאירעננע־ט נעװא־ן. דל בלבליאםעק אלז אפז יעין אװנם פוז 8—9. אלר האב בבױז זלד צדעילבז בפיטות װענז דער בלבליאםעק. װניל יאכ אלז אז אלנסטלפוציע. װערבע אלז :אנץ װײגלק 8א8ורעי. בצ א סד אסאציא׳ צל־ט זל זלך פלם א שלר אוז א אננע• האגנענעם ״_*לאס. אלצכ םיעם איצז דל בלבליאפעק אלז ספאײום םון אלנםעג־ סלװער ארבעפ. דל בעסכע בװנות ױע;ן אבעי־ צוגדעפ פאכ;. אױב רל אלגלציא־ ם,.־ן חערז גל־עפ האב; רל פאסע—עלע ״_*פלצע פון רער .._,״.״- עסנםלעבקצפ. םיאלז אויסנע־עלאסז. אז דל בלבליאםעק זאל זלר קעגעז האלם• פלם רער אונםער׳טםלצונג פח אײז אלנספלפוציע. דל גאנצע *לרדעע עפנפי ן לענקצט דאיף-פללן רעם פא־אי4:״״•; חוב צו יעםלצן דל ילדל״גע נאציאנאילע בלבליאםעק אלז 8וילן. אױף אזעיבע־ האם דל סלגאנאנע־בלבליאםעק יאס פולע יעבפ צו 8־עםענדלח און אזעל־ בע האם זל דל פולע פענלעבקצם צו װע־ז. >;ויב דאס :אנצע 8ױלרסע ילדני פלס ױעם זלר פלם איר פא־אלנםערע־ סליז. דל סלנאנאנע״בלבליאםעת םאי נל״_*ם זצז קצז פעבאגל״_*ע זאפלתנ פון פאריטליעגע װערק אלז העביעליע צו ילדדצ. בצ דער בלבליאפעק דאי־םז נע־ •סאפז װער; ױלםגשאםסלעכע איז קולםו־ ׳ אלז זײער ״_*לעבם ױיבגעפלים נעװאיז. אלז עי דויכנעפאיז איז קצז ״גום יע־ אלז נוצז גלספ נעביאכס. םאדלדסעװסקל האפ נעפלעך נע־ װ>.ל- ״־.-יז א קאלעגיע םוז געלעינםע או; *סרלפכדץסעי׳עי. װעל׳בע זאלז בצ־ הללפלק זצן דעם בלבריאםעקאר בצם קאפ8לעסלרן דל בלבל־אםעק. יער בלב״ ליאםעקאר קעז נל**_*פ זצן אאװלסגר. ער אלז פע־ססגפײרס א בי־ספכא אױף אײן נעבלפ. *עיעי קאלעניע־פלםגללד •צסעילס-צו יעם בלבליאסעקא־ א ר־סיפה פון רעזלדע־אכז םון זצז נעבלם. אלן אזא פאל אלז פעז ויכער. אז פ׳קויפם דל װלכסלקסםע גרונם־װעיק. װצל קײן ישום ארלװאסע בלבליאםעק קען זלר קײנפאל נליסם דערלויב; דעם לוקהוס צו באזלצז אל״ן. װאס אלז א־ויס פון דרוק. פלס דעם אלבערגעםעז דל אנפד־וננ םיז דעי בלבליאפעק דורד פיאפ. ••_*א*. הױבם זל בלםלזמװצו אז אױפלעב;. עכל >ילז דו־בגעפלים :עװאיז קודם־בל א נרעפלעבע רײנלנוננ. עס װעפ װעי־ן גע־ עפגם א נצעי פאיניעסעיםעד לעזעי זאר. אלס הוי8ם־בלבליאפעק*־ אלז בא״_*סלפס נעװאר; דער דליעקםאר פוז לע־ער־סעפלנאר. ר״ר סויבער. װעלכעי װעס;עװלס פלסװלרקז צו דער אנסװלק־ לוננ פוז דעי בלבליאם־עק. פיפיעפ אי*ר צו נאנץ עגעדנליש צונויפצרםפעלז א קאפאלאנ אוז אויר צוקויםז גצע בלכער שוז די פארפלדעגע נעבלפז פון דער *אר און אלז 1911 האכ פעז אפגע־ קייפפ דעם 8לאץ בצ יעי סל:אנ*גע. אויף דעם