Mannheim
Compact Memory

Literarishe bleter · 1924-11-21 · 29 (21.11.1924) · p. Seite 3

Scan of the page
Image: UB Frankfurt, Visual Library (IIIF)
Journal
Literarishe bleter
Volume
1 (1924-1925)
Issue
29 (21.11.1924)
Date
1924-11-21
Page
Seite 3 (sequence 3)
Language
Yiddish
Belongs to
journal issue
OCR quality
59% known words query
IRI
…/4795427-8773773-8773810--00198-4795615
Visual Library
page viewer of the UB Frankfurt

No entity mentions on this page.

OCR text

3 ע ש פ ט 29! היז — אויםנעםא״ע-פ די ױעלם. נײע אױםגמבן זענעז געיעטעאפ;עװארן םאד דז אײביק״םז — חרםה איז דר אױם* נאבז םון אז אינערלעבע;אזרה. די ש*לי דיקײם םון װערן . עס איז די יצולריהיים םיז די אײגיקײטז; עם איז א ג־יויכעד אודעגדלעכער װײ. ייאכ נעםט אר״ז ארום; רי אײביקײפז םראגז א־וש איז זײער *עױס א נרױםז װײ. יע־עם נע״ יעפאאט־װערז. ידאה רײספ זיך ארויס ) פוז דעם באאם. א:ז א ברוםיקער רמי. ' דאס נרויזאםע אודבאקאנםע י־וםם. אוז אם האם זיד איז דעם אײביקז װעח נעװעקם דער עריעפעד. ויאס האם דער״ הערס װי עס װײנפ עפעס הינפער דר סאאסז. ראס םיסכעריוס הינםע־ דעם :אאס איז ראס כײסםערייב פון א נרויס ישואדיקײפ. אין הארצז שיז א יצ־רה האפ זיר אפנערוםז א בענק־סאםפ — אי־בעפ. עקזיסםעגץ קאדף. קורםור״ נעיסיבטע. עס איז א^עדלגג די גרױכע פרוװז צו רעזז א פראבלעם. דאס פ־אבלעם םי; דל עקדסםענצז. דער דענם־ס האם אויף זײנע יעװאכע פלײצעס געגודען דל םא־אגםװארפלעב־ קײפ צו נעבז רעס ענםםער. רער דענם׳ש דיט דעם עריעפן װײ — רעם װײ םון דעם דאזײז — אלז עי א-־ײננעקודעז איז דעם תוהו ובוהו םון די אײביקײטז. אכ יצםײפ ער. דער נרױסער באם־ײי טער. איז דאנט עפעס. דעם סוד. פון די אויסנעלײזפע געהירז רײסם זיד ארוים דעי נע־אנק. קלז־ס נע-אנק. װאס װיא דײז געדאנק. קלז. א. םארי •עאלםענער דיטיח? םאר די דויעד; ם־ן דער װעאפ. װארםסםו. נעהײםניסםואער אודבאקאנםער. דענפיע א*ז דער גא* סור. דײן װאי־פ איז דיר נאר םינקל. דײז װילז — אודםאד־עפעגרלעד — ד״ז נ־עדה איז םוא ד־פ א אײדז. דײנע העגם זענעז אױםנעהױבן צו םאט. דענפיט. נרייסעד םרעדדער. דו װארסשפ אױף דער װעאפ? אויו״ דעם קאײנעם פינפעאע איז דער אײביקײם? װעאס!• דער דענפ*ס. ד״יז כײשיזז. איז נעקודעז. רערװאד! איז דוי דענכע־קלז. גע־ונד׳ניס. װאוהיז םייפ דײז װענ? י. י. טררנק נ י י ע ר ײדי^זער ארבעעער $יג*ן סון דער י.ס.ד.א.