Literarishe bleter · 1924-11-14 · 28 (14.11.1924) · p. Seite 5

5 ב ר ע ט ע ר ש ע ט ע ר # ר 28 6^ — ל י פ ר א ג מ ע נ ט פ ר ן 1 ג ע ז א נ ג צ ו ד ע ר ז ר ן 6ון: .דןןס בוך םון די דרײ געזאנגען׳ און >> •טפײ#. שפיאע מאגצב ד* ערד. םארזונגןען א*; זיר. התאהבותדיק. שארפאבס אירע אוינן פים װ״סען אײז פארצױנז. רעם צפח־פאר אח דעם דרום־פאר. א ׳עסיילע. •טסירע סאנצס די ערד א*ז םאיענדיהז סאנץ. אוז װאו זי הערס אויס איר ליב צו דער זוז. רארפ נ<*ס עכ פו; צער אוז נאיס עס פון םרײד. דארט גא־ם עס פאדנאסז ס־ס שקיעה־קאאיר. אזוי װי א ׳עטער;. א מײדא־שפערן אין דער רגע םח פוסע״־װערן. בײם ער־עפז הײםז באריר פיסז סא;. סאנצפ די ערד. אח דאס יאװא־הײפע האר״ן אירס ברויזפ. די הײסע אאװא דאס באוט םון דער ערד. די אויםנעקאבםע צעגדריקער עאעפעגפז אירע. פאנצפ זי אנסקענז דער זח או; ראכ הארץ אירס ברוױם צו פארזינקעז צוריק. צו דערםרינקען איז זיז. װי דע׳י װאסער־סײד אין װאסעד־ים־ם װי יערעס אי:פ איז ים םין פאאסעז. אין דעם איכם פון איר פאפע;. איר פאסעז — דער זוז. װען די פענם־עאעכע סוחות קאעח פיז איכס. קאערס די ערד דודר זײ, װעז די כיענפדעאעכע הערצער בענקען צו פאאם צו איבזג בעגקם רי ערד דויר זײ. ני׳טפ די סענער בעגקען צו איבזג נײטפ די םרויען בענקעז צו איבזג נור די פאפע זײעחג זײער ערר בענקפ צו איר פאסען צוריק, צו דער זוז. א. אוגזערע םענ און אונזערע נעבפ. די םענ פון אונזער רעבז. אח די געכפ פח אונזער רו און אופרו. םיר קרעאפורן. װאס װאקםז ארויף. פרעפ אויף. םרעפ אױוי. אויף אעזערע יארן; װאס זענעז דעז אוגזערע פענ אוז נעכם; חיות מיפ אויסנעיטםרעקפע העאזער. די נעכם צו סזרח אוז די םענ צו םערב. העאזער גע־טםרעקפע צו דעד שחיםה איז רויטז טײד םוז שקיעות. די סריאיננעז םוז אונזעי אויםנאננ. אח די האיבססז םוז אעזער אונפערנאנג. םיר נםשות. פיר םאאגצ; סיס אױסנעריסענע װארצאעז װאנדערנדיקע, קריכגדיקע הענס און םיס און םייםיס. אזז פיר. מיר נראזז אח בײםער. פיר םיפ ױא-־צרעז אי־נגעניאבעבע גא- איז דער ערד. װאס זענעז רעז מער אונזערע םריאיננעז. אונזערע הארבסמז; נעשדײען םח םרײד. װעז דו ביזפ נאנפ. געשרײעז םוז צער װעז דו ביזפ װײט. זיז. אין דיר. איז דיד םא־־איבפע װאנדערן פיר. אוז אינזעי איבע צום אנדערז נע־כאעככ איז נאינישפ פער נור געװײז םח שרעק. אוז נעאעכפעד םוז םרײד, נעװייז אוז געאעככדער םח א*בע צו דיר. מײן נרויסע נעאיבפע. פײז זיז. אח נור כדי דו זאאספ נ״טפ אונטעינײז קײנסאא איז אינז אח אין אונזער םדוכפ. פיוכםערז פיר ז*ד אח פעח פיר זיד איז דער נאבפ. ױען די ביזס אפגעױעגדם םח איינז. גראבז מיר *ך*־׳ איז אײדנ־כאםפ אונזער נעאיבפעיס גוף. רײםז מיר װאנזיגינע אויף אגנזער נעאיבסעיס נײסס. כדי צו געםינען די װארעמקײפ. פדי צו נעםינעז דיר װז. איז די נעכפ. װעז דו