Literarishe bleter · 1924-12-26 · 34 (26.12.1924) · p. Seite 6

34 *י1• ט ט בריװאיזרעדאהציע ועו דער פרזוגע װעגן שפר*ך-רײנקײט חדזזבע זזבדים > ] דעג׳ז. אנב. קעז פעז דאד נ;׳*ס פא- אלז דל ״אלם. בלעם.־ 31 •יי. קלאנס נלללכז דעם איםװלשז ילד. ם:ם דער 41 א״נער אלז א בדלװ אלז רעדאקעיע שױרענער קאפאםע איז געדדל. םלעז אויפז זזירבז פיז ילדליע אלז דער פויאלםז פרלםלםלװז רייענער. װאם ה*װ פרעםע. דאד נלשם דל םלנדםםע השנה װעגן ״ אלז, ראםיזז זזכםה װאצס אלד װעצז אלע רעװאאיעיאנערע אספלראעיעב איכד חכרליע באםערקז יעם נםרא■ װאם יוירז אלז אונזער רלםעראםיר א־• װעדםר : ״םיר קורה םביז עיניר!״ פרעםע... *ו-ב >זל- זענפ בי.םת ילדל׳כע פידזספז. אבער אלנם ארנעמיינעס :אאכ הלםא־ דערראזם אלר אלז אילעד איינע־ װאם העדחזם אלז דעד ילרל׳עעד פדעכע נער עללםיננ אזוינע בארבאדלזםעז. װל. ן פיז דעד נאנצער װעלם. דערהױפם א ״ארפ אוז װייזע״ ״אננעפער״ (זײפ 3. דל עװיי הויפם־עענפעדם. װאר׳עע א עפ• 2 שירה 2—1 םון אונסז) איז ניו״יאריב אלז אונזער רלםװלשעו־ אלנז אזעלכע א םד בײם זעלביקן שרללבער : שװער זלך זװ האלםז אלז זפז ריינקללנ װללםער: ״שםייכרהאפפע״. ״נאכ־ רא־״יית. דל שפדאד׳אסלםלראציע רוד- םאלנז״. ״עםפפאגנעז״. ״קלנםםלקעד״. אלכערדרלקןננע:. צו װאם דל פראװ׳ ״אז ערשלפעדפער״. ״םוז האבז נע• םוז אנקיםען. אוז פנית. םארז םאקו פראלאג צו מײן אויסשטעלונג ברױו פוז רומעניע דע־ אפ די הענפ. בצײבנדלת עאנם. נײםפלקער אוגפעדשפלצוננ פוז בדײסער װעאס. ס'א:ז א טרױערזקער פאקם. העדס איז פוז האבז במקוכממ״ (פא־ סעדיאנד פוז דע םאקם)? אח אזוי נאד א פר! אלר. זײעדיק א שמענדןקער לײעי גער איז הײסער אנהענגער סון די ״ללס. י חוץ דל םעבגליעע כילסארבעסעדס ביעכע-*,, האב ״גױז יאננ נעװאיס אנ־: דל ענלםוננעז האבז נאר אפיצו הערקז אײך דעס יבפראר־תמנדאילזם. י *?דצבערס ניפא. נפעפ אז אויסנאב װאס הערשס אלנם דאזלקז יידלסיאיםע״ י זיר נליסס נעגוסעז דל סרחה. זױ םסי רארל׳עז רוספעד־ארנאז. האב אלד נעי. אלזלרן זײער אשוז איז סאדערנלזלדי סראבס: װער װײסם. אםיבר נעןזערס דעם אויסאײנ. אוז אלפאעבע דעדאקעיע אלד צו יענעם םיז יידל׳נזע אלגסעאל־ כיוז האבז א ספ׳מיעילז ססלללזאםאר צו ראםעז דל גערםאגיזםעז אוז רוס: צלזניעז אוז דל מסוםע אױז״ות... א כיעדכה. װאס דל סרלסםזעצערב זענעז שױז