Literarishe bleter · 1924-11-21 · 29 (21.11.1924) · p. Seite 4

/6 29 ט ש א ״תוצ דביביה רהה4*. בםדד איז םע;ע, קיםזע אוישז;עראנק. זןז גזופ ה^• אויר די איגדיקע געםער בא׳ש*פז — אז *צ״ז איז?ײ; װערק. אז ע־ פי*5. אויס דייםא אח עדד (ירכיה 23 א. א.ן גאבג תאם זיר גיי די גביאים עא-, ,לאגראם א*ז א הענסםז נײםפ. װא- פארערפ רײנהײה פח גיבבוה אח האר- א פדיצ גביאים זענעז גאר נעװעז ־בא. װיגיםפ;. פאר :יאנכע אבע־ א*ז;אד נעװאר; רער גאכ פח דעד װערם א־• פון דער פענםישהײפ. רי נביאים הא;ן באהעםםם די גידריקע רעאיניעזע פאר־ פע;. ד; קיבנוח א. אז. װ. דער עייד א־ו פאר זײ געמעז זזסד. ערקה אזז נעי רעבםיקײפ. פוז ספר ויקרא האבז די נביא־ש נײעם נעװאוסם (דאס איז עד״ספ ׳שפ;•: פ־;י ג־דעאפז נעװאר; דזיד א גרי*•; בהגים. נ.). דער פםוק: ..איר האי גי׳עפ געבאפז אײערע עאםערז. װע זײ זעגעז ארױסנענאננעז פו; פצרים װענז ב־אנד־אפפער; או; *עראבפ־אפפער;״. אאס זיד דורר קייז ׳םום פ״בפאער ני־עכ םארעגפםערז. אפיאו דער אויספױיפףע פון רםב״ז. אז דער נביא םײגפ גא-. װעז יידן זענען אדױס פוז פצרים. האס זײ גאס נישפ נעבאכז װגעז קרגנות. אבעד ׳עפעפער יא, איז פאלזג םחפת *עויז בײם ארױסנײז סוז פצרים נעםי נעז פיר דאס נעבאם פון א קרבז פס־ װײשער זאגס א גביא ״זובח ה׳סוד מה אײע״, אז װער עם ישצאבפ אז אקס (םאר א קרב;). איז נעגאימ צו דעב. װאס הרנעט א פעגכתג דעיפיזאװסקי •ביארערם וױיםער דעם אינא-־פעז רעיהויבענעם צו־בפאנר פוז עקספאז. איז װעאבז די גביאיס האבז רער׳צעבפ זײער געװאלסיקע װיזיעס. די נביאי ריאםת. עדקצערפ עד. זענעז תציצה ני׳שפ נעװעז אזעצכע נאפורז װאס האבן נעקאנפ •בװינדצעז. װעז זײ י סלענז נעװײגצעד פארקינריקז זײערע אערז אינם נאםעז פוז יזזודי׳ז. װעיכעך האפ פיס זײ גערעם. האבן וײ אזא צר *כפאנד נעװים ערלעבם — אםיער איז א פא-־ם פוז סאםנאבוליזס. האאוצנאציע ארע־ עפייעפסיע װ• עס •סםײם אי פסוק ״פחזה שדי יזזזדז נוםל ונצזי עינים״. זישיפצאװםקי נײפ איצם איבער צי די אער; פוז די נביאינכ ער ציםירפ א - רײ פפוהים. לוים װעלבע ער װײזם ןאויף דעם װעלס־באמס אוז די הױכע סאציאלע אח עפײפע אידעאצז פוז די נביאים. װאס לויכפז: נאר ביז איצפ דער ׳;אנצעד קולפזר־סענסעהײם. 