פ. (פיעלי׳צױן) אין םזרח-גאליגיע, 21-כער י$רנ#נג דערשײנס יעדן םדײסיק, איז די אײנציקע ײדישע ארבעסער-צײפוגג אין גאנץ גאליוליע. **זגירינסיסרײז ס*ר 3 רדסיס- 2* זיי (י4 גר ד ר 9 ס: ז2)6נ1ז6 א12)1)1 ז6[פ11 17 סח61)5חז86 ,^6^.1 םיעיחיס גע׳עפאאס םארפאײבפ איז אי־ רע רויפעז. אויף כישיחיס העגט. אויוי זײנע אױסנע־ללזפע הענס. נעהײאיקפ צו םאם. זעפ זל באום. — קרן. םאאידער ד*שיח. רער װעאםס םזןא־״ער כדשיח. קלז איז ני־עם דער ״װעאם״; א םרעדרער איז ער אויסנע־ װאקסן צװיישז זײנע ברידער. א •שונא; א קאאה אױף איס; זי_י נע־וגד; איר װעא דיפ אים ני־עס דיפנײז. איר האב פאי־ דיר םארישאאסו די טראבפ. איר ביז ישויז דעי ג״שפ ד־יז סופער. סענפיש. דו נעהײדניםםואער םרעדדער. קלז ישפײפ אײנער אאײן; ער נײפ כיאכז דעם ערישפן פרלפ םאר דער נע •שלבםע. פאר דעד םענפ-עאענער נע> ישיבםע. װעדענכ ױענ װעם ער נײז? װעדענס ישיקזאא װעס אויםאויבפן אלז דער צוקונםפ? אלז דע•־ צוקונםם םו; דער געישיבפע? — סיפ דלר אדער קעגז דל•־. זאנפ די װעאפ. דעם דעגטישענס הענט אויכ־ נעאײזפ םח די חיהיישע קײסז; ז־י הויבז דד אויף װי די הענפ םוי א ד־שיח צי גאואה; זײ הױבז זיד אױף צו םאם. םון איז אײח — .װער װײם זײערע נרע־ ניצז? דער קאדף װענן דעם דאזײז. איז א קאדף םאר א באהאאטז הײאי׳■ קײכ. די װע־״פ דאפ נײשפ נעװאאפ געדעז אויף זיך רעם חוב — קלן האפ אים אויף זיד נעגודעו. אוז עס איז געװאיז אז אײייקער קאדף צװײשו דער װעאפ דיס איר ד־שיח. רא הויבפ זיד אז דאס פראבאעם םיז דער איבעפ. די דעפאםיזיק םיז דער ארבעפ א*ו אײגגטאעך די דעפאםיזיק פוז דעם דא־ זיקז קאדף. דעם קאםף צװײשז דעס דענכדש און דער װעאפ. דער נאגצער ענטודקאוגנסי^רינציפ םוז געדאנק םוז רער קואסור. יא. םון דער נאנצער נע־ ישיבטע. עס איז דער עפאס םוז דעם דאזיקן נעיאכנ•4. איז םיםז דעם נאנג פוז דל נעישעענײשז םון װעאםז־װערז האפ דר נעװעקט דער דענסיש. עס איז נע״ ׳שעז דאס װאונדער. אין דל אודעגדיעב״ קײפז האס דך נעװעקט דאס נעחיסז. א דענטיש איז אויפנןלשפאנען — דער דענכדש איז דאם נעװיסז פוז דער װעאס. ראס נעװיסז םון דער װעאטפ ישוא־ דיקײם. דער גאנצער קואסוי־קאדף. װי דיר סעגעז אים. זינם אויף יער קאסדײשער ארענע איז אויפנעפדעפז דאס דענםישן״ נעישאעכס. דער נאנצער קאדף םא־ דע־ עקדססענץ. עס זענעז גאד אאצדינג אם״ קאאנגעז פוז יעגעם רוף; אלז דל או־י אאסע פדונ פון דיםאס. אוגפער פויבע היפילעז און אויף א חיהיישע עדד. האס דער ערישסער סעגםיש — דער ױננער געםאדערפ צו דל װאנאענישז פוז װיסז: דענק אוז לייד, װעאס. סיפ דעם בא־ װ>.