Mannheim
Compact Memory

Literarishe bleter · 1924-12-05 · 31 (5.12.1924) · p. Seite 3

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Literarishe bleter
Volume
1 (1924-1925)
Issue
31 (5.12.1924)
Date
1924-12-05
Page
Seite 3 (sequence 3)
Language
Yiddish
Belongs to
journal issue
OCR quality
53% known words query
IRI
…/4795427-8773773-8773812--00216-4795631
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

No entity mentions on this page.

OCR text

3 ר ב ל ש ע ם פ ר א:ז דער זעיבעד צײפ. װע: כפעם דל נרעסעע פלליל רוסליעע קלנסמאער האבן זלר בזן־עעספליןפ דיט נ*י*רדלקע אויפנאבן פח עדיעזז אילע־י4* פאצי>ן־ יע פדאברעפעז — אין דע־ זע.בער צנלס. וועז דל :>מצע פרעיאדע יזלנסס־ ילער האבל אפאפעאזלדס פאר־צלדענע העילדז — האפ רעװלפאז אײפגעװאני דעדם פערד און װןזרד. בא־נ איז פא־ל; ער האפ געזעז אוז אגענעזאפפ אלז זלד דל יעײגהגיפ פוז דעד יילבפלקער אופי עגדרענהנלט. נדטפ פ־אבפגדלה װענז א:-עדזג — . ם־אבלעסעז קונספ זגיסלקע פח פלם ־אר :עי*ננלפ זלד י־ האפ לעװלפא; נע• עי האפ פי־אבלעס־עדלעזונגעז: ב>>־ סאײ. װל אזױ * צו פראבפ װי אזו אפ אפצױשפלגיזעז סאבפ זלצס סעז דל —י ללבפלקע װעלט דל ױאגנדערבארזב די רלבפ. װאס פאדרל־פ זלד אלנש עאפז איז -אר ברנלבפ אלן אזוי רלבפלק — דאפ אלז ־אד געװעז דל צנלפ פוגם אלבפדעפ־אנלזם. פא־לז האפ אדי*סגע*צלי.ם אלז אאיע עיןז װערפ אלדע פאנלפעגם;. יןונספ פאד קונספ אלז נעװעז דאס יטראגװא-־פ. אלפפדעסיאנלזם. דל ראבאדאפא-־יע םוז דער דײנער. אוטאפהענגלקער פא־ רעדנל. האפ נליעכ נוד אננעהויבז צו זלגן — נוד אויך באאגיפנלוסן אח פאריצקילאפז א הלביצע פדנה ענ• טוזיאסכז. דאס אלז נעװעז דנ צנלפ. װעז א נײער רור האפ אננעהויב; א נצעם קאפף גענז דל סדאדלציאנערע הײי רלקײפז פון דער אפלציערעד אקא״ דעפיע. לפיי׳ זארא אלז אױך נעװעז צװלפז דל יצפורכיער. פאדלז האפ גאד אפאר נעזלנם. הגינפ *צעפפ זלר גליצם זאנאר דער ױװד צו יצפארצלדן פלפ דל אלפפדע־ סיאנירפז. ױע; יײװיפאז האפ צים ע־־יצםז פאר דעדזעל דל איטפדעםיאגלספל׳צע פארע• דגי. אלז ער אלבעדאיצט נעװארז סוז דערפײסטעדהאפטעד באהאנדרוננ — םוז דער פורער ללבס אוז ׳עפארקז קאריר. ילעװלפאז האפ םאד׳צסאגעז דעם איספיע׳שיאגױם. עס האפ אים זאנאר נעצוינז צו אזא רלבםלקע אופאפהזענל• קע פארעדײ עס אלז אבער נל׳טס רעװלםאנם שורד. װאס