1 א סײי ראזוגנעז פוז די גביאים. זאנם ער. װארם נאד יערע אפתד־קע סאציאל־רעװאלוציאגערע פא־סײ איצם פיפ ־עפארת געקאגפ אנ־ערײבז אויף א*י סאז. עס איז גײעפ כדאי דא צו רערפאגעז די־ א<ע פאפורערע עפײטע •צפעאז פון תג״״ד. פיר װעלן גאר בקיצור װיסגיבאפפ אבער איז די הורה אנפ־ פ״< ׳עמעפעד גאד די נביאים. א רוב פח איר — ער׳עפ איז גצות בבצ. אי; דער צײפ סוז עזרא... די גביאים האבז אאזא םוז הורת פישה נארנ״בם נעװאוסס (אזױ זיכער. בפרם שאר דער גאנצע־ תורה, איז די רעראנירמגפ־ צײפ געװיס נײשפ. פאגבע פײיז פוז דער הורה זענעז די נביאים. װי עס װײזם או־פ. נעװיס בא־אנם נעװעז. װעז אפיצו גײבם איז דער רעראקציע• פארם. איז װעצכער פיד באויצז זי־ איצפ. אז ז׳ע. קאז אזוי גײפם האבז גע־ פײגפ. באװ״זס אויר אפפ די פארפ־ זעצוננ םוז זײז פאדפראנ. נ). אײדעד עס זעגעז אויפנעיעפאבעז די נרויסע גביאים. האבז בײ ייח נעהעריעפ גאנץ אנרערע עפי־צע אח רעציניעזע פאר־ ־שפעצוגנע;. יהוה (איז דער װיע* ״עאפצ זאנכ פעז: ..יאהװע״) איז פריער בײ ילר; נאר גי־צפ נעװען רער נרויסער אצפעבפיקער נאפ. ער א־ז ניבער עגצעד נעװעז צו די פאר״ױרענע :עפער פוז די ־בבגותדיקע אופות. ער פיעלס £־יע־ יעדז פיפ פעגם־עז. זיר זײ באװײזז. האבן קגאה אויף אנדעדע נעפער. זיד פיפ זײ א-־ופרײסז. אפרעבעגעז אח נזקם זײז (״ובבצ אצהי כצדים אע׳סר- שפפים״). יהוה איז פריער איבער־ הוי2פ נאי נעװעז א :אפ פעם ־ידז־ע; .ילאנר. האפ פעז געװאוינם איז אז אנ• רער י־אגר. ד-אכ רא-־פ;עהער־צפ אז אנרערער;אפ. װערב; פעז דיאפ געפוזס אננפע־פ׳ענינ זײן. װעז רוד איז אנ־ כראפ; פא־ •טאיריז, האפ ער נעזאנפ. אז פען האפ אים פארפריבז פון יהוה׳ם נחצה צו דינעז אנרערע געסער. װעז רער סיריער נעפז װיצ אויס ראגקבאד־ ק־יפ פקריב זײז אין רבדצק א קרבז פאר װזוה׳ז. געפפ ער פיפ אהין ארץ־ ײטראצ־ערד״״ אדף װעצבער עס איז חצ יהוהיס הער׳עאפט. כדי אויף איר צו בויען א פזבח פאר יהוהיז (פצבים 11 5). ״װאס דײך נאפ בפו־ש האם דיר נענעבז. איז דײז. אח װאס יהוזז האפ פיר נענעבז. איז פײז״ דאס אוז נעװעז דער רעװיו (־עופפי ם 11).. יהוהיז פצענפ פעז פר״ער אויפפאםז נאנץ אנ״ פ-־אפאפאיפי־ץ פיפ הענר. פיס אױנ;* א גאז א. אז. װ. ער פרענפ ־בםא־ק ציב האבל קרבגות־בצופ. פעכס זיד עגפ־ ציקז פיפ זײער ריח ניחוח. װי עס װייזס אויפ םצעגע פעז אויד אפאר פאר יהוהיז פקדיב זײז סעגפ־עז״ קרבנות. די דע׳עפצעד רע־פוז זעס פען נאד א*ז ..