יוסםזײז פיז איר נײשסיקײט װעס די װעאם דעראײזם װעח — האס נענאויבפ דער םעבטיש. רער ערישסער דערװאב״ פער איז דעם קאסםײשז פרינצלפ. אויף סלזים ישפעח איז ישוין געװעז דער צײ:ז פוז דער ישואד. זײנע העגס זענעז נעװעז יויס פון דער פאפ. ער אלז נעישפאנעז א פארסריבענער פיז נאפס פנים אוז נעװארפ אויף דער װעאס. וױ אויף א חבד. זײז אײדנס־חבר. ה#ס די װעאם םארגודען דאם פרעדדע מענפישאעבע סוא? האס זי נע. הערפ דעם הײאיסז רוף? נור דער דעג׳ש. ער. דער אײנציסער איז נעװאיז א סין; ער האס סוידה נע* .ק י ז (צו דער מעטאפיזיק §ון דער ארבייט) דאסםאיעװםקי װעז איז זײז ישואדיסײס; ער איז געי װאיז נע־ונד. די נזלשיבפע פונם םענסש״ אעבז געראגק איז די נעישיבטע פון א ני־ויכער װאנדערוננ. קלזיס נעישיבפע. עם איז א מישוכה־פועז און א ישפודע האם־ נוגנ אויף אז אודםארישפעגדאעכע נאואה. װאס װארם ערגעץ־װאו הינפער א ציא. װעאכער ציא? פונססום. דאס ציאאאזי״ סײס פוז אוגזער קואסור. עס םאכפ רל נעישיבפע צו א פדאנעדיע. דאס גע״ ישאעכפ םח די דענסישז איז א נעישאענפ םח נרויסע סראניקער. נור *־4ס סדא־ ניקער דעדהויבז זיר די סענפישז צו נרױםקײס. דער װענ םון דער סראנעדיע איז דער װעג צום נאויבז; אוז דער װענ םון רער נעישיכפע? צי םירס ער דעז גײשפ ערנעיז־װאו אהין צו א גיויסז נאויבן? צי איז דעז ארבעם נײשפ נא^יבן? נאויבז איז סאט. אדם־קלז, עד איז שויז נײשט סעד ״חיה** — ישסוסע װעאם. — טיס בא־ םיגיםע העגפ צו פאס. סלט א באםרײסז פוח צום געדאנק ׳שטײפ דער נרױסער װעאפ־סתבודד; דער כדשיח אוז דער ישואדיקער; דין װענ א-נט םאר אים אםז. זײז פונקעאער אוסבאקאנטער װענ. קום סיפ סיר. װעאם. איר ביז דײז םיש״ח; דער סענםיש איז דײז סישיח. אוז די װעאכ. רל אאסע װעאס. יאס קאײנע פלנסעאע איז דער אײביקײט. דעוײשרעקפ זיך אוגםער די פריפ םון דעד נאואה. אונכער קלזיס פריפ. איבער אונוער נ׳שסה. דל אײביקײם האט דעם סענסישז םארםאוכם: קלז. דו װעאס־קלז, אלר ביז נעװאיז דער ישקאאף םוז דײז זעא. דו האספ סלר אײגנע״ ישאאםז איז דײז נעדאגק וױ א־ז א הםיסה .דער ערישםער נעדאנק. װאס האפ אויםנעבאיצפ אין די באםרײםע געהייז םוז א סעגפיש, איז נעװען דער ערישפיער זינ איבער דעד װעאפ. איבער 1 דער אײביקער װעאס. דאס נײשם ארוים־ נערעדפע איז נעװארז ארױסנעזאנט. דער , שוד. די אאפע װעאם. דל נרויסע װעאם האפ פאוצאוגג דעיםיאם דעם אוסבא־ י קמפז םרעסדן. װאם אלז אויסנעװאססי , םח איר אײגעגער ישױס; איז דל 1 סעישה־בראישיה אלז דער סענפ־ש אוים• נעישפאנעז װי א נעװיסן; ער האפ אי״ בערנעריסז דל באינדע קײס םח •שיקזאא; ער האם סיפגעריסז