Literarishe bleter · 1925-01-02 · 35 (2.1.1925) · p. Seite 4

16 35 ע ם פ ר ר ב ל דערפאר םאקע רודערפ *זוי >ז זונימ; ם:פ:*עעכ םיז דעד הײנםיהעד םר*ג*ױ אןונג £*יז צענםן דעצעסבעד *רום דעם י זליטעד אלםמלווסור. פרײז. װער װעם אלפ באקופעז? װער י װאאסז זנלנע יאפװגעז נל־בם סנ זעגעז דל ראפאנלססז םלפ די בעםפע האגדאפ םוזיבעפז גזעופעז םוז דע־ *עאנסז? אלםאעכע צנלפוננ האפ זלד יעצפער פאזזפה. װער װאאפ זלד ז^ן• אלי־ע פאױארלפז. יעדער באװנלזם א־ו־ם נעקאגפ אפנעבן א רעבגונ;. אז פױעל סאנדער אלז סו; אונזעד צנלם? פעז האז זלר גלישס צורל<ןדז#אפז צ< באפיערקז. אז צװלישז דל 6אר םדז קאנ דלדאםז אויפז גאגקמ־יפדללז געפלנעז זל- זטגע בהיאות אוז פםלכאאאגיע אוז פ׳זאנפ גביאות אז אויפדזער. אױף אזא אופז דאפכ פעז ארללז דעב אײעגער אלז דער נע״ז. ם׳פאיאלנ׳ פערעסלרס אלם פלסז ישרלפם־עסעילער. סוז אײז זגיס רללפע פארענסז.?זילפכ עד װערפ נללגעדלה. צאפאנדל^ פאכפ ־גפעלער. װעאנע האכז ׳פויז באװלז־ א^ײז יפױז אויר נעװעטז. פוגקם װל װאס זײ זענעז פעלק צו געבן או; װע ביבעה רל פעדד־נעיענז. בקיצײ־. ס׳אלז פעז סיקופס אזא װלבםלקער םרנלז, פי• א פיז רעקלאפע פאר א גאגצע <־ײ רעד אגדעדער זללם, יוננע דאפאנלספ; יטרגיבער. װעפעגס נאפעז אלז דער״ װאס זײער ער״שסער בוך אלז אז אגכ דעקוגג. אז אלבזן־־ראיבוננ. םראץ דער גרױםעד צאי באגאבפע יסדילבעז־ס װאס פ־אנקי־ללד סא־פאנס הללנם. גו. זעז פלר. אז־ נליעס דל צגיםלקע פא< אענסז או; נליבפ דל אויסעדנעװײנלער* פאנפ װאבז אאננ סוז אאע צללטוננזמ. אפ אלז דל דאזלקע צונרײפונגעז אאײ/ אלנם *עויז פאר דער יסדגיבער־װעאפ א יבפלה פוז דער װלבסלקצס. װאס פ־דעכנפ צי דל פרללזז אלז אאנעסײז און דאס בלאד אלז אופנעדדײפ כױפז קאפ א־א״ עי וױא זלד ני־עפ לאזז באװלרק> פונב פנים אדעי פוגם פעפא. ד. אלניעס קוםעז דעפא־לס אדו ס דײנעי או; ע־רעבעי. אוז אז א*.־ פױװפ אזוי אי; נעדאנק אופד־ײעז ־אס אײגענע בלאד — דעדישפלרפ א־ד דעב אפת פוז ״אגאלס יײד. איז יעדז װלנקעי־׳ג :לל יעדעד אויהדדלקאעבער אלנתן ־בפ-ודאם א יטפע פיז קלנסב־ע־ל״-ער עדאצ־ע. װאם רצספ זלד אױף דדויסז איז ורא פ;א־גע־2ערפ װעיז. סיאלז א װאינדער־ ילער ־•:פי־ל פו; אלניעז. װאב רע־װא־עדס אײע- אויג. פל־ נעזענענעז זלר. פוז דעס ־עפי^ז פא־זוגקענעם בואא; צוײק א*ז דעם כידלעדלקז 2ארלז. עס באנאײס פלד א װא־עם געפלא פיז עפאעבע *ום־סוב־ דלק פאדברעננפע יבעהן אוז די אעצפע װערפע־ ־עאנאלכ; ״איך נע־עגק ני־עפ קי*ז נאפעז. איד נע־עגק אױנז!