אויסער פארעדליצע איינגי יצאספז האס זלר אלז אים פארװאנ־לס א סענפלפענפאלע פעאאננאאיזג װאס האם אלס דלקפלרס יצפלפוגנםםולע. גל־צפ זײער פיײלעבע אױםפאסונגען פונם רושל׳צז ראנדיצאפם. יצחק ליכטנשםײן י שפאנעז דאם עלעפענפארספע םוז זײז צגים —־ 1 דער איביפדעסיאניזם אלז נעװעז פאר; ריסל׳שז קולםוריםדענער א דעקאי דעגפײצע ער׳צגינוגג. אלז געקוםעז *צחק לעורסאז — ער האפ אינפויפיװ דערפלאפ די אלע םללנקגיסז א'ז אפתז םוז די פדאני צויזי׳שע איפפרעסיאניסםז. אנסאקאלסקי האפ דאם נײצפ פאר• ׳צפאגעז. אגפאקארסקיס א־ננאדאנץ א*ז אזא עניז װל אלטפדעסיאנלזם אלז אפ׳טד נא- סירלער. םוי אנפאקאלסהים א בריװ םוז פאי ריז קעז פעז זלר דערװלסז. םיפ װאס םאר א אױנז האפ דער ..נרויסעד ילדי* ׳עער סקולפפאד״ נעקוקט אױף דל פדאנצויזליטע טאדעדגיספז. אפת. אגפאקאלסקי האפ נעזעז די װערק פון דל איפפ־עסיאנ־ספ: — עס אלז אבעד א פדאגע. װאס האפ ער דערי זעז איז דל אופםאריצםענדלעבע פאי איב;אױאפא1־;. אנדעי׳צ האט דעאנלדפ לעװזפא;. עד האפ דערזעז א נײעם אפת — ער ׳צדללבפ װעגז רעם פיפ גדויס פדײד. לעװלפאז װאלפ זלר געװלניצן אזוי פײן או; פארעדײצ פאלז װל דל ם־ליצע. לעבעדלהע בדאנצױה. אזױ באגרײפפ אוז פדאבפ אז איפי בולסלװער ׳צעפעד. לעװלפאנעז זענעז פ־עטד אקאדעפל* *צל פאיפולאס. ׳*עװלפאז דער עדיצפער ילדליצער פאלעד םונם רוכײצז פעיזאזיצ איז נע״ ביידז נעװאדז פיפ א צװאנצ־ג *א־ אנפאקאלסק,. פין יצבנכע־ צװײ ךי :נדיק װאס אכג נײשס זעלבז דעם : נערעבפ אין האב קינסטרער בא״ צײפ. דער זעלבער א*ז לאגד איז װעלםז. פאר־שידענע * צו לאגנעז זי : ד־ער יעס םח האבן רל פעס אנעז רעװזט בלרפ. נפע־עי נליצפ אל חא-גאננעגהגיפ דל געגנװאדפ האפ ע־ :עזעז נליצפ דו־ר דעס תרלזפאפ םוז פאײ־צלדעגע סאציא־ לע פראבלעסע;. לעװלפאז האפ נעזעז א װעלפ בא• ׳עסראלפע םלפ ללבט פוז נאלדענע. װארעפע זונעז־יצםדאין אדעד זילבער־ נע קללע לבגה׳שײז. לעװלםאן האס נעהאס אונםעד זיך א פעספז באדן. פאד זלר—פערד־עי אוז װײפע בערג. אלבער זלד — א םיפן. ׳צסענדיק בגיסנדיקז ה*פל. ער האס דאס אלז געםאייס נליצט צופדאבפגדיק. אזױ װל ער האפ עס נעזעז און נעפילס. לעױלפאנס פאפלװ אלז דל װעלס. יעי דעד פאפענם — א גגיע פעפע. אזא פ*ז פאריצלדנהײפ אוז באװע* גוננ פאבם צו דענקז אוז באפראבם• אייף יעל־יז •צרלט אוז םדלם. י גרײבפ זײז נאז פלוס אולפרא. בעט־ האװעז איז איצפ *צויז אין נאנצז רײף פארן פיצונעיס־הויז״. -עז