אויד דעם היס? איבער זײז קאפ; ער האפ דעם װעאס״ באישעפער;עװאאפ ארויסרופז םח זײז ההום. דער סעגפ־ש־קלז. ישפוסע אײ־ ביקײפ רערס צו סיר — האס דעד רא־ זיקער נעהײפגיסםואער םרעסרע־. דער סענפיש איז דער נאפור. אויסנעדוםז. זײז קוא האכ סוראידיק אפנעק־לוננעז; דאס ערישפע םריעסדע קוא; דאס ערישסע קיא םוז דערקעגסענײש — די װעאם האפ דערםיאפ, װי דער םרעפדעד. רעי־ נײער סענפיש, װיקאם דר װי א קאאפע ישאאננ ארום איר הארץ; עפעש רערס ער צוין איר. עפעס װיא ער. — װער ביזסו? — םרענפ דל דערי ישראקענע װעאם, דערהערנדיק װי םח דער אוסענדאעכקײסז ארויס. איבער װעאכע זל ישאוםערס, •שםײגס אויף דער װיאז םוז דעם םרעסדז •שונא — — איר ביז קלן; דער םיאאזאף קלז; קלן דער נע״גדיניק. איר ביז דעד ער׳ש״ פער. װאס האפ נעעגדערס רי פע׳שה־ בראישית; איר האב נעאיםז; איר האב דער ערישסער בא״-יאסז די פאס. איד האב נעזינדיקס. — װאס װיאםסו? — דײז ישואדיקײפ. די זינד אוז דאס אײדז האבז םיד בעאױכסז םיפ דעם םאור םון דערקעגפענײש. איר האב דער ער׳שסעד דערקענם דײז ישואדיקײס. א. װעאם. איז דער נויט םוז סוז א־ז געװעז דער װײ םון דער ישואדיקײם. דער װײ םיז דער חרםה. איז דער בעגק־ •שאםפ םון זוכז איז נעװעז דער רוף םוז דײז דגר. איד קעז דײנע יכורים; סיד בללדע זענעז שואדיק. איר. קלז. אוז דו. א. װעאם. געהײסניסםואע װעאס; קום. אאסיר אנהויבן דאס נררסע נע־וגד״ זײז. אױף אוגז בײדע ־ינס די קלאה :— דער םוד. דער סענכדש דאפ די װעאפ ארויס״ אדם הראישוז. קין׳ס םאסעי. האם :ענעםז םון ע״ן־הדעת. ער האפ םאר־ יוירן זײז אוסישואד. םוז נז־עדז. װאו ע־ איז הײםײש נעװעז סלם נאפ. איז עי םארפרלבז געװארז. ער האם פא־״ ליירן דאס אײביקע אעבז. סיאיז געבוירז :עװארן דעד םוים. פוז דאז אז העגנם איבער דעם נע״ונדיז סעגםישן א קאאה : א־בעס! די םוסער־ערד האפ םא־* ־:־אאסן איר םראכפ. דערנער האבז איוסנעםאאכפז דיעם םעגפדשנס םריפ. רעסף. סעגםיש. איבעפ! די עדד אונסער ־יר אלז םאר*שאאם; םלס א סוד. דעם כוד םון דער עקדסםענץ. א סאור אי״ יער דיר, דו קיז — יעדער םענפ־ש איז א קלז — א םאיד איבער דיר. דו פיזא־ שער גע״ונד׳ניק. םון דאן אן הױבפ זלר אז די סאחסה צװי׳שז דעם סענטיש אח די מעאפ. די שאחםה איז א באוס־קע. דער סענםיש און די װעאם — דער םענטש אאס אוס־ שואדיקער איז נײשס־װיסנדעד — זײ זעגעז ביז״אהער נעגאגנעז דעם נאײכז װענ םוז א װערןז דער סענסש אוז די װעאם — ביז־אהער אאע בײדע אײז פרינציפ. אײז דראננ אוז אײז אידעע— האבז ויר םאוצאוננ א&נעשסעאפ װי צװײ ישונאים. איגם פענסישן