עקרת *צ־ק״ אח אינם פאצ פח בת יפתח., וחמ יפתח באועפיפפ פאר א קיבז יעכלער;. לאס לעפ ארױסנײז פון רער פ י ■־ פ ו ז ז ײ ז ה ו י ז. קאז עי זערבפאר״עפענדצער נאר האבז נע־ פײנפ דערפיס א פענפ־ע — אוז וױ דעי 2סוק דעדצײרפ. האמ ער פ*קע פקדיב נעװעז זײז סאבכער. זײפ אציהו׳ן איז אבער נעקיפעז א נײע קאנצעפציע פח יזזוהיז. רא האפ פעז עוין;אפ נעזעעז אח נעהערע אצש װעז אױד בײ אנדערע אופות (..רעד־ װי״ע;״). נביאות איז ב*י די ער־כפע ילרל״-ע גביאיס װי בײ די גביאים פח די אופות־העוצס געװען א 2ראפ;ם ע. די נב־אים פצעגז בא־ופעז פח זײער באזובער נעצד אח פהגות (בפדבר 22 פצבים 14. פצבים 11 4, 5. יחזקאצ 13; עפוס 7). אוז רערפאר פארױסזאגז. פ-־עפז. פאבז פוסתים. צרבער־קונצז אח נםים. הײצז קראנקזג פחיה םת־ס זײז א. אז. װ. (פצבים 13. פצנים 11 2 4. 6; פזךטה אצײבע). װעז ־עאור בז פי־ע זעגעז אלעקנעקופעז די אייזרז. א־ז ע־ נעקופעז צום גביא ..-־ואה״ פים;עצכ א?ז פתנות. בדי ער זא״ זעז װ• רי אײזצז נעפינען זיד. די גביאים זענעז געװעז ארנאגי״ זירפ אין םראפעביע קאבפעס (פצבים 22 פצבים 11 ה. פ.) אוז דאבז ז־ר א.;־פ*.ערא:פז אין הײציקע פק;פות פוז יהוה׳:. איז עבורה־זיות װי ב׳ת־אצ. יטכיה. רפה. נרבוע. ברי צו רזעקז או ף זיר רי אויפפעי־קזאפקײפ. פרעגז זײ פ-־אנז א באזונרעדע פ־אבכ ארע־ ארופצױפז האצב־נאקעפ. איז צעריםזצע קצײדער (•פפואצ 1 19). זײער גביאות פרענז זײ באנרײפז פיפ פוז־ק און ריפפי־פע פענץ (־בפואצ 10; כ־בים 18). ־אפ פאר־ פרענכ זײ באפ-־אבפז אצס פ־פינעיס אח זי אפפ רעיפא־ — איז פתונעים זעע; נאך א־צפ גאפור־. פערקער א באזינרערע געפרעבע קראפפ -באפ־אכפ; אצס הײייקע (פצבים 9. ירפיה 22 ר-ו־פע 9). כפר•־ איז אבע־ בײ ילרז. זײם אצ־הו הנביאיז. אגכ־טכאנעז א גי־ער פ*2 נביאים. זערפעגע פ/מספן. אידע־ אריפפז. ױאס האבז זיר או־סגעצ יבנפ פיפ א הויבן רעציניעזז נרויבז. פ*פ א *טכארק סאציאר נעפיצ. נביאים פאר־ פירע־. לאס האב; פאראבכ *ערז פא־ כעריע־ז ערפארג אוז נעייפז רי גרעס־ כע יסורים אוז ענוײם שאר זײער געס־ צעד ׳בציחות (רעם איבערנאננ פח דער פעי פנדפפייקער גבואה צו א הויבער עכי־בע־ אה רעציניעזער פררנה פוז אפתע :ביאה. װאס איז אײ;:כ־.