סא־ אױד נײצם פאדנעס;. אז װעבער איז;עװעז א נדויסע פעדזעגלענ• קײפ. װעלבער יצפילפ א נדױסע ראלע פאד דעד אנפװיקרונג םוז דער פוזיק בבלל או; פאי -עד ראפאגפײצער אפער בםרפ. ביצעת -י נדעהפע תאפפאזיםאיז או; קריפיהער האבז װענעז בעפהאװעי נעז געדעכ א*ז אזא פ*ז פא;. האט האפפאז נעזעי אין בעפהאװענען דעם נדעספז נעני פון אלע צײפז. זײנע אפי האנדלוננע; װענעז בעפהאװענס װעדק זענעז עד־היום :עבליבז ארס פאסנעבני דעד פאפע-יאר פא־ אלע םאר־קריפי• קער. די;דויסע ױאננעד־־עםארס. צז יצאםז א גײעם פיפ םוז אפערעם א־ז פא׳־ם פג; דעד פוזיקארײצעד דראפע. א*ז •צויז נעװעז בײ א*ס נאר א סך פײער בורפ אנגעצײבנפ. איש אלײז האבז פיי צו פאדדאנקן די שאריצםרײ• םוננ או; פאפײיאדיזידוננ פון בעטהא• װענס פיזיק. האפפאז איז נײצס נאד נעװעז א נרױסער קאפפאזיפאר. נאר אויר א נעניאלער פאעם. איז זײנע םו־ דקאלײצע נאװעלז. װי ״דער דיבםער או; קאפפאדפא־״. בארי־ס עד די סינ• פעפײצע פדאבלעפעז פוז פחייג און פיפ זײז פע; האט עד באקעפםס אלע בעםהאװענס נעננעד. אוז הנס די פוזיק־נעיציבסע דער• פאנפ װײניק װענען האפפאנעז, איז ער דאך נעװעז א געניא־ע־ קאפפאזיםאר. וױרקענדיק אינסטינרפיװ אויף דער אנכױױקליגנ פין דעײ אלנעפײנער פוזיק־ קו־״פור א*ז אײיאפע. הענעך קןזן פוסםעד םוז דעם פעפאיײצ; אנאיײז; אפילו א־־כז•* יצאפענהױער האפ פאנבע האפפאנס עספעפײצע אניצויאייגנעז בא־ נוצט א*ז זײז װערק; ״די װעלפ אייס װילז איז םאדיצפערע:״. זײנע עספעפײצע פוזיק־פראקפאטז האבז פקדים געװעז אפילו די דעפאדם פון דיבוא־ד װאננעד. בנונע רעד פע אדיע םון דער פוזיקאלײצ־דראפאפײצע־ אייפפאסוננ. האפפאז זאנט: ״דל אײגציקע צװײג םו• דעד קינספ. װעלבע איז אופענילער און דריננפ םיף ארײז אין דעד ניצםר. אח ד• פחיק. קײז יצוס פין קונספ באניצפ זיד נײצם כים אזעלבע דעפאםריאלידרפע פיפלע; װי די פוזיק. בעת בײ אנדע־ע פ־אספײצע קונסםז װעין :אד איבערנענעבז קאנ• קדעםע דעריצײנוננעז פין רעאלז צי־ יצפאגד. ניפ די פוזיק איבער דעס אופ־ באװאוספ; פעפאפיזײצן צױצטאנד. װאס פעז קעז ני־צפ באצײבענעז. נײצס די םוזיק׳נע׳ציבפע דערציילם אונז: אז פד*מץ ליםפ איז נעװען דער אײנ* ציקעד גאך װאגנער;, ױאס האכ פא־- ׳צפאנעז װי נעהעדיק אפצױצאצז בעפ־ האװעגעז. עס איז אבעד א פאקפ. אז האםםאז. װעלבער האט נעלעבכ פ־יע־ סא׳־ װאנגערז. איז כםעם נעװעז דע־ עריצפער. װאס האפ אנעיקענפ -עס גרויסז װערפ םוז בעפהאױענס