האפ זיר נע־ װעקט א נרויסע םרידה : דאס װיסז. עם האם דער סזמט״ש סורד נעװעז אין דער נעטאעכקײפ : איז זי״ז נשסה אלז אױםגענאננען דער נעדאנק. די װעאס אלז געבאיבעז װי םריער. דל װעאם האס נײשפ נענעסז םוז עץ־הדעת; די װעאס. די ניויסע װעאם האס זלר נאר נעםיקס װל א קאײז פינפעאע איז דער אײביקײמ. ױי א קאײז נײשסיק םינפעאע איז דעם ׳שטוסעז ההום םוז אײביקז — דער סענפדש אזז אויםנעישפאנעז װל דער םאר׳שאאפהעער אוז דעד באםרײער. דאס סענפישאעבע װיסז אלז קאאה אח קאסף. דער נעדאנק האפ סורד נעװעז אין דער אײביקײפ. די אײביקײפ אלז אויף רער דערקזמפעני׳ש געאענז װל א אאסם. װי א סםינקס האם זי געהױערס אונזער צײטוננ ליםעראריש״נעזעלש. װאצנבלאם *ר*ײנס *ץ £יעסעדק$װ יןדן *רײםיק סיס ז*ר רײכן וײנ*ן)י־גז*סייק •יסליייססיס־ יימר*ריסען ר*סןרי*** *ינסןר ד?ר רןדןקזיז *ין י*י צבי זסמעל. |)1|נ*מעגסס-סרײז: סןרסל*יכר5יך 3 זיןמס ן חודס—1 זלןסי, *ײנזי־נוסר -25 נרןסן. *דדלס 6ון דלד*ק1יל *ין וח־מיניססרןזיל; .28 ס))5ו1סא ,״\6ז1ת)ס1ק ארום האב איר איכ נעזעז אנקוםעז. ער איז נעװעז זײע־ באאכ אוז שארצאקם. איז נעזאנפ. אז עד האפ ארץ פאר״ *שפיאפ. איז אנהויב איז ארין גענאבנעז או־ס״ נעצײכגפ. אבעי־ איבע־ דרײ—םיר נײשפ־כענאיקסע ..א׳ינ־שפעאז*' האפ ער אאץ קאאיע נעסאכפ אח כנאנצע געאם פאר־שפײ־פ. עי איז נעקוסעז סיד בעפז אהײסצונײז אח אים נעבז 80 נוארן. ב׳האב איס געבעס: אפצוװאדפז ביז ר׳װעפ דר בארולק־. כאיזע דערפאר. װײא סיאיז שויז באי־פ ס־כאנ און ער װעפ נאכז ס־פאג אױך קעגעז נײז צו דער רואעפקע — אבער פעלײא איז נײשפ א־יננענאננעז רערויף און םאר״ אאגנפ. אז נ׳זאיל נאײר אהײםנײז. איד ביז יענעם כאג. צואיב די ידיעות װענן זײז כארשפילז, נעװעז אזוי אויפנע״ רענם. אוז אייסער רעם בעהאם קאם־ ישסעיצז אח א שפארקע נײנונג צום ברעכז. אז :יהאב סיר נישס סער נע״ קענס באהערישז. ביז אויפנעישפריננעז םח דער באנק אח ־שגעא אראפנעאאםז פח די ישפיגי. א*ר ב־ז נע־*אפז אזױ ישנעא. װי ביהאב נעקענם. אױםנעאאזם סײן כעכ צי איכ. נעזאנכ. אז סיאיז סיר *שױז איצאײנכ. ער סענ סיגאנצע נעאס צונעסעז. איד בעפ אים נא־. אז ער זאא אביסא צוױאי־כז. אבער ער האס סיר נײשפ נעפאאנפ; :יהאב אים נעזאגט. או סיאױ סיר ישוין אי־ בערדריסיק ד• עגסת־נםיש. ױאס זײן ׳שפיא־אײרנשאפפ פאר־שאפפ םיר. אז כיניב אים ס׳נאנצע נעאפ אח אז כיװעא איבער׳שס אאײז אװעתםארז. וױיא דיקעז 1 ער סיר נעזאנם : ״נו. ײאם כיאיז םיר איצכ נײשס נעאוננעז. ױעפ עס סיר נע־ װלס באאס נעאוננעז. עכ איו נײשט צי נאויבז. אז