Literarishe bleter · 1924-12-05 · 31 (5.12.1924) · p. Seite 7

ם ש ט 31 6י1• פארלאג.צענטראר נאװאליפקי^7 די ײדישע געשיבטע נד באאיבעט נאר פ־אפ. נױעין און אנדעיע קװעלן. 0 83 אץ בובה. .געגטראל• נעפ־נט ייך די ארםנאבן םון אלע םארלאנן י י י• י ײז ר ■ פאלדס־איניווע־זיטעט בײ דער ציוניםט. ארגאניזאציע אין װארשע ופשעיאזד 5/7) יפר־פדאגדאם פארז חודש דפצפםבפי־: זונטיק 7, 14, 1? און 28 דעצעמבער ואס ראה־ש יױםז דער ױנגער דור? ברעיענענט: ד־י נח דודזאהן. מ׳־נטיק, 8 דעצעמבער ~ י י י *ל י ** ״ // 1 1 1• 5• םרעלענענט: ם■ ד-י ם*דר,־;בפד:שטײז. מאנטיק, 15, 22, אץ 29 דעצעמבער ־ער 1 י ״די גדנם-ריניעז פו• םארערנע״ מעםנירז״ םרעלענענט. א־נוש. פײמאט־דאצענט גלםטאז״ בידשט־?. דינסטיק, 7, 9, 16, 23 אין 28 דעצעמבער ■■* ,■*ףפ*****י■• £'ן ף8**••**** ■■יי,•*״ ״\ £ . רסי־ . פרעלענענט: ד־ר י, :אטל־ב. מיטוחןך, 3, סן, 17, 24 און 31 דעצעמבער ו■ * * ו ו *•*■.•*** *8 * ^,•**** י ■■ * *• י•״ פרעלענענט: דעפ• '. נד״גב״״ם. דאנערשטיק. 4, וי, 18 און 25 דעצעמבער ״די:עש־כםע פוז דער עי־־םערעד ײדײטער ליסעראםױר״ פרעלענענט,. דיר י• ש״פפי דנטיק, 7, 4 ו, 21 אץ 28 דעצעמבער *ירושל'מ אריז ב^י״' (מיט ליכט־בילדע־) פ־עלענענט; פדאפ. ד״ר מ. שא-. די לעקציעם פאנגען זיך אן טעגלעך סוי-א אװנט כןנאס *ן י־קליקזן־סן ײי *ײך אדבסי־יםסזקא־שן אויף א״יגגיגן לעקוזיזס, 1 *ןק־סען מגיער *ק סיקרעסאריאס (■עיי־*״־ 5 ײ. 7> םין י• או״נס. **■־• וןקאדעםיקער •ין סײיױגנד, װי *ײך םיעלידער *יוניססיסע ןרנוןניזאניעם *ק מי**עםי*נ*לל םארײנען — הוזנ־זין הניזית. .די ײדיסן גן *צס4 איז וי 4 ׳•;״4 .% ,.״.4*.: ,4 ,**<-ן ו^^דק װןס איז גןמאםן גןװןדן אק דןר שסרזוך טץ *ן*ק אין *ץ זדץ גדסס. ןס איז דןס גרײםן *יך םץ אלן ־יריסזן *דםן אין דורות. װןס מיז גןיױענס װןרן םץ יןדן ײד אין סיז זיך גן&ינןן אין יןדן ײדי*ן ר1יזז ןס איז דןר לןרקד אזן דןר ײןג״.װדזןר׳ ײןס ראכס נאקאנס יןדן *י־ד םזס זדן מםאנד, םדם זדנן אנות, דים זדגן סירןר אין ןרזיןר. ןס איז דל סדנן סילסארביקן *ילדןר־גןלןרין, װןס אילנלס ן• םארן לןזןר די ללצסיקן װי אײך דל סיגזסןרע מןםעגםז 6ין דןר ײדלגןר יידסןר אין גןנס)ר סארגאנגנהדס. די ןנםשסללאיגנ פין ײדי*ן ס סאם. דל אויסנילדיגג סין דןם ײדיסן גדסס, די *ידיסן מליצה די נביאה, די הןלדיזון דלחמות סאר דןר *ן&רדאיננ פין סן• שןרלוןנר, די ןגםססײאיגג סץ קריססנשים, דןר קןםף *ײלסן דל ײדן אין דל ןרסםן קי־לסםלןצן *■ןססןין״ דל ןגםססײאיגנ סין מזנה אין תיסיד, דןר איגסןרגןננ #ון יהידה, די נדן גדססלקן *ןנםדן די אדנלקן װןנדןריגג. די רדיסות אין גלית *יז די לןזסן ןםאון סין אינזןר װןנדןר־יןגן. דל שםראך כץ .