״— דער דעם רע״ ן ראתאז באזונדער דעם נאנקוי־פרללז — דעם י באנאבפע דעביוםאנפז האגז נעװאהע־ אעבעדלקססז פוז זײ אאזג | דעם גאנקור־פרללז. נא־ נ#- א זייעי־ א נרױסער עואס האפ זלד פאר״ 1 פלסאפעםלקער *ערללבער. בלל װעפעז קאלבז פאיז רעספא־א; דרואז. פאאס כ׳זובם פלפ אלבס א; ארלנלנאאז ־טפרלד. נא־אז. אז עואם. װאם באיעפײם פו; 1 - ז־עו׳־נאאלססז. װעאכע דארפז אפ־י־וקז! דל פלפ אופנעדואד דערװאדפע גגיעס אלז דער אװנפ־פיעסע. אוז •אויר ״פרלפפ־שפעאער נליעפ נעגונ קאלםבאו־ פלק אפצױוארםן אלז דערזזײם זולםאפ פוז די װאאז. עגראער װערפ פעניעך פאר דל זיעורנאאלםפז זלד צו דע־נענפע־ז; פע־ אאזפ ײויז א׳־גין אלז א ־סבנותדלקז זאא אוז דער פ־עזלדעגפ פוז דל בא־ דלפפע צעז נוספאװ ז־פעפ־וא גלפ פנלעררעד אלבער דעם דאקוביענס, װאס פעז הע־פ־אױס פלפ אױסנעישפלצפע אויערז אוז דל פעדער אלן האנפ. זלבז פאא האם פעז געפוזפ װעאז. אזױ ־עװער אלז געװעז זלד צו פאד״ ־:פעגדלקז. פיע־ל סאגדער אלז רער גאפעז פינם לא־עאפ. א ־וננע־פאז פה 35 *אר האכ זלר פופלק נע־עאאכז בעת דעד פארזפה, אלז;עװע; געפאגגעז זיבן חד־בים אלז דטםיטראנד און אלז הללגס סעקדעפאד פון דל ♦ברלפפד*,>פעאער. נעװעזענע פאחפה־קעפפערס. זצנע ילפעדארליעע אלבעפז דעעז: אצזז איז פראב. אפאראגיע פוז דל אויפגעקיפעגזג ברופעז פוז פדבר. פכי נע און דאס *אר ־עעװײעפע/ אפ*פר װעפ פיעדל סןנדעי אפאר ־ב׳־נלבז פכספע־װערק. ער אלז נאד יוננ. זנלנע בלז אלצפ נעדרוקפע בנבער צײבענעז זלר פלכ נארננתפ באזונדע־ס אויס; זײ נײעז נליעפ ארױס סונב פלל בלבער, װאס ־עי־״בנלגעז אלז פארלז הויצסװגיז. זאנז ראזפ זלד װענז זײ. אז . די האנדרונג װאס קופס אלז זײ פאר : רליפ דעב סענםלפענםארז לײזגעד. ער יברנלבפ אױר א נופ;. רײנעם פ־אנצוי״ ױתג. אבע־ קגיז ישום ־עםרנר פוז זנלז אניעפענדלקז פארענפ אלז נדפפ רעפרע־ זאגפאפלװ פאד א רלבפענ. א ^ול, א פענדענין אדער נאאם אזױ פאר עפעס מ• פלאקסער פר נלז פעפלנ.