Literarishe bleter · 1924-12-12 · 32 (12.12.1924) · p. Seite 6

^6 32 ט א פראװינ־ץ־בריװ װ:<ז *״נדוליננזוז דל ד>וו*רצע דענענע׳ י*פז, ד: •יזיסוים-פרדבער פיז ױיערע *נדערש-דענקענרע קינדעד /תראקע!׳ בױ זײ איז דל םארעװ״םציננ שח אונ> פערנאננ. נא.ץ רעבם; אבעד זאאז ז״ זלר אינפערנ״ן אל״ז. װאס װ:אז ז״ םון דעד ױננפ! /די רעז־. ם א י נ ע ׳נאללזויע אזפפע *שלפעד אינם הינז סעפפי איז פבת דעב 29־םז נאװעפגער איז אװנפ שארנעקו. פעז א םײעריעבע פרויער־אקאדעםיע יבבוד דער נאענפער אנםהליוננ פונן ״א ו ה י ־ פ ר ץ״ איז װאריבזג עם ׳ האבו נזירעדפ איבעד י. £־ץ — דד. א. קייינפא;. איבער ש. אנ־םקל — ה. םלם. איבעד יעקב רזנעזאז — אלפדבע •צלפעד. דער כאר פים ארני־ב^י״םוננ האם אונםעד דער פלרוננ םוז ױדקע װאיר נעזוננעז פערערע. עו דעד םללעדיעבער פםיפוננ עונעפאסםזג לי■ דער. א 500״קעפלקער עוים האם ב״- נעװאוינם דער אקאדעפיע. זל האם אי־ בע־נעלאזם דעם בעםםז רױעם אלז פפאפ. ם א ק א י י /יאפז־״־ער/ א. װ. יעװ בפ אונז עקזלםפלרם א בלבייאסעק פוז עפיעבע זנעגדייק יאר. דל בלבייא־ פעק עייים 00ס1 בלבעד בעדך. *װלםז װעיבע עם נייעז ארללז 40% ילדל״זע. 20% העבדעא״כע 25% רוםלפע ׳װעדז בפ הלינםלקז פאג נליפפ נעיעזז/ אוו 15% פויילשע. זעיבסםפאדץזםענד־ יער. אז אפפ״םםז װערם נעיעזז ילדלם אוז דל װערז בפפע דורבאוים נעםא־ דערם פוז דער יפײנער ילכעדאםו־. אויר זענעז ה״נם פאראז װ״נלק יעזעד אויף העברעא״פ. דערפאר װערם הפלפ פער נעיעזז פויילי׳ו. אפפ״םםז דודד פרויעז. דל ..ייסעדארליפע ביעםגרי װערז דורד אונז אויר פאױבפר״פ. אזו' פוז 10 עקז״ װעיבע קופעז אז בפ אונז איז יצסעםי. נעניםז קנאסע 40 פערזאז. אויד תוםם צ״םנװפז פאר בפ אונז ־בפועסז אלבער געװלםע ארםלקיעז. עס עקזלפםלרס ביי אונו א יעזע־ץאי איז יאקאי פח ביבייאפעת. ג״צם יאננ אלז נענדלנדעפ נעװארז א החיוץ־אינא- נלזאצי׳ג איז װעיבז סיקופעז־םאד אלע יכבה אוז םבה־צו־נאבפס פאריעזוננעז פלפ דלםקוםיעם װל אויד .־עפעדאםז. פודלסק ח. ברענעי עס זענעז דא בז־ אוגז דדײ בלבייא־ פעקז; צװ״ ילדלםע אוז איינע א העבי רעאייכע. דל ־־ד־־עע בלבייאפעק פיםן נאםעז ״־לרל־״-ע פאדקב־בלבי־אפעק״ איז נע־ גרלגדעפ נעװארז אין 'אד 1918 דוו־ר א נרופע אלנלציאםארז. װעיבע האבז נענופעז אויף זלד דל אויפנאבע עו פאדםפר״פז ילדזיעע װי אויר העברע־ א־־״־ע ילפעראםוד צװלשז דער ױננם. דודבפאבנרלק א ריי קרלזלסז. אלז זל אלבעדנענאננעז *ו דער אלעסלקעד פארװאיפוננ. װעיבע האפ דל בלבייא־ פעק אװעקנע־״־פעיפ ער־״־פ אויף דעד נעהזפ־לקעד הויר. א דאנק דעד ענעינליעעד ארבעם פוז דעד אלעפלקעד פארװאיפוננ אלז דל בלבייאםעק יענאילזלרפ נעװארז אוז צ״ים איזופ אופנעפעד זלבז הונדזןרפ בלבעד ׳בללם אלבערנעפעז — 185 בי■;ע־; •לדלשע 70%, העברעא״עע 18% אוז פוייל־עע 12%. יעזער .־ ד.ע• בעד הונדעדם, װאם י״ענעז אויסקזייס־ יער ילדליע. פױיל־ע װערם נעיייענם ד־-רד א קי״נע צאי. וזעברעא״ע נאר װיינלקעד. בפ דער ילדדעעד פאיקם־בלבייא• םעק איז נאד יעידעיפ פוז ם. נארדױ נזדעאפז נעװאדז א קינדער־בלבי־אםעק אויף זבז נאפעז. װאס צ״יפ העבער 250 קלנרער־בלכיעד אוז 58 יעזער. דויד דעד פאדװאיפוננ װעדז אפפ אי״יננעארדנם ילפעדארליעע אװנםז אח פפעקזעאקיעז. דל העבדעא־״עע בלבייאפעק אלז נע■ יעאפז נעװארז דורד א נדופע קלנדעד איז יאד 1920. זל צײרם אלצם העבעד 10)2 בלבער אוז זיאלז יענאילזלרם נע■ װארז דורבז ״תרבוה״ דל צװ״פע ילדל׳פע בלבייאםעק םיםן גאפעז ״ארבעםעד־בלבייאםעק״ נ איז נעחזאםז נעװארז אין יאר 1922 זױיד א נדופע ארבעפעד. זל צ״יס אלצפ י״דע־ א קי״נע צאי יעזעד און קרוי 100 בלכער. ♦ װל אפם זאיז םלר בא־ סערקז. אז ברלװ או א רעםור־ אדרעם נ״עז אוםנעיעזן אלן פאפלר־קוייע!? װער עס האס נ־יעם דעם םום צו אננעבז זפז רלבפלקז נאפעז אוז אררעס. דעד האפ נ״עס א רעבם פארערז. אז זפז סיינוננ זאי נע־ העדפ אוז באאבםעם װעדז! באדאנאװלסם נחום בלסענםקל. דל 'לדלעזע ארבעביער־בלבייאםעק. װעיבע א נו־ופע ח״ח האבז אננעהויבז בויעז א•; ־אד 1922. האם זלר ם־ם בא־ ־ע״דענע פלםיעז ז״ער נום אנםװ־קיפ. צוילב דעם אבער. װאס זל אלז נעװעז אננע־״־יאםז אז דער באראנאױלפיעעד אפפ״ױגג פוז ״אונזעדע קינדעד״. אלז זל פארההפעם נעװאיז אח 8 פאנאפז נ״עפ נעװעז םעםיק איז אקםאבעי 1923 האם זלד דער קויסור־קאסיסיע בגיס בוי־פאר״ז א־־ננענעבז צו ־עאפז א פאר צענרייק בלנער אוז עפענעז א נ״ע קי״נע בלבי־אפעק. סלם א״נ־קע סזחאכז •עפעפעד האם זלד א״ננענעבז, נאד פלי באפױננען. אוז א דאנק דער; אינפערװענץ פוז נ. זלבערפ. דל קאנ־! פלפקלרפע בלבעד צוריק צו באקוסעז אוז ז״ זענעז א־בעדנעגאננעז א־ז ריכות פי: רעד נגיער בלב^יאכעק. הגינפ צ;ם כאכ צײיפ דד ב:באיאפ<ק 605;עא קצלבעגע בל:עד איז א**ז *גפראד (ילדליע! 1 ברלר האפז כייכ דער צײפ אויר עפענעז א פויאליעע אפםײאוננ) דיה 180 אקפלװע י־עזער. פוז װעלבע 85% זזצעז איבעכער פיז אאע פאבז אוז 15% פ׳־גיע בא־עעפםיקוננ״ ד• בלביױאפעק האקי דרנל אפפ־יאהנעז: ח בעלעכרלסםיי.: 2) שאציאראניע איז װלסנ־צאפכיעבע: 3) נעכײטכזג א רנלבן אי־כ גלבז כיר אפ פעןריארל-עע ילדליעע אויסנאבז. רער פאדװאלטער ׳ אלז א פאבכאז. האכ באזובם בלבאיא* י כעקזיקורסז. כייר האבז איז זלגעז. איז דער נאנסכער צײם אלבערגײז צו רע^ י צענער־סיסכעב. םיז צײכ צו צײה װעדז אגיננעארדנט £אראעזוננעז אויף פעדיעירזעע אקםועאע אלפעדארליעע םע* . כעס. דל ״ילכערארליסע באעמער" װערן פא׳־־כפרײכ א -אנק רער ארבעס פוז ךער קואפוי־קאפײסיע בײ רעד בלבאיא-, כעק. צו דעד אפיציעאער ערעפענוננ רעס באייקז זוכער איז בארנעקוםעז אז אװנפ איז זאא פוז •עפאס־פעאכער ״יט איבער 100: באזובער. עס איז נעי ' האאםז נעװארז א פארא^זוננ א. ד. ם. ״ראס בוך אוז הער אעזער״. צװליע. אנדערע האס איז נאסעז בוז כאני* סמראפ הארציק באנרלסס דער בלרנער* י כגיסכעי ה־ מעראיעװלסיע. װעכעז א חנר האפ געענטפערכ איז פויאדיכ. י רער כאנלסכ־אכ האכ בזדעכ־ככ א) סובסלריע פוז 250 זאאכיס. בלבער! קויפז כיר אלל; איז פאראאנ ״דל י ודעאס" כלפ נוסז אלנלציאםלװ או; װלאז אלז גןךעאפז נעװאי־ז א גגיםסלקער צענפעד פון דער יידל־עער ארבעפער׳• יבאפס אוז *לדל־שלספל־עעד אלנטיע- אלגענװ. כ ע א י ץ י. קײמעאכ־אז: ״ב״ה פורעה י כיר ױרעז ,.*שופרי ההורה ודיכסורה" כאבעז בעקאנכ. אז דער ן איסיר ויאס הרב ־באיפ״א דפה תאכ פח ייאגג גע־^אזכ אויס־ופעז װעגעי נײן אויפיז פאי־־עכעאזגג. רער אײגןעער ־זײצי האיסור איז חא אויף װייטעררלנע . פאריטסעאוננעז װאס װעיז פארקוכעז 1 ױאם רעד איסור ־עכאכס אויד פוז די גרויסע רבנים יל פעי־זאכעאכע איז יג־אקא. ױער סיאלז נײנערלנ זלר דאס צו אלבערצײנעז קעז דאם כתב האיסוד פו־ דל רבנים ־עריפ״א אעזעז אצא הרב ־עאיפ״א רםה. ױדעז ׳עוםרי המורזז והטסורה״ 1װאר^עװערכראניה ♦ יסבת דעם 6־סז רעצעכבער אלן אלז ילםעראפז־פארײז פארגעקוכעז א ״אעבערלקער אײכאנאר**. פ ע ר א?