זיצעני. עס איז כדאי צו צ־פירן א פײנוננ סו; דעם קאפפאזיםאד קארל. פא־יא פאן װעבעד (װעלבעד האט נעלעבפ איז דער זעלבער עפאבע). יצ־ײבנדיק װענעז בעםהאװענען, זאנפ עד פאלגנדעס: ״אין דער זיבנפער סיפפאניע האכ דער עקספדא ײאנאנטעד בעפהאװעז דער• א ר 31 6*. ל י דאס קעז נעזאנפ װעיז װעגז דעי נאנצעי פעפלקללפ פח דל אנפאקאל* כקים איז אלנעפײז. ני׳שפ אופזלספ האס פעז אזא קונספ באצײבנפ פיס דעם ניס צונעפאססי נאםעז: פא^׳צ־קלאסלצלזם. אםת. יעדער קונסס םון יעדז לאנד האס אירע קרלםע װענז. נײצפ אלע םאל באסערקפ םעז עס. זייענדיק פוז דע־י װפםבס דעדזעס סעז. אזוי איז עס ׳צויז אין דעד קונסם — אויב פעז דארף זלד לעינעז װי אזוי נײצפ צו יצאפז — בלל אנפאקאלסקי קעז פעז זיר דאס לערנען. דל ־אפ>גסײצע פורדעניעװ׳עפאבע ־לכ אילע פ־אבלעפעז אח לאזחגעז װ. סם. ר ע י ם א נ כ האם דיער יצסארק נעװלרקס אויף דער רוסליצער פלאספיק. דל ױסי־גע קו:םפ האס זלר צי יע* נעי צצפ;זדצפנלזם פיפ םדאגפענפז פינם יעאלז לעבז. אננע־צפאפפ פלפ פאר־צידנארפיקע סאציאליעקאנאפײצע אדעד פאליםײצע פראבלעםע;. הינסטלער בעינעלאדן םלפ סאצ*אל־עקאגאםיק. װײל די םעםע האט נע׳צפילפ אזא װינ״ טיקע ראל, האם םעז םא״נעסז װעגן דער װלבסלקייט םון פארם און ספױ״ װײל דאס םאלז אח םאדעללרן האפ נעדארסט דלגעז א געװלסז ציל, האפ דער קלנסטלער פאדנאבלעסלקם די קונסם. דאס רײזי׳שעפערלתזזג סארגאכ* לעםלקם די פארםירוננ. אוז אויב עס זענעז יצויז דעםאלס געװעז צװײצן דל ..סערערװלזיצנלקל״ אײ* גיקע אױסבאפעז — באלאננם אנטא־ קארסק' גײצס צו זײ. נאפ׳זובעדײ אזז צו יעגער צגיט אין רוסלאנד געװעז איז םולז ישװאוננ. אױרי אנטאיןאלסקי איז באאײגסליסם גע־ װארן. ער האפ געיצאפז דעפאלם א בילספוס׳פלנור. אנפאקאלסקל האפ זלר באנוצט סיפ דל אלע עקזלסםלרנדע. אננענופענע בא־ נאללפעע;. עד איז אזוי װצפ :עגאנגעז אין זצנער אויפפאסוננ. אז עי דאפ זא* , גא־ נײצפ;עװאנפ צוציפדאבפז א נײעס. באראקפעדלספליצז פ*8. אגפאקארסקל האפ;עגופעז דעם נופ־באקאנסז. קאנװעגציאנעלז קלרכז* פ*2. זײער פלגיסלק אויסנעאדבעס דעם נופ־באקאנם;. נאדנײצפ־זאנגדז רעזיג* נאציא; אױסדרוק. דער קינשפרעד האפ נײצפ נעװאנם א פדאבפ צו פיז װעגז א קלענספע עגדערוננ אין דעד באקלײ• דוננ םון דער פינוד. אלץ לויס; רעצעפפ פח אסאל אגגענוםענע. נייצמ אינטעדע״ סאנםע פאדםולז. זײעגדיק א פדאדוקפ פון נעא־קלא־ סלצלזם. איז אנסאקאלסקי אױסנעהאדע* װעפ אויף גײצפ אז אײנענעם בא־־ז. א באד;, װאס אלז;עװאדן אויפנעי אקעדפ אוז פארזײס פוז א פי־עםדז *גפאקארסק• אלז אויסנעװאקסז אלס אז איבערפלאגצונג. ק ו נ ס ט א ו ן ארוםיש קאפיטל די ״פערעדװיז׳שניקי״ אוז זײערע עפאנן איז רוסלאגד זעגעז נײצם גור זײער;ום באקאנפ — נאד אלצפ איז םאראז א הלבישע צאל אנהעננער םוז אס דער װעגרמנ און גלישם נור צװליצז קלנםםלעד — פאי נעװלסע עסםעםז (אח רוסלאגד פארםאנפ א הלביצ געזלנסא), זענען דל ״פערערװלדצנלקײ׳ אין א ױן די ראסאנ* פלקעד פח דער צװייסעד העלפם נײנ״ צעגםז יארהונדערכ. דאס זעלבע יארהונדערם האכ פארי דאנפ אביסל פריער אויך אגדעדע רא־ דאגפיקער — די נעא. בעסער נעזאנפ : פסעװדאקלאבלקעי. דאכ זאלץ אבער פח יעגעד צגים זעגעז;עװען ךי ..שעדעדװלזיגמלקל״. װלפלל בארלפפהײפז זעגעז פאדבוגיז דלס אפ דער באװענוננ! װער האס נליצס נעהערס דל נעםעז— ־יעפלז. קראםכקוי. דל זפלז פוז דער רוסליצעד סאלערײ; ספאסאװ — דל קדלפלק, דאס נעװיסז פון דער רוסײשעד קונסם. אח אנפאקאלסקי — קעז םעז דעו םאריצװײגז דעם ער׳צפז גײצפ נײ יידי׳צז. נאר אױד רוסליצז שקורפפאד? אנפאקאלסקל. דעד ערישפער יידי• יצער סקולפפאר אין רוסלאנד. עס איז ־שװער צו זאנז. אױף װיפיל דל דעפלנלציע איז רלבפלק. אנפאקארסקל, דער ילדי׳צעד אדער רוסליצער קלנספרער. יצװעד צו דעפלנירז. װייל עס דאנפ ו זלר. אז אײנע סח דל הויפסזאבז איז ספלל. ספלא איז דער פולס. נײצם אלברלק אלז אױר קולפוד. קולפור אלז ראס בלופ. בנל אנפאקאלסקי נעפלנפ םעז דאס דל פעפעז. װאס ער האם באהאנדלפ עס איז;עקוםעז טבעבאװ םיפ זנרז יזאבז נא־גײצפ צו פוז פיםז יצודיט פון פעלאנבאלײצז ללרלזם. פעז האפ אנגעי זנח נגיסם. הױבז צו זעז דאס לעבז אין נא־ אז דער װללנער ילד האפ דעדזעז דעש אנדעד *צפינל. קלאסלצלזם כיפ דל אוינו פון דעד אנ* עס איז באװאוסט, אז אײן צװײג פעדזענלעבעד אקאדעםיע. אנםאקא־־ פוז קינכם װלרקס אױף די אגדעדע. סקי האס נײשפ נעהאפ אן אײנענע פונקס אזוי ור ליפעראסוד האפ נע״ םארישפעלוננ םוז א ״איװאז נראזני״,. מירקם אויף םאלערײ. סקירפסיד אייף א ״יערםאק״ אדער ״נעספאר ליעסאי פודק — אלז נעקופעז אויר די צגימ. פיםיע׳ד/; װעז פ־אפםיק אי; איר אונפלפלבאדע. עס איז אסיצר ני׳שפ קײז נגיע ס־יי י אזוי צו זאגז. שארם אלס קהספ שאר נוננ. עס איז אבער םאסגד צו בא־ קונספ האס אגנעהױבז צו וױרקז און סערק•; ראאײנסלוכז די ליפעראסוד. יאס לעבז. ײעז?