צונעװאוינס צו דער גײע ארםאגדאםיע אוז םײצװײז אויר צוב נענסז. װאס האאםז די יטפיאד בצויז סאר א צבדע. אוז אויף א צבוס. כידהג זענעז נל׳עס א׳צע אונזערע ױננע *יפע״ ראםז גרױסע פקסידים... אלצפ אבעד. װען אלר װײזם ארױס אזא יבםאדקע סעראלגסערעסלרוגג אלז סנגוז און סועז אפס. בײם זעצז. א ניױסע קואםוריהלססארדשע װערק... םלפ װײםלק קוק אלר זלר צו צו דל איםלקצעז פוז אהזערע װאריבעװער קאיפז איז זע אפיאו ביל די קלנםםצערס אהזעדע. װל שאום איע או; גאםבערנ. דער יבפ־אד אוז אזא הייםז װלאן צו יבםעאז זלר אלז קאםף פאר אלר (קאזיבראנם ארסלקא) איז איר דעד״ ראזס נאײבצללסיק בײ זלד אאײז אזא הפהרות כצר א םײא סחברים, זענס אלר ראד פוגקכ װי דער תאסודייגער װ*ס פארםאנז באסיז א זלסז. זאספלק; ״םובא ויברץ בידו״... איסוז. *שםפאא אזעאבע בארבאריסע יענית. םאכ© דער םחבר סונם ברלװ װערסער און פארםעז. װאס צאזן םיר א נלנספלקע אויסנאם פאדז װלאנער מראבס;. אז אױר זײ פלאז נלשס נעגונ מלף די װלכסלקײם םוז אפהלםז דל רײנקײם םון אונזעך יספראד. םסםעווג אז איז דער אלדעאל״בע־ צויעםרלסערסקײס, װאס העריבס אלז אונזעדע רײעז. האבז םיר פאדגעםן. אז אלז אײז זאר ילכא־הםחות סוז דאד רער־טן אחדות : בגגנע דאר ׳שאי־אר. װער״זיבע זאל זלד נעםעז צו דער דאזלנער װיבםלקער אויפגאבע: צי סאראײנהײסלעכז אונזער לס\\ אוז איסאנראםיע. סײ סעארעסליט אוז כײ :סיק פראקסליע? אלר וױיס נליספ, צל דל ״*לפערארל׳שע ביעפער״ זענעז דערצ> גסונל. פראקסליב נעװיס גיײ-ם. אבער אלז ׳עויז אײנסאל די *סארה רערװעקס נעװארז. ס*ר זי שויז םונם סרר־היום נל׳סס אראפ: זי סוז נע״ ״םאנ״. בע.ת ער װללזם אז אויף דער םאררארבנקללס סין דער יבםראר אלז דער פרעסע. היות דעד עניז אלז זלבער א; ערנספמר, אלז פללז חוג אנצעװגי.?. אז ס׳אלז דא נעםאבס מװא־ז אז אים־ נערעבפער פעות. אםת. קאלענע זלםן רײזז. רער רעדאקפאד םוז ״טאנ׳/ איז אז אלדעאאעי קעפםער פאר יידייש. אבער — װלרעד ד: ױלבלקע םעיעה — ינונע סראקסליעער אויהסידזננ אלז ער גראר נליבס קללז בז״יחיד. אלר רללז. אז דל זאד אלז פעסםצרבסעלז. אלן דער אםתז אלז דער ילדל־ש פאר־ רארבז בצויז איז דעי סאניפרעסע פוז קאנגרעכ־פויאז אוז גאאלצ׳ע (חוץ דעד ״פאאקס־צײסוננ״). אבער איז דל םקוםות. װאו מ׳רערס גליטם פארצוינז נעיעסעאפ װערז אםיער בראיע םוז אאע (פורי׳שע אלםע). האבל