סיזאא נאכאסאא נײז ישאעכפ״. צוריקקוסענריק אהײם. האם עי װידער געבעפז 6 גאאר׳שכיקאעד; איז א פא־ סיגוס ארים װידער 2. װע; כיהאב אים נעגעבן ראכ נעאט. האב א*ר באישאאכז איסבאדיגנם אװעקצונײז. כדי פעריא זאא סיד נײשפ סעױ פ־עפז א'ז ׳שסוב. כיהאב אים נעזאנכ. אז ב׳נײ צוס ״נײעם ישאאכ4'. כ׳בין אין דער אסתז -ארטז אהינגענאננען. אבער. איידער. האב איר גי׳שפ געקענפ בא־ קוסעז קײז ארס. װאו ב׳זאר קענעז זיר אנידערזעצז אוז אעזז א בור. אאע בעגק זעגעז געװעז באזעצפ. אוז אױף אײנע איז נעאעגז אויכנעצוינז עפעפ א נראבער נפ־ש. אזױ ארוכ פא־- נעסעבריק די נאנצע באנק. סונם אינז אויף ךער היץ איז זײז קאפ רויפ נע־ װאר; װי א רויפע פוד. איז די אדע־ז אוז רי ישאײפז זענעז נעװעז אויםנעאאפי. אז נ׳האב נעסײגפ. . אז אפ בא־־־ט :עססין רער ׳שאאק. ראס האפ סיד דיער נעערגערס. ביביז רא; ארױף אויף אונזערע הױכע סרעפ. זיד אנידערנע־ זעצכ אוז נעאעזן. יעדע סינום האב איד נעציסערם. אז םעדיא זאא נײשט אנ״ קוסען — םײז ׳ש־עק איז נעװעז א תרענקאעכע. אײנסאא האפ דר ם־ר נעדוכסן. אן ער אױ נעקוסען. ב׳האב םיר אזוי דער׳שראקז. אז כיביז באאכ נעװארז און ׳שיער נײשס אראפנעפאאז פון דער באגק. אבער דאס האפ זיד סיר נור נעדובסז. עגדאער. איז 2 ׳שעה פױ טאגבוך פףד פרוי דאסטאיעװסקןי •^״ ״;:5; םיי־׳ ם־י ײ־״י״• אין א האאבע •שעה *ז־ים איז ער װידער עזד־קגעקידעז (נאב; עאריעפ•?; דאב נעאס) אזז נעבעפ; זעי,ס נא?ר> ״:פיקאעך. ד. ה. הינרערם־צװאנעיק ניאח. אויס ם״ז םיינזננ איז ער בא־ נאנגעז א נרוים; םעלעד. נעםענר ק םיפ אזו• ביצ נערפ. װארם ער נעניםען נאד *װאנציק ארער 1)4 גולדז. װי פריער, װאלט נאר געװעז עפעם א האםניננ. אבער פעדיא האם פיר א״נ. נערערם. אז עד םוז פארגרעםערז ־אם ..א״ניעםעאז״. אנרעד״נ קען ער נ״ינם נעװינעז... לויפ ם״ז ם״ניננ איז פיל נל״כער װ״ניקער עו נעװינען, א״דער אליו צו םארםפילז. װים״ל ביהאב םיד נ״שם בא< םיס אים אפצירעד; דערםיז — האם נארנ״שם נעהאלם;. עד האפ פיםנענו״ םעז רז זעקם נאלרםפיקלער. איר ב״ז גראד נעװעז םאי־נונזעז םיםז פרעםז א קר״ד אוי א טוד אוז נאבהער נעװאלס אװעקנ״ן ישפאצירז. אבער םעהיא האט כ״ר נעבעםז װארםז אויז< אים. װאס האכ איד נעקאנפ םוז? ביהאב םיר װידער נענוםעז צוס פיעפז. :אפח כיביז נעװעו איבער■ צ״נם, אז סיװאלם בעםער געװעי אים צו ם״דן. בד• אװעקצונעםעז ב״ אימ דל נעלעננה״ם װײםעד צי םארישפילז. עם איז נעװעז אז אםתיאופנליקלעכעד םאנ. ער האס נעדארםם אוםבאדינגם אויםהערז צו יםפילז. אבער האס פאקע האם םעה־אז