ג קאגאנאװסקל. הערידעאע — זעגעז דאד נוס באקאנפ ט*פז אלטעראפז־פארײז״ פובאלקום. יוסף קלרסאז האם אײנ־ ררוקםפוא געאײענס זגינע ־צסארקע. עראעבע האנעדיאלדער. ק א ר י ע כ א * אאראװסקל אל־ע א־לנלנעאע פרוי־: אל־עע ־ססלאע רלבכינגעז. איז ארפלספלז אוריע האס אעבעדלק אײכערפיעפלרפ כארקל־ס איז קװלכתא. דל ררלל ־עצכע, דעביוסאנפז אױף רער אלכעראכז־ פא־ײז־עסטראדע — דערפאאג־־סבע דעבײסאנכז. ♦ רער װאר־צעװעי *לרל־צער קוא כװ־אדפ פון דל פי־אפ. קראסז־פא־ײי נזמ האכ אעצכגס אויסנעארבעכ א פאאז פוז א ־ײ םוזיק־פילכארננס. ײאס ראיםז באקעגעז רעס ילרלכז א־* בעכעי כלכ דל גי־עסכע כוזיקער פיז ־ער װעאס. דעי פ־יאז אלז ־צוין װלרק רעבקגיכ אי; רעד ע־־צכעי פרלכאי־נ: ײעט פארקוכעז *צבת ־עש 13־סז ר. ח. אלז כעאכער קאכלנסקל. ע־ װעכ זײ• נעװלדכעס רער ־עאפזגג פוז רל צװ•• געניאאע כוזלקער בעכהאװעז א*. כאצא־־כ. ♦ אביהס כאדעװםקי װעכ אלננלבז אנהויב; יבפלאז אלז װא־־צעװעי ״צענכ־א^״־סעאכע־. ♦ *טאכה נלאבעדט ראכ זללז ־׳־אכע ״אלז קעאער** אעצכנס פא־־ גערײעגכ פא־ עכאעבע באװאזסכע ־ברלפכ־צפעאער״ יל ־־אכע האכ נע־ כאבכ א רו־בם אוז זל ־יעפ װאריצײנ־עד :זדצפלאכ װעדז אלן ״צעגפ־אר**. ♦ א*ז קאכלנסקלס כעא- כער װערז :עכאבכ;רױסע פארפרײ־ כיננעז צו רער אויפפליהג פוז רע־ בא־ רלכטער כוזלקאאל־בער רענענרע ״לזבור*' פיז ה א ר ד ל ס ע ק א ע ר. צו דעס צװעק אלז ספעציעי אללננעראד; נעװארז אאס ־עז־צלסער יער באױאוסכער ־־א׳ כאכי־נ כארק ארביעפײז . גייע רעקאדאצ־עס װערז :עכאבפ פוז כארעד כארעװסקל. ״לזבור״ אלז :זלעפלאם נעי י װאיז אלז נױ־יא־קע־ קונסכ־כעאכער פיז כא־יס ־צװארץ כלכ א גװאאפלקז ע־פאאנ. סיאלז צו האפז. אז אויד ־א װעפ ״לזבור" האבז ־עם נעהערלקז ערפאאנ. ♦ פארנאנגענעס פיככלק האפ האנס הײנץ עװערס פאיב־אבכ עכאינבע;עכלכאעבע ־סעדי אלז אלכע־ ראכז־פאי־ײז. עװערס האס דורבאויס נעװארפ. אז רל עפאעבע כאסכז. ױאס זענעז נערעדפ נעװארז רבבוד איס. זאאז 1 גע־ערפ װערז אלז יל ר ל ־ד. או*ף ד״ד לצחק ־בלפע־ס. ־באוס א־בס. הי ד. נאכ־ בערנס באגרלסוננס־װערטער ענטפע־כ עװערס אוז פארזלבערכ אלז זללז אלבע. ציס ילרל־סז פאלק. ער אלז א װעאכ* ױאנדערער. װעאפ־באהעכיעז אוז אוכע־ כוס האכ עד זלר באפרגינרעפ אויױ כיכ. ־ל־ליעע •סרלפכדסכע^־עי. א״סז קעז ער י ־בוין צעבראיקזך־ יאד;. הלר־בבײן אלז זגיז פ־גינכ. דעי אװנפ אלז באכת געדועז געכלכאעד. אכ אזוי רארפז זײז רל בא־ צלוגגעז צױל־עז •סרללבער פוז פאר־צלרע׳• נע פעאקעד. ־ער דאזלקער ״אכ אזויי* אלז א:; װאד׳בע באזונדע־ס בארעבכלקכ״ פלנכ׳עאעד זענעז אלבע־לק. יעדעל פא־־ ־בפײפ. ברױר פרד גאליציע אכ כיכ װעיאבע פלפאעז עס קעכפם אקענז א פא־־צכעאגננ ״דארפסױנני' אוז ״ריבוקי' /!