עד נע־ װעז א נאגץ אנדערע נײסכיקע דער״ יטײגוננ. האם ז׳ע. צ־ידער נײעפ געביצ־ רערפ. דאס איז נאך אופבאגיײפצעבע־ צוציב רעם. װאפ בײדע ארפז נבואה זענעז אפפ נעלעז פאיאײנ־קס װי בײ אציחהניז און איליהויז. נ.). יעם עי־טפז פיז :ביאים פרעז רי ראזיקע גביא ס אג־ופז ״נביאי •טקר״ ארעי ״נביאי הבער״. רעם ע־האבעגעם עפ־׳טז פאנאפעי א־זב האב; רי ־טפעפע־ריקע ילרליעע :ביא־ב אצײן פון ז*ך ארײסגעבראבפ גי־טפ האבנדיק שאר א־ם קײן ־טום כראריציעס (?). צױם װי פיר האב• נערערגפ א•; מדר. א*ז נאד ראנ; פ*ר רי גביאים די ילדן נענעבז געלארז ״תורת פ־פה״ איז אפיצו רי אבות האבן •טוין דעדקאנפ רעם אײגצי־ק•;אפ צויס דער ביבצ־קריכדק־ ד״ר זשיטצאװסהיס רעפעראט״די נביאים״ א-־בעפ (ז־טיכצאלסקי ת־פערם זיד פערקװירריק ג*״.פ אפ בײם רעפאצ־ פ־קז ײדײטז עקאגאפי־טז צעבז. ג.). רער אנכ־ק ילדלכער רעבנס־אירעאר א־ז נעװעז צו ..הױעח אויף ־טײנע ראנקעס בי־ ־טפ־רע לאהער;••. רי ־לרי־ ־טע הורה איז געלעז א תורה פון רעבז אח נעניסז. ״זחי בהם״ איז נעװעז רע־ ראזונג פו; רי ילרל־בע פצװת. אין דער;אנצעי־ הורה איז נ**טפא קײז זבר פוז א יעגע װעצפ. דאס פור־ *צכעגדיקע נציק א*ז פא־ רי אפאריקע ילח פענצעד געלעז א*ז עורם־הזה. עס א*ז בא־צפאגעז א־ז רענז צו דער צײפ. א*ן בציענרע פעררער, אוז פיפ פ־ובפ־ געבענפ־טפע פרדעז. בהפות אוז פענפ־ט־ א־בעפ א. אז. װ. (ר* ענפ־־-*2י־ע:נדע 2סיק*ם א*ז רער תורה רערפאגכ זיד נע־ײס ־ערער). בײ *לרז האפ ראס רעבז פלל *ערז פעפ־צ. פוז ארעפעז. פוז נאנצז פאצק נעהאפ א ח־טיבית איז אפיצו דעם ״גר•*. פרעפר;. האפ רי *לרל-עע הורה :עבאכז צו ציבז. די ילרײטע;ב־א־ב (א*ז ר* תר־ה־ כײרז. לאס זענעז פוז זײ באא־־נפצוסכ) האב: זיר ־טפעפע־ רערהויבז צום אי־• רעא*4 פון נציק און לאו־ר־עפאנר פא־ רע־;אנצעי פעגפ־טהײכ. לאס א־ז בײ זײ פארבונרן געלארן פיפז ילרליעז פאנאפעאיזם. פיפן נרױבז אז אז א־יג־ צ־ק• בויא־עירם. לאס פאיזיבעיט רע־ פעגפ־טצעבער :עזעצ־טאפפ נצײב״ הײפ אח גע*ע:כיק*-פ 1עס א*ז •טלער פסביס צז זײן עו דער דאזיקעי פײנונ;. לאס •־:פאככ הויפפזעברעד פוז פ־סה העס־;. אז דאס אנכ־קע *לדגפום. אפ*צו א*ז ־ע־ יצפעפספע־ העבספער גבואה־ צ־־ס. אז דאס ״עם יבדד ײטכוז, ובנוײם צא יתח־טב**. זאר האבז פא-־ק־נדיקפ אינם קעננזאץ צו די נריבז די נצײבהי ס . פון אצע פענכ־צז און אופות. *לדן האבז ױך. לי ד* איב־יקע אנפ־קע פערקע־. *טפענריק באכ־אבכ ארס אויסדערי | װײרכ. עס איז אױר וױסנ־טאפסרעך זיבעד. אז פ*פן לארכ ״גריי האכ רי י תורה נײטס נעפײנם רעם אנםר• פ־עפר*. נור רעם• ״פעפעק;״. ־עב בפעפ אײנגעגידנערפז פיעפח. לאס האפ אפנענעבז בבוד *הוהז... נא־ א:א ״ני״. לאפ האכ געהאם פיצ ילדל־עע פאיבכ;. איז פע; פחויב נעלעז ציב צו האב;. דעם צנפי• פרעפח באצײבנכ די הויה אאס ״נבר*". ז. רברים <£ 10, 14. 