דןר ײדלשןר געשלכסע״ אלז שלךן, רײן ײדלש און לײכם. דאס װערק *לנגאנגן יןניס ילך סים א באגטסשערטן אלנםערעס, דאס גאנבע װערק ענסהאלס ך ביןנדער. םרלװ 20 זלאט. געבונק אץ ל פראנטנענדער—30 זל. די בעםטע בעדינגונגען מיט א גרויםן ראבאט. 7ו1וקו1סא*ס1 ,אסוגצסחגא ,״31װ*נו06,, .1וץ* .*ס1 0ל:7 "1 ■־ליי52ז*ע\״ .!*ססק .*|)51 1*371 .0.>1.ק ׳גי ס)תסא רעפערענמן־בױרא ״ליטעראר. בלעמ ״ ♦ דערםים בעםז םיר *2ע אונסם:■ טיע־עם איז נריפז, װאס ארנאנוזורז סארקעזיננעז. אנעינעבז איגז ױ־ערע *דרעסז. ם:ר מ:2ז װר יעטעגז םזט זיי א־ן דירזמם: קאנטאקט. צי אצע אינ• סםזםיציעס, װאס האבז איז :דער שיז דער ע״מ ארנאנ:ז:רם דירר אינז פא-. לזוזיננעז. ׳ס־סז םיר ד: טענ פינאנדער ״פאדערונגםסארםלער״ או; כ״ר בעם, באניעז ז:ר פיפ ז״ א־ז רער הא־עס■ פאנרע:־1 ם־פ אינז. א־ז נאענסםז נו■ םער װעט זװו *ז *־:יז1 װענז דעד 'ורזדזסער זגים פין אדנאג:ז:רז רעפעדאםז; עס װעס אייר זײז (איו פי־י:־נ) א פזספעד פזז א נעזיד. פין ד: פער םאפי־־ערע רעפעראסז װע2ז ם־ר דרויזז בפ אונז ד: פעזז איז פ 1 י א י •ש, עו רעדלװנפערז ד: הברים ד: צענא• ללזאע״עס. *דרעם פזז רעםעדענפז-ב־ורא : ,"־61(816 .111״ 1)0)101)116 ל5 .01 .46 1)1(00111)80 ,110\10!זס111 רעפעראפז: 11\.6 נ ר י ע ע — אעא פ־:ס2ישם־יז נאספ־נ־ז — םאד ראװיפש ק א א א ם יי — *אפער־ קאע־זנע ב־אא־סםאק — אהרן ע־יםא־ז װזאנע — פרץ פיןרק״ש 11\.7 סםאניםאאװאװ — *אסער קא־ ע־זנע 11\.12 ס א א נ' ם — פרץ פארק־׳ש חועפם — נחםז םײזיא 11\..13 אונע — אאפער קאע־זנע ר א ע י א נ ז ש — '. ם. נ״פאז פ ז א ם ז ם ק — פאד ראװ־ט־ש נ ר: ע ע — נ. װײנ־נ 11^14 ר א ז יש: נ א ו — פרץ םארקים 11\..19 הרזביעיסאװ — אאפעד קאעיזנע ק א א! ׳ש — םאד ראװיםיש 1) \.20 נ ר : ע ע — ד״ר א. נאזתספאז ר א ד א ם — פדץ פארק־ש נ ײ ■ ז א ם ׳ש ץ — אאםעד קאע־ונע קאאז׳ש — םאד ראוװם׳ש םאקאאאװ פאדא. — ׳. ם. נ״םאז 11\.21 םםאנוסאאװאװ — פארק ארנ■ ־שפײז נ ײ-ז א ם א ־ש ץ — אאםער קאע־זנע 11\.27 נ ר ' ע ע — '. םאסםב;ים ר א ע י א נ ז