/ אונזעד ־צװארצע כחנה. נור דער ״דיבוק" אלז דוקא יא אויפנעפלרכ נעװארן אונטער דער רעדצי פוז כ. כעסױגעד /אםובת דעד בלבאיאכעק. װאס צײאמ 1200 בלבער .. זײ פועז זײערס אוז כיר אונזערם. בבאא רארף. אוים אונזער כײגונג, פאד״׳כארקפ װעדז איז נאאיציע דע־ קאכף אקעגז דל הײכי־צע ־צװארציכאה־; ניקעס. װללא װאפ די אאץ־אזיפ£־עסנ< רלקע אסלכלאאציע אאזס איבער ראס לאואר ראדאז, יזייי עס דייקס ז*ך אין אץ יזןגיאי ('.2*19 װזס יי־״װניז אגרייםפר אילוםטרירטפר יאר־בוך — 8*ר — | אינדוכטריפ, האנדפל איז פינאנפפ. דןם יאר־ביך ודןס ןנסהציסן 8 רײ רןגןגראסיןס װןגן םןרמידןנן יייװגן דןר *יבדיסכרין *ין האנדי, *ין־ גיססיןס *ין 1ילדןי ©ון דל יידיסן סיןנןרן סץ *ינדוםסרין *ון הוןנדל, *רכיקיןן >ין נןסיין װןגן די גןדװי סןגדן סירסןן, *דרןסי סון ייד־שן 6א1ריר*גםן >ק סיײ״ים װיצםיקן ידיצײ/ ײןס *יגסןרןסלרן לןדן סוי4- *. וןז. װ. *ץ י^ר־ײוך װןלןן *ײך *רװגיז־רןן אנןנםן ית י?7ײי?ז• װןנןן *לן ןניניס *ונס י*ר־1יך קןן רןן זלך ײןנדן זי: .7!סז״זבא,״3ו1גא תג<זב1 6*-נרןסןר *ויף דןר ■רןװינץ *ייף ןננינןרןן *גןנסן ^יןין גןזו5ס. צללסוננעז. •צםרעגג־פארכײאײדע /גײדע א'ז אעכבערג: ״רער נללער ילדל־כער ארבעכעי׳• פו; דל רעבפע ״■ועאי־ציוז׳• אוז ״פאאק או; ראנד״ פוז ״התאחהות״ . א אלאיסכרלרפע *לדל־דע װאכנצדלפכ אלז אגיננענאגנען אנהויב כאחכדז. 111 א רעיידײגוננ. ױאס א*ז פאר רער פאחכה נעמעז אונטעי־ אג־עיע אוכ־ ־צכעגח װל דל הײנכלקע אוז יואס איז ־עד דײפאעבסכער 8-ארוקכ פוז נאד־ כאחכה־8עריאד. זענעז ״•לדל־דע צליפו;* : נעצ״ל־ ׳ז דערזעאבעו סאס װר ד א• :אר ־עפ־אב;״.; געז אלז נײעפ־ילרל־כע לדליכע צללםוננעז האבז צו קעכפז כע י אז כעגלעבקגיכ. נ'־כם װל גךאר רל י וחןיצבזג סאסעד־עלע ־״•װערזק״סז, כלכ בא , װאם זענען פױצל־כע כאנצגיכוננעז. ז״ באיי־אע; נ״בפ צנלםנװבז א־ז א׳ײב ־ליכ־ ־שפלככ אייסחאיסאער פארן ילז זײ אויף זײעי- קױס. דעררויבז נאנצז זלר רעדיבײנעז, לײענערי^־ללז. זארז אנכחרא ־כוס פוףל גל־עפ אויף א קי*ז :ע־ז אול פא׳־כל פ־אבכפול אנפװלקחגז ילרליכער ־ פארבעסערוננ פרן דער כענעל פו: כענלעבקײכז ־עש אגינפיצוס איז ־ל פא־כאכ, ע פארנ־עסערן ־עם פי־עס איז — נאדנײבפ דער *לרליעער פ־עסזג רעס כלכא־בעכע־־חכלאב. נוכער א־נ* פארכאצ־ע־דלנסכ. בײאאגז א. אז. װ.'