16. 34ג 26ג נ.). זרדכאאװסקי ליצ זיר איז זײז פאר־ פראג גור אפ־טכערז בײ די ״נביאי האפת *צדק״ זײכ עפוסיז. װאס האבן אינז איברענעצאזכ זײער באריפפ־נע־ לא־עגע ספ־ים. אח רערפאנכ נ־ר בקיצור רי ע־ספע ״לדל־סע פ־־פיפ־ל! כהניס-צויבערער־נביאים. נביאים. לי ר• ער־טכע ילדל־טע נב־א*ם. רעפע־־יפ ז׳טיכראלסקי װײכער. זעגעז פא־אז נע״ רױכ ־ד פײגונג פוז ע־נסכ רענאז— האפ ז־טיפי־אלסקי א:;ע־ו*בז זײז פא־־ פרא; — פארנעפעז ־עס אויבנאז איז דאבז צוזאפעז נעיצפי־פ רעס נודר פיז דער *עפעפע—קע־ קו־יפי•־. זחיכראלסק• פ־ודכ צוע־־עכ י* בײרע א:פ*קע קי־כי־־בכ־עפוננעז צו כאראקכע—זי־ז: רי ני־יבז זענעז נעלעז א קריגע־ םארק. די רעבנס־אידעארז פיז די העלע־ נע־ זע;ע;;עלען א־רעאר; פח פאחפה־ נריב; *יע־פ נעלעז נעאעבפ צו לער;. א רע־פ. א זין אוז א בערײפ ראפ פאר די נ־יבז נוי :עהאכ ־אס צעבז פײ פעבפיקע. ־טפארקע. פופ־קע הערדיתזע פעגנדעז — ־אס צעבז פול זײערע נבוריב. ראס פ־טיכע אצפענאעבע רעבז אח ארבעפ יאבז רי;ריבן גיבע־ פא־אבפ. אויס דער פא־אבפוג: פונם לאבענ־יקז אוז א־־פענרעבז צעבז איז ב־י זײ גע־ בויר; נץלא־ז דע־ א־דעאא פיז א הע־ כער יוס־פוב־ר־ק צעבז איגס רוי־ט פח ׳פײנק״פ. א*; פרחפה-־עברות אוז א*ן הערדײטעד רפק־וח. א ־אנק זײער קר*־ גערײטע־ לערפאנ־טויאי;; ראבעז ־י אײררע ג־יבז ני־ באפ־אבפ ארס פיי־ע כענבדטז אין :ע־טעצפ אננעהעייקע פוז רער אײנעגע־ אופה אוז פאיאבפ אאע נײטכ־נריבז. לעאבע זעגעז פא־ זײ :ע װעז פ־א־ס — ״יא־־אר;״. רי נאנצע קײכור £יז רי :־יבן איז וױ באקאנפ געלעז אױפכעבײפ אייפז יסור פון ־טק־אפעיײ. לאס ראפ פענ־ אער נעפאבפ רי עקזיספעױז פון הער;. אפיצו א־יספאפיעאעס האפ נאר רי עק^אפע־ײ באפ־אבפ איס א נעגצצעד נאכיריעבע גױפלעגריקע אוז;עלינפדט־ פע אײנריבפוננ א־נס צעב;. ראס :ע־ זער־טאפפ־עבע א־רעאצ פוז רי בריבן איז בעצס נע.װען אייספאק־אפײט. רער נעראגק פח פ־׳עפיטז־נצײבהײפ אח ברידערצעבק־יפ איז זײ כפעס פיעפ־ נעװעז. איז פ^אפאגס ״יעפובציק״. אין װעצבעי רעי ״נעפי״עבער״ פיצאזאף סארפ זײל אירעאצ פון דער פ־ײעספע־ או׳ בעספע־ פצובה״ האבז;אר א; אג• פײצ אין א רעבעח קאפוניספײטז לע״ בנס־טפײגער ־• אננעהעריקע פוגם אוי־ כערן *טפאנר. ־־* אריםפאק־אפז. װאס