אאע צײסוננעז אלבעדלנע אונזעדע קואפוריאראבאעםע;. נא־ אז אנרעי םיז אשוז. װאדום רלננעיס זענעז דלי װאכ א- רער רא נל׳שפ װענז א דורבנע״ זאנז. אז די ׳שפראר אלז א אבוס; דל זופכז פסלא. װאס פ׳קאז בבאא נלשם ישפראד אלז דאד דל נשפה פוז דעד נעפלנעז א*ז א טאנ־צצסוננ בײ קײז אלסעראסור. דער הוהו וב^הו, װאס יצוס אוײה וא׳עוז; נאר ״פארװאראאזפ־ הערסם אלז אונזער יבפראה אלז ראד קגיפ און הפקיות״. װי דער םחבר םונס רל אור־סיבה םוז א סר פורעניו^ װאס ברלװ דדלקט זלר אויס. װעם אלד נײעס עפלרעסעװען אלז אונזער איםעדארל׳ט נעפלנע; נלישפ אלז ביאאיםפאקער ״דאס װעאסא. די נאס. דל בעאי־בתיישקײם. נללע אעבזי' (םײז רעדאקציע), ני׳שס האיפ ראד פאר אונו נל׳שס דעס כילנדספז אלז ״גרארנעד םאםענם״ (דוראס רע״ ־־ר־ארץ. זעענדלק אונזער פאקסליבז ר>?קציע). נלישם אלז אאע ררלל װלאגעד דור הפאגה. װעז אײנער זאנם : ״צלנא״ פענאענע צײסוננעז. נליעס אלז רער אוז דער אנדערער ״ציענעא״ אײגע־■ ״אײעגס״ אוז דער אנדעדער ״אעזס״. איינעי ״האס חתונה״ אוז דער אגדע־ קאװנער ״ילרל׳שע ישפלםע,'. נלישם אלז רלנעי־ ״פאאק״ אוז נייבפ אכ*או אלז רי פאאיעסער אח װאאלנעד װאבנבאעפעי. רעד םאבם א ״האכצײם״. זאאז די ״אלסערארל׳סע באעסער״ פאראלנפערעסלרז די תבריס״שרנלבעדכ אלז רער פראבאעס אוז זאא כיעז אנ־ צו אנפ״שײדז װאס זענעז. אלצפ אויסנעװאקסז װי יעװאםעז נאר א רענן. כן ירגו. דל סיבה דערפוז אלז. אויס םײן םײנונג, װאס אלן דער פיאװלנץ אלנז די הויבז זיכז עצות. װל אזוי צללפוננען נליעס אלז סודןרליעע.;אר אלז אלד. יגירגיבעריעע * אלדעאאלסםלישע הזהפ. יסויז צײס! אלז דל ײורא פאדז ברײםז אײענער דא גי׳עם אזױ נרוים, ךןי אי; דער רעזן, פסח קאפלןון עס אלז נל׳בם װלכםלק װל אזוי םעז םאאם. עס אלז אויר נישס װלבסלק װאם םעז םאאס. װלבמלק אלז דעד צלא. דער אלםפרעסיאנלסס זאנם: ״װל אזוי״ אלז די װלבפלקגים. דעד עקספרעסיא־ נלסם האפ א ברײפע םײנונ;: רדאה אוז װל אזוי צו םאאז אלז זײע־ א װלבטלקער עניז. בײדע זענען :ערעבם. אלצם אלז דל ס־אנזג אױף װלפלא אח װל װײס אלד בלז נערעבס. אלד האב םלר;ע׳שפעאט אז אױפ־ גאבע צו פארפײרלקז זלד םלם אלבעד הונדערס בײ׳שפלאן אױף די װעגס פוז פללז אויס׳עסעאוננ. רל בגײעפלאז זעגעז א דעזואסאה פוז פלאיע־לקע איבעפ אויף דעד װאגרער אלבער דעד װעאס. יעדעס אאנד האפ א געװלסז