א — װ ל ה ע ו ר ע ו ז בכ דע•־ דלבסעילז פלריספלז פוז פא־זאפילעז זלד דל 33 קזרײ• בע־לנס — צװדי-־ז װעאבע ס׳צײאז זלד דל בעספע פדויעז־פאעםז — אלז ־ער אײגענער צגיס װאס דל נאנקמי. צו נעבז דעם יעראעבז ©־ײז ם ע פ י ג א— װ ל ה ע ו ר ע ו ז. בלל דל פ־ױעז אלז דאס צופײאז ־יעב פ-־נלז אגנעקופעז יעװער. נאי יבװער. אזא פאסע קאנדנדאסז! אזױ פלא פארעגפז! און װער װעפ זנד דעז >.ו:פע־יבפעאז זאנז פנפ פעסםקנלפ. װעפעז ס׳קופפ דעד *רנלז, דארפ, װאו ס נײכ אלז עפרענע נרויסע סאיעגפז פוז פאר*עלדענעם װערס? אפת. פאקזג דל הרפפזאך אלז. אז ױער. װאם קרלנם דעם פי־גיז זאא אלם װערס זללז. אבער װאס סופ פעז פלם די אנדעי־זג װאס פא־דלנעז אלם אױד נל־פס װײניקער? הגינפ כא־ז פלר גליסט פאי־נעסז. אז יענ׳ג װעפעז דער 6יגיז האפ נלישס נעי קיױנס. פאראלרז יעויז צואלג דעם א־דיז דעם קרעדלפ גבם עואם. דלכםלק נעװעאם האבז ראד די 33 **ױזמ אוז נײ*ס זײ 10 מיעגער. ־עאדא דעדעז האם באקופעז דזנם פינלז פוז ־עײנעם נעיעאעכס. א יעײנער. סנפפאפדעער, נאעגצגדער. העראעכע־ דלכסער. א סאעצ. װאס דגיעסםלקואלרם. דלסקופלרם אלז בא׳־לפסז ק#םע אא קאאזערל דע איאא. עד קער זלר אן א נאענפער קרוב פלפ דעד פאדעדגער ..פאײאדע פו; 7־/ אוז װלא פעז. אלז •עארא דעדעז צװל׳טז דל אעבעדלקסםע יאפאנלכסז פוז אונזער צנלפ. ברעגעג״ דלקע יטװא־צע אוינז. פאפער פגים פון א דדום פיאנצױזל־כז סל6. דל אעבגסי אוסםלקנלס אאײז. אז אויסנעצײבגפער כראגלקער. ראפאנלסס. פאעפ און תמםפ־ס־לטלי־■ י. בלומענפעיד פא־יז. נאװעפבעי 11 דער יערלעכער ק$נקור־פרײז נ־&ר 1924 אלך האב אלז העצכז בילװ דער־ פאנפ פבח דל צװלל ברודער ז־כוא א:ז עדדא; ךע;אנקוױ. װעאנע האבז בא־ ״^; דל אקאךענ־יע אויף דעב;אפע,. דל צעז פ;סנר;ךעד. װאס ־טפעאז פלפ זלר פאד דל דאזזקע אקאדעכיזג פאיזאפהעז זיד אײנכיאא א:ן יא׳־. דעב <)1־פז דעצעפבעד. או ף פלפאנ אוז בא־ ־גכלפעז דעם פינלז פא־־ז ..בעספז יא פאז, װאס א:ז ארויסנענעבן נעװ^־־ז א:ן פאיאויף פוז צװעאף חדיעים**. א £רפז פוז פ:נף פױזנפ פ־אנק״ װאס פאדװאנדאפ זלך אלז א ־עפאאץ־גרוב פאד; נילקריכז אױכא■־, װעפענס בור פ״־קױפפ זלך א ־אנק ךעם פרגיז א:ז דל הונדערפער פויזנפע־ עקזעפפיליא׳־ז. אזוי װל פדאנקדגי,־ אלז הללנפ פער װל בלז אלצפ רנלד אלז •סריפפמגםלער. װאקס; ארויס בסדר נגיע ״פדפוזי'. ס נײפ בפעס נל־צפ אין־עק א חוד־כ אז פדכזז פיז אילע פינ*ס. א דאגק װאס דל *סרללבערס האבז א נעאענגהגיפ צו זײערע גלאדע•* אלז ד<ר פיעסע. קעגע; זלך אזוי ארום פדײסס; פח ע- נל״פ זײער אגנענעפע אלגער־ יעבמנעז... אלד דארפפ װלםז. אז אלז פדאנק״ ־ײ האפ זלך דער פראפעסיאנעאעד יערלפפדעסעאע־ אויר נליע־ק־גהדיק אויף װאה צו באפאאנ;. דעךפ>>.