רענירז. פי־אװײז או*ד די קריגער. צנפ־י נײטפ רי א־בעפענרע פאאקס־פאסז. נאנץ אנ־ע־־ט זענען;עװען ראש צעבן אי־ז ד• א־רעארז פינם אפאריקז ילדליטז פארק. די אנפיקע ילח זענעז דע- עיקר געװעז א פױע־ים־פאאק. װאס האפ נע־טעצפ ־* אדבעפ אוז אינס צוזאפנהאנ; -ערפיכ רעפ ־טאוס. אאפ דעפ בעספז יסור פאר פ־ארוקפ־װער א־ם *טיצרעח די אאנע *וז בעםז פאפז פאי אונזעדפװענז 100 רובצ. לאס איז כיר זײעי נײטפ נעפא^. מײא. װי קען כעז פאיקאװן באאעטפיקז בדם אזא ביכע. װעצבע עי קעז אפ־טר װירקאער נײטם עדצעדיקז . דאן האס םערי* א־אפגעראזס זײז נערס־פאדערוננ אויף 50. אה באצפ אויף 40. ב׳האב נעזעז. נד ריר-אס נרויס זדטק דיז נציק צו םױל:. ב׳האב פורא :עהאפ. אז ער זאצ סיד *טפעכער נײטס םארװא-־פז. אז כ׳האב אים גײטכ גענעבז די כענצעבקי־יפ צי נעװינעז. ער האכ כיד אוכנעאיםפ אוז נעבעפז 40 פראגק; ער װעכ ראס כאא אופבאריננם געװינען. סיאיז נײטם נע״ זזעז װאס צו סיז. ס׳איז גײספ כענצעד נעװעז אויפצוהאצפז ביז צום סוף. :יהאב נעכוזם כוז זײז בק־טה. נענעבז די 40 פ-־אנק. ראז ערישם. װען ריהאכ נעהאה כײן צו־טכיפוגנ. האכ ער נעיטײנפ צי זײז בארולקס אח נײטט אזוי פארצאקכ װי פריעד. סיר האבז בא׳טאאסז אגצי־ צײגז ראס אײנפאקז אויפז צװײפז םא:, כארנז פ-־י אוישצו־טכײז אח אצ״ן װי כענאעד *טנער צו עראעדיקז. כ׳האב פיר נעצײנם א*ז נעם ארײ} אוז זיר נעםיאם ׳שרעקצעד איכנציקצעך ביהאב נעםראבפ װעגז דעם. װאס םיר האבז אזוי װײניק נעאס. אוז צי נאם װעס אונו העצםז צו נעפינעז אז אוים־ װענ םוז אונזער ״טרעקציבער צאגע. א נאנצע נאבם האכ זיר סיר נע־ חצוכם פח נאט, םעדיאז — םוז זיצבער. לאס באדײפ א זיכער םאר־טפיצז.! דאר א נײטס־פארנצײבבארע נארײט״ י קײכ;עװע;. די;אנצע ־טװײץ אדורבצױ פאדן. נ־־טס האכנריק;עזען נארנײטכ פוז די ׳טײנע א־כפעאפכז. ב׳האב םיד זײער נעפרײפ כ*כ דער באפאר־טפײע;־ ד*קעד רײזזג איבער װעצב׳* נײטפ װײניק פעכ׳שז זעגעז אמז כקנא. װעאבע װײסז אבע־ נײטכ. אז ביז אהער ב*ז א*ר סר־ ריבצ גור געװען איז בעלציז. דרעזח. פ־אנקפורכ או; באח. צי האב איד כיר אזױ פאינןדטכע־כ ד־ אױסנעחאיכס דײזע? נײז א זײנע■־ זענעז כיר אהײכנעקו־ כעז. פעדיא האכ :עצװײפאכ. צי ע־ זאצ נײטם נײז צו דער רואעםקע סיכ דעם נאאד־טפיק, װאס ער האפ. אבער ) װײצ ס׳איז ־טוין נעװעז נײן א זײנער 1 האם ע■״ זיר אפגעזאגם דעיפח. אינ־. דערהײם האבז סיר