פעסס־ גןדעסעאפז באראקפער, דל װעאפ — א סלנפעזע. יעדעס אאנר אלז אז עפאבע. רל װערס — א צוזאםענ׳עסעאצוגנ פח; עפא:;. אאקאאע רעריעגינגנגעז או; אײנג׳ יעאפפז זענעז אלכיםאזאגפ, װעז םען י ס־אנספארפלרס זײ אײנגארסלק. אלנ״ רלװלרועא. אײנגיעאפכז זעגעז נל׳עפ יעײ; אוז אױר נליעס םיאוס. זײ זעגעז אײנבא־־ סלק אח אלנסערעסאגפ. רעבאפז װעגז ישײנקגיס זענעז ניצ״ אאז — גלישפ זײענרלק אאיין א נוצאעבע■־. בלז אלר אלבע־צגינפ. אז דל העאס ■ האס געבראכפ א סר נגצז דעם קלגסכ־ אעד. װעאבער האכ ־אס פא־נענלנז צי באיעעפטלקז זלר םלס דער װעאפ. יאכ אאץ אבע־ באאאנגס צו די £גיגע ס>,דאדאקכ;. פאר װעאבע אלר םאר זלר נל׳בס פא־אגטװאדפאער. אלד האב גאויז א באדנעגלנז אונסערצו־ ־שס־גיב;. אז עם געפעאפ םלר גראד אויסערנעװײנאעך — נל׳שס אזױ פלא דל פא־אראקס; װל רל פכגקײסז. קונסס אלז א װאמרערבארע אלבער״ יאיבוננ. אזוי דארפז אויר זללז םללנע ביאדער. װײא אלר האאס, אז םללגע בלאדער זעגעז רעאאלסםליש. . אח יעא־ רלזם םײנס אםת — צו דערקאערז רעם רעאאלזס ברי־- סער אח םלפ אגדעיע װל8יפעד אלז דא נל׳עס רעי־ פראץ. יעדץפאאס. אלר כױיז נליצכ. אז רל װערסעד־בוד רעפלנלציע װעכ ־א קענעז העאפז. אלד ישסרעב צוס קלגספאערליטז אבת רויר באזלסלװע קאספאקסע פא־־םע;. דודך ברלזםאסליעע קרלספאאלזאציע. פח ברעקאער *עסעאס זלר צונריף א נאנצקללפ. דל;אנצקגיפ צונאלדעדה זלױ אויפ אוגזעי גויסװענרלקגיס. אלר ־עפרעב צי פארם. צום יעאאז — אפװאי^דלק **•עס באאאכ־פ פוז עכ װאאפ נעװעז גליעם ־שװעד צו יעד; יחמז זלד א־ײז אוז אײנעגע װעךק. װע; נל׳עס דאס. װאס םעז קעז זלד אזוי װײגלק. יאס נל׳שס קענע;. זאנא־ זלך. אלז א ־נס פח דל הע:ססע זא:ז אלז דעי קונסס. אלז םללנע בלררעי ישפרעב אלר צו דע־זע; זלד. דעיפאר םאיי אלך נליטס װל עס ־א:ס זלד םלר *;,ס. נור װל איר װאיס עס :עראיפס זע;. אכ״ת ־־־ עס װלא זלד אלבעידזרע; אח װע־ז אלבער־ יאישכ. **אס אלז אבעי א באזערעדע־ פערעיאציע נעקעגפ םלא אויםפו;. אבער צואלב דל םארפײאליעע םניעות. װענן װעאנע אלד האב ישױן דעדםאנפ. איז זל נעבאלבז בײ דל פאפלרענע רעזא־ אוציעס אוז :א׳ג־אוס;. דעם *־וװ ארסנ״ צוביעגנעז ״דל װלאנער״ קסז רוסעניזג װעאבל דל פערע־אציע האס אונפערנע־ :׳םעז םלס נרויכע םאסעייערע קדבגות, ־אס זלר אל־. װל ביהאב ׳בויז אנגעװלז; אלז םצ; פאיזקז בדלװ. אױד