־ ־אבז זיי כאכיע גיויסע האעוננעז ערב אכ דל דאזלקע װאי-ז׳ רעס 10־פ; רעצעפבער פארזאפיפ זלך דער ־כפאב פון דער;אגקוד־אהא־ רעפי/ג דל ב״דגיפנספע אלנססלפוציע או; װעיבע האש דעם נדעספז אויפא־ ילפעפ פאר דער עפנכאענער פײגוננ. ךער -ערפבער. װאס אלז געקרויגפ פלפ דעם ראזלקז £־פז. אלז פארז אײעז״ עוים אז אוסבא׳עש־״כב^-ער פאאעגפ אוז זגינע בלבעי פ^־צוקער; זלד פכדט. זעז און א * ברױר פרז פאריז פאניפענפ. װאס נאנאאז האפ זלד זלי בער ני־גפ נעחאיפפ. אז עד װעפ נעי ־ככעלכ װעדל דורך דל הענפ פו; א *לדל־כז קלגספלע־. פל־ ברעכיע-; רל ראדלרונגעז — יכאנאר ״טפײ״יפ; אסו■-. אױב עד װײכפ פינװאנעפ ראכ איץ נעדפ זלר צי א*ם. ״ביז זלבעצז *א׳־ — באמערקפ ע־ — ב*; איר ־אר :עגאננע; א•; *׳: ־ע־ ־ײ איייכפ־ליפ צו װער; װא־שז פאיםפא*ם פאיקס־דעי־צײאמ-;ע;. גײכפ **לינדיק. אז;* פוז זלד אאײ;. נליפיטש זלר א־א£ פיז דעי צוננ ־אכ ב־נוף־ױארפ: ,.פארקכש;פ־ע.ע -׳*- ־כיבפ;**. א דנע פא־לע״גהײפ. ־*ם איז זכז אלנפלםשיע־ רלום פון *א־;. נא־ ױעפ אפא־י קגפע; יענער ילדל־גע־ פארלענע■־. װאם װעפ האבז א חו־ש פא־ א יוקכיכ^אײסגאבע פוז £־צם םש־אצ־עס, אש אזו־ װי רע־ ר־יב״ר £א־לזע־ פאך־ענער. ךער װאם ג*פ א־וים םעזא; אוז ־עגיא.־. האפ א חו־ט פא־;אגא*; אי; פ־אנצױזי־צ פיפ א:י ־זםפ־אציעם פ־ז ־עאגאל? אנב. װאלפז פיר זלד באגגיגגכ אבלםעלע בא״ ־טײדענע■־ וױ ךעי פ^רלזער כא־לעגע־. .װעיבעד לײנכ ארפן אין דעי אויםגאבע פיפציק פויזנפ דאלא־ או; האפ ב־־על צו נעדע; פאר אײן עקזע.ר£לאד ..פויפע נפ־טותיי — הוגדערפ ־א:א׳־7 _ ־כאנאל אינפערעםלדפ זלך אײ־ פ*פ ארע נײע *עפרעפונגע; א•; רע־ ללפע־אכוי. פארק״עז בעכ ער :א־ קיפעז זלך אפכ צוגױף דל אנגעזעענםפ.״ ס^רע־נסשע פיאנצי־זל־טע װא־פ־פל דעי. א:ר זע א םע־*ע בי_עד פיפ דעי יוקאצ־עם פיז די ױנגע פ־אגצױזל־עע ־עילפפ-כעלעי. זײ זאפיעז זלד ארום יעאנאלז פיפ ללבע איז פפ צופ־ו• ם־אלז פעניעך. אז יעאנאל װעש דאר; רעקא-־אצ־עם צו לײװ־קם ..