ש — נ. װ״נינ 11\.28 סםאנזסאאװאװ — דר. םינאא װײכזפ־ם ביבליאטעקד־צענטר בײ דער ״קולטור־ליגע׳ אאםקארזשעװ. ע״ר דא האם סעז אננענעבז א(יח אענאאזזאעיע פים עםאעכע חדשים עו■ ריק. ריהאט ז:ר אבער אננעהו־בו א סדרה םים ״בשרוה״ שון דז נרונדער. דז פאא״עײ האם עםאעבע פאא נעפאכם אנםראנז װעגן רער פערזענאער בשרות םיז ד: ח״ח נרזנדז*־. רעם רעזואםאם האאם ז: אבעי שפיזהנ איז סור. דער■ װסא. ד: װא־עװאײסםװע ש־קם אפ עום ספאדאספװע. ד: סםאראםפװע עו פא- א:ע־־, און דז פא׳ל־ע־־.״ עזר־ק עום םםאראספװע. אוז אזױ אױ דאס נע■ װארז א םעשה אז םתי. דער ב־בא־אסעקיעענםר האם;ע• ־ש־קם נעהעמקע אנפראנז װענז דעם ענ־ז עו דער װא־עװאידספװע איז סםא- ראספװע. אפהעננזק םיו דעס ענםפער װעאז היבף ז״ז אנגענופעז װנ־םעידזקע שר־פ און ד: נױםזקע א־נםעדװענעז. װארשעװערכראניק ♦ דעד ״עענסראא״ ״שפ־אם בםדר■ ם־ס נרו־םן דערפאאנ דז נג־אינפעע■ נורונג פיז דער ״ב ' ש י פ ם א ב ע ■ ר: ז״ נאאדפארענם. א: או־ספוראעבע דעעעגזיע פים בזאדער א־ז נאענםםז נופער. ♦אין קאםינםקים םעא ■ םער װערז נעםאכם נרויםע פאדבר״■ סוגנען עי דער אויפפזרינג פין יער בא־ ריפםער םוזוקאאישער לענענדע ״זובור״ פוז ה א ר ר י ם ע ק א ע ר. עו דעם עװעק איז םפעעיעא אגיננעאאדז נעװארז אאם רעזשזסער דעד באװאיםםער דרא■ פאםורנ סארק ארנשםײז• נירע דעקאראעיעס װערן נעפאבם םיז פאאער נאאעװםקי. ״:זבור״ א־ז נעישפיאם נע■ װארז אין נױ-יארקער קזנספ־סעאםער פוז םארים שװארץ םיפ א נװאאפיקז עדפאאב סיאזז עו האם:. אז או־ר רא װעם ״:זבור״ האבז רעם נעהעריקז ערםאאנ. ♦ א רנזזקער עואם תאם ם־םװאד רעם 26־םו;אװעפבע־ אויםנעהערס חד. ח ײ ם ז ש : ם א א װ ס ק : ס זזגענ• םע אעקע־ע איז װאד־שע א. ד. ט. ״א י ו ב א ו ן פ א ו ם פ״. ז״שזםאאװסק• אױ אופאו־ס־שעפבאר אוז אויר דאס פובאיקים װערם ני־שט םיד בםדר אים עו העדז. א ־שאד נור. װאם וש־טאאװ• פק: קאזיבפ זיך בקרוב פאריאזז *'?). ם'נ:ם איבעד. אז איז אםעריקע גרײס םעז זיך שויז עו דער םגיעריננ פוז ז״שיפאאװסק־ס 60-יעד:קז ױביאעאום. װאס נעפאאם איז אפריא 1925. ♦ דער ״יזבנפ״ אוז ״ם א ם ע נ ם״ נ:בז אפ אעעכעם עו איינםאא א:ן װאר א זגיס פאר אוםערא ■ םור. אזז ״הגינם״ אונםעדז נאפעו ״םון דעד בזכעד-װעאפ״ עונויםנע■ שםעאפ פזז נחפז ם״זיא, אוז ״םא■ םעגם״ אוגםערז נאסעז ״םענפשו אוז װערק״ עחאםעננעשםעים פיז ב. קאר■ אזניוס. עגדאעך האס זזד נערזדם דאס נעװזסז פזז ד: דאזזקע עםםוננעז בנונע דעם שסזפקינד אזפז6־אסור. פ:ט זײד קאנםםאטזרז םיר דעם דעדםאנטן פאקם אוז װזנשז אים נור אן אריכת-יםים■! ״פאאקסעיוםונג״? 