פרא־ן האפ נעיא־פפ ,אױפ• געבױפ װערן א ני־ויכער בלבזיאםעק־ בגיז. דל געאסיכלפױלעז האם פעז נע״ רעכבט *צאםז יויר אז אקציע אלז א ברײפז פארגעב. צו דעם צװען האם די״ד 8אזנ*הסקל רעדאנל׳־ס א ס§עציעלז אויפ־וף. פ׳האם אויד בא־צםעלם ני_י פא״״_*לרעגע אי־כלפעקפז 3לע:ע־ או*ף א בגיז. פלם דעם אױסבױר פוז קרלנ זעגעז אלע 8לעער צמל״נפ נעװאר;. דל צװײסע נרױסע אופבאק.װעפלע:י קײם אלן דער בלבליאפעק אלז דאס פעלז פוז א נרוגסלעב; רעאל־קאםאלא;. דער קארטז־קאפאלאנ. װעלכער געפלנכ זלד אלן בלבליאפעיע קעז נליםם נעגופעז װערז אלז אכפ. װצל עד דלנם :אר דעם בלבליאפעקאר. דאס פובללקום האס נלפם קצז •םום אדיעגפאציע־פלסל. אויר װענז א קאסאאאג אלז *עױז גע־ רעדפ;עװארז;אנץ לאננ. סיזענעז נע־ װעז 8יאבעס. נאי דאה אלז אליז נעװעז דללעסאנפר״גע אצנפאלז. װעלכע האבז קנלן •ץום?ראקסל״גז װע־פ נל״גם גע־ האס. לעצםנס אלז נעװעז נאר א ב־א־ פזג אלנלצלרם דורד א. 8אדל:״_*עװסקל. װעלכע האם אבער נאד פעי :אאס א׳־צנגעבראבם אלז רער בלבל־אםעק. #אדלליםעװסקל. אלן דער קירצעי צגים. װאס ער האס זלר אלנסזרעפלרס פלם רער בלבליאסעק. האפ נעװאלפ ױי־כ״ םלרן א נעדאנק, װעלכער אלז אלז יסוד נעגוםעז ױיזןר דלכסליג נאר װצל ער דל לעזער־םרעקװענץ בנלם הצנסלקז םאג אלז ױרכ׳צגלפלעד 25 לעזעד אז אװנם. דעדהוי8ש •טל<לער. װצסלר האנדלםאנגעיםםעיפזב גאנץ װײנלק אי״ בעפער. נעלײעס װעיז פעיסמנפיי׳ס װלכג־^אפםלעכע בלבעי־ אוז ענצלקלא״ פעדיעס אלז העב־עלש. ילדליע װעדם נעלײעגם װיעלקער. װצצ ס׳אלז דא פאדהעלםנלםפעםלק נליכס קײן סד בל״ כעך ןןי• ײךי״ן• דז װג־םעדדלקע זמםװזיזלמג פיז דעד בלביליוזםעק אלז ב׳ז־גװעדם עיאלב דעש פעאז פיז >ו פאסנדלק; ילאקאא. דל דרלל *לםעד;. אלז װעאבע דל בלבא־אםעק נע- בלנם זלר. זעגעז עגק, דל בלב־יאםעק וזאט נליעפ ק״ז *םיעס־עבנדלקז אעזעי זאל. א םר םאי קזםם אוים דל אעזער א״ענעז ^ם״ענדלק. פאר װלסנ־גאפפסי ארבעם אלז דער אאקאא אלגגאנעז נל נם צונעסאספ. ׳גויז בעדגיעם״ז האפ פ־א־ יעקפלים אוילמליבויע; א ספעזניעאז בגיז פי.ר דער בלבאיאםעק און;עדאם צו• נויםגעזאםאפ 15.000 רובא אויז׳ דע־- *װעק. דער עגיו אלז אבער אפנעא״נם נעװארן ״צואלב דעם אאנעפ״נעם ק־לי ולנב אױף בעסערע צנלפז״ *). דל פראנע?װלםם איויף אלז 1910 *) אזוי אלז פאױפדאםאקאאלדם. דאס אלז;עװעז נאבז קליעלניעװער פאנדאם אוז צואלב רל זאםאוננעז פאד דל פאגראםינעאלםעגע האבז זלר אנדע• רע זאםאוננעז נעסוזם אאהזפעאז.

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.