. א'ז ־עב־זערבז כאב־בכאב הלפעיכ ארלבער רל 3וירל־ד־ילדל־ג־ע פי־עסע ארע כאכעריעי־ע ראניח איז אגכװלקרכ זלד א*ז אאע פ־כיס: •לרל־דע צגיפינגעז זעי נעז נעװעז גי׳נצדאוגגעז צו פארקויפז זײע־ע אײנענע ר־וקערנלעז; רל פױרױב* ילרלצע צללכוננעז האבז זײ אפגעקױפכ איז בא־ללכנחק פא־ג־עסערפ; רל *ל־ל־עע £־עסע כוז זלר אפזאגז בכעכ פוז נױכװענ־לקסכ;. אױב זל װלא;ײעכ א'ן :אנצז אינכערנײז; יע־ כלפארבע- כע־־־עכאב פיז ־ע־ 8*יאל־ע־*לר:*עער צללכזגנ פע־גי־עכערכ זלד אוז דל צג• כונג א*ז א ב־צכאג־ זלר צו קױפז א אײנענעס :עבײ; רל *לרליבע 3־עסע -ערײיבכ זלד בגי ־ע־;רעסטער קדבנית־ניײכקללכ אפיאו פון אירע באצארכע כלכא־בעכער אויף א קויב כלנלכאאע־ פארגיעסע־ענ פון איר פאי־כאכ; רל פויאליסיילרל־בע צנלכוננ ניכ אי־ױס בכעכ *עדז כאג כאפ-־עק־- זעכפאיא׳־ז. בײראגז. א־רנכ אײז ספעציעאע םי־אװינץ־אײסגאבז א. אז״ װ. — כ*כ אײן װא־כ : כעז זעכ דל כסרדדלקע אנכװלקרוגג פח דער ילדל״- פולל־בער 8׳־עסע אויף תא־בכז פון דעי־ ילרלצער. ־אבג* װאאס אבער אויד;ויכלק;עװעז אנצעװללזז אייפז פאקכ. אז רל נרלנרוגנ־קאפלכאאז פוז דל ילדליט* פויאלצע צגיכיננעז זעגעז נעװעז כלנל* כאאז^ קױם פאר עכאעבע כאגסכא־ *ענרלקע. אוז יאך האבז זײ נעװזאאנז רל ילרלחע. אללנגעזעסנספע אפיאו פ־ע־ סע־אױסנאבז. ניצכ נעקיקכ אי'ף אאע אויסלקע איכדככעגדז. ייאס האפז :עברעננכ רערצו. אז א*ז נאאלציע זאא רל קואכו־ ־ערע אבלכ:-אצ ע זלר קעעז אגינפונ* דעװעז און רעי־אקסז כער אפבר װל איז דל אלברלקע כײאז פין -ער פייאל* צער כרובה אױסלקע אוכ־בכענרן: כרחכה. פא־־אז; רל הײכעז או; װאוי* געז א*ז גיעסע־ע ־.כעפ. ארע־ איז רע־ פ־עכ־. אײנװלרקמנעז םון רער פייאל־בע־ ־ע־צלינג. כאגגא א'ז ילדל־כע ־עוי־ז, ה־בפעה פול װלז. כלאלכער־דינספ א. אז. װ. — גײבכ געקוקט אויף יעס. האכ אבע־ אי*ד ־* יל־ליבע פרעסע א*ז א געװלהע־ דאס ארײ♦ רערפל־כ צים הגיגכלקז כצב. ב:ל דער פ־אי־עכארל־עער פיעכע איז דאך רער קאכף פא־ ילרל׳ע נײבכ אגגעגאננעז אאס אזערבער. נור באױז איז רל רעכעז פיז דל פארכײאאזוננעז. פאר װעאבע יל־ײב איז באויז נעװעז אזױ־צו־זאנל רער פלנפפער ראד בנלש פאי־כײ־װאנז. בכ דער בירנעראעבער פ־עסע״ פאר־בכײכ זלד. אויך א רײז־ פארכײאי־בע. — .