1?! ♦ דז ״װזנזור טארנענעײםוננ״ | האם פארעפגםאעגם אזזעטנם א אוים■ 1 םזראעכן נעשפרער פיז דר. זזנשרזד שםיץ םים אםתד רחא קאם:נ ס ק א, װאם װײאם אעעםנס עיאזב איר י קראנקה״ם אין װזז. דעד ארםזקא אוז רעז־שינעז אונםעדז נאםעז ״ד: ײדושע נארא״. ו ♦ דינספיק בגיסאנ איז םארנעקג• פען אין ״עענםדאא״ א קזנדער ■ ק א נ ע ע ר פ. דעם פראנראם האבז אויסנעפזרס רית אעװיאש, םשה ר י ד! ג א װ איז דז*־ ק־נדעד-באר. רעד ראנעעדם א:ז באנעננם נעװאר; דורך דער ייננעפשקער אױדזםאר־ע ם־פ שםורםישן ױבא. ♦ שבת דעם 29<םז נאװ. איז םאד• נעקיםעז *יז א;םעראםז*פאר״ז א פאר■ אעזוננ םיז ױסף םש ערנ ו ב אװ (דניאי״) א. ד. ס. ״דז ױדושע אויםא• נאםיע איז איםע״. פזזילאג ש. יאטשמאװכרד י- װארשע -—יי ויױו ון־״־נןן: פ. מ. דאסטאיפװםמי װײסע נעכם!י אײבײער מאן רייפט־-פארקייףז לעשנא 27 װ■ 59 6אר געיט: ם. ק. א• 8188 ביכער אוןזשררנאלן ♦ דער ״ױ״םעגבעדנ-פאדאאנ״ ,חאפ אעעםנם באנגים זװז פעטזנקײט. א־ן ערשפער רי־ע װעאז מ פענ ארוים פאאגנדע ב:בער : 1) '. ם. װייםענ יערנ — ״װזרקאעבק״טז״ (דאם ישםעפא. קרײנדעאזג דור דיואר ח־יר ־*). 2) '. פ. װי־סענבעדנ — רעאאע קרעפםז״ (נעקאזבעגע דערעײאיננעז — עאםערע איז נװע). ד: ראװקע עװ״ בזבער זענעז דער אנהויב פיז א קאם■ פאעט (6 בעגדער) שוז ׳. ם. װ״םענ• בערנם שדזפםז. דז בזבעד זענעז םוז פחבר :עבעסערס. דעד זאץ א:ז א נײער. דער פדםז םוז א באנח װעט זײז 5 זאאםזם. ♦ איז םשענסםאנאװ א־ז אעעסנם נענדזנדעס נעװארז א נג־ע םאנעםםיננ פאר י:דז א־ז פוי■ אושעד ״שפראר. ד: עםםוננ הײסק ״נ א א ס פאװשענני״. ״נאש פשענאאנד״ ״נאהי דזיענניק״. ״נװ:* אא״. ״נאאם פאװ״שעבני״ און די נאש פישענאאנרזםםז האבז נאך דעם פום עי םעגוזז. אז אונזער שםעאיננ עו זײ איי א נישם נערענםע. דאס איםזזבטבארע נ^יעישע דאקםערא. װאם םאכם פוא םים זגינע קראנקהײסבאקםעריעז אונ■ זער נעוזנםע איםפ, װעם אש״שר בקרוב גר:נדז אזא עײטונג איז װזאנ׳נ אויר... זאסן רײזעז, שפ״פ אויף רער װאד! ♦ רער באקאנכזער יזדזשער פיבא:■ ע:סש ש. י. םפיפנועקז האס פארעגדיקפ ע װ ײ נרעסערע ארבע)שז. 1. ״םורער איז םרויםער״ (זכרונות םוז ד: םםזרענפז־קאאאנ־עם). 