נלישס אגיגגענעבז. יל ״װלאנעד״ האבז זלד נע״ םוזס אפנעבז א מ־לװאפן אונסעדנע־ פעד. װעםעז זלל האבן פאד־אנקפ דל דעדאזיבענל׳ס ארצנצוקוםעז אלז ראנד ארײז. אבער א יאי-ק דער אננע־שסדענק־ פער קואפורעאעך אי־בעכ אל; רל אפגע־ ־שסאנעגע קאנכז פיז נ>הץ דוסעגיע האפ רל פעדעראציע ראד באװלזז ציי פאראלנסעיעסלרז דל צו אסלםלאאצ־ע־ נוסה •ידלסע באפעאקערוננ פאר; אעבע״ רלקז ילדלסז װארפ. אח אזו• אדום אויר געהא^פז צמרײסז רעם באר; פאי־ א קלנםס־לערל׳עז ילרל׳כז סעאסער. םלס זײער װאנדע־ז העבער א יא- צדס אלבע־ רל ־צכעס או; ־טכעפידער פח דעד אפגע׳עסאנענעד רוםעניע. האב; רל װלאנער גאך געװעקם אח פאד־ סלפס ־אס בארעי־פענליש פאי א ילרל״ ־עעד םוספערבלגע גל־שפ נוי־ בלל רעם ילדל״שן אלנסעאלגעגפ אוז בלל רעם רגיס״ש־ריסליט־ױםענליש 'לרל״סז דאקכארא בבינוא — אכ רעם סתם רעה־זאנער א:; האכות ילדלשקנלס, נאד םאקע בײ א גרױכזסײא פח יעגע פ^־קס־־עלבכ:. װאס ־שסעקז נאד אלז א פלפ; אסלםלאאצ״ע־ זוכפ. א ־אגק דעד פאינרעסעיפער פגיכר׳. אלז תעאבער זײ געפלנעז זלד. אס רער פארדלנהפ םוז אױר פאר־ י־עבנם װערז אױפז ת־בבוז םוז דל ״װיא״ גער,*. אזוי ארום אלז עס געקוםעז. אז םעז רעשפ זלר הללנס צו פזא אלז רעם ילדל״ש־דוםעגיס ״ פארגױעשםז בוקא״ רע׳עפ אויר אבלסא פלס א סעאסע־. װאפ ׳שפלאה אויף ילדל׳ש. אוז דל ספק־ באיאר:־, ספק־צלנללנער־ילר; הויבז אז צו אנערקענעז דל דעיצלוננסראא םח א ילדל״ב; פארקס־פעאסעד פאר רל ברײסע פא־קס־׳עלבסז — אה פ׳אלז צוכעסרזמזז ־צאפז דעם עי׳שסז ילרל׳ש; סעאפני־ פארײן אלז דער סאםע םיס פח בוקא־ ־ע׳בם. סיאלז אצלגר נל׳טפ די פראנע. צז װעפ דעד ננל־נע׳צאפענער סעאםעד־פא־ יײז זללז ביכואת צו דערפלאז זללז אויפ- :אבע. דעד פאיזס גופא רעדם א קרא־ע ״*פ׳־אד. אוז פאדדלנפ פארצײבנפ צו װערז. דער סעאסעד־פארײן האס זלר תיבף נעגוסע; צו דעי־ אדבעכ. עד האפ זלד פאר־בסענרלקס סלס דל רעצסע רזדשפ־ רער ״װיאנער״ אוז סיאלז פא׳־אז אויס־ זלבסז צו ־באפז א בא׳שפזמרלקז *לדל׳שז רונשפ־פעאסעי םלסז זלץ אלן בוקא־ ־ע׳שס. אױב ־ל ה־בפעה פח רל נללע פיא־ ־ילנצז אויפז ־עגאס אלז, װל געזאגס. פאר דער 'לרל׳געי קואסור־באװענונ: נע־ ױען א ברנהידלקע. אז;י דאכ דאס קוי־־ כיר־ארלםע ־ענאם אױף ־ל פ־אװלנצ־ ב־ישפיע נעװעז ריעה. רא״-ײת, א ־אנק -ל אלן ם׳יס ׳עערי־דאפאגלזאציע ־בסעקגדלקער ילרי־צער באפעאקערוננ. *ד־טנית. סחסת רעם קענגערל־ע; קײס סצד רל רוםענליצע פאבסהאבע־ מב־ ־י קויסוי־בא״גפיעבוננעז פח אאע נא־ ציאנאאע פיעיסים בבאר אח אנבי דעם *ירל׳עז בפרפ. א־ער נל״-״פ נעקוקפ אויף ארע 11 אוױ״ רעם בארז. װאו סיאלז;ע־״סא־ :ע• אברהם גאא־פאדגס װלנ. .