װאו אלז ראס אױף , דער װערפ;עהערפ;עװאיז. אז כענבדב: װערבע באניצז זלר ־עדעד רנע כיכז ילדליכן װא־כ. בכ װעאבע *לדל־ט אלז אפככאר רל אײנצלקע *בפיאד. װעאבע :ײ באהער-כ;. װאס *צרנלבז װענז זײע״ ־ע אלנע־ײעבככע אלבע־אעבוננעז גור אלז ילדליכ. ייאכ רזפז איז װעקז ז־יערע אײעגער ־נעץ געזעז. כ־אבכז פאו כיאיכז. פאר א ״כארוכ נעצעסארױכ״. װערבעס כען רארף באויז;דלגנ־כעצז או; פא־אבכז? איז עס דעז א װאע־ דעד. װאס ־עי דצכ פון רעד *לדל״־ער פ־עכע װעדכ כאכעי־יעא אוז גללשכיק א ־ג־פאדלקע־? ױאכ אלז זלר ר״ז צו ..*<־,־* אנ;. אז ילדל־כע קואכור א*; גא־ אלצײע נײכ אוגפער. װעז דל נאגצע אי־ בעכ פאר רער ־אזלקער ״ילדל־עער קוא* כו־״ בויכ זלר ראר במיז אויפז *סור פי: א אלנז. אז אוכפאראנטױאדכאלבסכז ־דק־. װאס דארף, װאס כוז אויײגעתאר* ניעיעכ װעי;. ייאכ יגץעאער דאס בעכע־. ל. דר״קורם;עררוקכז כז קי>הנ פוז ראס ־נויז , *יאו האכ כעז דענכ״כז. אז אזערבע ידל־ע בא״;ארלסכז. זארז יז נעצנלנ א עפעס א כ*ז אזױ;אד באדאקכעדלסכי־ג פאר ־ע־ פונאנרערבאלוגג פוז אכלכל־אכא־ליכע כעגרעצז אין דער ילדל־צער גאס איז;אאלצלזך פא־אז איז סײלז אזוי־איז־ אזוי־פלא ־גכעכ. װעכעגס באפעיקע־ ־יננ־צלפער ־ע־ג־ײבכ רל צאא אײנ* ײאױנער איז רעכבערג אוז איז ק־אקע; װעכעגס צאא ילרל־כע אגינװאױנע־ רעי :רײבפ אדע־ ־כפגינכ א׳־לבע־ ־ל צא- ילח איז דל ־אזלקע בײדע ־גכעכ; אבע־ אץ ע־נעץ איז בננ דער נ לנל:ער צאא ילדלחע א ננג װא ו ינ עד•- כ א פ כ ני־צכ גע־באפז נעװארז פויאל* ־עע כאנצניפוננעז פאר ילח. װל ־אכ איז נעחעז א*ז אעכבערנ או; אין קרא קע. בברא רער־כײנעז אלז נאי־לציע ררנל סאנצגיפוננעז. :עיעאפענע פון גאציא־ נאא־ילדל־כע קרײזז או; רעראקפלדכ גאציאנאל־ילדל־כ. דערפוז איז באױז ־אס אעכבערנער ״כאנביאס״ נע״ ־ערלבז איז רעד *ל־ל־עער ־עם׳־אד. אין פאדנאכר כ*פ רל אנדערע כײאז פוז רער פויאליבער ־עפובאיק א־ז ־אס א באױנלז. אז אין ערנעץ האכ ־* אסיכלאאציע נ־־עיכ געכאבפ אזערבע פארחרלכז. יױ א- ךעד נעװעזענעי נאאלצױג -עם הגעכלקז קרײנפוי-ז. ־אס