גולם׳• איז צו;אל־פא־ענם ״ב־עופדא-ע־יז*' פא-־ פא־ים ־גװארצם קינםט-פע^כע־ א•; נױ־יארק. זאל נא־ אפע־:קע אב:בל נאבראזז פו; א*רע צו־־עאלזםפ: -ע דיב־ם א•; הלבות־כעאכ״ך... װעגז אז אויס־עסעלמנ פו; ־עאנא.ם װעךק אין װאד--ע: זאלז זלך ערגספע פזעפ־עז דע׳־פ־פ פאראינפערעסל־;. ־שאנאל ױעס גערן אנקענגקופעז אלע באפױנגעז אין ך*ער הינזלבפ. אוז פאקע װאס פ־־לער. װדל צום פילללנג װעלז דל בללרער אױםגעיגפעלפ װערן א•; נױ־ *א־ק. *עאנאל א־ז פ־ײנפ־יעך. א־ר זע דל יעצפע א־בעפז זגינע. אופעשום ד: *עפרעבונג צו בא־גײדנקײפ אוז סאליר״ קײפ. אבע־ נ:ג*בצג־פ:ק פ:בע־כ ע_עב או־פז לײװנפ. עפעם צזשע־פ צװליעז ־יל פאלרז פיגס;עהאפשענעם װײסז ׳עפיצלזקאיעע־. ײ>.ס א־ז או־סנעלי גפ בט רע- ראפע א־ופ; האלז. ־עאנא־ ע־קיע־פ; אפנע־נםפ; פ>.לס עי. װעז ב־י מא־ק שאגאל א פא־יעשאפ פײ פא־:ז - בי־א• גע־פנע־. א •עפאלע נעפ־־אםפע־שע א־עע. א װ:לע. א־יפנעװלקלש פ*ש ינפ פא־ק ־א פיז אבש *־ הויכע בײפע־ •עאגא,*. א ־אפ׳עקא. א פ—ע ־א־. קיפפ א־ױכ אנפקעגז. פי,גש פיך אױף פ־אגצױזל־ע. צי א־־ ־ע־ ייםל־ע און פ:־ש פיד א־ג*ז אי; א גרויפע: זא־ א £*א:'גא. א :־ײכ-נ־ ־עפ־ויענע־ פאפפ־-א־. א נעעגעל א;*ף בללדעד אוז א כײעל באעשעיפ פ*פ גיפע זאבז. פײפ. ־עאגאל קופפ ארא£ בגי: אפע־**׳ג װאכ געפלגפ זלד או*פ; ע־־עפז ־עפאק. א ג-־ויס ללבפלק פ:*ם פ*פ ניויםע בלױע קינדל־עע אױג;. א יי־לפעקענע א־-עפ־״-£ע;צע־ או; ־ױ־ פע ־עפעק־־עיר. ״װאם הע־ש זלר עי־עם ב״ **־: *י פיאלז ךא־ אזײ אפגעילםז!'* עם פופ א י־ײ פ־פ פיי־ק־יפ אי• ביײע: ק״םפלע־ל־עז אפעם. *עאנאי £ע־זענלעך האפ אין ז:ך עפעם ב־ע פ• ־יקם. אנלכי •עפעשע־ *־ע־ א ־ אז א*י פא־ב־עננפ פ*ש א גי.* ם ק־נד. װאם פארפאכפ א אױםעיםפ־ פא־בא־פשע אלנפיאיציע אבע־ װאם הע־פ נ*״-פ אײ־* צי זגי; א יויגד א : זג*;;אגצע־ פם:ב:ק. א*; זג*; ג^נצ• װעיפ־באנעפע;. סיוידע־צ. ״-אגא־ א*ז גײגי־יק. ביפיז א*ם א-ז ־ע־צי־־*:. פיז ־עם אי• פוז *עעם. פױ ד: ־םיױ א*; פז; יל י:ד:־-*ע *זננע־טפ א•; ־: פױרל״עע •עפעפיער. ♦עאנאל הע־פ פ*פ פױל או; אייע•־;. פי־ קופע: א־;*ף או*ף ־-אנאים לעצשע א־בעשז. ע־ א:ז ני־עפ ציפרל־ל פ:פ זגינע ביז־א־צפ :עפאלפע ילר;. זײ ־ערײע; צופלל. דאבפ ז:ר אים. פי־א־ף פא־ז ״ע פ ל ל ע א ו ן ־ ו ע ר נ ד ע *לד;. בבלל א*ז איז א*ם א׳ײסנעװאקםז לעצפנם ־אם בא־ע־פעג״ע זלד אי*ם צזדילקז פאנופענפאלער. װ; ער דופש דאם א;. ־אם האכ אים אױר נע־ ב־ענגפ צז זם: יעצפע־ ריזז א־בעפ; א:צ:ק א*ליםפ־אצ*עם־־אד:־ינ;עז צז גאגאיכ ״פוישע גפיעות**. *עאגאי — דע־ װלפעבםקע־ ילד, אײגע־ פו; דל לוישע־םפע *לדליעע ־אפאגפדקעד א״ זיײ נאגץ װעזז. .־עםשאװ־זרפ פאר אינ ד;־ות דעם רוםליע• בלכ פו; איבע־ הינדע־פ *א־ צי.־*ק. איז פי־א־ף אנ־ קוק; ר;־ ־אזלקע בזלךער פיפצ־ק זע נעז ־עו*; פא־שלק . >.פ ־ל נארע־עע גובע־נ>זשא־םקע העלרז אײ קאפ״עע פא-עײגע;. ־: אלע פא־א־אםל.ע £.־*ציפרעך או; א*זװא*עפ*ע*קעם או• *עע קרויםפעךס אי; פעלד־וחמלעד אזז אױבםפ נע־פנע־ — ־אם א־ז ־אר א בלבליאפעק־ןעי;. ״עפעפע׳• ה>,פ £״עע״ װארסקי פנדב נעװעז 18.000 רובל אויף בוי־צװעקז. גאר צוילבז אױסבדוד פוז דער םלחפה אלז דל אדבעפ אלבעדנע• רלסז;עװארז. פוז דעפאלפ האם זלך די בלבליאםעק אויפגעהערס צו אנם״ װלקלעז אוז זי אלז נעבללבז בפם זעלבן פצב סלפ נאנץ קלײנע ענדעדוגגעז בלזן הנלנסלקז פא:. דל בלבליאסעק פלס אלע אלרע חסרונות ׳עפעלס זלר דאר פאה גאנץ אלפ3אנלרפ. זל באזלצם 21.500 בעני דער, װעלבע זענעז אגיננעפיילש איז 15 הױ2סיא6סײלענעז, בערר 30 יעסראבז. זל באזלצס 30 עקזעספליאדן גאר אלי סע העברעליעע דרוקן. דזןר עלססטער דרוק א:ז םוז בערד 1480 יאר : פירדש על התורה להדלב״נ. כתביידז באזלצם די בלבאיאסעק אלבעד 100. פעךספני סײלס סון דער רבנליעער ללםעראפור. צװײ הנקם־ם: דע.י ללםװל״עער און אפפעד. צוױ• אללוססרידםע הגדותי בתב־ידז, םוז װעלכע אײנע האם א גרויסן קלנסםאערל׳שז װערם (געמריבז אלז אפסםע׳־דאם איז 111ז\^ ״ר״ה). די ביבליאפעק באזיצס א סד אלסע דרוקז אין יידיש. יװעלכע האבן א גרויסן װערפ פאר דער היסםאריע פון דער יידל״עעד ״עפראד. װי דל אג״ בערזעצוננעז פון הל״ד דורד גלגץ אוז װלצגח^יזז און נאד אנדערזג יאגגע *אר; א:ז פאזנאגהק* געװעז דער אײנצלקעד. װעלבעד האט נעאד״ בעפ לעפה פאר דעי בלבליאפעק. די דעיעגאצ־ע אלז געװעז אלגגאנצז פא־ סלװ. דעי אײגצלקע־ אקסלװער סלפ־ גליד אלז געװעז אלר פארזלצעד. דל דע״ לעגאציע פיעגס זלך פארזאסיעז או*ף אויסהערז א בארלכס אוז באפולפעכ״ סלקז אויספלרז דל בא׳עלוסז דעם פא־• זלצער. װעלבעך פלעגם רענלסעסלק צו־ •עפעיז פאריעלדענע סקלצז פוז אויפ״ רופז, קאסאדאנז א. אז. װ. בגים •עאפז אבעד דל נעהעילקע נעלד־םלשלעז אלז פאזגאנסקל געװעז באגיעגלצפ. גי״עם־ באזלצגדלק בעינ״עפײנם יפבפום. דל סובסלדיע פח קאפלכעם אלז נעי װעז קגאפ. נדבות זענעז נעװעז לעבער״ יעד קלײז (אלז 1907 יא־ האגז זײ באשיאפז ג^נצע 4 (פלר) רובל). דל דעלעגאציע. װעסענס װלבםלקספעד חוב אלז נעװעז ־אס ״עאפז נעלש. חאס או־ר ־א;אנץ װײנלק װאס אױפגעסוז. פאז־ גאגסקלז פיעגס אבער נעליננעז א ־אנק זגיז 6ע־זזעלעבז אײגפלוס אוז אויסא־ ילפעס צו פאראלגסערעסלרז יחידים סלס דער בלבליאםעק. אזוי האס זלר פאדאלנפערעסלרם סלפ איד דער סרע״ זעס פוז סלנאנאנע־קאסלסעכ. פ״עע־ װארסקל. העלבער האס סגדב נעװען גרעסערע נעים־סוסעה. ספעציעל נ> דאגק •*עעװאדסקלס פל אוז נדבות אלז נעלמנעז צו קויפן א ילא״ז נײ דעד סלי גאגאגע אייף אויפבױעז א באזמדעדז בע.־. װעלבע;־ האפ נעקויפפ פא־ יע־ ב:בל*אפעק. פוז 1898 *א־ א:ז פאזנאגסקל סלפגללד אלז ײעד דע.ע גאציע. יעסא־פ העיפפ עי אויד צו סזדעקאױסקלז אלז זללז פאנ־פעגיעבער בלבליאפעק־איבעס. ״-פעםעי בגים אל־ בערנעסעז נאר סאיעקאװסקלס פויפ זגינע פונקציעכ־ אלס בלבידאפעק־אנפל- דעד האפ פאזנאגסקל אויר אלבערגענו־ בזבליאפעק־רע־ פארדץ א:ן רעם סעז ינעז. װעי׳;יעפ״ אנ״עכאש בע־ג אצ*ע יעג אױםלאנר קסז א־ױכנעפא•־: אלז כע־ ארום נעי *אר אלז עםיעכע אלז או; .(1909) •עפאיבז איס בלבליאפעק-אגפלרעד האם 2אז:א:סקל נעקענס אנסוױקלעז א סר בדײפערע איז צױעקסעסלקעדע פעפל״ קגיפ װל סאיעקאװסק:. באזלצגדלק א גרונפיעבע װלסניעאפפיעבע אויהבלל״ ױגג. י,*־ £אזנאנסקלס םעםלקנלפ אלז דעד בלבליאםעק אונפער״עײדפ זלך יעפא־ק אפ פוז סא־עקאװכקלס דללע־ שאנפלזכ סלפ זללז ױלע־עאספלע-עד *עיפדז. ער אלז געװעל א :עלערגפעד. א געפדגיער ♦עללער פוז בארלספז בלבליא״ ג־אף או; הלכפא־לקעד ס־עה ״-פ4•-׳ *ענסדער. םוז װעיבן ע־ האפ אלבערגע׳• נוסעז זללן ללבע צו בלבליאגראפיע אוז הזשפאריע — א:ז פאזנאנכקל נעװאד; פא־ דעי בלבידאפעק דעד אר״ז אוס־ פאכנדלקער נגיספ. װעיכער יאזס גאי״ גל״עפ דורך. װאכ אלז נא־ פאר אלר נויפלק אול צװעקסעסלק. אלנקינאבולז אוז אײד א נאנצע סעריע •עע־ ללפע־אשלר. סלפ ױעלבע כיהאב: זלר בארר פאראלגשעדעכל־פ נא_ז פא־עעפי־עבן דװ־ר סא-קאױכקלז או א־שלקי אלז דער דעסא־.