ייאי םיהאם פאדבראבפ ־א א פאד ־אר װ־גאװא זבאדז־עער. האכ ־אפ *לדלישע װאיפ. דערגעס האכ זל״ *־עדא־ס פא־בראגר־ ז־געס א׳־ד .נל־עס נעיאכ נענוג קײז קראפס. אויף צו קענעז ארלננדרזגנעז אלז רעם הארכ; אח פו־עםדן פא־אסל־ םלאלרפז באד:. באע־ובפעיז אח בא־לל־ בערז אלם, אזױ. אז עס זארז או־פנײז צנלסלקע אוז זאפסלקע פרובסז. װאס זארז א־כנסראג; א בח־יניקה פאר ײער יידל־שעד ־שאפז;;. ארס .־וסעגלע פח פאר ־ער םאחםה. אדער װל סעז .־ופכ עס רא אצלנ־: ראס רעגאפ. םלס אז אנזע^עבז ילדלשז קלבוץ. אלז נע־עכזהעז וײער װײפ. פיז װאס פאר א סינל־טה־אלז *לדלסער יטא• פיגנ. איז אלז הם־י :עװע; אסננעפוגקעז אלז א קורפורעאער ארלםקגיפ. פח אײס־יםעניע אלז נעװא־ז א נרויס־רופעגייג םלס בבלע צוגעקוםענע פיאװלנצז. װל בעסא־אב־ע. בוקאװלנע אח סראנסלצװאניע, װערבע האבז זלד;ערעבנם פאױ א&נע־עסאנעגע נעגגרז. י־נבי זײע״ע אםארלקע םאובות. װאס האבז זלר אבער נעצײהס פאר באתדיי דעגע קוייכיד־װלגקערעד אנבי -ער װא״ ראכל־שער ארפדוסעיזג װער װעםע; װעה ניב•־ זללז — אלז;עװע; רל שראנע! דל םאייראד־אגל׳ב פארפייע־סע *לדלי ׳כע;אס. איע־ ־: נעםאראבע־ אח ב< קאװלנער — װע; אפ*רו אױבנאױפלקע קורהודערלכקניס — אבער ־אד א קול־ סיר נעזוינז בכ יכבע אח נעזונפע סו־ פעדס. װל ־אס זעעז;עװע: ־אכ רייסל״ ־טע איז עסס־גינל־טע ילדנפום. באצד האכ זלד עס נעװלזז. אז אוי־י דעם קוצסורעצ אאנע״גסאנעגעם איז פא-װלר-עװעפ; װא־אבעגײד, האס גע־ האפ א :אי גדויכ׳ע ה*ע3עה דער קי/• פורצאפרענדלקעד *לדל׳שער ק׳בוץ פח דל גײע צוגעקוסעגע פ-אװזנצז. װאס ב:ל רל ברענעכ פח דנ־עספעך או; פריפ. רױס רער אלנלציאםיװ םוז דעם יידלשז כור־סארײז אלז ס׳צערנאװלץ. איז אלן אגהויב פוז *אר 1921 צונױפ־ נעײופז געװאדז קילז ס׳טעדנאװלץ דל ער־טסע ילרל׳דע קורםוד־קאנפע־ענץ פאר איסרוםעגיע. בעסאראביע אוז בוקאװל״ נע. ־אס אלז נעװעז דע־ ע־׳סכער פרוװ. אוי־ צו ״:אפז א ב׳עותפותדלקע פראס־ פאים פא־ א;עםײגזאםעי קורסו-־ע־ רער א-־בזגכ. אז התח־ה פאר צוצלעז אח האראלנסע־עסל־ז אױר ־אס אפנע־עסא־ נענע ־ענאס פא־ אזא סין א־בעס. דל ער־צכע *לדל׳עע קואסור־קאגםע־ דענץ ד׳אכ באע־אסז צו ־:אפ; רל קיר סור־פעדע־אציע םלס,; ולץ אלן ם׳טע־״ נאװלץ. װע־בע האכ נעזארס װער; דער סארבאנר פח ארע ראנרס־קורסוד־ארנאי נלזאציעס פח ארסי־יםענ־ע. בעסאראביע או• בוקאװלנע. דעד אלנססײי-קסא־׳אכ. װאכ אלז נע־באפז :עװארז בגים צ.־ק. פון דעד קורפור־־פע-עראצתג האס אלז רי פאר״ װארפענכסע װלגקערעד פוז רער ילדל״ ־גער רוםעניע אללננעא׳־־ענפ רעםעראסן איז קורסו־־װאב;. אלז ־: אײנצמע צ־גסע־ז פיז יל פאר־עלינססע קאגס; זענעז אגיננעאררנס נעװא־ז נעננס־ סעקיעסאריאפז. װעלכע זענעז גע׳עסאי נעז אלז •טסזתרלר,: קאנסאקס סלסז צענסיארז קאםלסעס אלז פ׳טערנאװלץ. אױר אויף רעם נעבלס פוז כאר־ענע־ רל־דע־ ארבעס האכ רל פעדעראציע :ע־ םאכס עכרעבע פרוװן. סיאלז בא״גצאסז ב;יעוק *ןי; אןיח דעי־ א׳־וםלקער קארס יצחק ליצטענשמיץ 1_1 77 ו __]_1 פןןרלאנ!.יאטשרןאוופרדאױדאט־ פזןבריקםלאגער פון אלערלײ נומ־■ און םפוירט׳ארט־הרפן הענריק איש 1€>31״וסז1זו\16סא ץוחס־וא .2719 .0.>(.? 6*0)(26ס ס1חס* .31-(*5ג 1 234-00 .€1? די ביליקסםע *ײנקױף־קװעלע 5ןןר אנגרןוסיםטן אין ספ$רט * קלרק. ^-־^ אילו״סרירסן ק*ס*ל?גן - אײף סערלאנג ^־־^5 ר י ק ס י י ד סןג ערסײנס: ע ס י*ז אלרוינפ ראכיאן 6ון ד- ^װ^רס דדלש 6ון ס• ב^רנשסדן. נױס!עעםץיוגגןז זיך ײןגדץ: װארשע, לעשגא 27, ײי 59 6אר געלל: פ• קי 8188 קנלפ. װאפ האכ רא נעהע־׳עכ צו דל ־פאפנ־לקע *ידייטע כחות. אלז ראר נע״ בוירן נעװאו־ז א נל׳שפ ק׳עהרלקע סביבה פאר רעם אעבעדלקז ילדליעז װארפ. סיאלז אגנסערגעװאקסז א בא־שי׳דזמע ילדל׳עע פרעסע. װעגן װאס סיװעס ם:ר :אר או׳סקוםעז צו יע־ז אלז :יליז קו- סענדיקז ברלװ. חײם געלער די ס׳שערנאװלץ. נעװאח צו עפענעז אלז סשעדנאװלץ א בלבע-־־פא־אאנ סלסז נאסעז : ״קואםודי*. םלכ אז אײנענעם בלכער־סקאאד, אװעק־ נידעכע5ס אייף קאאפע-־אפלװע יסירות. אבע־ א חמ דדײ ביז פלי אױסנאבז (װענל װעאכע ס־װעס בלי נאר אויסקו־ םעז צו רעדן אז אנדער םאא) האס דע־ פאד־אנ נל־עה באװלזן פל5 אויפ־ צופוז. א דאגק דעם אלזאאלדפז פ־צב. אלז װעאבז עי־ כעפלנפ זלד. אױפ׳ז נעבלכ פוז כעאפעד האקי •■9 * 4• ■* * * * * ** *■■ * ***** 1 ר 1 - ( 1 \ 1-^0; מלך ראוױטש 1 1 1 1 111 1111 <>4 זײסן <דיײ 50 גי^ז מ4ײיר.4ױןז וי*ר*ז 4*19■ 11