ביזם אפנעװעבדס. א. גײ גי־טפ אונםער א*ז אונז אוז איז אינזער ם־יכם. אי ניב אחז אינזעד טענאעבע נאב םיז א*:ס. איז נײ ני׳צפ קײגמאא אונפעח זח. מלך ראװיטש אזוי װי די םאפע״ערד סראנם אויס איז שיגספערניש דעם בוים אוז דאס גראז. דיר שיקם עד איצס א אױב! דו סײז סאמעס בויר. דו װײםער ♦טסויב. װאס װעםס באאד װידער װעיז שװ*־,(. ביבין אםגענאננען א שפיק װעאם סים יענזג װאס נײען צו גאפ. באינדע נשסות האבז זײ די. װאס נײעז צו נאפ. אוז די, װאס קוקז צו דער זוז. װעדז באינד דערםון. דערםאר איז םײז אױנ צו דער ערד געװעגדפ. אח גור די נשפה איז נעבאעגדם םוז זח. * 1 1 1 ) כ׳ביז אז אײנזאפעי שיםער אויף דעס ים םח דער נאכס. ן אין דער שיף םח פײן איים. םוז םײן ערד. םוז םײז נוף. י עם ספו-־זזמס די סינססערג״ט. ױארספ זיד סװער.! כװאאיע איויף אח כװאאיע אראפ איבעד די כװאאיעס הויבס גאײר זיד דער קאפ. ׳ דער קדעכצגדיקער שװערער מאפס; םוז דעם יטיף סוז צעהואיעםז נוף. ז *טנײדם די םינססעדניש דורך. [ שוימס עס םון איגקם אוז עס ברויזם םוז רעכסס. דער ודאז צו נוסם אוז דער וױאז צו שיעכםס.! ־פוימס צ״*דיק | צ״כס שױפענדיק אח שרײם ו יטארף [ איז אאע כװאאיעס אײן װארם; ן נאיק. ן די װיאנס־רודערם זענז 1 די סינםםערנ״ט דורר | דער זון אנפקענן. 1 אז אםגעריסז ־טםיק םוז דער פאםע דער זון איז דאד אונזער נאנצע ערד. אוז װאס זענעז סיר, סיר חיות אאע םיר םאאנצז אאע םח דער סאמע־ערד — הײס באוס אח קאאפ באיס איז אונזערע אדעח. אוז באוס םוז קװאאז סוז בערנ. אוז באופ פוז כפ45־עס איז היפא. םיר װאאםײטז. העאםאגםז. װיאדע םערד. םיר אדאערז. סעפפעס. װאס םעקעז די קעפ איז די בײכער םוז םייפע םערד. פיר מאאפעס. םיר מזמסשן, םיר בוהײעס יטװערע םיר סאאנגען. םיר שרצים. םיר בײםער אאםע. פיר םסעפ־גראזז םוז ז־ער סאםעיערד. אםנעריסענע שסיקער פון איר. אזוי װי זי אאײז אז אםגעריםז שםיק זון. פאנ*ז צו דער זוז.! אוז (דרײמאא זאנ איד עס אײד) נישפ פער | איז דער װעאמ־יננעז־םאנץ ] םוז דער עדד. ערד־ריננ אוז זח״רינג. זח־ריננ אוז װעאם־ריננ. רויר די קאאסע סםעיז רײסס זי זיד איז םאיעגדיקן םאנץ. שםײס אויף דער בוים איז םרימארגז שסיא אוז קערס זיד אויס ן צו דער איבםיקײס. שסײס די חיה אויף אויף אירע םיר םיס.! צװײ פארע־זײאז אאזפ ז• םון גאז , איז דעד מארנגקיאקײפ אוז שרײם 1 צו דעי רויסער זוז נעקערם.! [ כא: איז געװארז איבעד דער ערד. | אח דער סעגםש שםדעקם זיד אױס.! װא־םמ צום םענסטער א באיק:! סאיז צײט צו יאנן ראם נאיק. | די זון האם אאגנ שויז אױםגעשײנס. ן דאס נאיק װעא איר נישט דעריאנז םער הײנם. ו נור דארט װאו די זוז איז דאס נאיק! כיװעא נאכנײן נאר דעי זח. אוז דער םיש איז װאסער שסייננפ אונסער אוז שװיםם דורך דער ברײס םוז טײר. או; דער םוינא שפדעקפ זײנע םאינא אויס, דער העדאאד םון דעד זוז. דער נענסםער צו