2. ״ײדושע ראסע איז קואםור״. בײדע װערק װעאז בקרוב ארויסנענעבז װערז איו אובאיז• מאי עס ארנאנזװרם ז:ר א נײעד יודזש• אזםעדארנשעד םאראאנ. ש. :. סםופניע• קי געםזנפ װך איז די אעעםע יארז איו אובאיז, װאו ער רעדאנזרס דאם דעםאקראםי״שע ״אובצזנער פאנבאאם״ ♦ ״בובאיאםעק אזדזשע װזםנשאםם. עװײ׳װאבנםאעכער זשורנאא שאו־: איםעדאםור. היסםאוײע. װזםענשאפם. ניאנראפ״ע איז א־בעד■ באיקעז פהים אידישעז אעבז. א״נענ■ םזםעד און ארויםנעבער: ״שסיאא שװע• פז*־. 7-כזז*ר יאהרנאננ ם״ו תשרי הרש״ה. ני 77 אקםאבער 1924". 16 זײםז 8םא פארםאם. ד; םערקװזרדוקע עײםשריפם װאם דערשײנם איז יאם: (רוםעגיע) אוז האם דאר דםדנרײכם שויו ביז נוםעד 77 איז א ר ע * איניעזזג ♦ ״ארנענםונער װעקער״ ארנאז פוז אאנעםוזנעם ױדזש? ארבע■ סער׳בונד. בוענאם איירעס. זונ• םיק דעם 2-םז נאװעפבזז־ 1924. נו• סער 1. עדשםזזר יארנאנג. ער־שגינם 2 םאא איז חודש. ♦ אין דער ״םאזאזק״״ביבאיאסעק םוז פאראאג ש. ׳אםשקאװסקי איז װאר■ שע דערש״נם אינניבז א עיקא נאװזזאז םון א נ ר ה ם ז א ק אונםערז נאםעז ״איז זוםערדיקע נעבס״. ♦ ♦ ♦ 1>1סקסװ 1 חסי■ ,,ס^חיוח^ו.! 1*0 ץ1 |,1ול1 1:חח חח1מוװ4װ71 4 .עוװ6ו(5€ז111 21! 1 װ. נ 1זע|שחנז'־? 4חח ח11זח8 ־81 זײסן. יוו-סל סעדישס. דאם בור. א פראדוקם םוז דייםשער םינקםאעכק־ים אוז נרינדאעבק״ם אין א םיז ביבציאגראםישער נאסעז אעקםי■ קאן שוז די םחברים םוז דייםשז נע• דרוקםן װארם. ־ עם נעםם ארום די דײםשע איפעראםור םוז דער עײפ פוז די ״װיננדרוקז״ בױ אױם די 80-עד יארז פיז 19>םו ׳ארזזונדעדם. נאר דעם נאפעז םוז יעח אויטאר זענען אננע■ נעבז ז״נע נעבורפ אוז פוים־דאפז אוז כראנאאאניש אאע זײנע ביבעד. פא־ א־פעראםודיה־םכזאריקער אוז איםערא■ םור״פארשער איז חזס א נאענענד אריענםירוננס׳ביר. א װיכםיקער זועג• װײזער. די אויסנאבע דעדשײנם ד,״.־אר עום עדשפז םאא. אבפוננ ב:באיאםעקז! רעד אדרעס פיז נזבאיאםעקזיעענםר אױ: 1) פאר ברזװ : חסוע,סיס6ץ2 521:61 ס1חס2ססװ4ס(2 .7-.ז1ח8 נ 11, 16- 1שק11ס*סא ,ו,י525וועו 2) פאר נעאם: חחג1ח1 חח 1ח2< 4׳<׳* :ס1װס>1 ח|מ1ו\ .(פ1.|.ןװז[1וו< ס41 פאסם>םשעק<קאנםא 3656 4י. פזוב־יקס לזוגער פץ אלפרלײ נומ*־ און םפארט־ארט־מרפן הענריק יאיש 6וז31ז4יסז1״י€|8א ץחזמזא .2719 .0.א.ק */01)4*2* ס(חסו1 .31־<*25 4 234-00 .1*1 די ביליקסמע אײנקױף־קװעלע 6*ר אנגרןוסיסטן אין ספןורט ״ קלובן. 0ך~־^ *ילו.טרידסע קאםאלןיגן - *ױף םעריאננ ימך—^1