ספלקעד ״הצפידה*' דל פ־אפעשארז בױארסאז פ<: פעשעיבוינ או: קױפסא; פון בײא- פעגש. ק״ז כ:כשעסאפל.ע כשאשזכי ש:ק פון ךער יעזע־־פרעקױעג״ז א:ז נ:--ש נעפג־ש נעװאר;. אריף א קורצע צגיפ האפ סעז אצנגעפג־פ א פ־עק־ -ענץ־בור. פון דעלכז עס א:ז צו זעעז. ־אכ א:ז ־עצעסבע־ 1901 האבז בא־ זובפ י: .ב:בייאפעק 1614 ־ע.ע־. נאר סא*עקאיוסק:ס פױפ האפ א:־ בע־נעגוסעז ־: אר־פדבש א:בעד דער ב:בי*אפעק י**י פאזנאנסק:. ״װעלבעד ראס ז: נעפלרפ ס:פ א:בערגעבנקגיפ אז; גרויס פ־גיכלקללפ״. פא־ױאכ דל בלבייאפעק־יע־עגאציע האפ א:ם אױכנעד-־:קפ א װאר:סע; ראגק. גאך זגיעכילק א:; אײכ־אנד אױף זגינע ־-שיר־עם האפ פאזנאגסקל זלד אלנפע־ ־עפלרפ ס:פ יער בלבייאפעק או־ ער ־אפ נעפליפ א יעבהאפסע קאיעכפאנ־ *עץ סלפ סזדעקא״כק:; אי; בע־נ־ ־עש״געז אל; פא־־על־עגע בלבל־אפעק־ אנגעיעגנהללפ;. עי האש געקויפש בל־ כעי או; אױפסערקזאם נעסאבפ סא׳ע- קאװהקלז אױף;גיע אויסנאב; או; זײער •*:סנ׳עאפפיעכז ױערש. בערג־עפײז פיענפ אויך דורד א:ם א:בעד*ע:ק; ב:־ בללם קאשא־א;:.־; א.יז ־: פא־־עלדגכפע דאנ;ת בגים אױפהאישז ־: אר־נו:; א:; רע־ בלבריאשעק האס אי־ף זלר גענוסעז סאעקאױכקל. ער האש זלר אבע־ גל׳עש באג־עג:צש ס:ש יער ־אדקע־ ־־אל. באדצנרלק א;אנץ קגא־ע דרליעע ב:ל• רונב, ראש עױ דר אבע•־ ס:ה אזײ פ:־* לזב־עאפש אפנעגעב; זטז א־בעש א:ז ב:ב>4,אפעק. אזל* יאננ :עזייבש או; נע־ גדעפע-־פ פא־״ד־עגע זעיפגהשש; פא־ א:־ אז ע־ ארײז האש דױ רערױאיב, א גאסעז פו; א; ע-־גככ: בלביײאג־אף אײפ;;עבלפ פו; ־עד־ ילרדעע־ ױלסנ־ ״עאפפייעבע■־ ללפע־אכו־% שא־עקא״כק• ־אש זלר גל־עס באגייעפ שיפ רע.־ סע־ באג״עע־ א־בעפ פ־גם א־ױכגעב; ־עם לעזע־ ־אכ געפא־ע־פע װעיק. ע•־ פיענש איע סאי־ סלש דערפאיג צי דעיפז ־עם ע—םפעי־ז בלבליאפעק־בא־ זיכע•־ אי׳פצחובן פאךיץןדעגע ױעדק. װעיכע זענעז אלכ גויסלק נעװעז צו דער נזמעבעגעד ױלכנ־עאפפלעבע־ א׳־בעפ. בערג״-״כײז אײכ סעצעגאפ אד סא־עקאײסק: איכ אלביכדגעגעבענע־ א־בעשע־ האבז ד־ קעגגזגיפ:ק רער גענצס און גאר א ךאגק וײ האש זלך ־ל בלבי*אכעק פול *א־ צי יאר א־ץ דער פא־ב־״פעיפ אױ געײאקס;. אלז ־א־ פי; סא״עקאײכקלכ פױפ (04♦!!) האש ־: ב־בידאשעק באזלצש ()14.12 ב׳׳חרעי. צייל־עז װעי^כע פ׳האב; זלר :עפינע• ידע׳־פפײיע איגיקא איו