איח םאיס םיס א שפיק װענ םוז דעד װז אח באנאײס אוז שנײדס םיס א איד די סארננאוםס דורד.! װי ר האס פאר אים באםרײם די אוםם. באם^־ײפ םיז דעד םינםםעח צושניםז די נאכם אז ער זאא דורבםאיעז נאאס. עםז דיר, עםז, נשסה סײנזג אזוי װי א סיר אין א םיגםסערער נאכם עםגם זיד איז א באאויכפעגער שפוב איז א װײסז, א אײנזאםעז דארף. םאאס א זײא םוז איכם ארויס און אײנפ זיר *יבער דער בדײס פוז דער נאכם. דער נאנצעח נרויסער נאכס. אוז נעמס ארום די םינםםערע עדח װי א איכט־עקװאםאר — ביז צו דער נדעגיץ סוז םאג — *. קום ארויס. דו סאז םוז אײר פיס דעם קינס״צײכז. װאס בדענס אויף דײז שםערז אינםיטז דער נאכם. דער צאם םוז אײד א*ז דײנע הענס דערהויבעגע איבער דײז קאפ. א גום *רױס פח םינספערניש. דו םײז איד דודר נאכס צו זוז. עסז דיר. עםז נשםה םײנע. מאס בױם געװעז םארמאכם ביז איצם אי; דער נאכם םון דײז אײד. אזוי װי א ארוז איז שװארצער נאכם םוז ערח רײם־אױף. רײס״אױף נשםה פײנזג אזוי װי דאס אײב םוז א םרוי רײםם אויף אויף דעם בעמ םח דער. אויף דעםזעאבז בעס. װאו עס איז סיפ גײן אבנות צוריק נעװ^־ז אויפנעריסן פוז סדײח אױף דעם בעס םוז צער. אויף דעם בעפ פוז אײד אויף די פיר דעפבענע םיס םון װארם. אױף זײגע קאנסיקע אותיות םיר קרעכצגדיק אגגעשפארם. רײםיאויף. נשםה םײנע און ברעגנ * איד אויף רער װעאס. א שרײןונדיקס איז סאנאיכס ארײז. דאס איד צו דער זוז. רײס״אויף. רײם״אױף נשסה םײנזג וןזוי װי א בזינז איז האאבראד נעשפאנס. שפאנפ דיד אומזיכפבארז װיאגס ארעדדיק הארפע האנס. די ספדוגןג דאם בעם. א קניפ אויםז קאפ אח א קניפ אויף די םים אח א װײסע םײא אױ דאס איד. םון אוסעגדאעכקײם צו אוםעגדאעבקײם געםאאז און אױםגענאים װייס — שפריננ אויף נשםה םײגזג שפדיננ אויף. םוז באיץ םון דערקעגםגיש נעםראםעגע! אזױ װי א בוים א געםדאפענער םוז שארםע׳ח זינזאקישער זענ םח א באיץ. אזוי שפריננ אויף צװײ העאםםז אויף צוצװײנםע. זיײטייזזג ברײסע נשםה םײנזג אוז זאא דער היסא דײז הארץ דערזעז. דײז הארץ ראס צושפאאםעגע, װײסע. די װײסע בענקשאםפ זײנזג די װאונד איז אסז. די װאונד איז װײע אח קװאאם םיפ װײסער נאום. פיפ װײסצונאיסז באוס נעזאנג צו זון. א. אויב דיח אויב דיר םײז םאמעס בויר, פאר דײגע יסמ־ים און םאר דײן םרײד. װאס דו בױס נענאגנעז שװערערהײס. שװאגגעדערהײפ או; האסם נעםדאנז א זח צו דער זח צו איכסיקײט! א, אויב דיר, אויב דיח סײז סאםעם בויר. דײז זח אױ נענאננעז איז איכם ארײז. אפנענאננעז שױז א ישסיק װעאם. דרײםיק יארן אונסערװעגס נעװעזז איז ער שױן דײז זיז. דרײסיק זונעז איז ער אאם. םוז דער אײנאוגדרײסיקםסעד זח. װאס •ססײפ הײנס נאײד איז זײן שפערן ארײז איז װײ־צואקערסז שסעח ארײז צואקערס. צוזארגס. וױ איז םריאיננ די עדד. שיקם ער דיר איצפ דו סײז מאםעס בויד. װאס דו האסס נעסראנז דורר םיגססערניש צום איכם, 4