מפאקאלםקי װאלפ נעװעז 1 דער רוסליצער ״זאםאדניק״. דעד אױםדיבםוק און אײנשא־ װאלפ עד איפפאדפער שוז אײראפעלזם הײן רוס־ סיז אזא פאפיװ וד ״נעספאר״;עישעם;, לאנד האפ;ײשם שאר־עפ>מעז א סר א פיז סובר אויף דער א־פ און י זאבז. װײזע אגנעםעד פוז א איזדאעלט — \ דער ״זאפאדניק״ האס ני׳צס םאר־ נליצפ. עס אלז גײצפ נעװעז א*ז אנפאקאל־ םקיס פאבפ צו יצאפז א ספיל. עס איז אבעד סערקװירדיק — ביז צו אנפאקאלסקי איז דל רוסלשע סקולפ״ פור נעװעז זײער איים. אגםאקאלסקי ישײנפ צו זכז דעד ער״ ׳שסער, װאס האפ איז אײדאפע םינו* רלרפ אלס דער רוסישער םקולפםאר. אויף װיפיל עס איז באקאגם. זענעז איז רעד זעלבער צגיט סלס אגפאקאלסקי געװעז אויד אגדערע באדגיפנדע סקולפ־ פאדז. און דאד איז אנםאקארםקי דער נעזאלבפער. אפישר איז ראס נײשם קײן פיעלה — די רוסלישע קונספ פיז אנפאקאל פקיס צגימ איז נעװעז פח אײז זגים סוה סלט פ^טאס. פוז דער צװײפער — אי״ סעגפ אין ךער אפע־. זױ או*ר איז דער סוזיק בבלל. א*ז דער זעלבער צײם האם ע. ם. א. האשפאז פלפ א שאיביפע־פז קאפף װײפער נעשירס די ליגיע פין דער יא־ כאנפיק. אלס אוניװערסאלעד פאלענס איז עד געװאיז דער םאקפ-טעד *שעשע־ שיז דעד עדישפער ראפאנםי־צער א8עד אין דײפישלאנד. זײנע קאפשאז׳ציעס זעגעז באיצפאנען פון : אפע־ז. סע־אדראי סאפז. שארפע6יאז. סאגאפז אגן קירכז• קאספאזיציעס. ׳שוין אין דעד אפעד ״אונדינע״ (דוםאלקא) םירפ עד אײז צום עד־שסז סאר פא־ װאננערז. דעם לײפ״פאפיװ. אױף װעלכז עס האבז ־צפעפע־ באזירפ אלע װאננערס פוזי״ קאלײשע דראפעם. םח אלע זײנע •שאשוננעז •שפרודלם א שאנפאספי׳שער גײספ. װעבער אוז אפילו ריבאדד װאננער זענען א לעננעדע צײפ געװעז אונפעיז אײנםלוס םח האםפאנעז. עס איז אינפערעסאנם. אז האםפאז אלס דײכדצער באאפפעד איז א לענגע־ רע צײכ :עװעז אץ װאר׳צע (װאס איז דעפאלפ נעװעז באזעצפ שון דײם׳ש־ לאנר). נאר אנ־צפאפ צו ערםילעז זײן אפפ. האפ עד דד נאד נענופעז צי פוזיק. ער האפ באלפ נענרינדעפ איז װאדישע א פודק״געזעל־שאפם אח אויש־ נעשירפ אפ־צר צום ער׳צפז פאל בעהא״ װזעס סיפפאניעס אין םױלז. זײז װירקז האם :עהאפ אז ספק א נרױסע בא-ײפוננ פאר דער אנפװיקלוגנ פח דער פוילײגער פוזיקיקו^םגר. פיפ א נןעיאלער אינטואיציע האפ ער א-־ײננעדריננעז אינם נײסס פיז בעמהאװענס •צאם;. זײנע הריפײצע אר• סיהלעז זענעז ם*ט רעי צײט נעװארן א ק ע ר האפפא• איז גי׳שפ נאר נעװעז א גרויסער פאעפ. נאר אױר א נרױסער קאפפאדפאד. יאר איז ער