זיר נעזאצם נעפעז צו די רייזע־פארבדײכוננעז. אבער אנ־ ו | *טםאכ רעם האבז כיר נעפצוידערם. פעדיא האם נעכײנס. אז ס׳װארס א 1*ױטר נעװע;. העז :יניב אים 100 פראגק פח כײנע 160 — אפ-טר װאצס ער עפעס געקעגם נעװינעז איז אוגזער כזצ װאאס ז*ר נאר פארבעסעדפ. ס׳איז •טרעקצעד זיד צו דערכאנעז איז װאס פא־ א האפגוננסראזע אאנע כיר זענעז. װער װעפ אונז איצם ארױסהעאפעז? װאו זענעז ראס די בעאי־צרקה. װאס זאצז אונז רעפז פוז אונזעד ׳טװערער יאנע? פעריא האפ הײנם נעזאנכ. אז עד װעס הײנס ״טדײפז כאיקאװז*). *) א באריכסער רוסייטער פאעכ. אז עד איז כיר נײטכ װערפ או; ,יױדער! ביכע־ נעװײנם. כיכ גרויס כי אוז נויכ איז כיר נעצוננעז אים צו בארולקז אח כ*ר האבז בא־-צאהז פארגז אוכבא ר־ננכ איויהציפארז. ביס־עבלײז האכ עד ז*ד בארולקכ אח עד האכ כיך גע־ בעכז. ב׳זאר אים;עבז 170 פ־אנק. אבער אזוי װי כיקעז אים. אוז כיכ דעבס. נ־יטפ םרויעז. האכ ע־ כיך נע בעכז כיכצוגײז צו װײםפאנע:. כד• אויסצורײזז רי זאבן.״ ב׳האב או־ף איס :עלארכ בײ װײס־ כאגס נעלעצב אוז רעדמײצ באכראבט די פאריטירעגע *ט2*צז. ױאס זענע;. װײזכ או־ס,;ײטפ נעװעז כײעד. ענררעד איז עד געקוכעז. ה׳האפ זיד ארייסנעװיזז. אז כיר האבז 169 פ־אנק איז גאלר אוז נאד 30 פ־אנק. פעריא האכ פארגערײנפ צו נײז צו רער באז. ב־י;עלאדר צו װערז לעז דער צונ נײס >.־פ אח דער פרײז. באכ־ט עה איז נע־ װעז אהינצו נאנץ לײם. זענעז כיד ראר גענאנגעז אוז פעריא האכ פיר רי;אנ־ צע צי־כ נעקו־טפ רי האנכ. געבעםז. ב׳זא־י איה כוחא זײז. :אכיט בהאב איה נײטכ נעהאאכז פאר *טוצריק. פיר זענעז;אגץ ־טפעכ אננעקופעז צו רער הכאציע. א פיײנררעבער קאנרוקםאד האכ אונז נעזאגפ. אז רער ע־יטכער צוג גײכ אפ צוכארננה אינרערפ־י און דער צװײכע־ ארום 2 א זײנעד. ן כיר האבז בא־טראסז צו פא־ז כיכז צװײכז צונ. פץקע יארפ צוכארננס. װײצ צום ע־׳טכז איז אונז געבאיבז װײניק צ־־פ. כײר האבז ברעה;עהאם איבערצונעבכיקז איז באזצ. װײצ ס׳איז נע־טיקכ נאבז עהז. גאבז עסז א־ז פעריא װירער נענאננעז צו דע־ רורעכקע. כיכ־ נעפענר׳ק 40 ניצדז אח כיי איז אי־ בעיגעבציב; 40. ע־ האפ נעזאגכ. אז ער לעכ באי־כ ציריקקוכעז איז כיר לעצל אלעקגײז ־טפאציח.;אד זײז אלעקנײז האב א*ר כיר אגנעכח אוז ציגענרײכ זיד צו ךעד אפרייזע ־־ אײנ־ נעפאקכ לזדט. ־טקארפעכז אח נעב־עגנפ פאר-ט—׳מע קרײניקײכז א•; אר־נונ;. אבער פער־א האכ נ—בכ נעהאצכן לארפ אוז איז ני׳שכ נעקוכע;, לי דיהאפ צונעזאנכ. ענ־צעך 9 א זײנע־ איז ע־ נעקיפעז. לע; איך ביז ׳טױז נערענז אײ בעכ. ב׳האב נעהאכ יטרעקיעבע קאפ- אח צײב־־טפע־צ;. אז ב׳האב כיך קו־ם נעקענכ ־*ח. ... לעז פער־א איז אהײכנעקוכעז, ־אב א*ױ כיר :עלענרפ צו אים פ*כ עפעה א פראנע. נ*־טפ קזקנ־־ק אויף זײ• פניה. אבע־ פײז פראנע א*ז נ*־*טפ נעלעז א*ז רער ־*:כיקער צײפ. פע—א א*ז צחעפאצז צי כ*ר אין •ט־עק־יעבע אייפ־ע;-•:;. איז לײגעג־יק רע־צי צפ. אז עד האפ פא־יטפירפ ־אס געצט. ייאפ ב׳האב א־ה;ענעבז או׳סצוצײזז ד• אוי־ רינגיער. סיהאכ פיי זײע־ װײ נעכוז צו זעז פײן א־יפעז פעריא װײנזמריק אייס פארצװײפרוננ. ב׳האב איה אופ״ :עא־־פכ אוז געבעכ:. אז ער זוױ־ אים נאכה אח פײז ליצז ג״טפ פרויייק זײז אוז;י׳טכ לײנעז. ״לאה זאצ פעז כח— פא־־טפײיכ איז פא.—בפ־י־כ. בא־ז אבער ני־טכ אזײ ליבכיק. אז רעז זא־6 דערי בע־ זיך ערנעח״ פעריא האכ ז•־ אנגערופז פארציעץ. נעזאנם. ־טוין לעגנע־ :ײטכ אױכראצכז. פע־יא איז כי־;אבנעצאפז איז פיד נעבעכז ני־טכ אד־ צו אײצז זיך אח ן— אפ־ ־טכעצן. אבעי־ ב׳ביז נעװעז או־כע־ זי־. אזוי װײ האם עס פיר נעם־ז. אזו־ אופנציקציעך האב א*ר פ*ד נטפיצכ. אז כ׳האב פ־ך גײטכ נעקענכ אפ־טכער;. פ*ר זענעז ־טנעצ אהײפנעקופע;. ניב־ז צזנעגאננעז ציב קופער אח א־ם;ענעבז ראס נע־יכ. צלײטז אונז איז נע*טכא;עז דזוה פ־עה־ב־עכ. ער א־ז;ע־טכאגעז קעגנא־נע*־. :עניפעז פײז האנכ אי־ כיד נעבעכל נ־־טפ בײז צי זײ:. בייאב נעענכפערכ. אז ניב־ז נײטכ בײז. אבעד װעז ע־ װיצ כיד נײטכ :אננעבז קעל עי •טו*ז פא־ז עכז אלעקנײ;. אבע־ אזוי װי ב׳קעז;־•־טכ אײסהארכז ד־ ־טדעל־ צעבע אופנעװיסהײכ. װעצ א*ד אױ־ אװעקנײז. פע־יא האכ כ־ד;עשיענכ. אױב בילעצ בא־כ ציריקקוכעז. ב־האב נעענכפע־כ : לארישי־נרעך איז אלנכ. װײצ אין *טכוב א־ז כיד זײער ־טװע־ צו זײן. פעד־א האכ כיד;עפ־ולכ א־״ בע־צורע־ז — עס איז ער־טכ האצב ררײ. א־ע־ כ־האב אים געװיזז אױפז זיינע- : עס איז נעלעז האצב פיר — הײהכ עס א*ן א האצבע *טעה ארום האבז כ*־* כ־פא:. ראז א*ז ער װירער צו כי־ צו אוז כיכ כיע־ז איז רי אױנז פיד נעבעכז. :־זאצ אױף א*ם ני־טפ בײז זײז. ע־ ױעכ ־א בצײבז אח ער״-־כ נאבז כ־כאנ נײז. ע־ בעכ כ*ר ״אוס נאככ ־־־ד :ײטכ בײז צי זײז. ראס א־*ץ ע־נע־כ א־ב זײע־. :אי ־אכ אײנע הא־־־כ אים, לאה כיל ק־יגז ז־ד נײטה. כיד חאבז זיר איבע־געבעכז א*ל