באװגיזפ װלרעד פיז רער אנדע־ער זײכ רל אוכפא־אנכ-װארכאעבקנלכ סיז ־ל כבאוכר־עפ ילדלח־נאצ־אנארע פאק״ פאר;. װאס פאר־עפרײפז רורר פױאל־כע כאנצגיפונגעז פאר ילח דל אסלכלאא* צייג גראד רלזעאבע אסלכלאאציע. װאס װערפ אױף רל חפארכז פון דל פױאױש* ילדיחע צככוגנע; אזױ ״פראנראכא־ כי־כ״ באקעכפס״ :י־עכ פא־אז. קעז כען דאגז. קײז;רעסעי־ע ־כעדאיננען פאר דער ילדלס־ קורכודערער אנכװלקרוננ װל;ראר דל דאזיקע צגיכונגעז״ װײא א פוירל־כע צללפונג. רע-אקפלרפ אין כבאוכרחם ילרל־כ־נאציאנאאעז זיז. ־בפופכ אפ דעם ברײפז עואס פון דער ילדל־עער קי*״ כור. פון דער *לרל־עער ־צפראד בפרכ. כעז געװײנכ אפ -עס יל־ל־ש־אײענע־ פיז ילײענעז א ילח־ב ,ײא׳־כ. כעז כאבכ אים ראס *ללבכ זלר אפצוװעגרז פוז רער *לדליבעד פ־עכזג פון ילדל־כז בוד. כעז פאריכפרײט קורכורעאע אסלכלאא־ ציע כאנ בנל כאנ. דל פױאליב־נזךברלבע־ נע ״ילרל־כע״ צנלכיננ פױקס אדײז א־: קאפ פון רײעגע־ דיס אז אגיזערנע־ קאנכעהװענץ פויאליכע קואפור. עס פא־דלי־כ זלר זנלז נגיספ אויף דעכ פויי רי־ב־געדרוקכן -ארס און צו רעדזעא־ בעד צגיכ װערפ ער אפגעחכויסז פיז ילדל־ב: װאי־כ. אין װזךלנז ער נויכלקפ זלד ני־עכ כיער; עד פלרפ נײבפ כע־, וײ פא־אבכונג צו ילרלח, .װאס ברנלכפ אזױ אדוכ באויז דער רעכונג־אנקער באי דל, װאה קענעז נעבעד ני־ג־פ קײז פי־רײס. אז עס איז אזדי. קען כעז זעז איז דעכ כל־אזח פון רער אײנציקעד ילדי״ *עער כאנצטכיגנ איז נאאיציע. דע־ טיראזח פין רע- -אזלקער צללכוננ אלז א'ז פא־נרגיד כ־כן כל-אז־פ פול פאי אױ קנאפ גאר דער כייהדה;עפאאז כע־ ײל פלנף־פאבלק. אלן רער זעאבע־ *דאפא־ציע דאכ זלד צעײאקכז רי רעכבע־גע־ ילדל־ב־פױח־כע כאגצגי־ כו;:. כע; זעכ ־אס באחגינפעראער כאג בד כאג. אז -ער -אזלקער פי־א• צעס פיז קעננזגיכלקז פאח אוז ־עכנלנ׳ הע־כ נײבכ אױף. א־־בא. ײאס א כאנ מע- ױט עד זלר צי פלח דער אנכװלק אונג פי; -ע- יל-ל׳עער פ-עסע איל דא־• זלקז ראנ־. בעה פא־ -ע- כאחכה איז פא־אז נעװעז א*ז נא־ילצ־ע 2 ילרל־עע כאנצײכיננע;. עכייעבע װאבז־ז־עודנא־ז אײ א ־ע־ע עכײאב־נ־עסערע פ־אײינץ״ ־עכאכ האכ נעהאפ א ילרל־דע ײאבג־ צרכיננ בבא::ב-אױ, קאראכ**. פ־כע־ פיחא. ד-אהאב:כב. ז־כעה־אױ. כא־ נאװ. קראקע א. א. ־ע־־בללנעז הללנכ אין נאנץ גאי־לציע א דוץ רער דער״ כאנכע־ כאנצללכינג ביויז 2 דאבג־