אין נאנצ; אופבאקאנפ אפילו בג םאר״פוזיקער. כדי נעהעריק אפצי־שאצז דעם נרויסז װערפ םה זײן ישאפז. סוז םעז דך אביסל גענפער באקעגעז םיס דער דא* סאלספיהער עפאב׳ג זײער אז ערנססע ישסעדוננ פאד דער אנםװיקלוננ סון דער סוזיק נאך בעסהאװענעז. איז נעװען דער איפאל-ע* נײשער םײסטר נ. ראסיני. ראסיני האפ נאד אײנזײםלק קולפיװלרפ דעם װא־ קאלױם. װ' או*ר רי װי־פואןיפעפ אין דער איפאליענײשער אפעד. עס האס ז*ר געישאפז א קולפ פא־ פדיסאדאנעס און העלדז־סעגאד;. דאה האפ געהאפ א ישלעבפע װ־רקוננ אויף דער װײטערדיקער אנפװיקליננ פון דעד אלנעסײגער סחיק־קולסור. דער אדקעספעד איז בײ דאסיניז איאפ אױף א נידריקע סדרגה. עד האה זיד באנדענעצט סיס ד• עלעסעגטאר־ ספע האדאפאנע סיטלעז. דער עיקר נעװיבם איז געלײנט נע״ װאדן אױף די װאקא־ע־האלאדאכו*. װאס האפ נעסאבפ א נעװאלפ קז אײנ• דרוק אויפז עולם. םאד זײנע אםערן האפ סען ראסיניז םס׳ש פארגעפעדס. ער איז נעװאדן במעס דזןר דיקפאפאר פון אלע אײרא* פעלישע אפעדן־פעאטערס. דער בעל״קאנםא אוז די װאקאלע קאלאראסוד. װאס האפ דעסאלס נעבל ם איז איפאליע. האפ ׳שפארק גע׳שסע־ם דער אנפװיקלונג םונם דראסאסישז עלע״ מ ו ז י 1 האפמא• (1822—1776) פאי־אז סענפיש:. װאס האבז נעישאפו ע8אבז. די נעשיכםע פארישװײנם וײ לבל הפחות דערצײלס זי װײניק װעגז זײ. די נישסה םוז אפ די דאזיקע סענפדצז שװעבפ םודותידיק. אוז װעיפ ער־צס נתנלה א*ז א שפעפעיער עפאבע. דער קונכם־היםפאריקער דערציילם נאר א;ב אודחא װענז זײ. ער שעגקפ זײ אבער נײשפ די געהעריקע אוים* םערקזאסקײס, און עד באפאנפ נײצפ דעם נרויםן װערס םון זײער יצאפז. ♦ א פאקם: ׳ג פ. א. האפם^ז. וחנא־ כער האם סים ספק נעוזאס א נרױםז א״נפאוש אױף דעד אנדװיקוי:: םוז דער פאדערנער איפעראפור. װערפ כפעפ װ״ניק דערפאנפ איז רעד ארנע■ ם״נער איפעיאםור־נעפיכפע. האפפאז איז נעװעז אז אוניװערםא• אער קינסםאער. איז ז״נע איםעראר-נע װעדק האם ער אנאאיזירם די פװערםפע פראבאעדעז פוז אאע םינים קונסם. װענז װאס ער זאא ג״עפ רעדז. פיאפ זיר דער נעװאאדיק נזדעפענםם״טעי ג״םם פוז ז״ז ז״נעני. האפפא״ דער פעפער פיז רעדאנױם איז דער איכעראםור. האם זיר ערפם ״פעפע־ אפנעםפ־נאט ב״ : רא־בע דע ארװיאי, װיא רע אראז. עדנאד פא או; אפיאי ב״ רעם ט־ויסז רום״נן רינםער ראםםאיעװםי;׳. כעז האם א-ם םים רעבט נערופ;: דער נע־-יפענםפיקער האפםאז.

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.