נער״צם. יעדעש םאל האם אבזנ- װאס זאל אר םוז? ער װיל םיד נישס הארבן — װעם ער אל״ז ז״ן םאראנפװארםלער םאר אלװ. ׳א. :יהאב םאדנעסז צזצוגעבן. אז חויז ח ס,ו4 נולדן האבן םיר נאר באקוםעז םוז רער םאםע צינעשיקם 234 נולח. איוי, אי םיר האבז 1300 :זראנק. איצפ װאלכן םיר נעדארםפ אװעקםאח! אבער םיר זענען דאר םאנםאזיאח — ראס איז קלאר — םיר םארשם״עז נישם. װעז אויםצוהערז. םיר פוזן אוםבאדיננפ נ״ז ביז צים םוף, פיר האבן נ״שם םאר״ שפאנעז או־םצוניצז ח נינסםיקע נע. לעננה״ם, בד' ייר ארויסצור״םז םוז אונזער שלעבםער ילאנע. נאפ ה*ם אינז נענעבז 400 טלדז — האבז םיר נע< דארםם באלד אװעקםאר;: אזוי ארים װאלםו םיר נעװעז םארװבערט װ״ניק. שםנס אויף 3 חרשים איז ״בפעפער װאלם איד שויז נעםינעז א פיםל צו שאפ; נעלם. אבער םיר זעגעז םאנ< םאי־ארז! װי איו' קעגעז םיר װיםז. װעז אויםצוהעו־ז? זענען םיר דעז םעזק דאם צו סוז? נאםיילער. האבז פיר נענלויבם. אז םיר םיזז נעװינעז 10.000 פואנק! װ• אזוי האבז םיר נעקענט ב״ אזא נעראנקז־נאננ גישם װידזןר צי שפילז — םיר האבז דאס נעםיזפ םיז. או; זעלבםארשםענרלעד. םארשפילם. םעריא איז נענאנגעז צי דער רילעסקע םים 65 נולדז. איי אבער באלפ צירלקנעקיםען איז נעזאנם. אז ער האפ אלװ םארשפ־לפ. רענצםאל האם ער םין םיר נעניםעז 4 נאלחעםיקלעד, איז יאד 1867 איז ראססא־ יעװסקי. ציליב ״נװערע פא״ פעריעלע איז םאםיליע־אנגע. לעננה״פז. נעםאר; קייז אויסי לאנד. אזי דער צ״ם םוז ז״ז אויםהאלפז זיר איז באדזי באדן. נענף א. ז. װ. האפ דאםפאיעװסקיס םרוי נעםידפ א םאנ־ביר, װאם באצים זיד אויסיבליםלער אויף איר נזאנס איםנעהויערע ל״דנשאםפ צי האזארד״שפיל. םיר ניבז דא א קל״נעם םראנםענם דערםוז. ד־ י־עד, ציע: מ־םװאר. ד. 21 אוינוסם. 1867. װעז םיר האבז ייד היינם אינדערםרי אויםנעהױבז. האבז םיר געהאם איז קיםער צװאנציק זילבער־שפייב ד. ה., 400 נולדז. חח דעם נאר 25 נולרן.' ב׳האב נעפרוװם איבעדערז םעדיאז. אז ער זאל אפנעםעז דעם םאנםל ב״ װ״ס• פאנעז. א״דער יענער ג״ם אים םאר״ קויםז. אבער. םראת ם״נע בקשות. האם םעדיא בא״נלאסן נישס צו נ״ז איז נע> ואנם. או ער װעפ ערשם דענצםאל אהיז נ״ז, װען סװעם אים נעלוננען נאד םער צי נעװינען. דאם איז געװען ז״עד ם־אים פוז ז״ז ז״ס. נאר םער. װאס עד האם םיר ק״נםאל נשס נעםאלנפ. נל״ר װי כיװאלם אים געװאינםשז שלעבטם איז נענעבן קולעבםע עצות. 1

Text as recognised by OCR (ABBYY FineReader), without corrections. Entity mentions: TagMe (2021); their positions were matched to this text again.